Pháo Binh Thế Kỷ 20 - Phần 2

[daibangden]

Lò xo của pháo dạng xoắn. Trục chiến đấu gồm hai nửa trục thẳng. Bánh xe của pháo tương đương với xe hơi GAZ-AA được tăng cường lốp xe đạt tiêu chuẩn quốc gia.



Thiết bị thước ngắm: thước ngắm S71-7 (ban đầu là thước ngắm toàn cảnh), thước ngắm quang học OP1-7, OP2-7, OP4-7, OP4M-7. Ngoài ra có thể tiếp nhận thước ngắm đêm APN-2 hoặc APN-3-7.



D-44 được sản xuất quy mô lớn tại công xưởng số 9.

[daibangden]

Cuối năm 1948, tại Phòng thiết kế của xưởng số 9 đã thiết kế pháo tự động CD-44 85mm và từ ngày 1 tháng 1 năm 1949, loại pháo được trình bày với Hội đồng Quốc phòng. Thiết kế được chấp nhận và năm 1949, xưởng số 9 đã bắt đầu sản xuất mẫu thí nghiệm, và hoàn thành vào quý 1 năm 1950. Sau các thí nghiệm ở xưởng và trên trường bắn, pháo SD-44 được hoàn thiện. Năm 1954, ba khẩu pháo SD-44 đã trải qua các thí nghiệm cấp binh chủng. Theo Quyết định của Hội đồng Quốc phòng Liên Xô số 2329-1105 từ ngày 19 tháng 11 năm 1954, pháo D-44 được tiếp nhận vào lực lượng vũ trang. Tổng cộng 697 khẩu được sản xuất.


D-44 trên bãi tập

Nòng và khung pháo SD-44 được lấy từ D-44 với những sự thay đổi không lớn. Thiết bị đo đạc và đạn pháo hoàn toàn giống D-44. Trên một càng pháo lắp động cơ xe máy kiểu M-74 công suất 14 sức ngựa (4000 vòng/phút) bảo đảm tốc độ tự di chuyển 25km/h. Khối lượng pháo tăng lên 2250kg.

[daibangden]

Pháo chiến trường BS-3 100mm mẫu năm 1944

Xe tăng mới của quân đội phát xít PzKpfw VI “Tigr” bị chiếm đoạt gần Leningrad tháng 1 năm 1943 đã gây sốc cho chỉ huy Hồng quân. Giáp “Tigr” dày, với sự nỗ lực lớn, chỉ có pháo 76,2mm F-22 và Zis-3 có thể xuyên thủng khoảng cách ly gần – cự ly có thể coi là tự sát. Những lần bắn các loại đạn chuyên dụng trên xe tăng mới bị chiếm đã chỉ ra rằng, lựu pháo 122mm M-30 có độ thẳng thấp, không đủ tốc độ và khi bắn mục tiêu có tốc độ di chuyển nhanh, nó ít mang lại hiệu quả, mắc dù sau khi tiếp nhận loại đạn nổ lõm, có khả năng xuyên giáp không tồi. Các thí nghiệm đã chỉ ra rằng, để chống trả một cách hiệu quả với giáp đầu của “Tigr” chỉ có hai loại: pháo phòng không 85mm mẫu năm 1939 và pháo cấp binh đoàn A-19 122mm.

Cần nhớ lại về pháo 57mm Zis-2 và Zis-4, khi mà pháo 57mm đã chứng minh là hệ thống pháo duy nhất có thể chống lại các loại xe tăng hạng nặng của Đức mặc dù giá thành sản xuất rất đắt đỏ, còn sức nổ của đạn 57mm thua kém rất nhiều đạn pháo 76mm đồng dạng.

[daibangden]

Đến giữa năm 1944, vấn đề đã trở nên rõ ràng rằng các khí tài có thể chống lại xe tăng mới nhất của Đức là không đủ. Còn ngay từ những năm 1940, nguyên soái G.I.Kulik đã đề xuất việc thay thế pháo chống tăng cỡ nòng nhỏ bằng pháo M-60 107mm có nhiệm vụ tương tự. Đây là ý tưởng căn bản, cho phep tiếp nhận một cách linh động pháo binh đa chức năng (tổng hợp) – bằng các sử dụng các loại đạn riêng biệt, loại pháo này có thể là lựu pháo chiến trường và pháo chống tăng, mặc dù việc bắn các loại đạn riêng của M-60 không cho cho phép đạt tới tốc độ bắn cần thiết của pháo chống tăng. Trong thời gian này, ngành công nghiệp quốc phòng cũng đã chế tạo các loại đạn pháo 100 đơn chất cho Hải quân, cho phép chế tạo vũ khí, mà năng lượng đầu nòng lớn gấp rưỡi so với pháo M-60 mẫu năm 1940.



Pháo chiến trường hạng nặng BS-3 100mm được thiết kế và xuất hiện trong lực lượng vũ trang tháng 5 năm 1944. Do độ xuyên giáp cực tốt, bảo đảm tiêu diệt bất kỳ xe tăng nào của kẻ thù, những người lính tiền phương đã gọi nó bằng tên “Mãnh thú”. Pháo đã mang lại nhiều thiệt hại cho lực lượng thiết giáp Đức. BS-3 đã được sử dụng một cách kịp thời trong vai trò pháo cấp binh đoàn nhờ tầm bắn xa. Tuy nhiên, về khả năng xuyên giáp và đạn nổ - nổ mảnh, BS-3 thua kém pháo A-19 nhưng vượt trội về tốc độ bắn khi sử dụng đạn pháo đồng nhất.

[daibangden]

Khi chế tạo loại pháo này, các công trình sư của Phòng thiết kế dưới sự chỉ đại của V.G.Grabin đã sử dụng môt cách rộng rãi những kinh nghiệm đã thu được trong chế tạo pháo chiến trường và pháo chống tăng, đồng thời áp dụng hàng loạt các thiết kế mới, được tiếp nhận và phổ biển rộng rãi trong thiết kế pháo binh thời kỳ sau chiến tranh. Trên khẩu pháo này, lần đầu tiên sử dụng hệ thống lò xo xoắn cùng với cơ chế cân bằng thủy khí bảo đảm độ nhẹ và chặt, gọn của các chi tiết trên pháo.



Khung pháo được thiết kế theo sơ đồ trục nâng quay hình tam giác. Điều này cho phéo giảm tải lên giá pháo khi quay khung trên ở góc bắn cực đại. Bằng hình thức này, nếu trong sơ đồ thiết kế thông thường, mỗi giá pháo phải chịu tới 2/3 lực giật của pháo, còn theo thiết kế mới, lực giật tác động lên khung pháo ở bất kỳ góc hướng nào cũng không quá ½ lực hãm lùi. Điều đó cho phép giảm khối lượng khung pháo và của toàn bộ pháo một cách rõ ràng

[daibangden]

Nhờ sự xuất hiện của khóa nòng dạng nêm với sự bố trí hình nêm thẳng đứng và cơ chế bán tự động, sự bố chi các cơ chế dẫn bắn góc tầm và góc hướng từ một bên mặt pháo, đồng thời tiếp nhận các loại đạn đồng nhất có tốc độ bắn 8 – 10 viên/phút. Đạn pháo đồng nhất bao gồm các loại đạn xuyên giáp – vạch sáng và đạn nổ - nổ mảnh. Đạn xuyên giáp có sơ tốc đầu nòng 895m/s trên tầm xa 500 mét khi góc giao điểm 90 độ xuyên giáp dày 160mm. Tầm bắn trực xạ: 1080 mét. Đạn nổ - nổ mảnh có khối lượng 15,6kg khi sử dụng trong vai trò pháo cấp binh đoàn nhằm chống lại pháo binh của kẻ thù và chế áp mục tiêu tầm xa. Tầm bắn lớn nhất của đạn nổ - nổ mảnh là 20 650 mét.

[daibangden]

Để bắn trực xạ, pháo sử dụng thước ngắm quang học OP1-5, để bắn mục tiêu che khuất (bắn cầu vồng) – thước ngắm toàn cảnh S71A-5. Sự khó khăn khi chế tạo pháo được xác định là lựa chọn bánh x echo khung. Trong mục đích tăng cường công nghệ cho vũ khí và giảm giá thành, Phòng thiết kế dưới sự lãnh đạo của V.G.Grabin thường xuyên sử dụng bánh xe hơi tiêu chuẩn. Để chịu được khối lượng chiến đấu 3650kg của pháo BS-3, bánh xe tải ZIS-5 không đáp ứng được, còn bánh xe của xe hơi YaAZ lại quá lớn. Vì thế, trên pháo đã quyết định tiếp nhận bánh đôi từ Zis-5. Được trang bị các bánh xe này, pháo có thể dường vận chuyển bằng sức kéo cơ khí với tốc độ lớn đạt yêu cầu.

[daibangden]

Sức cơ động tốt, có tính năng kỹ thuật cao, pháo BS-3 đã được Hồng Quân sử dụng kịp thời trong giai đoạn cuối chiến tranh. Pháo nằn trong biên chế lữ đoàn pháo binh gồm 3 trung đoàn (48 pháo 76mm và 20 pháo 100mm), phối thuộc trong thành phần các tập đoàn xe tăng. Một số lượng pháo BS-3 được sử dụng trong vai trò pháo cấp binh đoàn của Hồng Quân trong thời gian này.



Đến cuối Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, ngành công nghiệp đã chuyển giao cho Hồng Quân khoảng 400 pháo BS-3. Sau chiến tranh, loại phao này còn phục vụ lâu dài trong biên chế quân đội Liên Xô, là cơ sở cho việc chế tạo dòng pháo chống tăng hạng nặng được sử dụng trong quân đội Liên bang Nga ngày nay. Loại pháo này đồng thời được bán và chuyển giao cho các nước khác, một số trong số đó cho đến nay vẫn còn trong biên chế, đã tham gia trong nhiều cuộc xung đột vũ trang và đã chứng minh là một loại pháo mạnh và hiệu quả. Một số lượng pháo BS-3 hiện nay đang nằm trong tình trạng niêm cất trong các kho của quân đội Nga.

[daibangden]

Thông số kỹ thuật chính

Tên gọi: pháo chiến trường BS-3

Cỡ nòng: 100mm

Chiều dài nòng pháo: 5,79 mét

Khối lượng: 3460kg

Góc tầm: -5 đến 45 độ

Góc hướng: 58 độ

Tầm bắn xa: 21 000 mét

Khối lượng đạn: 15,6kg

Tốc độ bắn: 8 – 10 viên/phút

Sơ tốc đầu nòng của đạn pháo: 900m/s

[daibangden]

Lựu pháo M-30 122mm mẫu năm 1938

Các cuộc tranh luận kéo dài về loại lựu pháo này đã diễn ra nhằm chế tạo một lựu pháo cỡ nòng mới, nhằm trang bị cho các trung đoàn pháo binh và bộ phận dự bị thuộc Đại bản doanh của Hồng Quân. Một số chuyên gia quân sự đã đề xuất việc chế tạo lựu pháo 105mm có khối lượng nhẹ và cơ động hơn. Cuối cùng cuộc tranh cãi này cũng được quyết định vào tháng 3 năm 1937 trong cuộc họp ở Moskva về thực trạng và phát triển kỹ thuật pháo binh. Trong cuộc họp này, Tổng Tham mưu trưởng Hồng Quân – nguyên soái A.I.Egorov đã phát biểu và ủng hộ một cách rõ ràng về loại pháo 122mm mạnh hơn. Cũng trong cuộc họp này, đã tiếp nhận quyết định giao việc thiết kế lựu pháo cho nhóm các công trình sư, đứng đầu là V.N.Sidorenko. Công trình sư F.F.Petrov đã quyết định giới thiệu trong cuộc thi thiết kế lựu pháo của mình được chế tạo theo trình tự các sáng kiến. Mùa thu năm 1937, hai mẫu thiết kế đã được xem xét bởi hội đồng đặc biệt và thiết kế của Petrov đã được phê duyệt.

Mẫu thí nghiệm đầu tiên của lựu pháo mới đã được đưa và thí nghiệm cấp xưởng cuối tháng 4 năm 1938, còn thí nghiệm cấp quốc gia bắt đầu từ giữa năm 1938. Lựu pháo đã vượt qua các cuộc thí nghiệm trong cùng năm và được tiếp nhận vào lực lượng vũ trang dưới tên gọi “lựu pháo 122mm mẫu năm 1938 (M-30)”. Để đẩy nhanh sự bảo đảm trang bị pháo mới cho quân đội, việc sản xuất đã được triển khai ngay lập tức tại một số công xưởng.