Kissinger-Những biên bản hội đàm tuyệt mật chưa công bố

[SaoVang]

Kít-sinh-gơ: Sự thật không phải như vậy. Lời trách của người Mỹ đang ngày một tăng, nhưng chúng ta không nên tranh luận về vấn đề này. Tôi phải thừa nhận, phần lớn phê bình đều do một số người không thành thật đưa ra

Brê-giơ-nhép: Thật sự như vậy.

Kít-sinh-gơ: Nhưng đó chỉ là tình hình phức tạp trong nước Mỹ.

Brê-giơ-nhép: Vậy các Ngài đề nghị dùng gì để thay thế.

Kít-sinh-gơ: Suy nghĩ của chúng tôi đã viết trong bị vọng lục mà chúng tôi đã giao cho Đại sứ của các Ngài vào hôm thứ năm. (Đề nghị viết trong bảng C.) Chúng tôi không bác bỏ việc hạn chế số lượng tên lửa có thể lắp đặt đầu đạn phương tiện bay nhiều đầu đạn chia nhiều hướng, mặt khác chúng tôi còn phải làm phép tính, xem xem cuối cùng là 1000 hay 900, rõ ràng đều không thể chấp nhận. Tôi tin rằng các Ngài muốn nghe đề nghị của chúng tôi về vấn đề này.

Brê-giơ-nhép: Tôi đang chăm chú nghe đây.

Kít-sinh-gơ; Vừa rồi lần đầu tôi được nghe ý nghĩ của Ngài. Để tôi tạm thời suy nghĩ sang vấn đề số lượng tên lửa sau. Vấn đề chủ yếu của chúng ta là nên có một thoả thuận về bao nhiêu quả tên lửa phải lắp đặt ở căn cứ lục quân.

Brê-giơ-nhép: Điều này không quan trọng, lắp bao nhiêu đầu đạn phương tiện bay nhiều đầu đạn chia nhiều hướng, việc này có thể hoàn thành trong một năm, vì vậy quyết định ngay số lượng tên lửa ở căn cứ mặt đất là tương đối khó khăn.

Kít-sinh-gơ: Có lẽ vì chúng tôi đã hoàn thành 80% việc lắp đặt phương tiện bay mang nhiều đầu đạn chia nhiều hướng, còn phía Ngài lại chưa bắt đầu, vì vậy kết quả sẽ có thể là: Trước tiên chúng tôi ngừng lắp đặt 5 năm, đồng thời phía Ngài tiến hành lắp đặt, như vậy mới có thời gian đuổi kịp chúng tôi. Đây chính là ý nghĩ của mọi người trong nước Mỹ.

Grô-mư-cô: Nhưng phía Ngài sẽ có nhiều ưu thế trong tình hình này. Về mặt này phía Ngài đã chủ động định liệu sẵn.

Kít-sinh-gơ: Vâng. Nhưng tự ràng buộc mình vào những số lượng của chúng tôi đã có sẵn đó đâu còn phù hợp lợi ích của nước tôi.

Grô-mư-cô: Nếu không như vậy, toàn bộ vấn đề về hạn chế vũ khí hạt nhân sẽ leo thang, sẽ xuất hiện cuộc chạy đua vũ trang không có điểm dừng.

Kít-sinh-gơ: Nếu phía Liên Xô có thể chấp nhận một số nguyên tắc nêu trong văn kiện của chúng tôi đã giao cho Đại sứ của quý quốc, chúng tôi có thể xem xét ngay vấn đề giới hạn trần. Tiếp theo chúng tôi cũng sẽ suy nghĩ vấn đề số lượng.

Brê-giơ-nhép: Mặc dù các ông có thể tuân thủ giới hạn quy định trong thoả thuận, nhưng thực tế các Ngài đã đi ngược lại thoả thuận về cân bằng quân lực.

Kít-sinh-gơ: Nói vậy là thế nào?

Brêgiênhép: Về đề nghị được nêu ra. Hiện nay hai bên chúng ta đã đồng ý không tiếp tục sản xuất bất kỳ loại tên lửa mới nào cho đến năm 1977. Nhưng được phép có một số cải tiến, tuy nhiên các Ngài còn muốn tước đoạt tất cả cơ hội của chúng tôi làm một số cải tiến.

Kít-sinh-gơ: Ngài Tổng Bí thư, tôi cho rằng chúng ta chỉ là trao đổi vấn đề vũ khí mới và vấn đề về cải tiến trên mặt chữ. Nhân viên tình báo của chúng tôi đã báo cáo cho tôi về hệ thống mới của phía các Ngài. Mức độ chú trọng của chúng tôi về vấn đề này chưa hề thay đổi. Chúng tôi cũng chưa hề nói rằng đó là trái với quy định của thoả thuận, Ngài Brê-giơ-nhép, tôi có thể đưa ra câu trả lời với tâm trạng giống nhau của tôi và Ngài.

Brê-giơ-nhép: Các Ngài đã sản xuất ra một loại tên lửa hoàn toàn mới. Tên lửa của các Ngài bây giờ có thể mang theo 5 đầu đạn chứ không phải là 1

[SaoVang]

Kít-sinh-gơ: Ngài Tổng Bí thư, tin tình báo mà Ngài nhận được là sai. Chúng tôi không hề có tên lửa có thể mang theo 5 hoặc 12 đầu đạn. Đây không phải là khâu then chốt của vấn đề. Ngài Grô-mư-cô cho rằng có thể mang theo 3 đầu đạn. Nguyên nhân là do thay đổi liên tục. Mỗi khi tôi cảm thấy nó đang ở Lát Vê-gát, nó lại ở một căn cứ tên lửa nào.

Grô-mư-cô: Tôi chưa hề được phép vào một căn cứ tên lửa nào đó.

Kít-sinh-gơ: Tôi sẽ dẫn Ngài đi một lần. Ngài Đại sứ của chúng tôi đã từng đưa ra nhiều yêu cầu tôi rất ngạc nhiên chưa từng thấy yêu cầu cần đi tham quan một căn cứ tên lửa nào đó. Vì vậy giống như Bộ trưởng Ngoại giao của các Ngài thường hay nói ra câu trả lời chính xác: Tên lửa căn cứ mặt đất của chúng tôi có thể mang theo số lượng đầu đạn là 3, còn tên lửa của các Ngài lại có thể mang 6 quả. Vì vậy tôi cho rằng, bình đẳng phải xây dựng trên cơ sở về đầu đạn hạt nhân. Số lượng đầu đạn hạt nhân của chúng tôi lắp đặt trên tàu ngầm có nhiều hơn.

Một phương thức khả thi khác là quy định một giới hạn trấn đối với số lượng tên lửa lắp đặt trên phương tiện bay mang nhiều đầu đạn chia nhiều hướng. Đồng thời quy định một giới hạn tương đối nhỏ đối với số lượng tên lửa đạn đạo vượt đại châu của hai bên chúng ta, giới hạn tương đối nhỏ này thông thường nên xây dựng trên một cơ sở phân biệt đối xử.

Grô-mư-cô: Ý của Ngài là quy định một giới hạn tương đối nhỏ cho tên lửa căn cứ tàu ngầm và quy định một giới hạn tương đối nhỏ khác cho tên lửa căn cứ lục quân phải không?

Kít-sinh-gơ: Đúng vậy, hoàn toàn chính xác. (hai bên bắt đầu hiệp thương)

Đô-brư-nin: Con số chúng tôi xem xét buộc phải là 1000

Kít-sinh-gơ: Chúng tôi còn buộc phải xem xét 1000 hay 1100. Xem ra cảm giác của 1100 dễ chịu hơn, chúng tôi có thể chấp nhận con số 1100 này. Do tôi chấp nhận điều kiện quá nhanh, nên nhiều cấp dưới của tôi đều mắc bệnh tim bên bàn đàm phán. (hai bên bắt đầu thoả thuận).

Đô-brư-nin: Phải chăng chúng ta nghỉ ăn trưa một lát?

Kít-sinh-gơ: Tất nhiên chúng tôi đồng ý, miễn là đừng về Oa-sinh-tơn ăn là được, nếu có con số thấp hơn giới hạn trần của con số nhỏ, chúng tôi có thể chấp nhận con số 1100 này.

Đô-brư-nin: Giới hạn trần của mức nhỏ ấy là bao nhiêu?

Kít-sinh-gơ: Chúng tôi cần xem xét lại. Tôi đồng ý tạm nghỉ một lát vì tôi cảm thấy cấp dưới của tôi sắp làm phản đến nơi rồi.

Grô-mư-cô: Khi kết thúc Hội nghị hôm nay, chúng ta sẽ giao cho giới báo chí một thông cáo chung để phát biểu.

Kít-sinh-gơ: Được. Chúng tôi còn chưa báo cáo lại cho Oa-sinh-tơn về tình hình tiến triển.

Grô-mư-cô: Còn một loạt vấn đề chờ tôi trao đổi.

Kít-sinh-gơ: Sau khi nghỉ giải lao xong, chúng ta sẽ tiếp tục trao đổi những nội dung gì? Tôi phải biết để dẫn ai đến tham gia Hội nghị sau đó.

Brê-giơ-nhép: Chúng ta nên tiếp tục trao đổi vấn đề này, sau đó chúng ta còn phải trao đổi vấn đề Trung Đông.

Kít-sinh-gơ: Vậy tôi cứ dẫn số người này đến và báo cho họ rằng những người quan tâm đến vấn đề Trung Đông hãy chờ đợi nghe lệnh.

(Tiếp đó Hội nghị kết thúc)

[SaoVang]

Lời dẫn

Sau khi ăn trưa, nghỉ ngơi, chiều hôm đó Brê-giơ-nhép và Grô-mư-cô lại tiếp tục gặp đoàn Kít-sinh-gơ và tiếp tục trao đổi về vấn đề Kiểm soát vũ khí hạt nhân. Hai bên đã có được một số tiến triển trong vấn đề chống tên lửa đạn đạo, mỗi bên chỉ được xây dựng một căn cứ chống tên lửa đạn đạo và bao gồm vấn đề hạn chế giới hạn thử hạt nhân dưới lòng đất v. v...

Nhưng vấn đề Hiệp ước hạn chế vũ khí chiến lược II, đàm phán vẫn còn tiếp tục. Khi đánh giá về đề nghị do Brê-giơ-nhép đưa ra về giới hạn cao nhất của tên lửa đạn đạo vượt đại dương, lắp đặt phương tiện bay mang nhiều đầu đạn chia nhiều hướng, Kít-sinh-gơ nói thẳng rằng, việc hạn chế tên lửa lắp đặt phương tiện bay mang nhiều đầu đạn chia nhiều hướng ở căn cứ mặt đất, mới cần thiết cho việc làm hoà dịu nỗi lo của Lầu Năm Góc về khả năng Liên Xô phá huỷ tên lửa Mi-nu-tơ-man của họ. Nhưng Brê-giơ-nhép phản đối ý kiến của Kít-sinh-gơ về giới hạn trần tương đối nhỏ, vì như vậy "sẽ đặt chúng tôi vào một hoàn cảnh không bình đẳng." (nguyên văn như vậy)

Brê-giơ-nhép còn muốn nhận được một số thông tin chính xác hơn, nghĩa là nếu thoả thuận tạm thời được kéo dài, phải chăng chính quyền Oa-sinh-tơn sẽ không còn triển khai máy bay ném bom B-1 và tên lửa phóng từ vệ tinh Tri-den kiểu mới. Kít-sinh-gơ cũng có phản ứng về việc này, nhưng đề nghị của Brê-giơ-nhép về rút bớt tàu ngầm và máy bay vận tải chở vũ khí hạt nhân ra khỏi khu vực Địa Trung Hải chưa có tiến triển.

Xem chừng Brê-giơ-nhép tỏ ra uể oải đối với mối nguy hiểm của hệ thống căn cứ tiền tiêu vũ khí hạt nhân, "đừng cho rằng những việc này dễ như tuỳ tiện rút ra một con bài, đây là vũ khí hạt nhân", Kít-sinh-gơ đồng ý đề nghị "nghiên cứu”.

Đối với Kít-sinh-gơ, triển khai hải quân, vũ khí hạt nhân hoặc những thứ khác tương tự đều là một phần không thể tách rời trong chiến lược toàn cầu của chính quyền Mỹ, ông không đưa ra giải thích gì, nhưng giống như ông đã nói với các quan chức của NATO: Chúng là một phương thức triển khai toàn diện ưu thế chiến lược "so sánh" của Chính phủ Mỹ "có hiệu quả hơn về mặt chính trị", vì hải quân và không quân trang bị vũ khí hạt nhân có thể điều chỉnh dễ dàng, đồng thời còn dễ cho người ta nhìn thấy so với những "tên lửa chôn sâu dưới mặt đất".

Tiếp đó hội đàm chuyển sang một số nội dung đưa ra trong cuộc đàm phán về vấn đề mở rộng Hội nghị an ninh và Hợp tác châu Âu. Mặc dù Kít-sinh-gơ không có hứng thú gì về Hội nghị này, nhưng ông vẫn rất thận trọng, còn Brê-giơ-nhép coi Hội nghị này là một Hội nghị củng cố vai trò của Liên Xô, giữ nguyên hiện trạng chính trị và lãnh thổ (gồm nước Đức) được hình thành sau đại chiến thế giới thứ hai.

Còn Đồng minh châu Âu của chính quyền Mỹ lại mưu toan lợi dụng tiến trình Hội nghị này, đặc biệt là trong quá trình thảo luận về tiếp xúc con người (kế hoạch giỏ III), nhằm thúc đẩy hơn nữa nguyên tắc nhân quyền và thoát khỏi sự kiểm soát nội bộ của tập đoàn quân sự Liên Xô.

Ở Giơ-ne-vơ, người tham gia đàm phán của phía Liên Xô từng ám thị rằng: Sẽ có một chút nhượng bộ đối với kế hoạch "giỏ III", nhưng Brê-giơ-nhép nói thẳng rằng, ông sẽ đàm phán đến khi có một kết quả có thể bảo vệ sự kiểm soát chính trị nội bộ của nó. Trong khi đưa ra sự hoài nghi, ông còn cảnh báo rằng: "Nếu có người hòng can thiệp công việc nội bộ của đất nước tôi qua Hội nghị này, mưu toan này nhất định thất bại."

[SaoVang]

Brê-giơ-nhép không hề chán ngán Hội nghị này và vì vậy ông muốn sớm đi đến một thoả thuận, ông đề nghị rằng, nếu Hội nghị An ninh và Hợp tác châu Âu hoàn thành nhiệm vụ của nó trước cuộc gặp nguyên thủ tháng 6, thì Ních-xơn sẽ có một "tài sản chính trị" rất có ích.

Còn Kít-sinh-gơ mỗi khi đưa ra một con bài đều rất cẩn thận: Nếu dốc sức hợp tác với Liên Xô, sẽ chọc tức các nước Đồng minh ở châu Âu, nếu có thái độ công khai ủng hộ các nước Đồng minh, lại sẽ xa rời Brê-giơ-nhép và làm suy yếu tiến trình hoà hoãn quan hệ. Vì Kít-sinh-gơ không mấy quan tâm vấn đề "tiếp xúc con người”, nên việc muốn Mỹ giữ một thái độ trầm lặng hơn người khác trong đàm phán ở Hội nghị Giơ-ne-vơ là việc chẳng khó khăn gì.

Ngày thứ hai, Kít-sinh-gơ đã thật sự cảm nhận được sự phẫn nộ của Brê-giơ-nhép đối với chính sách Trung Đông của phía Mỹ. Không tìm đâu ra những ghi chép về cuộc hội đàm này, nhưng sau này Kít-sinh-gơ thừa nhận, Brê-giơ-nhép từng lên án ông coi thường tinh thần và chương trình của Hội nghị Giơ-ne-vơ và hoàn toàn loại phía Mát-xcơ-va ra khỏi vòng đàm phán.

Brê-giơ-nhép còn kiên trì đòi Mỹ phải giao cho Hội nghị kế hoạch cuộc đàm phán giữa Xy-ri và It-xra-en sắp được tổ chức, qua đó Liên Xô cũng có thể tham gia đàm phán. Trong bức điện Kít-sinh-gơ gửi cho Đại sứ ở It-xra-en ngay ngày hôm đó đã đưa ra một chút ám thị về nội dung hội đàm lần này: "Cuộc hội đàm kéo dài hai tiếng rưỡi đồng hồ này của tôi với hai người: Brê-giơ-nhép và Grô-mư-cô... là lần hội đàm gian nan nhất và khiến người ta mất vui nhất được tiến hành giữa tôi và người Liên Xô từ trước đến nay. Rõ ràng họ tỏ ra cực kỳ phẫn nộ về vai trò của chúng ta trong việc loại họ ra khỏi quá trình đàm phán và thành công của chính sách ngoại giao của chúng ta."

Mặt khác, Kít-sinh-gơ còn bác lại quan điểm của Brê-giơ-nhép và tuyên bố rằng, nếu giao lại đàm phán Xy-ri và It-xra-en cho Hội nghị Giơ-ne-vơ xử lý, cuộc đàm phán này sẽ không đi đến kết quả gì. Kít-sinh-gơ không cho Brê-giơ-nhép biết về một số quan điểm tổng thể của ông ta, nghĩa là bản thân ông ta sẽ kiểm soát cuộc đàm phán lần này, còn vai trò của phía Mát-xcơ-va chỉ là vai trò ngoại vi.

Khi họ gặp lại nhau vào buổi chiều, cuộc trao đổi đã chuyển sang vấn đề kiểm soát vũ khí, Hội nghị An ninh vào Hợp tác châu Âu và vấn đề giải trừ quân bị cân bằng lẫn nhau. Kít-sinh-gơ và Brê-giơ-nhép đã nhanh chóng đi đến thoả thuận trong vấn đề thủ tiêu các vụ thử hạt nhân giới hạn và cắt giảm hệ thống chống tên lửa đạn đạo. Nhưng hai bên chưa đi đến nhất trí đối với đề nghị của Brê-giơ-nhép đưa ra về vấn đề rút tàu chiến và tàu ngầm có trang bị vũ khí hạt nhân ra khỏi khu vực Địa Trung Hải.

Cũng tương tự như vậy, Kít-sinh-gơ cũng không đưa ra những phản ứng tích cực đối với đề nghị do Brê-giơ-nhép đưa ra về cắt giảm quân lực thời kỳ đầu, trong đó gồm có hệ thống vũ khí hạt nhân. Phía Oa-sinh-tơn không hề muốn đưa vấn đề vũ khí hạt nhân vào cuộc hội đàm về giải trừ quân bị cân bằng lẫn nhau.

[SaoVang]

Những ghi chép sau đây cho thấy lời nói đùa của Brê-giơ-nhép đối với ngôn từ ngoại giao, và phương thức ngoại giao khi chủ đề cuộc đàm phán chuyển sang Hội nghị An ninh và Hợp tác châu Âu.

Brê-giơ-nhép: Tiến sĩ Kít-sinh-gơ, tôi rất mừng khi biết được Ngoại trưởng hai nước chúng ta đã tiến hành cuộc hội đàm với thời gian dài, tôi luôn luôn suy nghĩ về vấn đề này. Kết luận của tôi là: Tôi vĩnh viễn không làm được Bộ trưởng ngoại giao. Tôi sẽ phải mất vài năm trời để nghiên cứu tất cả các cuốn bách khoa toàn thư, qua đó học tập những ngôn từ phức tạp nhất trên thế giới và sau đó đưa từng từ một vào trong câu. Tôi sẽ dành riêng thời gian của mấy năm đó cho việc nghiên cứu và có lẽ cuối cùng tôi cũng sử dụng linh hoạt.

Một kết luận khác của tôi là, phương thức tiến hành đàm phán của Ngoại trưởng chúng ta sử dụng là một phương thức rất lý thú, nhưng họ chẳng giải quyết vấn đề

Kít-sinh-gơ: Như vậy giúp họ có một cảm giác an toàn đối với công việc.

Brê-giơ-nhép: Bây giờ tôi thật sự muốn tự nguyện xung phong tham gia nhiều sứ mạng ở Giơ-ne-vơ. Đó là một trường học thực tiễn.

Grô-mư-cô: Nhưng không được tham gia kế hoạch "Giỏ III".

Brê-giơ-nhép: Một hôm gần đây, tôi gọi điện thoại cho đồng chí Grô-mư-cô và nói rằng: "Tôi thật sự rất kính mến An-dơ-rây An-dơ-rây-vich..."

Kít-sinh-gơ: Ngài Tổng Bí thư chưa hề nói chuyện này với tôi, nhưng thời gian nhậm chức của tôi không lâu bằng ông ấy.

Brê-giơ-nhép: Và tôi còn nói, "Tôi tin chắc rằng ông sẽ nhấc máy gọi lại cho tôi sau khi tôi đã gọi xong điện thoại. Ấn tượng để lại cho tôi thật sâu sắc, tôi không thể nào quên màn ấy. Tôi không thể quên những động tác ra hiệu bằng tay của ông cho tôi, ông hoàn toàn có thể tin vào những tình cảm của tôi dành cho ông những năm qua.

Nhân dịp này, tôi muốn biết suy nghĩ của ông hiện nay, đồng thời cũng muốn biết qua tình hình sức khoẻ của bà Lin-đa Đe-mi-chia-va, phu nhân của ông, xin chuyển lời chúc tốt đẹp của tôi đến bà, cũng xin cho phép tôi cho ông biết về nguyện vọng của tôi, nghĩa là cuộc hội đàm điện thoại sắp tiến hành lần này sẽ mang lại cho ông niềm vui rất lớn và không gây bất cứ rắc rối gì.

Qua sự từng trải của bản thân tôi trong nhiều năm, tôi tin tưởng vững chắc vào những cố gắng lớn lao của ông đối với mục tiêu của tôi và các đồng nghiệp của tôi đang tìm kiếm: Tôi tin rằng, đàm phán giữa chúng ta sẽ giành được thành công. Sau đây tôi còn có một vài câu chuyện muốn nói, nhưng tôi quên mất một việc. Nhưng ông ấy đã ngắt lời câu chuyện giữa chúng ta và nói, "Tôi vô cùng cảm ơn tình cảm của ông dành cho tôi. Tiếp theo tôi lại trả lời rằng "An-dơ-rây-vich, tôi sẽ không gọi điện thoại cho ông nếu tôi không tin vào tình cảm của ông."

Kít-sinh-gơ: Đối với tôi Ngài phải nói thế này, "Tôi vô cùng cảm ơn tình cảm của Ngài dành cho tôi."

Brê-giơ-nhép: Tôi gọi điện thoại là muốn xác định máy bay của ông đến vào lúc nào. (tiếng cười) "Sau một giờ nữa sẽ tới." Chúng ta đã nói chuyện với nhau tất cả 22 phút. Nhưng tôi muốn nghe qua hội đàm giữa Ngoại trưởng hai nước.

Kít-sinh-gơ: Nhưng tôi chỉ là một Bộ trưởng Ngoại giao mới nhậm chức

[SaoVang]

Brê-giơ-nhép: Tôi có một khuyết điểm: Tôi thích cuộc đàm phán có ngôn từ ngắn gọn trong sáng. Nhưng chúng ta đã nói chuyện 20 phút về vấn đề tôn kính và sùng bái lẫn nhau và chúng ta vẫn đang tập trung trao đổi cái từ đó. Vì vậy tôi muốn nghe Ngài nói với một thái độ thành khẩn nhất, chuyên tâm nhất. Ngài đồng ý chúng ta trao đổi thông tin lẫn nhau. Tôi cũng sẽ báo cho Tổng thống Ních-xơn các Ngài, Cô-ni-en-cô và Sô-ne-phe-tơ.

Kít-sinh-gơ: Tôi biết Sô-ne-phe-tơ đã từng trao đổi với ai đó vì Ngài không trao đổi với tôi.

Brê-giơ-nhép: Tôi không bao giờ hoài nghi Sô-ne-phe-tơ từng tham gia vào những việc làm không thiết thực này. Điều tôi có thể nghĩ đến cùng lắm là Ngài ấy viết cho Ngài một mảnh giấy, báo cho Ngài "Đừng tán đồng bất cứ việc gì họ nói."

Kít-sinh-gơ: Thực chất của sự việc là, tôi đã mở miệng, Ngài ấy cũng đã nói chuyện. Khi tôi trao đổi với Bộ trưởng Ngoại giao của các Ngài, ông ấy chưa từng nói rằng: "Tôi hoàn toàn đồng ý." Những câu trả lời tôi nghe được nhiều nhất là, "Tôi cơ bản tán đồng lời nói của Ngài."

Brê-giơ-nhép: Theo tôi, đó cũng là một thí dụ về ông ấy trả lời câu nói của Ngài. "Cảm ơn Ngài. Cảm ơn sự đón tiếp nhiệt tình của Ngài dành cho tôi. Tôi thật sự không thể diễn tả hết lòng cảm kích của tôi đối với Ngài. Một lần nữa xin cảm ơn Ngài dành cho tôi những lời nói khiến tôi vui mừng." Đây chính là cái gọi: Một loại tạm hoãn hoặc chưa đi đến cam kết.

Kít-sinh-gơ: Tôi không cho rằng ngôn từ của tôi rất thoả đáng.

Brê-giơ-nhép: (ý chỉ Rô-dơ-man) ông ấy ghi lại những thứ này làm gì?

Kít-sinh-gơ: Chúng tôi cần nó để tăng cường huấn luyện ngôn từ ngoại giao của chúng tôi.

Grô-mư-cô: Tôi không biết ông ấy đang viết gì.

Kít-sinh-gơ: Chúng tôi sẽ ghi lại những lời nói này. Chúng tôi sẽ đưa nó vào giáo trình nhằm phục vụ cho ngoại giao.

(Brê-giơ-nhép tỏ ra rất nôn nóng đối với sự tiến triển chậm chạp của cuộc đàm phán về Hội nghị An ninh và Hợp tác châu Âu, ông còn lo kế hoạch "Giỏ III" có thể sẽ gây ra những tác động lớn đối với việc kiểm soát chính trị của Liên Xô. Brê-giơ-nhép không những thể hiện chủ nghĩa Sô-vanh nước lớn, đồng thời còn tỏ ra lo ngại về việc mất đi phạm vi ảnh hưởng bên ngoài, vì vậy Brê-giơ-nhép vẫn tiếp tục phát biểu một bài diễn thuyết dài mang tính chất công kích rất khác thường về đề nghị của Hà Lan đưa ra nhằm triển khai tiếp xúc tự do hơn giữa phương Đông và phương Tây. Ông nói rằng "Nếu họ ngạo mạn tuyên bố tự có quyền mở một nhà hát trên lãnh thổ Liên Xô không chịu sự kiểm soát quản lý của Chính phủ Liên Xô, vậy cuối cùng đây là một đề nghị gì?... Những suy nghĩ này là cực kỳ sai lầm.")

Riêng Kít-sinh-gơ cam đoan với Brê-giơ-nhép rằng, Chính phủ Mỹ sẽ ghi nhận văn bản ghi chép cuối cùng của Hội nghị là "có thể chấp nhận." Nhưng ông không cam kết phải sớm định ra một văn bản ghi chép đàm phán và dành lại việc này để giải quyết trước chuyến thăm của Ních-xơn. Về vấn đề kiểm soát nội bộ mà phía Liên Xô lo ngại, ông đề nghị Brê-giơ-nhép đừng quá lo ngại: "Tôi cho rằng hệ thống chính trị của Liên Xô sẽ không có gì thay đổi vì mở một nhà biểu diễn ca múa nhạc của người Hà Lan tại Mát-xcơ va."

Việc đàm phán về kế hoạch giải trừ quân bị cân bằng lẫn nhau tiến triển rất nhanh, đã phản ánh mối lo sâu sắc của hai bên, đối với vấn đề triển vọng nước Đức sẽ có thực lực mạnh hơn trong khối cộng đồng Tây Âu, trong một cuộc nói chuyện với Pom-pi-đu, Brê-giơ-nhép miêu tả rằng: Một châu Âu không biên giới sẽ là một châu Âu "mọi người đều phải học và biết tiếng Đức".

[SaoVang]

Trả lời của Kít-sinh-gơ về việc này là: "Đây có thể là một kết quả của xu thế trước mắt." Cũng tương tự như vậy, hai bên đều không rõ vì sao nước Pháp lại ủng hộ suy nghĩ về một khối cộng đồng châu Âu chặt chẽ, vì điều này sẽ dẫn tới Scheel làm chủ khối cộng đồng châu Âu, nói cách khác là Tây Đức sẽ làm chủ khối cộng đồng châu Âu.

Quan điểm trao đổi giữa hai bên cho thấy, ngoài chiến tranh lạnh, các nước Đồng minh được hình thành sau đại chiến thế giới thứ hai vẫn sót lại những vết tích của chạy đua vũ trang, dù chính phủ Mát-xcơ-va hay chính quyền Oa-sinh-tơn, cả hai đều không muốn nhìn thấy một nước Đức "mạnh hơn", có thể đe doạ sự ổn định của châu Âu.

Sau khi trao đổi về vấn đề hợp tác kinh tế, hai bên còn tiến hành một cuộc đàm phán cuối cùng với thời gian dài về vấn đề Hiệp ước hạn chế vũ khí chiến lược vào ngày 27 tháng 3. Trong cuộc đàm phán, Kít-sinh-gơ còn cam đoan với Brê-giơ-nhép rằng: ông ta sẽ loại nghị sĩ Giắc-xơn ra ngoài. Không khí đàm phán rất hữu nghị, nhưng họ vẫn không thể đi đến thoả thuận về vấn đề hạn chế vũ khí chiến lược, vấn đề cốt lõi của cuộc đàm phán giữa họ.

Đối với Kít-sinh-gơ, quy định con số 1000 là giới hạn trần của số lượng tên lửa lắp đặt phương tiện bay mang nhiều đầu đạn chia nhiều hướng của hai bên, do Brê-giơ-nhép đề nghị là quá cao, như vậy sẽ mang lại ưu thế rất lớn cho Chính phủ Mát-xcơ-va trong lĩnh vực triển khai phương tiện bay mang nhiều đầu đạn chia nhiều hướng: "Điều chúng tôi quan tâm là có được một số số 9, trở thành giới hạn trần thực tế, chứ không chỉ là giới hạn trần của kế hoạch hai bên."

Nhưng Brê-giơ-nhép cũng lo ngại sâu sắc về ưu thế của Mỹ trong phương diện đầu đạn hạt nhân, ông cũng không sẵn sàng chấp nhận ý kiến của Kít-sinh-gơ cho rằng: Có "giới hạn trần thực tế trong thoả thuận mới là đặc trưng cơ bản, nghĩa là đối với con số tên lửa hạng nặng và tàu ngầm hạt nhân phải có giới hạn thực tế.

Nhượng bộ lớn nhất của Brê-giơ-nhép là, cùng lắm ông chỉ có thể cho chính quyền Oa-sinh-tơn biết rằng Liên Xô bắt đầu lắp đặt phương tiện bay mang nhiều đầu đạn chia nhiều hướng trên tàu ngầm từ khi nào, trước khi hai bên đi đến thoả thuận về giới hạn trần của số lượng tên lửa lắp đặt phương tiện bay mang nhiều đầu đạn chia nhiều hướng, sẽ tổ chức một vòng đàm phán khác tiến hành vào cuối năm đó.

[SaoVang]

Nhà Trắng
BỊ VONG LỤC HỘI ĐÀM
TUYỆT MẬT. CẤM PHÂN PHÁT

Người tham gia hội nghị:

Brê-giơ-nhép, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô;

Grô-mư-cô, Uỷ viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Liên Xô;

Đô-brư-nin, Đại sứ Liên Xô tại Mỹ;

Cô-ni-en-cô thành viên cấp cao Bộ Ngoại giao Liên Xô, vụ trưởng Vụ Công việc Mỹ;

Sô-cô-lốp thành viên Vụ Công việc Mỹ,

Sư-cô-dơ-rây, thành viên vụ công việc Mỹ (kiêm phiên dịch);

Hen-ry Kít-sinh-gơ, Quốc vụ khanh và Cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Mỹ;

Oa-tơ Xơ-tê, Đại sứ Mỹ tại Liên Xô;

Héc-man Sô-ne-phe-tơ, Cố vấn ban Sự vụ quốc gia:

Hát-man Hát-man, vụ phó Vụ châu Âu;

Uy-li-am Hi-lát, Cục trưởng Cục Nghiên cứu tình báo;

Giêm Lốt, nhân viên cao cấp của Uỷ ban An ninh quốc gia;

Pi-tơ Rô-dơ-man, nhân viên Uỷ ban An ninh quốc gia.

Ngày tháng và thời gian : 5 giờ chiều 50 - 9 giờ 10 thứ tư, ngày 27 tháng 3 năm 1974.

Địa điểm: Phòng làm việc của Tổng Bí thư Brê-giơ-nhép trong điện Cremli

Chủ đề: Chuyến thăm của Tổng thống, Hiệp ước về hạn chế vũ khí chiến lược, vấn đề Trung Đông, kiểm soát vũ khí khác, vấn đề Việt Nam, vấn đề kinh tế, hợp tác khoa học và kỹ thuật.

Brê-giơ-nhép: Tôi luôn cố gắng học ngôn ngữ ngoại giao, nhưng nó khó quá. Tôi là một kỹ sư. Đây là một nghề rất vất vả nhưng lại vô cùng quang vinh. Mười lần gặp mặt tiếp theo, thậm chí tôi cũng có thể sử dụng tiếng Anh để diễn đạt ngôn từ ngoại giao rồi. Các con của Ngài thế nào rồi?

Kít-sinh-gơ: Rất tốt. Con gái tôi rất thích món quà Ngài tặng cho nó.

Brê-giơ-nhép: Bọn trẻ thích gì nhất?

Kít-sinh-gơ: Con gái tôi thích nhất là điện Clemri, con trai tôi thích nhất là câu lạc bộ phi công.

(Brê-giơ-nhép đề nghị cố gắng bố trí cho Kít-sinh-gơ đến biệt thự đồng quê của ông ở E-vi-dô-vơ, nhưng sương mù dày đặc có thể khiến chuyến thăm của ông mất đi một phần thú vị).

Kít-sinh-gơ: Rất cảm ơn, tôi tin lũ lợn rừng cũng sẽ vô cùng cảm kích.

[SaoVang]

Brê-giơ-nhép: Hôm nay tôi không thể nghe được tất cả báo cáo của Ngài, trong thời gian ngắn như vậy của lần hội đàm này. Có lẽ chúng ta có thể trở lại một số vấn đề quan trọng nhất đã từng trao đổi trước đây. Không phải toàn bộ, mà là những vấn đề tương đối quan trọng.

Kít-sinh:gơ: Tôi đồng ý.

Brê-giơ-nhép: Tiến sĩ Kít-sinh-gơ, còn các bạn của Ngài nữa, tôi sẽ dựa vào lời nhắn của Tổng thống Ních-xơn, bắt đầu từ những vấn đề Ngài đặc biệt trọng thị. Ngài cho rằng những vấn đề này cực kỳ quan trọng.

Nhưng vẫn tồn tại một số vấn đề khác như tim nhân tạo chẳng hạn, song đây là vấn đề khoa học, các nhà khoa học có thể trao đổi với nhau tốt hơn so với chúng ta. Tôi đã thật sự hỏi qua tình hình tiến triển về kiểm soát bệnh ung thư của phía tôi, được biết đã có sự hợp tác rộng rãi trong lĩnh vực này.

Kít-sinh-gơ: Vâng.

Brê-giơ-nhép: Tôi biết Tiến sĩ Kít-sinh-gơ cũng nghiên cứu khá sâu về vấn đề trần nhà.

Kít-sinh-gơ: Tôi thật sự nghiên cứu khá sâu về vấn đề thuộc trần nhà.

Brê-giơ-nhép: Bây giờ tôi hiểu rồi. Họ có thể làm cho trần nhà thấp chứ? Thí dụ cao 2 mét 2 chẳng hạn?

Kít-sinh-gơ: Xét về mặt kiến trúc, tôi thích trần nhà cao, còn đối với đầu đạn phương tiện bay mang nhiều đầu đạn chia nhiều hướng, tôi thích loại thấp.

Brê-giơ-nhép: Vậy nó hoàn toàn trái ngược với quan điểm của tôi rồi. (cười)

Ông Bí thư thành uỷ nơi sở tại của quê hương tôi tên là Xơ-ốt Xơ-ki. Ban đầu chúng tôi cố gắng tăng cường xây dựng tổ chức Đảng ở nông thôn, vì vậy chúng tôi đưa đảng viên ở thành phố về nông thôn. Nhưng họ bịa ra các lý do để không đi. Có người nói vợ của họ đang ốm, một số người khác lại nói họ bị bệnh trĩ v. v... ông Xơ-ốt-xơ-ki nói rằng: "Tốt lắm. Bây giờ chúng ta đã trao đổi ý kiến về vấn đề này. Các bạn đã nói với tôi những điều có lợi cho các bạn trong việc này. Như vậy việc này đã được quyết định. Các bạn đều phải đi." (cười)

Đây là một nguyên tắc rất tốt.

Bây giờ chúng ta bắt đầu nói về những câu chuyện chúng ta cho là quan trọng nhất, tôi muốn chúng ta đều công nhận vấn đề hạn chế vũ khí chiến lược là vấn đề quan trọng nhất. Sau đó là vấn đề Trung Đông. Tiếp sau nữa là vấn đề hợp tác kinh tế. Sau cùng mới là vấn đề về Hội nghị châu Âu. Có lẽ vì vậy chúng ta chỉ nên trao đổi một số trong đó.

[SaoVang]

(Brê-giơ-nhép và Kít-sinh-gơ đã trao đổi vấn đề thời gian chuyến thăm vào cuối tháng 6 của Ních-xơn. Họ nhất trí đồng ý thời gian chuyến thăm của Ních-xơn sẽ bắt đầu vào ngày 24 tháng 6, nhằm tránh việc gây ra xung đột với cuộc gặp lãnh đạo cao cấp và bầu cử ở Liên Xô tiến hành vào trung tuần tháng 6).

Brê-giơ-nhép: Việc bố trí thời gian như vậy là chấp nhận được. Còn thời gian bao lâu, tôi muốn để Tổng thống tự quyết định.

Grô-mư-cô:Tổng thống muốn ở lại bao lâu cũng được.

Brê-giơ-nhép: Tôi nghĩ khoảng 6 ngày chứ.

Kít-sinh-gơ: Có nhiều khả năng.

Brê-giơ-nhép: Khi đó hãy hoãn cuộc họp ở các nơi.

Kít-sinh-gơ: Tôi cũng định nói như vậy.

Brê-giơ-nhép: Dù thế nào thì họ cũng đã mệt rồi.

(Brê-giơ-nhép nói, ông muốn Ních-xơn ở lại khoảng bảy tám ngày, thời tiết trong thời gian đó là thời tiết đẹp nhất trong năm, vì vậy ông có thể đưa Ních-xơn đi Kơ-ri-me-a, thăm cả cung I-lơ-ta nữa. "ông ấy có thể thật sự cảm thụ tại đó").

Brê-giơ-nhép: Bây giờ đã đến lúc bàn về những vấn đề phức tạp nhất rồi, phải dùng một ít trà đã.

(Một nhân viên phục vụ bước vào, người Liên Xô đã lấy một loại điểm tâm, khay đựng mang hình dáng "phương tiện bay mang nhiều đầu đạn chia nhiều hướng").

Trong một thời gian mọi người đều sợ những chiếc đĩa bay.

Kít-sinh-gơ: Có một gia đình người Mỹ cho rằng đĩa bay đã đỗ ở sân sau của nhà họ.

Brê-giơ-nhép: Có lẽ là một thứ gì đó do hàng xóm quẳng sang. Có lần tôi đã ném một chiếc khay lên trời và muốn nó bay lên, kết quả nó đã vỡ tan tành. Còn vợ tôi cứ trách mãi. (tiếng cười)