nguyentrongluan
Cựu chiến binh

Bài viết: 1246
|
 |
« Trả lời #561 vào lúc: 20 Tháng Ba, 2014, 03:31:37 pm » |
|
Bóng đổ nhà mồ
Truyện ngắn - Lính Tây Nguyên
Chiều đổ bóng, nắng khua giòn tan lên chòm lá cây muỗm già. Loe hoe vài con ong trên mấy chùm hoa muỗm ở những cành chồi. Những con ong cuối cùng lấy nhị hoa muộn màng rồi cũng biến đi mất. Người đàn ông đã già ngồi dưới gốc cây muỗm cổ thụ cụt ngọn, cành lá cũng cộc cằn gộc gạc và ở những tụm lá xanh vẫn trổ hoa. Con dốc vào bản cứ biêng biêng qua mấy gốc muỗm cổ thụ và liền ở đấy là khu nhà mồ. Vài chục nấm mồ to nhỏ mới cũ lạnh lùng hoang phế. Cái có mái che cái phơi vò võ ngoài trời. Vương vất trên đám mồ là những thứ đồ dùng cũ mới của con người. Cả những cây hoa dại chả biết trời gieo hay người trồng mà hoa cũng bé như cái cúc áo và lạnh lẽo vàng. Một con quạ đậu im như chết trên đầu một bức tượng. Bức tượng người đàn ông thổi tù và. Cái tù và vênh lên giời to như ngọn măng chổng ngược. Con quạ thấy có người đi từ dưới dốc đi lên kêu quà quà rồi bay vút lên trời xám. Người đàn ông giật mình cứ ngỡ như pho tượng kia vừa thổi tù và phát ra tiếng quạ kêu não nùng. Nắng sắp tắt, những người đàn bà từ nương về gùi đầy những rau rừng những quả bầu nước lên dốc, họ đi chậm chạp, quai gùi kéo căng bầu ngực, khiến cặp vú hoang dã vênh lên. Những cánh tay trần nâu bóng khoanh trước bụng, họ nhìn nghiêng vào khuôn mặt lạnh băng của người đàn ông miền xuôi xa lạ. Ông ấy vẫn lặng im, khắc khổ hệt như pho tượng. Ông nhìn lịm vào pho tượng mốc thếch trên một nấm mồ choèn choèn không có mái che. Đấy là một pho tượng người đàn bà bụng chửa. Hai tay người đàn bà gần như đan vào nhau đỡ lấy cái bụng to như bầu thai 8 tháng . Khuôn mặt tượng hả hê bao nhiêu thì lại nặng nề bấy nhiêu và nhìn hút vào xa xăm. Mặt của người đàn bà bụng chửa hướng về phía đông, mặt trời lúc này đã ở phía tây khiến mặt người đàn bà càng thêm bí hiểm như một tấm ảnh ngược sáng. Xung quanh đấy những pho tượng đủ kiểu mới có cũ có chả cái tượng nào giống cái tượng nào, hệt như một cộng đồng đang tồn tại và mỗi thành viên chả ai giống ai. Ông như mình hồi đang trai, hồi ấy và cho tới tận bây giờ ông vẫn tự hỏi mình sao những người đàn bà Tây nguyên họ hay khoanh tay trước bụng mỗi khi con người và tinh thần của họ gặp phút giây sa sút hiểm nguy ? Có lúc ông tự trả lời. Rằng bụng người đàn bà luôn chứa một sinh linh tiềm tàng, nói như đồng bào là ở đó, trong bụng người đàn bà có cái thằng người be bé, vì thế cứ khi nào họ gặp tình huống bất thường họ luôn có bản năng giữ lấy bụng giữ lấy sự sống của thằng người be bé đang nằm trong cơ thể họ.Bàn tay đàn bà ôm lấy bụng là chở che cho cuộc sống nhân gian, cho sinh tồn . Vòng tay đàn bà ôm gọn nỗi niềm sung sướng hay khổ hạnh cho cả thế giới. Ôi đàn bà. Thê mà ngay ở trong vô thức hay ý thức thì tượng người đàn bà cũng khốn khổ hơn đàn ông. Ông đọc đâu đó về những bức tượng nhà mồ Tây nguyên này tỏ rõ một thời kì Mẫu quyền. Nhưng với ông, bao cái đau đớn trường tồn đều hết thảy in hằn lên những mặt người đàn bà.
Ông ngồi đây từ lúc mặt trời chưa lên đến đỉnh đầu, từ lúc bóng pho tượng nằm ngửa đầu về hướng tây. Sang chiều bóng pho tượng nghiêng sấp mặt về hướng đông và khi mặt trời xắp lặn thì bóng nó nằm úp hẳn xuống đầu vươn về phía biển và chân đạp về dẫy núi Phượng Hoàng phía biên giới . Ngôi mộ nông choèn choèn bởi bao nhiêu năm nay không ai đắp đậy gì thêm. Nó bị mưa gió sối sả khiến đổ ẹp xuống chỉ có lá rừng phủ tả tơi suôt hai mùa đủ để cho tồn tại cái nấm đất lùm lùm cô độc. Kì lạ, khu nhà mồ này có chừng vài chục pho tượng. Mỗi pho tượng đều âm thầm một vẻ. Người ngồi bó gối, chống cằm, người gò lưng đeo gùi lên dốc, người hỉ hoan uống rượu cần, người ôm con nhỏ, người giận dữ nhìn xoáy vào không gian…có pho tượng hình người đàn ông ngoái cổ lại nhìn về phía bản làng như nuối tiếc điều gì ở chốn dương gian…Pho tượng nào cũng còn hằn lên những nhát rìu thô kệch vội vã, những sự níu kéo trần thế cũng rất vội vã và dù ý thức có hi vọng đến mấy thì nỗi thất vọng cũng tràn trề lên khuôn mặt tượng. Những pho tượng là bản sao của linh hồn người trước khi chết, vì thế những pho tượng nhà mồ luôn đồng điệu với hồn hoang của kẻ nằm dưới mồ. Ông vẫn ngồi bên nấm mồ có tượng người đàn bà chửa, ông nhìn vào pho tượng gỗ cho tới khi trời tối hẳn thì ông thốt lên : - Hơ Leo ! ơi Hơ Leo. Tiếng ông khô khốc rơi tọt vào màn đêm cao nguyên. Ông khóc . Đêm chìm xuống. Có bàn tay nào vỗ vào vai ông. Ông thảng thốt. - Cái A trưởng Thìn về thôi. Giàng đi ngủ rồi, Hơ Leo cũng đi ngủ rồi. Mình về với người sống thôi. Thì ra là trưởng bản Rơ Phiu. Rơ Phiu tìm mình à ? Trưởng bản cũng sấp xỉ tuổi ông Thìn nhưng tinh nhanh. Ông bảo : - A trưởng vẫn đi đêm như con cú đấy chứ. Rơ phiu cười như tiếng gió, con cú già là cũng lười vỗ cái cánh, lười con mắt tìm bắt chuột rồi. Con cú lại hiền như con heo rồi. Ông đứng lên, chân ông tê dại . Già Rơ Phiu vội đỡ lấy tay ông. Hai ông già vịn vai nhau về bản. Đêm ấy trên sàn nhà trưởng bản Rơ Phiu hai ông nói chuyện với nhau hết cả mấy gộc củi nương. Tới lúc có con chim chót bóp kêu ngoài máng nước cả hai mới ngủ. Giấc ngủ đưa hai ông về gần bốn mươi năm trước. ***
Mùa khô năm ấy đánh đường 5 và Chư Nghé . Đội trinh sát của Thìn bò ra bò vào căn cứ mấy lượt. Suốt một tuần lễ người cứ bám đầy những vẩy đất và hoa cỏ chả đứa nào nghĩ đến tắm. Trên đường về bản NGo Pa Thằng Thủ a phó bảo, khiếp ông Thìn hôi quá! Cả A cười, thằng nào chả có mùi như thằng nào. Thằng Thủ bảo mùi thằng Thìn giống mùi đồng bào. Lập tức có cặp mắt sáng quắc liếc về phía thằng Thủ. - Mùi đồng bào là mùi cách mạng đó. Mày không ưng đồng bào à? Mày làm cách mạng mà cái miệng mày không quán triệt cách mạng chớ. Mọi người giật mình rồi im bặt, người vừa nói là đội trưởng du kích làng Ngo Pa dẫn đường cho A trinh sát đang kéo cái khố vẻ bực tức. Thìn cười : - Ầy dà, bộ đội Thủ nó nói vui như con chó con mà. Rơ Phiu đừng buồn à, buồn là cái suối ít ít chảy là không vui đoàn kết à. Rơ Phiu chen vọt lên trước , đi thật nhanh gai xấu hổ quèn quẹt hai bắp chân trần của Rơ Phiu cái đuôi khố văng bên này bên kia. Đến đầu bản, một lũ con gái lấy nước về. Họ gùi những quả bầu khô đen như mun quấn những lá chuối tươi làm nút rất khéo. Lũ con gái nép vào vạt cỏ tranh cho A trinh sát lên trước. Thìn đi sau cùng, một cô nhìn vào Thìn nói khẽ bằng tiếng kinh: Anh mệt không? Chỉ có Thìn nghe tiếng và Thìn thoáng kinh ngạc. Cô gái cúi xuống rất nhanh và Thìn cũng rất nhanh hiểu. im lặng. Tối ấy, Thìn băn khoăn. Một người con gái Ê Đê nói tiếng kinh bằng giọng người kinh nam bộ? váy ấy , áo ấy là của người Tây nguyên . Nước da nâu ấy cũng là người Tây nguyên. Chỉ có con mắt, mắt ướt và thăm thẳm. Và lúc Thìn đi sát vào cô ấy nhưng không có “mùi đồng bào” . Tối ấy họp tiểu đội xong, Thìn hỏi đội trưởng du kích Rơ Phiu về cô gái gùi nước lúc chiều. Rơ Phiu bảo, nó là người Bình Định dưới xuôi chớ, nó vẫn đi xe ô tô lên bán hàng Đức Cơ bị cái chiến dịch cắt đường về. Hồi cắm cờ nhiều đồng bào kinh bị kẹt lại cách mạng cho về các bản để làm đồng bào Ê Đê với làng mình chứ. Nó thành đồng bào rồi. Nó mặc váy đồng bào làm nương đồng bào, đồng bào cũng làm cho nó nhà sàn bé như cái chòi nương đẹp đẹp chớ. Nó vào du kích nhưng mình không cho cái súng đâu chỉ cho con rựa thôi , làm du kích nó chỉ biết hát bài anh Núp thôi. Thìn hỏi Nhà nó đâu ? Rơ Phiu chỉ cái nhà nhỏ xíu đang bập bùng lửa. Thìn nhìn sang cái cửa bé quay sang đúng nhà Rơ Phiu, người con gái ngồi giữa cửa, lửa hồng sau lưng khiến cái bóng đàn bà phập phồng lung linh. Cô ấy đang nhìn sang phía mình. Làng Ngo Pa này ở gần đồn điền Lệ Thanh. Năm 1972 làng bị pháo giặc bắn tan hoang bởi khi bộ đội đánh Đức Cơ VNCH nghi có phẫu quân y gần khu vực này. Đằng xa phía tây là núi Phượng Hoàng, còn phía bắc có con dường 5 chạy quành về phía thị xã, dân bản chạy tứ tán vào rừng nay lại trở về. Sáng sớm nay A trưởng Thìn và một chiến sĩ về báo cáo, bộ phận còn lại vẫn chốt ở bản Ngo Pa do A phóThủ phụ trách. Dọc đường Thìn nghĩ về trận đánh xắp tới của tiểu đoàn phối thuộc với Trung đoàn bạn, Thìn nhớ lại bên nam đường 19 cũng có những bản có riêng từng khu người kinh dưới Bình Định Qui nhơn kẹt lại sau khi hiệp định cắm cờ hai bên. Thìn nhớ cặp mắt người con gái Qui nhơn chiều qua. Thìn chưa có người yêu chả hiểu thế nào là cửa sổ tâm hồn ấy vậy mà chỉ một cái liếc rất nhanh và giọng nói lí nhí anh mệt không của người con gái ấy làm anh bứt rứt. Con đường về sở chỉ huy leo lên những ngọn đồi thật dài đầy hoa Quì. Chiều qua lúc đi sát vào cô gái kẹt đường về Qui Nhơn ấy Thìn thấy có mùi hoa Quì. Khuya đêm qua, đội trưởng du kích Rơ Phiu nói nhát gừng lúc Thìn buồn ngủ lắm rồi. Tiếng Rơ phiu eo óc hệt như tiếng suối lúc mất lúc không… Có một du kích ưng cái bụng bắt Hơ Leo làm vợ mà Hơ leo không ưng. Chịu chả thể hiểu con Kinh Hơ Leo nó nghĩ gì, nó rực rỡ như bông Pơ lang mà nó cũng lạnh lùng như vòi nước suối. Rơ Phiu ngáp trong tiếng củi nôt lách tách, Hơ leo đẹp Hơ leo hiền nhưng đồng bào không hiểu cái bụng nó nhớ ai đâu bộ đội Thìn à…( còn tiếp ) ***
|