Giao lưu văn hóa với dân K

[Kon tiahien]

Năm mới,Các bác nhắc đồ chua làm nhợn cả răng!
Kam có đặc sản sầm-lo nấm nấu với gà ăn “bá cháy”.Gà đi bộ thì khỏi chê rồi nhưng loại nấm họ hái trong rừng mới là đáng nói. Tiahien chẳng biết là nấm gì vì trong các loại nấm ở VN ta ăn không thấy thứ nào giống loại nấm này của họ. Nấm có mũ màu trắng sắc xám, đường kính mũ cỡ 2- 3 phân, mỏng hơn loại nấm hương. Họ xé nấm bỏ vào nấu xong nấm có màu trắng đục, rất thơm ngon. Đặc biệt ở khu Ăngko Thum mới thấy nhiều loại nấm này vào mùa mưa.
Sầm-lo có thể tạm dịch là canh tuy chưa đúng hòan toàn! Dạng nửa xào nửa canh, khá đặc như soup.Dĩ nhiên trong sầm-lo có bò-hóc nhưng mùi vị khác hẵn bò-hóc sống. Cũng đa dạng với sầm-lo chu, cá, bò, heo v.v… với các loại rau củ, quả như bầu, bí, dưa chuột, dưa gang… nhưng ghiền nhất vẫn là món nấm mà 30 năm chưa được ăn lại, chẹp!

[quyenkh]

Hai đợt các CCB qua thăm chiến trường xưa nhưng mình vẫn không thấy hình ảnh những cái chóe mắm bò hóc để từng hàng dưới cột nhà sàn .
Mình thấy nhà dân K thời ấy chung quanh trồng nhiều xả và ớt hiểm , còn phía trước cạnh bên cầu thang lên xuống mặt trước thế nào cũng có vài cây Bồ Đà , lúc mới qua bên ấy mình cứ tưởng họ trồng hoa vạn thọ .
Còn dân K nấu canh mình ăn không nổi dầu gì cũng là gốc Bắc , họ nêm đường gần bằng bên ta nấu chè , mằn mặm ngòn ngọt thế nào ấy , mà dân K thì như là thích nhất món canh bí đỏ .
Hé hé cho em hỏi tý về trái bí này theo tên gọi từng vùng .
Miền nam gọi bí đỏ
Miền bắc gọi bí ngô
Hé hé quê gốc Vĩnh Phú nhà em gọi là bí ử .

[Phay]

Ngày ấy các bạn mà giao lưu, dân vận tốt với dân Cam pốt, thì cũng kiếm được 1 món kha khá đấy. Nhưng chỉ rủng rỉnh tiền tiêu thôi, không giàu được.

[T54b]

Dân vận tốt để có tiền tiêu rủng rỉnh sao Phay?
Nhân các bác nói chuyện ăn canh của dân K, em xin góp tý cho vui.
Dân K ăn bốc.Một lần em đi cùng C Tr vào fum Rô chơi, lúc đó mới qua. C Tr đi tay không, t54b xách một AK có 2 băng kẹp ngược, đeo 1 bao se đạn 3 băng, thêm 2 trái lựu đạn quả dứa QK7 nữa, hihihi. Vào fum, Ctr nói chuyện nghe giòn giã lắm, các mẹ cười tít, t54b  mặt lạnh như tiền vì cóc hiểu đựoc gì nên mặt lạnh. Gần trưa, vào nhà một cụ K, thấy đang làm một con rùa, nghe Ctr biểu ở lại đây ăn cơm em à. Vậy là trưa đó ăn bữa cơm đầu tiên trong nhà dân K. Khi dọn ra không thấy bát đũa đâu cả, mỗi người một dĩa nhôm đựng cơm, thức ăn để trong các dĩa khác đặt trên sàn nhà. Mình thấy Ctr bốc ăn, đành làm theo, hic hic, cơm rơi lả tả, vào miệng thì ít, vào thằng nhỏ của t54b thì nhiều, chủ nhà cười quá trời luôn. Sau mới lấy cho t54b cái muỗng nhỏ để xúc cơm. vậy là tạm ổn. Còn canh. Thật nan giải, t54b chờ xem họ bốc canh thế nào, nhưng quan sát thấy họ ăn hết cơm trong dĩa rồi mới múc canh vào rồi bưng húp...
Các bác qua K có thấy dân K dùng cái rìu tay nhỏ thay dao rựa không, thật điệu nghệ. Rất phổ biến những cái rìu như vậy trong nhà dân.

[quyenkh]

Ngày ấy các bạn mà giao lưu, dân vận tốt với dân Cam pốt, thì cũng kiếm được 1 món kha khá đấy. Nhưng chỉ rủng rỉnh tiền tiêu thôi, không giàu được.

Năm năm trong thời gian quân ngũ cái mình kiếm được bộn nhất là tình đồng đội , mình biết đau khi đồng đội mình bị thương , mình biết rơi nước mắt khi người đồng đội mình hấp hối , để đến tối về hoặc những lúc ăn cơm mình lại thấy vắng đi những anh em đã ra đi .
Khi được trở về nhà về đến VN tôi và những người đồng đội còn tham lam cất giấu căn bịnh sốt rét trong người , thằn Hùng con thằng Tâm còn bị cơn bịnh ấy cướp đi mạng sống khi đã an bình tại VN .

[T54b]

Hôm nay bác Quyenkh tâm tư nhiều. Tâm trạng của bác khi nghĩ về đông đội, về chiến trường là chung của nhiều người lính bác ạ. t54b cũng có thằng bạn lính, mấy năm ở K không chết. Vậy mà về nhà mấy tháng thì đi vì bệnh gì không rõ.
Vui lên đi bác. Tâm tư một tí thôi rồi tiếp tục tiến bước cùng máu và hoa bác quyenkh nhé

[haanh]

hehe , trước khi ăn bác t54b phải nhúng tay vào cái cà tanh nước để kế bên rồi chúm cơm lại thành vắt nhỏ nó mới không rơi  Hồi đó cái muỗng là vật bất ly thân của lính và lính mình khi mượn dĩa muỗng ăn cơm thừơng quên trả muỗng 

[dongminhkh]

Bác nào có hình trái xoài mút thì bốt đê! Loại xanh vỏ đỏ lòng này ngày xưa bọn em lượm cả bao bố, ra suối ngâm mút ăn cho đỡ nóng...

Rằng chua thì thật có chua, nhưng khi đi rừng khát nước mà gặp thì qúy như vàng.

Chổ em thì mấy thằng nó gọi là xoài quéo! Chua khỏi nói...! Giờ đây mới đọc qua mấy chữ mà nước miếng nó phọt ra đầy miệng rồi nè....

[T54b]

hehe , trước khi ăn bác t54b phải nhúng tay vào cái cà tanh nước để kế bên rồi chúm cơm lại thành vắt nhỏ nó mới không rơi  Hồi đó cái muỗng là vật bất ly thân của lính và lính mình khi mượn dĩa muỗng ăn cơm thừơng quên trả muỗng 

Ừ, đúng đó. Nhưng lúc đó mình không biết cái cà tanh đựng nước để làm gì và họ nhúng tay vào để làm gì nên lơ luôn.
Cái muỗng nào vậy haanh, hihihi

[quyenkh]

Bác nào có hình trái xoài mút thì bốt đê! Loại xanh vỏ đỏ lòng này ngày xưa bọn em lượm cả bao bố, ra suối ngâm mút ăn cho đỡ nóng...

Rằng chua thì thật có chua, nhưng khi đi rừng khát nước mà gặp thì qúy như vàng.

Chổ em thì mấy thằng nó gọi là xoài quéo! Chua khỏi nói...! Giờ đây mới đọc qua mấy chữ mà nước miếng nó phọt ra đầy miệng rồi nè....

Loại xoài này ở Bản Đôn rất nhiều , chúng mọc dọc bờ sông Sê Rê Pốc , giữa tháng 3/79 mình chuyển hướng từ Đông Bắc qua hướng tây Nam K , lúc di chuyển về đến đấy thì vào mùa xoài chín , loại này khi chín rất thơm nhưng hột to gần sát vỏ chỉ mút mà thôi , trái khi chín rất ngọt nhưng xơ dài và nhiều , cây cao lắm thằng tắp bố ai trèo được .
Còn khi vô tới Nông Pêng thì cũng là mùa xoài , dọc con đường chuyên gia TQ ở thời bọn pốt hai bên đường là cây xoài xum xuê trái nặng trĩu cành , nhưng nó chưa chín còn xanh lè giống này hình như là loại xoài Thanh Ca bên ta , lúc ấy chỉ lùng sục tìm đồ lạ nào thiết tới xoài xanh , tìm được chai Mao Đài hic hic sướng vạn lần giống chua ấy .