Được sống và kể lại - Trần Luân Tín

[cựu bộ đội trẻ]

Bàn giao mọi việc cho tiểu đội thay thế xong, chúng tôi lên đường. Ba lô nhẹ tênh, cũng chẳng có dây có máy gì cả, thật hiếm khi lại được hành quân một cách rảnh rang như thế này.
Đoàn người, sáu chiến sĩ từ từ thoát xa dần con bạch tuộc. Đồi núi phía tây Quảng Trị úp úp lên nhau nằm lặng lẽ. Phía đông, vùng đồng bằng Hải Lăng - Triệu Phong những cột khói bom đang ngùi ngùi dựng lên, tiếng nổ miệt mài truyền trong lòng đất, đến tận chân chúng tôi.
Nối nhau đi, chẳng đứa nào nói gì. Chiến trường trải rộng ra trước mặt, nó khô khan, vắng bặt. Cắt hướng mà đi, chân đạp trên lưng những đường mòn cong cong buồn bã.
Sồi phá tan yên lặng, nó cất tiếng ê a hát, cái đầu lúc lắc:
“ Lút chút phận là cái thân con ruồi… than ôi… í i… Vì chưng ruồi tham mật ngọt, cho nên mật cột dính chặt mà lấy chân… í i…”
Mọi người bắt đầu nổi lên nói, câu chuyện rôm rả. Đủ thứ chuyện. Chuyện quê nhà, thơ ấu, những chuyện tình mang máng của thời học sinh… Bây giờ nghe, sao như là nghe chuyện cổ tích, có ánh hào quang lóng lánh.
 Hạnh đột ngột chuyển chủ đề, hỏi:
-  Mình có lẽ tỷ lệ thương vong thấp nhất đấy. Một chết, một thương nặng, bốn thương nhẹ, đúng không?
-  Sáu trên tám… Ừ ít. Tao cũng chẳng biết sao mình sống được… -  Lơ nói.
-  Còn dài lắm, chưa biết được đâu – Huy lầm bầm.
-  Ừ, còn dài, rồi không biết bọn mình có còn thằng nào không - Sồi nói.
Lặng yên, rồi Huy cất tiếng lanh lảnh:
-  “Qua núi qua sông qua đồng lúa chín… Ta nghe xao xuyến tiếng gọi thiết tha… Ngọn lửa trong tim những chiều hành quân…”.
Tôi đi cuối đoàn, lẩm nhẩm hát theo.
***

[cựu bộ đội trẻ]

Bỗng trong đầu như có con sóng chao qua một cái, nghe một tiếng rù rất nhỏ, tôi giật mình hét lên:
- Nằm xuống…!
Rồi lao ập xuống mặt đất, cái mũ cối bật văng ra, tôi nhoài người vồ lấy nó, chụp vào đầu.
Mịt mù, chát chúa. Tiếng nổ như nhấc tôi lên, toàn thân muốn đứt ra từng khúc. Tôi lịm đi.
Rồi đột nhiên tất cả im phắc. Vẫn tiếp tục vùi mặt xuống đất, tôi lắng đợi hai quả bom lăng cuối cùng của đợt B52. Rùng rùng hai tiếng nổ liền nhau. Đất nghiêng đi như thuyền chao sóng.
Lật người sang một bên, tôi cẩn thận đưa tay sờ vòng qua đầu rồi vuốt xuống toàn thân, vẫn còn nguyên. “Không sao rồi, sống rồi”. Có tiếng gọi nhau ơi ới, những bóng người loạng choạng trong màn khói mịt mù.
  Hai cái bắp vế tự nhiên rung lên bần bật, tôi cúi xuống bóp chặt một bên đùi bằng cả hai bàn tay, nó hết rung, nhưng cái đùi bên kia thì vẫn giật lên từng hồi. Tôi chuyển tay qua, bóp nó lại, thì cái đùi bên này lại rung giật lên. Thật kỳ quặc, chúng tự sợ hãi, không cần tôi nữa.
Đành ngồi bệt xuống, một hồi sau hai cái bắp vế dịu dần, chúng từ từ bắt được liên lạc với thần kinh của tôi.
Cả tốp sáu người không ai bị sao, đấy là điều khó hiểu. Bom B52 chụp giữa đội hình trong lúc đang trần trần trên mặt đất mà cả sáu người không hề sứt mẻ... Lính đã rang qua chảo rang thành cổ cũng không khỏi bàng hoàng.
Sồi nói:
-  Giống như vừa ngủ dậy, mắt nhắm mắt mở thì nó thụi ngay vào giữa mặt. Cha tiên nhân nó. Choáng cả người. Cú đấm này, lúc đang đánh nhau thì thường thôi, ăn thua gì!
Hạnh nói:
-  Đừng đùa. May là vừa đến chỗ đất hơi lõm đấy, không thì nó quét sạch rồi ông ơi!
Phủi bụi đất rồi đi tiếp. Trưa dừng lại nhai lương khô, ngả lưng thiu thiu một lúc dưới những bụi sim.
***

[cựu bộ đội trẻ]

Giữa chiều, chúng tôi về tới đường 9. Con đường nằm thõng thượt, mặt đường lục bục hơi nắng như nước đang sôi. Đã lâu rồi người không sử dụng nó, làm cho nó buồn bã.
Qua đường 9, tiến vào làng Cam Lộ, xóm làng vắng ngắt nhưng mầu xanh vẫn còn rười rượi. So với Nhân Biều thì ở đây dịu dàng quá. Nhớ hồi mới từ ngoài Bắc vào thấy cái làng này tiêu điều lắm, mà bây giờ lại đằm thắm đến thế.
 Hôm nay bước chân trên con đường làng, tự dưng thấy buồn buồn. Trong lòng sao vắng vẻ, hình như cái hoang vu chiến địa đã thấm vào một phần thân thể tôi, cảm thấy như là cô đơn, không phải chỉ mình tôi cô đơn, mà những lưng áo xanh đang cùng đi với tôi, như bị tách ra khỏi không gian sống này.
Không nghĩ ngợi gì, vừa bước đi vừa ngó nghiêng nhìn ngắm cảnh vật xao xác, vừa cảm thấy lòng mình vắng vẻ.
Tôi đụng phải cái ba lô của Hạnh, nó đi trước tôi, tự dưng dừng lại, mặt nó ngó sững qua cái bờ rào bên kia đường. Tôi nhìn theo Hạnh, thốt giật mình. Một cô gái đang kéo nước bên bờ giếng. Cô gái mặc áo bà ba đen mà như là một bông sen trắng rực sáng, hai cánh tay trắng ngần, cái cổ trắng ngần.
Biết có người nhìn mình, cô gái ngưng kéo nước. Cô ngẩng mặt, đưa tay lên lắc lắc thay cho lời chào.
Hạnh lúng túng, cũng vội vàng đưa tay lên:
-  Khỏe nhé… Em ơi, khỏe nhé…!
Lơ ở phía trước đã dừng lại từ lúc nào, dỏng môi lên:
-  Yên trí nhá… anh về thưa với Ba Mẹ… rồi thế nào cũng tìm em đấy!
Cô gái nhoẻn miệng cười, gương mặt ngời sáng lên.
Tôi nghĩ bụng, có đồng chí Kế ở đây thì thế nào cũng sinh chuyện. Dừng chân giây lát rồi những thằng con trai lại tiếp tục bước đi, những cánh tay giơ lên quá đầu cứ vẫy mãi.
 Đoàn người bỏ lại xóm làng, lội qua sông Cam Lộ. Xế chiều, chúng tôi tiến tới chân cao điểm 544. Rừng ẩm ướt và ẩn dụ lặng lẽ đón chúng tôi.

[cựu bộ đội trẻ]

Nhật ký ghi:
24/9/1972.
Buổi trưa rừng buồn. Ôi những buổi trưa nắng nghĩ ngợi buồn như đôi mắt. Tôi ngủ dậy nghe không gian se se và tiếng máy bay ỳ ầm như xay lúa. Những ngày ác liệt nơi đạn lửa bỗng hiện lên với một sắc thái hết sức trữ tình làm cho lòng tôi bỗng sôi lên nỗi nhớ.
Tôi choàng dậy nhìn căn hầm buồn thiu. Tự dưng con người tôi một năm trước đây bỗng vụt trở lại, đáng yêu vô cùng.
Suốt mấy ngày nay ở khu A vất vả gấp chục lần ở ngoài tuyến lửa. “Cày” suốt ngày suốt đêm. Tiếp dây rồi nối dây, rồi tải gạo, rồi đào hầm, vác sắt, vác gỗ,  không phút nào ngơi.
Hôm nay, khi cả đơn vị ra khu B. Tôi, Trúc và Khoản mới được lệnh nghỉ một ngày.
Cuộc đời cứ trôi đi. Tròn một năm đời bộ đội rồi. Thế là xa dĩ vãng, xa sách vở và nghề nghiệp đã trọn 360 ngày đêm rồi. Bốn mùa mới của cuộc đời đã trôi qua, nhanh và đa dạng biết bao.
Tôi đã sống như thế nào trong một năm ấy, các bạn yêu quý của tôi đã sống như thế nào trong một năm ấy. Có phải cuộc đời của mỗi chúng ta đổi thay, biến chuyển và lớn lên nhiều nhất trong cái năm xa cách đầu tiên này không.
Hãy suy nghĩ nhiều hơn nữa trong những đột biến hàng ngày của bản thân mình. Tôi đã thu họach được cái gì? Thực là mênh mông quá. Tôi đã rút ra được cái gì trong khói lửa, xương máu và gian khổ. Hỡi cuộc sống, người nói với ta nhiều lắm, nhưng những lời nói ấy đều chưa tròn nghĩa, đều chưa tới cái cuối cùng của nó. Như ca nước chưa đầy, hãy rỏ xuống nữa những giọt nước tinh túy của cuộc đời. Thời gian ơi, ta hiểu rằng người rất phi thường, vừa sôi nổi lại vừa điềm đạm, chín chắn. Hãy nhiệt tâm với từng giây phút sống. Thời gian sẽ không bao giờ phụ tấm lòng chân thành của ta.

[cựu bộ đội trẻ]

CÂU CHUYỆN TÌNH TỪ RỪNG SÂU –
CHIẾN SỰ TRƯỚC HIỆP ĐỊNH NGỪNG BẮN –
SƯ TRƯỞNG VÀ CHÍNH ỦY
 
Giải lao sau cuộc va quệt khốc liệt với cái chết bằng cách “cày cuốc” được gần một tháng thì tôi nhận lệnh phụ trách một tiểu đội 5 người, lên phối thuộc công tác với tổng đài 300E của bộ tư lệnh tiền phương mặt trận B5.
 Tôi được thăng chức A trưởng nhưng vẫn là binh nhì. Cái kỷ luật trốn về thăm nhà cách đây một năm ở ngoài Bắc đã thủy chung với tôi đến tận hôm nay. Nghĩ cũng hay, khen thưởng đè trên kỷ luật. Kỷ luật để nghiêm trị, không phong quân hàm binh nhất nhưng lại kết nạp Đảng, thưởng huân chương và giao cả những anh chàng binh nhất cho tôi chỉ huy.
Tổng đài 300E khá quy mô, gồm 50 cửa và 12 máy tải ba tiếp sức. Hầm tổng đài được đào sâu xuống đất, mái hầm lợp lá cỏ tranh gọn gàng, nó âm thầm nằm nép bên cạnh bộ tư lệnh sư đoàn, dưới rừng cây xanh mát.
Tiểu đội trưởng tiểu đội thông tin mặt trận tên là Tơn. Anh có tuổi quân gấp sáu lần tuổi quân của tôi. Những chàng lính cơ quan sạch sẽ, đi đứng chững chạc, ăn ở đàng hoàng làm cho chúng tôi hơi ngỡ ngàng. Năm thằng lính vừa được tráng qua lửa sống cùng năm anh chàng xanh mầu rêu rừng. Cơm ăn thì đói hơn ở đại đội, rồi cũng từ từ quen, chỉ có buồn là dai dẳng.
Anh Tơn có cái đài ốm phải quấn hàng lô dây mới nói to được. Nó cất tiếng, tuy không tròn đủ, cũng làm cho lính cồn cào nỗi nhớ. Sau ca trực tổng đài thì thường rảnh rang, bọn tôi kéo nhau lội ngược con suối La La, mang theo kíp nổ và lựu đạn để đánh cá. Con suối này có những khúc nước đọng rộng và sâu, đựng rất nhiều cá. Cá suối ngọt thanh, nấu canh hoặc kho với khế rừng, ăn thật là thấm thía.
Những ngày này, tôi có dịp thực sự thâm nhập vào rừng, ngửi mùi rừng, nghe tiếng rừng, lặng chìm trong sự thần bí của rừng.
***

[cựu bộ đội trẻ]

Ca trực đêm của tôi thường trùng với ca trực của một cô gái người Hà Bắc. Cô là lính thông tin của mặt trận. Cái tổng đài nơi cô ngồi trực nằm sâu trong rừng già của dẫy Trường Sơn, cách tôi nhiều ngàn cây cổ thụ, nhiều trăm con suối, và nhiều trăm cái đèo dốc.
Nhưng cuộc tình của cô thì thủ thỉ ở ngay bên cạnh tôi. Mỗi khi về khuya, vừa ngớt những dòng điện thoại chiến trận nóng bỏng, cô gái lại nỉ non với tôi thiên tiểu thuyết không chương hồi dài vô tận của cô. Dù có mệt hay buồn ngủ đến đâu, tôi vẫn hàng đêm kiên nhẫn lắng nghe.
Cầu Gồ là quê cô. Tôi biết nơi này, nó ở gần thị trấn Nhã Nam, nơi chúng tôi tập tành hồi mới nhập ngũ. Tôi từng qua Cầu Gồ nên hình dung được ngôi nhà của cô rất rõ. Nó nằm nghiêng bên sườn đồi, có vài rặng tre thưa bao quanh, có một cái giếng nước, nước trong vô cùng.
Ngôi nhà đơn sơ với một tấm phên nứa bạc mầu chắn ngang khung cửa. Trong nhà có hai chiếc chõng tre, một bộ tràng kỷ bằng tre, một cái bàn gỗ cũ, một chiếc ấm tích luôn có đầy nước chè xanh...
Cô gái rời làng quê, nhập học vào trường sư phạm Hà Nội, rồi yêu một người con trai chỉ trước khi anh nhập ngũ ba tháng. Ba tháng ấy như là cả cuộc đời của cô.
Tên cô gái là Thủy. Người yêu của Thủy là một chàng trai có cá tính, có nghị lực và tốt bụng. Chỉ riêng tả về anh, cô đã lấy mất của tôi không dưới một chục giấc ngủ gà gật. Cô tả rất kỹ, kể rất say sưa từ cách suy nghĩ, cách học đến cách nói năng, cách cư xử với bạn bè, với người lớn và đặc biệt là với Thủy.
Lại còn truy vấn để nghe cho bằng được nhận xét của tôi về đôi mắt, giọng nói, điệu đi, tiếng cười như vậy như vậy, thì là người thế nào. Tôi phải vận dụng tất cả vốn hiểu biết non nớt về con người của mình, cố cho Thủy tin chắc chắn rằng anh chàng ấy là một người xuất sắc hiếm có.
“ Sao người hiền và hiểu biết như vậy lại lại là người quá sắt đá hả anh?” - Thủy thường dùng câu hỏi này để bắt đầu tiến vào phần nội dung day dứt nhất của tình cảm cô. Phần nội dung mà cô đề cập bằng nhiều mẩu chuyện, từ nhiều góc suy diễn và nhiều phía nhìn khác nhau. Đặc biệt là bằng rất nhiều thời gian và cảm xúc.
Hai tháng sau lời tỏ tình chính thức với nhau, anh nhận được lệnh nhập ngũ.
Đây là cột mốc của sự thay đổi. Nàng như được đốt lên cháy bỏng, có khắc khoải, có trìu mến, có cả say sưa đường đột. “ Nhiều khi em cảm thấy mình bé nhỏ trước anh ấy, nhiều khi em lại thấy mình như là một người chị… Với mọi người em cảm thấy tự hào, còn  trong thâm tâm em yêu vô cùng. Những người con trai ra đi, hình như chẳng có ai thấy hết tình cảm ấy của bọn con gái chúng em đâu. Với em, xa cách không thay đổi điều gì cả, em chờ đợi mà, đấy là việc của phụ nữ thời chiến, phải không anh?”.
Nhưng chàng trai thì khác. Anh trầm lặng hẳn đi, dè dặt rồi dứt khoát không chấp nhận sự đợi chờ của cô gái.
“ Em buồn nhưng hy vọng, hy vọng sự cao thượng sẽ không thắng được tình cảm thiết tha của chính anh ấy. Em biết chiến tranh có thể cướp đi tất cả như anh nói. Có thể là cái chết, là thương tật. Em chịu được mà… một lời hứa quan trọng với em lắm. Anh ấy không hiểu…”.
Tôi biết nhiều người lính khi ra trận đã có tư tưởng dứt khoát như vậy. Mọi việc chỉ sau chiến tranh mới định đoạt được. Trả tự do lại cho người con gái và ra đi. Thề non hẹn biển mà làm gì. Đó là nỗi xót buốt trong lòng nhưng không thể khác được.
***

[cựu bộ đội trẻ]

Thủy đạp xe lên tận đơn vị huấn luyện thăm anh. Hơn 50 cây số đường nhiều đèo dốc. “ Em cảm thấy đường không xa. Trên đường vắng anh biết em nghĩ gì không?. Cả thế giới này chỉ có một người con trai thôi, đấy là người ra trận. Người ra trận vừa cao cả, lại vừa bé bỏng tội nghiệp anh ạ…”.
Tôi hình dung ra con đường hun hút, dáng người con gái cặm cụi đạp xe, say sưa với nỗi niềm của mình… sao nhỏ nhoi, lại nồng nàn, lớn lao quá.
“ Em biết, dù có bao nhiêu lần nói không đi nữa, thì anh ấy vẫn đang mong chờ em, em sốt ruột lắm”.
 Kể về những chuyện trao đổi tình cảm cho nhau, Thủy rất bạo dạn, cô chẳng ngại ngần gì cả. Có thể là vì người nghe không ở bên cạnh cô, hay do chất lính, hoặc là do cái khoảng trống không vô bờ của chiến tranh.
Cô gái lặn lội tìm thăm người yêu ở tất cả những nơi đơn vị anh chuyển đến. Cô chăm sóc người cha ốm yếu của anh đang nằm viện. Cô trở nên thân quen với hầu hết mọi người trong gia đình anh, họ đều quý mến cô.
Thủy gầy đi, học hành bắt đầu sa sút. “Thôi kệ, học thì còn có thời gian, anh sắp ra đi rồi… bằn bặt không biết đến bao giờ”.
Thủy diễn tả những sớm mai thức dậy nhớ như thế nào, đi trên đường nhìn cái gì cũng nhớ đến anh. Tôi nghe một tình yêu như thế từng ngày. Gịong cô gái rất trong và mềm mại. Cách diễn đạt thì khúc chiết, mạnh mẽ. Tôi từ từ hình dung ra khuôn mặt của cô rồi vẽ phác vào cuốn sổ tay còn rất ít giấy của tôi.
Rồi ngày người yêu Thủy lên đường vào chiến trường. Cô gái đạp xe ào tới ga Hàng Cỏ, tầu vừa chạy. Cô lao trên con đường mờ ánh trăng, lổn nhổn ổ gà, cố đạp xe thật nhanh đến ga Giáp Bát, cái ga nhỏ nằm cách Hà Nội hơn mười cây số.
Đứng giữa sân ga ngổn ngang, lù mù, trước những toa tầu  đen thui, cửa đóng im lìm, cô gái bất lực. Cô khóc nấc lên khi con tầu chuyển bánh, tiếng động rì rầm của hai thanh ray sắt lịm dần…
- Cả đời em không quên được chặng đường em đạp xe trở lại. Tự nhiên cứ thổn thức, bây giờ về đâu, về làm gì. Những xóm làng đang ngủ cũng không bình yên, nó cũng đang thắc thỏm. Cả nước chiến tranh. Em thấy mình bé tý tẹo, bé vô cùng. Buồn quá, em ngồi nghỉ bên vệ đường, ngồi mãi chẳng muốn đứng dậy nữa. Rồi không biết ai xui khiến, em chợt nghĩ sao mình lại không đi, mình cũng có thể ngồi trên con tầu ấy… Chỉ thế thôi, mà hai tháng sau là em lên đường đấy.
-  Quyết chí đi tìm người yêu?
-  Cũng không hoàn toàn thế đâu. Ở ngay ga, biết là anh ấy trên tầu mà không thể gặp, thì đi tìm làm sao được hả anh. Em biết chiến trường rộng lắm… nhưng có cảm giác gần nhau anh ạ.
-  Ừ.
-  Làm việc gì em cũng thấy như đang làm cái việc giống như anh ấy. Em cũng là lính, em không thấy cô đơn nữa. Sau này gặp nhau sẽ không lạ nhau, phải không anh?
Rồi rừng đón tình yêu của cô gái, đón lấy tấm thân mỏng manh, dấu vào trong thâm u của nó.
Tôi như thấy rõ những trái tim bước ra khỏi lồng ngực người, bập bùng, chập chờn trên những con đường mòn hiu hắt, dưới suối sâu, giữa những thân cây xù xì ẩm ướt. Thôi, thiên nhiên sẽ còn ấp ủ mãi… Câu chuyện Thủy kể cho tôi nghe, nó thấm vào trong thiên nhiên, vào trong rừng núi.
Ở rừng con gái khổ hơn con trai rất nhiều. Tôi nhớ trên đường vào Nam, gặp những đơn vị nữ thanh niên xung phong làm đường giữa rừng già Trường Sơn. Những cô gái trẻ, nỗi khổ hiện lên trên nước da xanh mét, hiện lên trong ánh nhìn thiếu nữ da diết.
***

[cựu bộ đội trẻ]

Những ngày này, ngoài giờ trực tổng đài, tinh thần tôi hay tha thẩn. Khuya lắc thì nghe chuyện tình của người trong rừng sâu. Gần sáng thì ào ạt tin chiến sự.
Nghe tin ông Lê đức Thọ lại cắp cặp sang Paris, tiếp tục đấu khẩu với Kisxingơ. Sáng sớm hôm nay, hai vị đại tá, một ở B5, một ở sư đoàn thông báo cho nhau: “Thằng Kisxinhgơ với thằng Râugiơ đáp máy bay sang Paris rồi anh ạ. Nhưng đến Thái Bình Dương thì đánh rơi mất bút máy. Kha, kha, kha…!”. Thế là hiệp định vẫn chưa được ký kết.
Phía tây thành cổ, đêm 30 tháng 10 địch thả một trung đội thám báo mò vào chốt 367 của sư 320. Đêm tối như mực, bị bất ngờ nên lính của sư trưởng Sùng Lãm (người được lính Ngụy đặt cho biệt danh là hổ xám) đã để địch ngồi chồm hỗm trên cao điểm 367.
Thấy có cơ phát tài, đêm hôm sau địch thúc hai trung đội nữa vượt sông sang Nhân Biều. Đêm tối quá lính ta không phát hiện được, sáng ra mới giật mình thấy rằn ri nằm phục lố nhố trên bãi sông.
Ở bộ tư lệnh sư đoàn, từ đêm đã có tin kỹ thuật cho biết địch có thể vượt sông, vừa mờ sáng thì tin trinh sát báo về là hai trung đội thủy quân lục chiến đã vượt sang Nhân Biều. Tình hình trở nên căng thẳng. Chỉ huy sư đoàn và cơ quan tham mưu tác chiến nhanh chóng tập trung trong căn nhà âm của sư trưởng Tám Du.
Sư đoàn trưởng Lê Kích, biệt danh Tám Du là người miền Nam. Tóc ông húi cua, những sợi tóc trắng xen lẫn tóc đen đâm thẳng ra mạnh mẽ. Khi nóng tiết, ông hay chửi thề, thường là chửi những vật dụng của ông hoặc tự chửi mình.
Trong các tình huống chiến trận ông lại rất điềm tĩnh, đến mức như người ngủ gật. Hồi ở trong thành cổ tôi đã nghe giọng nói của ông khi ông lệnh cho trung đoàn 95 rút quân. Lúc ấy tôi vô cùng kinh ngạc vì nghe một thứ âm điệu rề rề, chầm chậm, phát ra giữa cơn động đất đang rung giật ầm ầm. Bây giờ thì tôi biết, nếu không có tố chất ấy, Sư trưởng không thể cầm quân được.
Bộ tư lệnh quyết định tập trung lực lượng phản kích, phải quét sạch bọn sang sông. Pháo binh vào trận. Số máy 717 của ban pháo binh sư đoàn làm việc không ngưng nghỉ.
Địch dùng hỏa lực mạnh trút lửa xuống Nhân Biều và phòng tuyến bờ sông của ta để hỗ trợ cho toán lính đã sang sông trụ lại. Nhưng chỉ 30 phút sau, chúng không thể trụ nổi, phải tháo chạy bằng thuyền cao su. Bộ đội dùng B40 quất chìm nghỉm những chiếc thuyền, diệt gọn hai trung đội thủy quân lục chiến Ngụy.
Sư trưởng đi thị sát mặt trận. Ông cầm trong tay cây gậy gỗ, đeo ở hông cái xanhtuyarông có đủ trang bị của lính chiến và đội trên đầu chiếc mũ cối bạc mầu. Cùng đi với ông là một đoàn bộ xậu của ban tham mưu, ban tác chiến gồm năm bẩy người đều đã ngoại tứ tuần. Có hai chàng vệ binh và một người liên lạc là lính trẻ.
Đoàn người lục tục xuống núi. Đi ngang qua chỗ tôi đang nối dây điện thọai. Tôi nhận ra sư trưởng, ngạc nhiên thấy ông khác hẳn những lúc ở trong hầm chỉ huy. Nhìn thấy tôi, ông nháy một mắt, vẻ hóm hỉnh. Tôi đã từng đứng trước mặt ông, nghe ông chửi rủa cái đồng hồ đeo tay tự nhiên không còn kêu tý tách  nữa, té ra ông vẫn nhớ.
***

[cựu bộ đội trẻ]

Lúc này mặt trận Quảng Trị đang trong thời điểm giằng co. Ta và địch giành giật từng thước đất. Có tin kỹ thuật cho biết địch đã lên kế họach tấn công cảng Cửa Việt, từ đó cắt ngang vào Ái Tử, quyết lấy lại vùng chiến thuật đã mất.
Đấy gọi là cắt ngang miếng thịt, hay đánh thọc sườn. Vấn đề là chúng không giấu kín được ý đồ, thành ra mưu mẹo tự nhiên trở thành hiểm họa cho chúng.
Ở mặt trận Quảng Trị, bộ đội có hỏa lực pháo binh rất mạnh. Địch phải kinh hoàng vì pháo. Các chú lính rằn ri được vỗ về rằng họ sẽ đánh nhau với một đội quân ô hợp, đói rách nên khi đụng độ quân chính quy, được thưởng thức các cỡ pháo của bộ đội thì thẩy đều thất thần.
Pháo ta từ Ái Tử, Tân Vĩnh, Cao Hy mỗi lần khạc lửa là làm nức lòng lính tráng.
Một lần, tôi đi ngang qua trận địa pháo tự hành ĐKB đúng vào lúc đang chuẩn bị phát hỏa. Lính pháo dúi tôi xuống hầm, bắt ngồi đợi bắn xong mới được đi. Còn dặn:
-  Bịt chặt hai tai lại, không thì rách màng nhĩ, điếc đặc đấy!
Tôi ngồi bó gối, hồi hộp. Khi nghe tiếng người khẩu đội trưởng hô to: “chuẩn bị…” thì vội vàng nhét hai ngón tay trỏ vào lỗ tai, để hờ hờ, rồi nghe: “Bắn!” liền ấn mạnh hai ngón tay, bịt chặt lỗ tai lại. Nhưng cổ và vai tôi vẫn bị một tiếng khạc cực mạnh dúi xuống, cục đầu vào thành hầm đau điếng. Ba tiếng khạc như thế, ba lần cục đầu như thế, biết mà không thể cưỡng được.
Đấy là hỏa tiễn, quả đạn giống như một quả tên lửa nhỏ. Bệ phóng thì cực kỳ đơn giản, chỉ là một giàn đỡ bằng sắt nho nhỏ và một bộ nút phát hỏa từ xa. Ba quả đạn phóng vụt đi, để lại một vùng khói bụi mịt mù.
***

[cựu bộ đội trẻ]

Tiểu đội tôi ở tổng đài 300E thấm thoắt đã gần hai tháng.
Nhật ký ghi:
5/12/1972.
Thịnh sốt rét, hôm nay đã đỡ, nó nằm ở đại đội, cách chỗ tôi một km.
Mấy hôm nay trời hiu hiu gió, thỉnh thoảng trút một cơn mưa buồn.
Có lẽ nhiệm vụ sắp thay đổi, trung đội tôi lại sẽ lao vào tuyến trước. Lần này nặng nề hơn vì bây giờ tôi đã phải chịu trách nhiệm cả một tiểu đội. Người ta giao cho tôi chức A trưởng, chà oái oăm thật. Lại một cuộc thử lửa nữa. Tôi sẽ cố gắng hoàn thành và vượt qua.
15 tháng tuổi quân rồi. Bao nhiêu biến đổi. Cái giá trời lành lạnh này làm tôi nhớ miền Bắc thân yêu quá. Mùa đông ngoài ấy đã bắt đầu rồi.
 Thế là sắp hết giấy ghi. Đây là một nỗi lo lắng của tôi. Kiếm đâu ra giấy đây, và cứ cái đà này ở miền Nam vài năm nữa, liệu tôi có cõng nổi một cọc giấy vàng cùng với con cóc và những cuộn dây điện để cơ động nay đây mai đó được không? Thuốc đánh răng còn phải bỏ bớt cho nhẹ cơ mà. Nhưng cái chính bây giờ là phải kiếm cho ra giấy, còn việc đèo ríu thì tính sau vậy.
  Nhìn lại mình, nhiều khi thấy thời gian tàn nhẫn quá. Nó bò ào ào qua thân thể mình không kiêng nể chút nào. Luyến tiếc làm sao những ngày ta đã sống qua. Bản nhạc ấy, nhiều khi ngồi thưởng thức một mình, nghe sao mà đáng yêu, sao mà cồn cào đến thế.
21 năm sống trên trái đất thật biết bao nhiêu kỷ niệm. Cuộc đời tác dụng vào trí não, gõ nên âm thanh và làm nó lớn lên rất nhiều. Cuộc sống, tình bạn, tình yêu mỗi ngày trút thêm ít mật vào bầu tim làm cho nó ngày càng đầy vơi, sóng sánh . Rồi đây còn những gì đến và xẩy ra trong những năm tháng chín tới của cuộc đời. Sự bất ngờ hình như đã trở thành một yếu tố của cuộc sống, nó bẻ cong con đường trở nên trục trặc khúc khuỷu, rồi uốn thẳng ra, rồi lại bẻ cong lại. Hoàn toàn bất ngờ.
   
 Phía trước, mọi thứ lúc nào cũng còn ở phía trước. Thật lạ, có một cái gì đó ở phía trước luôn luôn giục gọi. Một cái gì đó không rõ hình thù nhưng có mầu sắc sáng tươi, có hình ảnh đẹp đẽ của sự hoàn thiện và cao thượng.
Ở rừng thường hay nghĩ ngợi. Rồi viết nhật ký, rồi làm thơ. Cuộc vận động khắc nghiệt của đời lính chẳng những không làm vơi bớt bầu mộng mơ của tuổi hai mươi, mà lạ thay, lại càng làm cho sóng sánh thêm. Nhờ vậy mà chúng tôi không bị chìm xuống.
***