Số phận Lữ dù 3 Nguỵ Sài Gòn

[SaoVang]

NHỮNG CÂY CẦU VÀNG

Thế là anh Năm Vân lấy một chiếc Hon-da đi liền. Theo anh chỉ có một chú liên lạc mang một cây AK báng gập, phải đi gấp. Từ đây là rừng cao su miệt Dầu Tiếng bọn anh phải tới Bình Sơn, Long Thành nội ngày mai. Đường khá xa; hầu hết là đường rừng và đồn điền cao su. Sẽ phải vượt qua cả quốc lộ Một. Vùng đó địch còn dày đặc, "thằng ngụy ở đồn bên này đái, thằng ngụy ở bốt kề bên cũng nghe thấy rõ", người ta nói vậy.

Mấy ngày nay chiến sự đang thêm sôi động. Xuân Lộc đang bị vây hãm riết. Do đó bọn Thiệu càng phải vận chuyển trên xa lộ Biên Hòa - Sài Gòn và lộ Một rất dữ. Trinh sát kêu: ngày đêm quân xa chúng đi, nhìn đến chóng cả mặt. Vượt lộ Một, sẽ phải cải trang và đi đêm. Việc đó quá thường đối với con nhà đặc công. Là một trong những cán bộ chỉ huy đã lăn lộn mười năm có lẻ khắp vùng ven Sài Gòn - Gia Định, anh Năm chưa hề bị “lỡ" với bọn nó vì sơ xuất. Chỉ lo đường xa. Nội ngày mai, anh Ba Trần chỉ huy đoàn đã dặn anh Năm phải tới được Bình Sơn - Long Thành để hội với các anh Tư Thanh, Bảy Nhượng, triển khai ngay công việc.

Bình Sơn - Long Thành thuộc vùng đất giải phóng kế bên xa lộ 15 chạy từ Sài Gòn - Biên Hòa xuống Vũng Tàu. Như vậy cũng có nghĩa tới Bình Sơn - Long Thành là đã tới ngay bên sườn đông của Sài Gòn, cách có trên ba mươi cây số chim bay. Quá gấp rồi! Tất cả những kế, những đòn gì táo bạo thậm chí hiểm nhất nhưng tạo được thế đánh địch hiệu quả nhất đã được các anh ở trên "bật đèn xanh"... Phải tới ngay Bình Sơn - Long Thành! Tuyến phòng thủ sống còn từ xa của Thiệu ở Phan Rang đã bị đập bể rồi! Tướng ngụy Vĩnh Nghi bị bắt sống đã nói trên đài: " ...Chúng tôi không còn cách chi chống cự nổi nữa!".

Đêm, lửa phía Xuân Lộc đốt cháy cả một khung trời. Tiếng trọng pháo, tiếng bom lay chuyển cả mặt đất. Trung ương đã có nhận định: "thời cơ trực tiếp đã tới". Bộ chỉ huy Miền cũng đã kêu gọi: "Tình hình như lửa cháy!". Vậy, anh Năm vốn là người của "lửa cháy". Qua mười năm có lẻ, anh và các chiến sĩ đặc công của anh đã luôn luôn được tung vào những thời điểm nóng bỏng và những điểm "lửa cháy" - Lẽ cố nhiên không bao giờ một mình đặc công quyết định được chiến trường. Nhưng cũng luôn luôn, trong lịch sử thầm lặng và hùng tráng của mình, đặc công đã đóng vai trò một chiếc đanh ốc không thể thiếu ...

- Lẹ, nghe em. Ta "bay" suốt đêm, được hôn?

- Dạ, được chớ. anh Năm! .

- E chú sỉu mất.!

- Trời! Sức mấy đổ được em. Hãy lo cho cái cổ của anh kìa!

Hai anh em cùng cười xòa. Anh Năm vừa phải mổ lại một vết thương cũ nơi cổ. Nằm trong quân y viện giữa rừng, nghe tin Ban Mê Thuột rồi cả cao nguyên thắng lớn, anh như điên lên vì sốt ruột. Rồi Huế, Đà Nẵng ... Anh Năm đã tính nước trốn bỏ viện về luôn. May sao, giữa lúc đó có điện của anh Ba Trần gọi về "để nhận nhiệm vụ gấp". Anh Năm không kịp, nói cho đúng hơn, không cần lấy một thứ giấy tờ gì của viện, cứ thế một mạch dông thẳng về vùng Dầu Tiếng, cổ vẫn còn quấn băng to xù, râu ria còn tua tủa trên khuôn mặt vuông vức, dày dạn.

Tới Dầu Tiếng anh mới biết rõ về quyết định của Trung ương mở chiến dịch Hồ Chí Minh. Chảy cả nước mắt vì mừng, vì sướng quá! "Sáu hướng, năm binh đoàn ...". Anh Năm như nằm mơ. Các lực lượng đặc công, biệt động cũng đã được quyết định sử dụng toàn bộ, chia thành mấy cánh: Bắc, Đông, Tây, Nam, Tây Nam để phối hợp và phối thuộc cho các tập đoàn quân đột phá, giải phóng Sài Gòn. Ban chỉ huy lực lượng đặc công và biệt động cánh phía đông chiến dịch đã được chỉ định: anh Năm và các đồng chí Bảy Ước, Tư Thanh, Bảy Nhượng, Hai Thoảng. Cả mấy đồng chí này vẫn còn đang ở Bình Sơn, Long Thành chưa về kịp. Chính vì vậy anh Năm, sau khi nhận nhiệm vụ đã phải cấp tốc đi ngay.

[SaoVang]

Lực lượng cánh đông khá hùng hậu. Trong đời mình, anh Năm chưa từng bao giờ có được trong tay một số quân như vậy để thỏa sức hành động. Anh vẫn như nằm mơ: ba trung đoàn đặc công (113, 116, 10) và một số đơn vị của lữ 316 đặc công biệt động (các Z22, Z23, d81), cộng thêm tiểu đoàn 4 biệt động nội thành. Toàn những đơn vị đã lừng danh với những chiến công: Khách sạn Brinh-cơ, Victoria, cầu Bình Lợi, cầu Tân An, kho xăng Nhà Bè, Bộ Tổng tham mưu ngụy, dinh Độc Lập...

Các đơn vị đã được dự kiến sử dụng như sau:

- Trung đoàn đặc công 116 sẽ tập trung lực lượng đánh chiếm và giữ cho được một cây cầu lớn trên xa lộ Biên Hòa - Sài Gòn (cây cầu trên sông Đồng Nai) nhằm bảo đảm đường tiến cho quân ta đánh vào hướng đó. 

- Trung đoàn đặc công 113 cũng có nhiệm vụ đánh chiếm giữ cầu nhưng là hai cây cầu trên quốc lộ Một sát Biên Hòa, bảo đảm đường tiến cho một binh đoàn khác sẽ đột phá theo hướng đó.

- Trung đoàn đặc công 10 sẽ đánh chiếm phân chi khu Phước Khánh. Phú Hữu, kho xăng Nhà Bè, diệt địch trên sông Lòng Tàu, không cho địch chạy ra, hoặc tiến vào thành phố bằng đường thủy.

- Các đơn vị thuộc lữ đặc công biệt động 316 (gồm d81, các Z22, Z23) sẽ chiếm xưởng đóng tàu ở quận Thủ Thiêm, tấn công địch ở Bộ Tư lệnh Hải quân ngụy trên cảng Bạch Đằng (Nhiệm vụ này sau có thay đổi vì gấp quá, bộ đội vào không kịp, sẽ nói ở giai đoạn sau.).

- Riêng tiểu đoàn 4 biệt động nội thành có nhiệm vụ chiếm khu Bình Trung, Đồng ông Tố (trên đường xuống Cát Lái).

Nhiệm vụ thật không nhỏ. Và chỉ cần nhìn lướt qua kế hoạch như vậy ai cũng có thể nghĩ ngay tới những đơn vị nhảy dù trong các chiến dịch lớn. có tính chất quyết định. Quân dù thường vẫn được sử dụng như thế. Họ được bất ngờ và táo bạo tung ra, ném sâu vào hậu tuyến đối phương, vào những giờ phút quyết định nhằm đánh phá kho tàng, triệt cắt đường giao thông, tiếp tế, đánh úp sở chỉ huy, và chốt giữ hoặc chiếm đoạt các "đầu cầu” sinh tử để chia cắt, gây rối loạn, tạo điều kiện cho đại quân nhanh chóng thọc sâu, phá vỡ toàn bộ trận thế đối phương... Giờ đây, các chiến sĩ đặc công cũng sẽ làm những công việc ấy. Họ cũng sẽ là những đơn vị "nhảy dù”, những đơn vị "dù đặc biệt". Họ không có máy bay, cũng không một cánh dù nhỏ. Nhưng họ cũng sẽ nhanh như bất cứ những đơn vị nhảy dù nhanh nhẹn, tinh nhuệ nào trên thế giới. Và có lẽ còn hơn thế nữa. Bởi họ luôn luôn đã có mặt ở tại chỗ, bất chấp mọi khó khăn, mọi hiểm nguy ...

Như thế đấy, anh Năm và tất cả các đồng chí của anh sẽ đảm nhiệm sứ mạng đúng là của những đơn vị “nhảy dù” đặc biệt trong chiến dịch lịch sử, vĩ đại này. Bọn anh cũng sẽ đột ngột, sẽ táo bạo bất ngờ "đổ’ xuống ở ngay sau lưng địch. Bọn anh cũng sẽ chốt chặn, sẽ chiếm giữ những "đầu cầu”, mà cụ thể là những cây cầu trọng yếu. Trên từng tấc đất ấy, bọn anh sẽ "cắm ngập ở đó những lưỡi gươm đẫm máu”. Bọn anh sẽ ở đó cho tới khi đón được đại quân. dù lúc đó có thể ở mỗi đầu cầu chỉ còn một người thậm chí một thương binh đủ sức để nói được mấy tiếng: "Cầu vẫn còn. Các đổng chí cứ vượt qua, tiến nhanh vào Sài Gòn đi!" hoặc: "đặc công đã hoàn thành nhiệm vụ! Chào chiến thắng!".

[SaoVang]

*
*   *

Hai anh em vẫn bay giữa cái bạt ngàn của các vườn cao su và những miền rừng đất đỏ. Trên khung trời lóa nắng đầu hè nhiệt đới, một chiếc OV10 kiên nhẫn è è bay lượn, soi tìm. Chốc chốc, một tốp A37 hoặc F5E lướt qua, kéo theo sau những màn tiếng động rung chuyển. Bom nổ lúc xa, lúc gần. Trọng pháo vẫn gầm ở đường chân trời. Đất chuyển động không ngừng. Đất như đang trăn trở, cựa mình để trỗi dậy.

- Anh Năm, như vậy ban chỉ huy chỉ mới được thành lập trên giấy! Mấy anh ngày mai mới thấy mặt nhau, bắt đầu làm việc ở Bình Sơn - Long Thành, hả?

- Rồi! E cũng không kịp nữa, út nhỏ à!

- Em chưa bao giờ được sống những giờ phút như người ta nói, là những giờ phút mà lịch sử đang sống trong ...

- Ủa, anh Năm cũng văn nghệ thấy mồ!

- Văn nghệ chi tao! Suốt đời chỉ thạo có mấy cây “bá đỏ" mà!...

Rừng hoang vắng hoe. Nhiều đồn điền cũng vắng hoe. Không ít nơi cây cối đã cụt nát bom pháo, hoặc trụi 1ủi hóa học.

Nhưng đã tới lúc hai anh em gặp người trên đường. Càng đi càng thấy đông. Đoàn toàn xe đạp thồ chở những hòm đạn nặng trĩu. Đoàn toàn Hon-da. Máy kêu rầm trời, khói xăng nhớt mờ mịt khắp các nẻo đường rừng. Hầu hết là thanh niên. Con gái nhiều hơn con trai. Dân ruộng đồng, kênh rạch chiếm số đông. Nhưng cũng không thiếu dân nội đô mới ra, kiếng mát đủ kiểu, quần "pát" (Quần loe.) bay phần phật trong gió. Đạn và gạo; gạo và đạn không biết từ đâu rót tới, y như thác đổ. Rồi thấy cả xe tải cỡ lớn. Những chiếc Desoto, Inter, Diamant đồ sộ được huy động vào công việc vận chuyển từ lúc nào không rõ, xuất hiện giữa các khu rừng, nom vừa quen, vừa lạ, vừa vui, vừa mừng, vừa cảm động làm sao! Mới năm nào ta mới chỉ có đôi vai này, và giỏi lắm thêm ba chiếc GMC chiến lợi phẩm hoặc ba chiếc Lambro ọc ạch mua từ các thành phố đem về ... Mới năm nào, những đoàn chuyển tải quân lương đều phải đi chuyển trong đêm tối, bây giờ tất cả đã ra ban ngày, đi như sóng triều lên ... 

Nhưng ngạc nhiên hơn nữa, càng đi càng gặp nhiều đơn vị bộ đội. Quân đã đầy rừng, đầy khe. Đâu đâu cũng thấy lều lán, tăng bạt. Đến nỗi anh Năm và cả chú liên lạc đều cùng có một cảm giác: nếu có một phép lạ nào cuốn bốc hết được cây rừng đi, thì sẽ phơi lộ ra một cảnh tượng hùng vĩ, lạ lùng: tăng, võng bộ đội đã phú kín cả mặt đất, không để hở một ngọn cỏ. Đâu đâu cũng thấy quân ta. Toàn lính trẻ với những khuôn mặt rất linh lợi. Không ít anh em nói giọng Bắc. Nghe giọng nói ấy, nhìn những gương mặt ấy và cả những bộ đồ chiến trận màu xanh còn gần như mới tinh, với vũ khí, trang bị khá đầy đủ, khá hiện đại,

Anh Năm sững sờ, phải kìm xe lại. Ôi! Anh em từ miền Bắc đã vô tới đây rồi sao? Có phải anh lại nằm mơ. Hay anh đoán lầm? Mới hôm qua anh liên tưởng tới những đơn vị nhảy dù, khi nhận xong nhiệm vụ của cánh. Giờ đây trước mặt anh mới thật là cả một "binh đoàn nhảy dù” khổng lồ vừa mới "từ trên trời đột ngột đổ xuống". Thật vậy! Làm sao có thể tưởng tượng được nổi: bằng này con người, bằng này vũ khí chỉ trong có ít ngày đã vượt được ngàn dặm Trường Sơn gian nan, hiểm trở vào tới đây.

[SaoVang]

Mới hôm qua, 9 tháng 4, nhận nhiệm vụ xong, được cấp trên cho biết: A1 (mật danh của một binh đoàn chủ lực của Trung ương) đang thần tốc lao vào chiến dịch. Nhưng không rõ họ sẽ tới đây vào ngày nào. Nhanh lắm là 20. Vậy mà hôm nay đã thấy họ sờ sờ ở đây rồi, đang tấp nập căng lều, hạ trại, chuẩn bị vũ khí. Đất nước ta quả đã có lắm chuyện thần kỳ mà dường như càng tới những ngày đổi đời này, tất cả những điều kỳ diệu ấy càng thêm nhiều, thêm rực rỡ.

"A1 phải không?". Anh Năm gặp một anh cán bộ trên đường, tự giới thiệu mình và mạnh dạn hỏi. Cả hai cùng xiết chặt lấy nhau. Mừng hết ý! ôi những người anh em miền Bắc. Chẳng phải đây là lần đầu anh Năm được gặp họ. Trong các đơn vị của Miền, ngay cả các đơn vị dân công cũng có không thiếu những người con mà miền Bắc đã rứt ruột thầm lặng gửi vào, ròng rã hết năm này qua năm khác, như tiếp mãi cho miền Nam những dòng máu hồng tươi không bao giờ dứt. Những người con miền Bắc đã sống và chiến đấu ra sao, Tổ quốc đã và sẽ đời đời ghi nhớ họ. Riêng anh, cũng đã hơn một lần, ôm trong tay mình thi thể còn nóng ấm của những chàng trai, tuổi chỉ mới bằng đứa con đầu của anh, mà khóc không thành tiếng, không ra nước mắt. Chỉ còn biết sau đó đứng trước đoàn quân của mình, thốt lên: "Chúng ta đã mất thêm một đồng chí, một người anh hùng của đất nước... ". Giờ đây anh lại được gặp họ, nhưng không phải chỉ là một vài trăm, mà là cả một binh đoàn - một binh đoàn hùng mạnh như vừa "tự trên trời đột ngột đổ xuống" ...

Anh Năm và chú liên lạc phải xuống xe nhiều lần vì đường rừng đã kẹt xe, pháo. Càng đi, càng kẹt. Xe, pháo di chuyển không ngừng. Anh Năm và chú liên lạc ngây người ngắm nhìn mãi những cụm cao xạ cỡ lớn, cũng lần đầu tiên xuất hiện ở miền Nam. Đi len vào những đơn vị cơ giới, pháo binh tràn ngập đó, như đi giữa một rừng sắt thép. Qua khỏi các đơn vị sắt thép lại kẹt giữa các đơn vị bộ binh. Không còn đường nào mà đi nữa. Trời dần tối. Một anh chỉ huy bộ binh khuyên anh Năm tạm nghỉ ở đây. Theo anh biết không ai có thể qua lộ Một đêm nay. Bởi ngoài gần lộ, các đơn vị càng dày đặc. Cả A1, cả những đơn vị chủ lực Miền.

Anh Năm đành "hạ trại”. Hai anh em căng võng ở ngay bên đường. lẫn trong đội hình các đơn vị xe tăng, pháo binh. Ban ngày, nom quân như nước khắp rừng đã lạ, đêm xuống càng thấy có cái gì xô bồ hơn, kỳ diệu hơn nhiều. Đèn lửa như cả một trời sao sa dưới rừng. Tiếng xe pháo gầm gào, tiếng vũ khí va chạm vang rộn. Anh Năm bỗng liên tưởng tới quang cảnh của những “trăm vạn hùng binh" xuất trận mà anh đã từng đọc trong những pho chuyện cổ của Trung Hoa xưa...

Nằm vắt chéo chân trên võng, anh Năm không sao ngủ. Quang cảnh xung quanh kích thích anh tới cao độ. Càng nghĩ, càng thấy thật ghê gớm! Làm sao mà Bộ Chính trị và Trung ương đã có thể hạ quyết tâm mở chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử này ngay từ sau khi Đà Nẵng được giải phóng? Phải có một tầm mắt chiến lược thật xa rộng đã đành, còn phải có cả một dũng khí, đảm lược thật lớn.

Đã quá khuya mà vẫn không sao ngủ, anh Năm mở chiếc đài bán dẫn đặt trên bụng. Vô tình mở đúng làn sóng của Sài Gòn. Một ca sĩ nào đó đang run rẩy, nức nở:

Thôi đã muộn rồi
Đừng đi qua đời tôi 
Thôi đã muộn rồi
Tình yêu xa xôi lắm
Trên dốc ân tình . ~
Mù sương thoáng yên bình
Đừng như cơn gió thương đau.
(Một bài hát "vàng" khá quen biết của Sài Gòn cũ.)

Anh Năm bật cười, tắt chiếc đài, chửi thề một câu. Anh thực sự không hiểu Sài Gòn vẫn còn đang mê muội, chìm đắm như vậy, hay nó cố làm ra vẻ "vẫn bình thường" ngay cả trong giờ phút này?

[SaoVang]

Anh nhìn sang võng bên, chú liên lạc của anh đã ngủ ngon. Dáng ngủ đẹp như trẻ thơ. Nhìn gương mặt thiên thần ấy anh bỗng cảm thấy như lần đầu mình mới hiểu ra thật rõ, thật cụ thể: thanh niên của chúng ta đã lớn lên trong ánh sáng và trong những tiếng ru, lời ca dịu dàng, đẹp đẽ khác hẳn.

Suốt đêm, anh vẫn không sao ngủ; gần sáng chỉ chập chờn trong muôn ngàn tiếng động của rừng, của đất của người, chập chờn trong những giấc mơ rực rỡ và kỳ lạ trong chiến đấu ...

Phải nghỉ lại đêm ấy, đợi suốt cả ngày hôm sau nữa, đêm thứ hai anh Năm và chú liên lạc mới vượt qua được quốc lộ Một. Đúng như đã dự kiến và được báo trước: quân xa địch chạy không ngừng. Con đường sáng lóa thâu đêm. Trên các quầy xe bóng lính nghiêng ngả - " Thôi đã muộn rồi!" Nằm giấu mình dưới cỏ ở bên đường anh Năm lại bật cười nhớ tới bài tình ca vàng vọt chợt nghe lúc nửa đêm hôm trước. "...Thôi đã muộn rồi, đừng như cơn gió thương đau!..." hai anh em lẹ làng vọt qua lộ như hai cánh chim đêm. Khi qua được một quãng xa, anh Năm mới ngửa mặt lên thở hít bấu không khí trong lành yên tĩnh của đêm nhiệt đời. Lòng anh thật vui.

Sáng dần. Ở miền Nam trời dường như mau sáng hơn. Chỉ trong chốc lát cả một khung trời đằng đông đã chói lòa.

Tới Bình Sơn - Long Thành rừng cao su càng như thêm mênh mông. Đây là tam giác xanh nổi tiếng nằm kẹp giữa xa lộ Biên Hòa - Vũng Tàu và quốc lộ Một. Nó nổi tiếng vì cao su trước kia và nổi tiếng về những trận giao phong kịch liệt giữa quân Cách mạng và quân Sài Gòn ròng rã mấy năm qua. Tam giác xanh đã cơ bản trở thành khu giải phóng cách đây chưa lâu lắm. Dưới gốc cao su dường như vẫn còn có máu người.

Hai chiếc Hon-đa xả khói xanh mù trời, lao đi giữa các rừng cao su vùng Long Thành, Bình Sơn. 

Ở đây cũng đã đầy quân (cả địa phương, cả chủ lực). Các đơn vị cũng đang tấp nập chuẩn bị gạo đạn, tương tự như bên bắc lộ Một.
Như một cơn gió lốc, anh Năm lao vào một chiếc lán giữa rừng. Ở đó các anh Tư Thanh, Bảy Nhương, Hai Thoảng... cũng đang cháy ruột chờ anh. Mấy "con cọp xám" đặc công cùng như vồ lấy nhau vì sung sướng. Những cặp mắt cùng cháy lên những ngọn lửa sáng...

*
*   *

Sau mấy ngày làm việc cật lực, đêm cũng chong đèn lên bàn cãi thảo luận, cuối cùng mọi công việc đã được hoạch định: Anh Hai Thoáng được phân công thay mặt ban chỉ huy trực tiếp đi với trung đoàn đặc công 11 ở phía Bắc lộ Một. (Trung đoàn này có nhiệm vụ đánh chiếm hai cây cầu trên lộ Một, bảo đảm đường tiến cho một binh đoàn đột phá hướng đó). Còn toàn ban chỉ huy sẽ nắm các lực lượng ở phía xa lộ Biên Hòa - Sài Gòn.

Anh Năm lại di chuyển một lần nữa. Lần này anh vượt lộ 15 (Biên Hòa - Vũng Tàu) để vào sâu trong vùng ém quân, kiểm tra một lượt các đơn vị trước khi vào chiến đấu. Lần này quẳng Hon-đa lại, anh xắn cao quần lội bộ. Đi theo anh vẫn là chú liên lạc với cây AK báng gập.

Tuy nhiên cũng có khác trước: đối với những người chỉ huy đặc công, như thế này là đã coi như bắt đầu vào trận, nên anh còn mang theo một máy VTĐ 15 oát để sẵn sàng lên làn sóng khi cần thiết.

[SaoVang]

Vùng ém quân tương đối hẹp nhưng kéo dài, nằm kẹp giữa con sông Đồng Nai và lộ 15. Đây là một vùng chỉ có một chút ít rừng cây thưa thớt gần phía ấp Tam An, còn toàn là ruộng đồng khá trống trải với những đám dừa nước rải rác. Đây cũng là một vùng sình lầy nước mặn, kênh rạch chằng chịt. Đặc công đã ra vào Sài Gòn, Biên Hòa như đi chợ. Hầu khắp các vùng đất quanh đây đều đã in dấu chân của những người chiến sĩ giải phóng đặc biệt tinh nhuệ. Nhưng chưa có một đơn vị nào dám tới vùng đồng ruộng sình lầy, kênh rạch này để ém quân. Hoàn toàn đây là một vùng đất hiểm nghèo "tiến không khả dĩ công, thoái không khả dĩ thủ”. Chỉ riêng lần này, các đơn vị đặc công mới táo bạo vào “nằm" ở giữa cái vùng ghê gớm nhưng khá bất ngờ này. Tất cả là ở cái thế! Trong quân sự tạo được một cái thế quả thật không ít khó khăn. Nhưng khi đã có thế thì phải biết và dám tận dụng nó. Chẳng dễ dàng gì nếu thiếu một dũng khí và thiếu cả một đầu óc tỉnh táo.

Trước hết anh nắm tìm tới trung đoàn đặc công 116, đơn vị sẽ có trọng trách đánh chiếm và giữ cầu Đồng Nai trên xa lộ, cây cầu chiến lược, mục tiêu "nóng bỏng" của các anh trong chiến dịch này.

Vượt lộ 15, bọn anh bắt đầu vào vùng đất sình lầy chằng chịt kênh rạch. Vào vùng đất lạ, bọn anh phải "đi bằng bản đồ". Không một ai biết đường; cũng không một giao liên. Vượt qua những khu rừng thưa thớt ở Tam An, bắt đầu thấy ruộng lầy, ngút ngàn cỏ dại. Cỏ mọc tới chân trời, tiếng chim chóc kêu khàn khàn, hoang dại, buồn se sắt. Chốc chốc lại thấy từ những bờ kênh xanh rậm dừa nước phía xa vọt lên những cây cột khẳng khiu trên rũ những lá cờ vàng ba sọc. Thằng ngụy nào phải đóng bót trên cái vùng đất này nhỉ?. Hẳn phải loại ác ôn! Thỉnh thoảng chúng lại bắn. Chẳng có chuyện gì cũng bắn. Cối nổ vọt nước trắng xóa trên đồng. Đại liên kéo dài dằng dặc, đạn cắt reo réo trên ngọn cỏ hoang. Chim chóc lại bay lên chao chát, đầy trời. Nhưng đáng chú ý hơn là những chiếc ghe mỏng chở lính ngụy đi tuần lướt xuôi các dòng kênh hoặc trên đồng nước.

Bọn anh Năm tạm dừng lại ở một nhà lẻ thuộc ấp Tam Anh, lên làn sóng VTĐ liên lạc với phía sau. Một mệnh lệnh nhận được làm cho tất cả mọi người rất phấn khởi: Để tăng cường sức mạnh đột phá trên các hướng. nên cần thống nhát sự chỉ huy. Vì vậy E đặc công 113 đi hướng bắc, trên quốc lộ Một, đã được quyết định trực thuộc một binh đoàn hùng mạnh của Miền ở hướng đó. Còn các đơn vị khác ở vùng đất nằm giữa sông Đồng Nai và lộ 15 sẽ trực thuộc một binh đoàn mới tới: binh đoàn Duyên Hải. Anh Năm đấm mạnh tay xuống sạp, muốn reo lên. Thế là cái binh đoàn đã đánh thắng như chẻ tre suốt từ Huế cũng đã vào tới đây rồi? Mừng khi gặp A1 ở bắc quốc lộ Một thế nào, nay mừng được tin binh đoàn Duyên Hải vào cũng y như vậy. Cũng ngày hôm đó, có điện của binh đoàn triệu tập một đồng chí trong ban chỉ huy đặc công về họp.

Anh Bảy Nhượng tham mưu trưởng được phái đi ngay trong đêm .

Chiều hôm sau (20-4-1975) anh Bảy trở lại, báo cáo lại tất cả những gì anh đã mắt thấy tai nghe ở cái binh đoàn đang nổi tiếng ấy. Binh đoàn trưởng, một thiếu tướng còn khá trẻ, người đã chiến đấu ở đồi A1 Điện Biên Phủ khi trước, đã trực tiếp làm việc với anh Bảy với một thái độ thân ái, tin tưởng đặc biệt. Binh đoàn trưởng dặn dò khá nhiều, cuối cùng anh nhấn mạnh: Đặc công phải chiếm giữ các cây cầu trên xa lộ, cho binh đoàn tiến vào Sài Gòn. Đó là nhiệm vụ trọng tâm, hàng đầu. Bọn Thiệu, chắc chắn khi bị đánh lui, sẽ phá cầu triệt đường ta... "Các đồng chí nhớ nhé! Cầu Đồng Nai và cả cầu Rạch Chiếc! Quan trọng lắm! Bằng mọi giá! Đây là trận chiến đấu cuối cùng! Chúng ta phải quyết thắng. Các đồng chí hiểu chứ?”,

Thế là rõ! Trên những cây cầu đó, các chiến sĩ đặc công vinh quang sẽ chiến đấu và chiến thắng ở đó. Cầu Đồng Nai, cầu Rạch Chiếc! Chỉ là hai cây cầu thôi, nhưng chúng dài biết bao nhiêu! Dường như dài bằng cả chiều dài lịch sử đất nước hoặc ít ra cũng bằng tất cả những ngày chống Mỹ gian nan, ác liệt vừa qua. Chỉ là hai cây cầu thôi nhưng chúng cũng to lớn làm sao! To lớn như tất cả sứ mạng mà dân tộc đang trao nặng trên vai các chiến sĩ đặc công trong những giờ phút quyết định này ...

[SaoVang]

Anh Năm và những người cùng đi tiếp tục công cuộc lội bộ xuống 116. Cả một hệ thống các kênh rạch Lá Buông. Rạch Bà Bông, Rạch Bà Lé ... đan nhau như lưới dăng. Nước lợ. Bùn non. Cỏ mục. Quãng quãng lại phải né tránh đồn bốt hoặc những xuồng tuần tiễu của bọn địch. Xế chiều hôm đó, mọi người mới tới một đơn vị ém trong một vùng dừa nước loi ngoi, lúp xúp. Dẫm đâu cũng thấy bùn, bước một bước là nước. Lác đác mới thấy một bờ đất hoặc gò nổi lè tè. Bộ đội không đào được hầm, tụ lại từng nhóm, từng tổ trên những bờ đất ẩn kín dưới các tàu lá, như cá rạch trên nước cạn. Tăng võng treo sát mặt nước, bê bết đất bùn. Các chiến sĩ thả chân xuống nước, nhai vội những miếng cơm nguội ngắt. Gương mặt đều xanh xao dưới bóng lá.

- Cơm nước lợ, ăn khó nổi thủ trưởng ơi!

Anh Năm đứng lặng người. Có thể tưởng tượng được đây là những dũng sĩ trẻ, chỉ ngày mai ngày mốt thôi, tiến lên trước tiên, đánh chiếm các cây cầu chiến lược ở ngay cửa ngõ Sài Gòn, hiên ngang cắm cao những ngọn cờ cách mạng để chờ đón đại quân vào hạ thành. Có cái gì nghẹn lại trong cổ anh Năm. Chẳng phải đây là lần đầu anh nhìn thấy cái cảnh khổ cực này của các chiến sĩ. Nhưng trong giây phút này, trước giờ chiến thắng (anh vẫn tin như vậy) sao thấy cảm thương và cả kiêu hãnh lạ lùng. Anh và những đồng chí đi cùng đều sà xuống ngồi với các chiến sĩ, chân cũng thả xuống nước. Anh cũng cầm chiếc bi đông nước lợ ngửa cổ lên uống một hớp. Nước chát đắng nơi cổ họng.

- Thế nào? Sẵn sàng chứ anh em?

- Rồi, thủ trưởng! Khi nào tụi em được nổ súng, thủ trưởng.

Anh em trẻ quá! Một chàng trai dong dỏng cao, mặt trái xoan, đôi mắt to rất đẹp, đôi môi nom như môi con gái, tiếp:

- Thủ trưởng cho anh em "dô" cả dinh Độc Lập nữa nhá!.

Đó là Khánh. Anh em trong tiểu đội quen gọi Khánh Hồ Gươm. Khánh vào đây từ 1971. Lúc nào em chỉ hát có một bài " ... ôi Hồ Gươm, Hồng Hà. Hồ Tây ... ". Khánh nói nhà ở phố Cầu Gỗ, đứng trên gác nhìn ra thấy đền Ngọc Sơn. Mỗi khi cất lên tiếng hát giữa những cánh rừng cao su phương Nam này, dường như đôi mắt anh lại rớm lệ. Đang học Đại học Văn khoa năm thứ ba, chàng trai Hà Nội ấy lên đường đi làm nghĩa vụ. Vào tới đây Khánh được về đặc công luôn. Đã trên hai mươi lần vào trận, trên hai mươi lần anh đều tỏ ra xứng đáng với mảnh đất đã nuôi dạy mình từ thơ bé! ... Trong đơn vị này, cũng còn nhiều những người con của miền Bắc đã vào đây cùng chiến đấu như thế. Tỉ lệ, anh Năm biết, cứ năm người thì ba người là người ngoài đó.

- Còn cậu, thế nào Tám Nam Hà? Tư Bắc Thái? Và Út An Phú Đông nữa? - Anh Năm cười hỏi.

- Đồng ý với Khánh Hồ Gươm! Xin thủ trưởng cho bọn em vô dinh Độc Lập nữa! - Mọi người cùng đáp.

Anh Năm ngắm nhìn những gương mặt đang như được thắp sáng lên ngọn lửa của niềm tin, của niềm vui và lòng hy sinh cao đẹp.

- Nhé! Thủ trưởng nhé! Cho "dô" liền? Những cây cầu thì xong rồi! Cần nói chi nhiều mà?

- Trời! Các chú chớ có coi những cây cầu là dễ ợt!

- Rõ rồi! Những cây cầu sẽ phải đỏ lên như nung mà, thủ trưởng!

Anh Năm lại bật cười, đập vào lưng các chiến sĩ trẻ vây quanh anh. Họ có chủ quan quá không? Hay họ vui quá? Ôi! Trên thế giới này, ở đâu trước khi vào trận đánh cuối cùng, các chiến sĩ đã vui như thế và đã tha thiết chỉ đòi xin thêm nhiệm vụ như ở đất nước này?

[SaoVang]

Anh Năm đi tới các đơn vị khác. Vẫn cái cảnh gần như chui rúc dưới các khóm dừa nước, nằm trên nước, trên bùn, uống nước lợ, nhai cơm vắt... Vẫn những bộ quần áo linh tinh đủ kiểu: chính qui chưa ra chính qui, du kích không hẳn du kích, dân không hẳn dân... ướt át và nhàu nát. Vẫn những gương mặt gầy, xanh, những đôi chân không giày dép lấm đất đầy chai sẹo. Vẫn những cặp mắt sáng láng, đầy nghị lực, đầy hy sinh. Vẫn những nụ cười thật yêu đời, vẫn những lời nói vui vẻ khảng khái, lạc quan ...

Trước khi trở thành một trong những người chỉ huy đặc công, anh Năm đã ở bộ binh. Anh hiểu rõ chiến sĩ ta dù ở đâu cũng vậy, Nam hay Bắc, bộ binh hay đặc công đều giống một loài hoa cùng được trồng trên một thứ đất, lớn lên trong một khí hậu. Tuy nhiên, dẫu sao mỗi binh chủng vẫn ít nhiều có những phong cách hoặc sắc thái độc đáo khác nhau. Những chiến sĩ đặc công đã được huấn luyện một cách riêng biệt. Đó là những người lính thiện chiến, có một sức chịu đựng thật ghê gớm. Đó cũng là những người lính hơi thầm lặng. Và cũng là những người lính rất nhẹ nhàng, nhẹ nhàng cả về vũ khí, trang bị, nhẹ nhàng cả về tâm hồn. Họ thường, như người ta vẫn nói vui, "đùa giỡn với cái chết" . Nhưng cũng chính họ đã luôn giáng những đòn "chết tươi" cho quân thù một cách rất bất ngờ. Cách đánh của họ thật ra không có gì là "phép lạ". Cái chìa khóa là đã phát huy dược đến cao độ khả năng tuyệt vời của Con Người - con người cách mạng. Cũng bởi vậy họ vừa là những người lính bình thường và là những chiến sĩ đặc biệt. Nhiệm vụ và cách đánh của họ đã đòi hỏi họ phải được rèn luyện thành những con người gần như toàn diện và gần như hoàn thiện. Cũng bởi vậy, anh Năm đã từ lâu có một mong ước là chừng nào còn mặc áo quân nhân, anh còn ở mãi, chiến đấu mãi mãi bên những người chiến sĩ gánh vác những nhiệm vụ đặc biệt này ...

*
*   *

Chỉ huy sở của cánh đặt ở Núi Đất - một gò đất nhỏ giữa vùng kênh rạch. Nhìn về phía tây chừng bốn cây số chim bay là chi khu Bến Gỗ của địch, sát bên tả ngạn sông Đồng Nai, nhìn về phía đông, chỉ hơn một ngàn mét đã là xa lộ 15 Biên Hòa - Vũng Tàu. Hầm hố đều đào tạm, che kín bằng cành lá và những tấm vải hoa nghi trang. Về đêm hôm trước, đêm sau thấy súng nổ đã quá dữ. Súng rung chuyển suốt đêm. Chân trời phía Xuân Lộc càng cháy đỏ hơn bao giờ hết. Máy bay ném bom bay liên tục, đèn nhấp nháy lướt đi như sao rớt không ngừng trên khung trời. Cả chỉ huy sở thức trắng. Đốt thuốc đến cháy cả hai ngón tay. Mở đài ta, tin chưa có gì mới. Mở đài BBC tin cũng chung chung. Chưa có lệnh gì thêm của binh đoàn ... Nhưng sớm hôm đó, khi ngoài cửa hầm vừa sáng lên như bạc thì đã nhận được tin: Xuân Lộc tháo chạy.

Cả ngày hôm đó chỉ huy sở căng thẳng chờ đợi lệnh hành động.

Rồi tin Thiệu đổ. Nó nấc lên khóc. Nó rên la, nó chửi rủa Mỹ, chửi rủa cả lũ chúng nó. Ấy là ngày 22 tháng 4 năm 1975. Lại nôn nao chờ lệnh binh đoàn. Anh Năm và cả ban chỉ huy duyệt lại một lần nữa kế hoạch tác chiến của trung đoàn 116. đơn vị có nhiệm vụ đánh chiếm cây cầu lớn nhất trên xa lộ qua sông Đồng Nai. Một phân đội nhỏ gồm toàn chiến sĩ giỏi chuyên đánh dưới nước của tiểu đoàn 19 sẽ có nhiệm vụ vượt sông Đồng Nai bất ngờ nổ súng chiếm giữ khu đầu cầu phía đông (phía vào Sài Gòn). Đại bộ phận còn lại của tiểu đoàn 19 sẽ lập trung đột phá (vừa bằng mật tập vừa bằng cường tập) khu vực quân địch ở đầu cầu phía tây (phía Biên Hòa).

Khu vực này có một đại đội bảo an tăng cường, toàn ác ôn, đóng ở dãy nhà của lính hải quân và một loạt lô cốt vây quanh đầu cầu theo hình móng ngựa. Trong khi đó, một tiểu đoàn khác (tiểu đoàn 25) có nhiệm vụ đánh chiếm một khu vực của tổng kho khổng lồ Long Bình, nhằm bảo vệ sau lưng cho tiểu đoàn 19 hành động. Cũng cùng một lúc, một tiểu đoàn nữa (d40) có nhiệm vụ đánh chiếm khu vực từ chi khu Bến Gỗ ngược sát tới kho tồn trữ Long Bình, nhằm giữ sườn cho tiểu đoàn 19, và làm dự bị cho toàn trung đoàn. Riêng đại đội trinh sát của trung đoàn sẽ bất ngờ đánh địch ở khu Bến Gỗ, có điều kiện thì chiếm giữ luôn, nếu không thì kiềm chế, không cho địch nống ra chi viện cho bọn chúng trên cầu xa lộ.

[SaoVang]

Kế hoạch ấy đã được bàn đi tính lại tới hàng chục lần. Chỉ còn lo cho những đơn vị thuộc lữ 316 có nhiệm vụ đánh chiếm xưởng đóng tàu và Bộ Tư lệnh Hải quân địch trong nội đô Sài Gòn. Từ vùng kênh rạch sình lầy ngoài này vào tới đó cũng khá xa và đường đi rất nhiều khó khăn. Ban chỉ huy quyết định một phương án mới khi có lệnh nổ súng, tính toán lại thời gian, nếu không kịp sẽ cho các đơn vị đó chuyển hướng, đánh chiếm cầu Rạch Chiếc, cây cầu nhỏ nhưng cũng rất quan trọng ở sát một khu vực tập trung nhiều cơ sở công nghiệp, nhà máy nhiệt điện, nhà máy xi măng Hà Tiên và kho tồn trữ Thủ Đức

Thế rồi những ngày chờ đợi lại dai dẳng, chậm chạp trôi đi. Anh Năm và Ban chỉ huy đều đứng ngồi không yên. Chỉ lo bộ đội ốm hết. Mười năm có lẻ, anh đã từng chứng kiến anh em ngâm mình dưới nước mặn hàng chục ngày liền, nhịn đói thông sáu, bảy bữa, chịu đựng những cơn khát cháy điên người, chôn mình trong cát nắng thiêu, hoặc phơi mình trong bão tố, ngụp lặn liên tục trong sình lầy... Nhưng chưa lần nào bộ đội phải sống dài ngày trong một địa hình rất khó khăn và dày đặc đồn bốt như lần này.

Anh lại sục xuống 116. Lại gặp các chiến sĩ. Lại ngồi trò truyện với nhóm út An Phú Đông, Khánh Hồ Gươm, Tư Bắc Thái... chỉ trong những giờ phút đó anh mới thấy lòng mình thư thái, yên ổn được đôi chút.

Cho tới trưa ngày 26 tháng 4 mới có lệnh tấn công. Cả chỉ huy sở như sôi lên. Cũng khi đó, mọi người được tin thêm: binh đoàn Duyên hải bắt đầu tiến đánh căn cứ Long Thành, và xe tăng của binh đoàn cũng đã tràn tới công trường Nước Trong. Nơi đây là trường thiết giáp và biệt kích ngụy. Thế là tất cả những cái gì phải đến đã đến! Súng lớn bắt đầu rền vang khắp một dải ở chân trời phía đông. Từng cột khói dựng lên liên tiếp, nom khá rõ. Chỉ trong khoảnh khắc, khói đã tụ lại như mây. Nơi ấy, trong giây phút này, đang là tiền duyên của mặt trận. Anh Năm và các anh em trong Ban chỉ huy, Tham Mưu trưởng cùng rời khỏi vị trí cũ. Đã tới giờ phút đặc công "nhảy" xuống, "cắm những lưỡi dao nhọn" vào sau gáy quân thù ...

3
Hôm đó, thật ra các binh đoàn lớn cách Sài Gòn cũng còn khá xa. Mới chỉ thấy pháo nổ rền rĩ ở đường chân trời. Nhưng đã có lệnh cho trung đoàn đặc công 116 xuất kích khi hoàng hôn vẫn còn vàng rực trên khắp các cánh đồng nước. Những dòng kênh, những con rạch sáng lên như thép chảy trong lò. Anh Năm và Ban chỉ huy đoàn cũng di chuyển. Một toán chiến sĩ thông tin, cán bộ tác chiến nối theo sau. Trên bầu trời. những chiếc trực thăng võ trang đang bay lùng. Dường như chúng đã "ngửi” thấy gì rồi. Nhiều chiếc liên tiếp sà xuống, bắn xả vào những đường tiến quân của ta. Đạn 12 ly 7 ran lên trên các mặt ruộng trên những cánh đồng sình lầy. Một chiếc bỗng quay lại. Nó thắt vòng rất nhanh. Tiếng máy nổ cành cạch nhức óc. Gió quạt dạt hết các vạt dừa. Gió quạt cồn cào mặt nước như có bão lớn. Anh Năm và những người đi cùng vừa kịp nằm rạp xuống một bờ kênh thì một tràng đạn 12 ly 7 đã quất xuống, cày sủi một vệt dài .

- Báo cáo anh Năm ! ...

Quay lại, đã thấy một chiến sĩ bị tử thương, máu đỏ một khuôn mặt còn rất trẻ. Anh Năm cúi gục đầu xuống ngực người chiến sĩ. Nhưng không thể nán lại ở đây lâu hơn. Để lại một bộ phận nhỏ lo việc mai táng, anh và mọi người lại lao lên. Trên các cánh đồng, các đơn vị của anh đang tiếp tục cuộc tiến quân cực kỳ gấp rút. Mặt trời đã lặn. Cả một vùng trời đằng tây cháy lên nghi ngút. Ròi bóng tối lan dần. Chỉ còn thấy những bóng người nhấp nhô, ẩn hiện trên màn sáng bạc của đồng nước. Anh Năm vẫn chưa hết nghẹn ngào về cái chết của anh chiến sĩ. 

Bắt đầu phải vượt qua các kênh rạch. Bộ đội không có đủ xuồng. Chủ yếu là bơi, và lội tràn. Trên mấy hướng, bộ đội nghi ngóp tiến, áo quần ướt đẫm, bê bết bùn non. Những kênh rạch mỗi lúc một nhiều hơn, dường như có một sự thách đố đang căng ra trùng trùng trước mắt các chiến sĩ. Đêm càng xuống, gió thổi càng dào dạt, xao xuyến trên khắp các ngọn dừa. Bộ đội đã thấm mệt. Nhiều anh vừa lên được một bờ kênh đã lảo đảo ngã vật, nằm ngất đi đến mấy giây, sau lại cắn răng cố vùng dậy, đuổi theo đơn vị. Khoảng chín giờ đêm, một tin báo về làm cho anh Năm lại bàng hoàng một lần nữa: một đại đội trưởng vì quá mệt và có lẽ bị chuột rút, qua kênh đã bị chết đuối...

[SaoVang]

Thế là đã hai người hy sinh, trong đó có một cán bộ, trước khi nổ súng! Nhưng chưa hết, bắt đầu có hiện tượng lạc quân. Trong đêm tối mờ, kênh rạch chằng chịt, không dễ gì giữ vững được liên lạc với nhau. Tiểu đoàn 1 đã lạc mất một đại đội, tiểu đoàn 40 cũng vậy. Những người chỉ huy đơn vị đều như cháy ruột. Làm thế nào tìm được họ? Ngẩng lên chỉ thấy một vòm trời với vầng trăng lu, với gió thổi triền miên. Nhìn quanh chỉ thấy mặt đất mênh mông chỗ tối đen, chỗ sáng đục loang lổ. Tất cả đều câm lặng. Chỉ có chốc chốc lại rầm lên tiếng đại bác, tiếng bom.

Tuy vậy, những mũi chủ yếu vẫn tiến được với một tốc độ đáng kể và đã tới gần được mục tiêu. Trước hết là phân đội nhỏ gồm 15 người toàn đặc công nước có nhiệm vụ vượt sông Đồng Nai đánh chiếm đầu cầu phía tây Mười lăm anh em đã gắng sức, luôn luôn bện được với nhau thành một khối. Người khỏe dìu người yếu, không một ai bị tụt lại hoặc bị lạc. Nhưng cả 15 người đều đã gần như thở không ra hơi. Chân tay, mặt mũi đều đã xây sát rớm máu. Mười hai giờ đêm, mới nghe thấy như có tiếng nước chảy trong gió. Và hỏa châu ở phía trước bắn lên nhiều hơn như muốn báo hiệu: sắp tới mục tiêu.

Gần một giờ sáng, 15 anh em tới được bờ sông Đồng Nai! ôi dòng sông quen thuộc mà vẫn xiết bao xa lạ! Nó đây rồi, một dải mênh mông sáng ngời dưới trăng nhạt. Con sông thật trẻ trung và sôi nổi. Dòng nước lấp lánh cuốn trôi mãi tới cuối trời. Dường như mỗi năm con sông này một phình ra, lớn lên mãi cùng với cây cỏ nhiệt đới xanh ngắt, bồng bột ở hai bên bờ. Đồng Nai? Có phải vì đây là vùng Hố Nai, mới cách đây trên mười năm còn là rừng hoang và nai hươu ở những cánh rừng này đã từng nổi tiếng? Nếu quả vậy thì cái tên Đồng Nai có lẽ quá dịu hiền, quá ngây thơ đối với dòng sông lớn, mãnh liệt này!

Mười lăm anh em cùng đứng lặng ngắm dòng sông trong giây phút. Từ chỗ này nhìn chéo về phía tay phải đã thấy cây cầu lớn, bên trên cầu là những ngọn điện thủy ngân cao áp. Cây cầu toàn bê tông cốt sắt. Xa lộ vắt qua nó, chạy dài như cắt ngang lưng trời. Bỗng thấy xúc động rất lạ. Người chiến sĩ đặc công gần như đã không quen xúc động như vậy. Đã phải rèn luyện cho trái tim mình thật rắn, thật lạnh, không dễ vui, không dễ buồn, càng không dễ sợ! Có phải vì đây là một mục tiêu lớn? Nhưng lớn đâu bằng những kho xăng Nhà Bè, những phi trường Biên Hòa, Tân Sơn Nhất ...? Có lẽ bởi đây sẽ là một trận góp phần kết thúc cuộc chiến này, giành lấy thắng lợi hoàn toàn, kết thúc tất cả những chuỗi ngày gian nan, những tháng năm dằng dặc quá đau khổ?

- Chuẩn bị! - Phân đội trưởng, một thanh niên săn dẻo như một cây chàm cất tiếng nói nhanh, sau khi một cụm ba trái hỏa châu ở đầu cầu bắt đầu tắt, kéo theo ba dải khói trắng ngùng ngoằng rớt xuống.

Trong khoảnh khắc cả mười lăm anh em cùng lao mình xuống dòng sông. Họ đã quá quen thuộc với sông nước nên chỉ như những chiếc lá bay. Cũng lúc đó. Ở những lô cốt bên kia sông, nơi đầu cầu, những khẩu súng máy nào đó chợt rộ lên. Đạn lửa cắt là là trên những làn cỏ rối, rồi lả tả rơi xuống mặt sông. Trên xa lộ, một “công voa” hiện lên, ầm ầm vượt qua. Tiếng cây cầu vang vang - Dường như những người đặc công đã nghe được cả tiếng nói của đất, của nước, của cả những dòng sông ... Cây cầu đang mách bảo với các anh về mọi sự hiểm nguy, muốn nói rõ cả những sự bất cẩn của bọn địch. Cây cầu thầm bảo với các anh: Địch chưa đặt mìn. Chúng vẫn còn đang muốn giữ cây cầu này cho tới giờ phút chót...

Mười lăm anh em tiếp tục lướt nhẹ dưới làn nước chảy. Sông càng như thêm rộng mênh mông, hàng trăm thước nước. Cát lầy và cỏ dại kéo dài hai bên. Hàng ngàn, hàng vạn trái mìn ẩn náu, rình rập không biết tự bao năm, có lẽ từ những ngày chống Pháp, trong những bãi cát lầy và cỏ dại ấy. Từ phía chân cầu chợt rực lên một luồng ánh sáng rất mạnh. Tiếp đó là tiếng máy nổ ran. Hai chiếc giang thuyền tuần tiễu, loại cực nhanh không rõ đã đãnh hơi thấy những gì, đang lao lới, nước xe ra thành hai chiếc cánh trắng trước mỗi con tàu. Chúng vừa chạy vừa bắn.

- Bình tĩnh! - Phân đội trưởng vừa thét lên, đã thấy hai chiếc giang thuyền như hai con quái vật trên mặt sông chồm tới trong những luồng ánh sáng chói lòa...