Ngọn lửa chiến tranh lạnh - Tập 2

[SaoVang]

Đặng Tiểu Bình giới thiệu quan điểm mới của Mao Trạch Đông

.

Tháng 4 năm 1974, Đặng Tiểu Bình với tư cách trưởng phái đoàn Trung Quốc tham dự phiên họp đặc biệt khóa sáu Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, đã lần đầu tiên giới thiệu tư tưởng chiến lược mới này của Mao Trạch Đông. Ông nói: "Nhìn vào sự thay đổi trong quan hệ Quốc tế, thế giới hiện nay trên thực tế đang tồn tại ba phương diện, ba thế giới gắn bó với nhau đồng thời lại mâu thuẫn với nhau. Mỹ, Liên Xô là thế giới thứ nhất. Các nước đang phát triển ở Á, Phi, Mỹ la tinh và các nước phát triển ở vào giữa hai khối kia là thế giới thứ hai.

Đặng Tiểu Binh nói: "Trước tiên, Xô Mỹ đều là nước siêu lớn bá quyền, là nơi khởi nguồn của chiến tranh thế giới mới, hai nước đều có rất nhiều vũ khí hạt nhân, họ tiến hành chạy đua vũ trang gay gắt, đưa quân đi đóng ở nước ngoài, xây dựng căn cứ quân sự ở nhiều nơi, đe doạ độc lập và an ninh của tất cả các nước. Họ liên tục tiến hành khống chế, lật đổ, can thiệp và xâm lược đối với các nước khác. Họ đều bóc lột kinh tế các nước khác, cướp đoạt của cải tài nguyên nước khác. Vì thế, họ là "thế giới thứ nhất".

Đặng Tiểu Bình nói tiếp: "Đông đảo các nước đang phát triển, tuyệt đại đa số các nước này trước kia là thuộc địa và nước phụ thuộc của chủ nghĩa đế quốc bị chủ nghĩa. Họ bị chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa đế quốc áp bức và bóc lột lâu dài. Tuy họ đã giành được độc lập về chính trị, nhưng đều đang đứng trước nhiệm vụ lịch sử là quét sạch thế lực tàn dư của chủ nghĩa thực dân, phát triển kinh tế dân tộc, củng cố độc lập dân tộc. Những nước này bị áp bức nặng nề nhất, yêu cầu chống áp bức, mưu cầu giải phóng và phát triển cũng mãnh liệt nhất. Họ là lực lượng chính chống chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa đế quốc, nhất là những nước tiêu hóa lớn. Chúng tôi gọi là "thế giới thứ ba".

Các nước phát triển ở giữa các nước siêu lớn và các nước đang phát triển, Trung Quốc gọi họ là "thế giới thứ hai". Trong đó một nước vốn là đế quốc thực dân cũ nhưng hiện giờ lực lượng đã suy yếu nhiều, song "tới nay họ vẫn duy trì quan hệ thực dân dưới các hình thức khác nhau đối với các nước thế giới thứ ba". Đặc điểm chung của tất cả các nước trong thế giới thứ hai, về mặt kinh tế tuy không giống hai nước siêu lớn, nhưng đều tương đối phát triển, về mặt chính trị, "trên mức độ nhất định, họ đều chịu sự kiểm soát, đe doạ hoặc ức hiếp của nước siêu lớn này hoặc siêu lớn kia... những nước này trên những mức độ khác nhau đều có yêu cầu thoát khỏi sự nô dịch hoặc ức hiếp của những nước siêu lớn, bảo vệ độc lập quốc gia và lãnh thổ hoàn chỉnh".

Đồng thời Đặng Tiểu Bình cũng tuyên bố với thế giới: "Trung Quốc hiện nay không phải và tương lai cũng sẽ không làm nước siêu lớn", Trung Quốc thuộc thế giới thứ ba, trong 5 nước thường trực Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc, Trung Quốc là nước thứ ba duy nhất, là người bạn và người phát ngôn kiên định của tất cả những nước trong thế giới thứ ba.

Chia ba thế giới là kim chỉ nam cho sách lược ngoại giao của Trung Quốc. Bắt đầu từ năm 1974, ngoại giao của Trung Quốc bước vào quĩ đạo liên hệ chặt chẽ và đoàn kết với thế giới thứ ba, tranh thủ thế giới thứ hai, đấu tranh với thế giới thứ nhất. 

[SaoVang]

Chương X
QUAN HỆ TRUNG-XÔ ĐÓNG BĂNG.
QUAN HỆ TRUNG - Mỹ KHỞI SẮC.
NÍCHSƠN THăM TRUNG QUỐC LÀM CHẤN ĐỘNG THẾ GIỚI.
MÁTXCƠVA NÉN GIẬN ĐÓN VỊ TỔNG THỐNG MỸ ĐẦU TIÊN

I. VỊ KHÁCH BÍ ẨN CỦA ĐIẾU NGƯ ĐÀI

Ních sơn phái Kítsinhgơ bí mật đi thăm Trung Quốc

.

Khoảng 1 giờ chiều mồng 9 tháng 7 năm 1971, một đoàn xe con từ Mộc Tê chạy lên phía bắc rẽ theo đường Tam Lý Hà rồi ngoặt sang phía tây, từ từ tiến vào chiếc cong chẳng lấy gì làm đẹp mắt lắm. Đoàn xe lần lượt dừng lại trước một tòa lầu. Một nhân viên phục vụ trẻ tươi cười đon đả ra đón một vị khách vào. Mấy ngày sau, khi vị khách bí ẩn kia rời Bắc Kinh, qua dư luận thế giới xôn xao, người ta mới biết vị khách đó là Kítsinhgơ.

Kítsinhgơ từng là giáo sư trường Đại học Ha vớt, giờ là cố vấn đặc biệt về an ninh quốc gia của Tổng thống Mỹ. Trước khi Ních sơn bổ nhiệm vào chức vụ này, ông ta và Ních sơn chẳng có quan hệ gì, thậm chí ông ta có khi còn chống lại Ních sơn. Sau khi được tiến sĩ vào Nhà Trắng, với tinh lực dồi dào và tài năng xuất chúng, ông tung hoành dọc ngang, tham gia luận bàn quốc sự, nhanh chóng trở thành nhân vật quyền thế số 2 của nước Mỹ. Lần này ông bí mật sang Trung Quốc là để chuẩn bị cho chuyến đi thăm chính thức Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Ních sơn.

Chu Ân Lai phái người đi đón tiếp

.

Theo kế hoạch, chuyến thăm mang tính chất thăm dò này của Kítsinhgơ đi vòng theo đường Pakixtan, đáp máy bay của Hãng hàng không Pakixtan lặng lẽ tới Bắc Kinh.

Tối mồng 7 tháng 7 năm 1971, Tổng thống Pakixtan Dia Un Hác thết tiệc các vị khách Trung Quốc tại phòng tiệc lộng lẫy mang đậm phong cách Ixlam trong Phủ Tổng thống. 

Khách Trung Quốc được mời dự gồm có Chương Văn Tấn, Vương Hải Dung, Đường Văn Sinh, Đường Long Bân là các đại diện của Bộ Ngoại giao Trung Quốc có nhiệm vụ bí mật đón tiếp Kítsinhgơ; Trương Đồng đại sứ Trung Quốc ở Pakixtan; Từ Bá Linh, Lưu Chí Nghĩa, Vương Kim Lượng - ba nhân viên làm nhiệm vụ hoa tiêu, báo vụ trên máy bay. Về phía chủ gồm Tham mưu trưởng lục quân tướng Halét, Bí thư ngoại giao Sun than và một số cán bộ quân sự, chính quyền như Bí thư quốc vụ, Chủ tịch Uỷ ban an ninh v. v...

Trong bữa tiệc, Tổng thống Dia Un Hác hết lời ca ngợi khí phách lớn lao của chủ tịch Mao Trạch Đông và Thủ tướng Chu Ân Lai, hai nhà chính trị và ngoại giao trong việc phát triển quan hệ Trung-Mỹ. Tổng thống Dia Un Hác là bạn của người Trung Quốc, cũng là bạn của người Mỹ. Ông ta lấy làm vinh dự khi được người lãnh đạo hai nước Trung-Mỹ tín nhiệm nhờ truyền đạt tin tức, sắp xếp cuộc gặp gỡ Trung-Mỹ nhằm phát triển quan hệ hữu nghị giữa hai nước.

Trong thời gian này, Dia Un Hác còn đích thân thu xếp để đại sứ Trung Quốc ở Pakixtan Trương Đồng được tự do ra vào Phủ Tổng thống. Trương Đồng trực tiếp đưa thư từ của người lãnh đạo Trung Quốc cho Dia Un Hác, ông ghi tóm tắt rồi bỏ vào phong bì riêng, dán kín đưa cho người liên lạc mang sang Mỹ giao cho đại sứ Pakixtan ở Mỹ. Đại sứ Pakixtan không được phép bóc thư mà phải đích thân trao tận tay Ních sơn hoặc Kítsinhgơ.

Trước đây ít lâu, biết tin đích xác Kítsinhgơ sẽ từ Ixlamabát bí mật tới Bắc Kinh, Dia Un Hác đích thân sắp đặt kế hoạch cho chuyến đi, giao nhiệm vụ cho Sun than, Bí thư quốc vụ ngoại giao tương đương với Bộ trưởng Ngoại giao phụ trách công việc cụ thể. Từng chi tiết trong kế hoạch đều được Dia Un Hác xem xét cân nhắc cẩn thận. Dia Un Hác không những dành cho Kítsinhgơ chiếc chuyên cơ Binh 707 của hãng hàng không Pakixtan dùng cho chuyến bay bí mật mà còn giao cho viên phi công tin cậy chuyên lái cho mình lái chiếc chuyên cơ đó.

Ngày 3 tháng 7, Chu Ân Lai cho một chuyên cơ IL-18 của Trung Quốc bí mật đưa Từ Bá Linh, Lưu Chí Nghĩa và Vương Kim Lượng đến thủ đô Pakixtan. Để tránh con mắt nghi ngờ của bên ngoài, chiếc chuyên cơ sau đó quay lại Bắc Kinh ngay. Ba nhân viên xuống máy bay ở bãi đỗ máy bay quân sự được canh phòng nghiêm ngặt.

Phía Pakixtan đã chuẩn bị từ trước, họ không phải làm thủ tục gì, vừa xuống đến nơi họ được một sĩ quan cao cấp hướng dẫn lên luôn ô tô về thẳng sứ quán Trung Quốc.

Ngày 4 tháng 7, ba nhân viên này gặp gỡ các phi công Pakixtan ở sứ quán Trung Quốc để cùng nghiên cứu kỹ lưỡng kế hoạch cho chuyến bay thử. Ba người giới thiệu tỉ mỉ với phi công Pakixtan đường bay, thiết bị dẫn đường và tình hình sân bay ở Bắc Kinh.

Ngày 6 tháng 7, chiếc chuyên cơ Bôinh 707 của hãng hàng không Pakixtan do phi công Pakixtan lái và nhân viên hàng không Trung Quốc dẫn đường đã hạ cánh an toàn xuống sân bay quân sự Nam Uyển, Bắc kinh.

Theo sự sắp đặt của Thủ tướng Chu Ân Lai, 4 đại biểu của Bộ Ngoại giao là Chương Văn Tấn, Vương Hải Dung, Đường Văn Sinh và Đường Long Bân đã đợi sẵn ở sân bay Nam Uyển. Tiếp dầu xong chiếc chuyến cơ Bôinh 707 lập tức bay về Ravanpinđi, hoàn thành thuận lợi nhiệm vụ chuyến bay thử.

Trong bữa tiệc, khi biết Từ Bá Linh đã nhiều lần lái chuyên cơ cho Thủ tướng Chu Ân Lai, Tổng thống Dia Un Hác nói vui: "Giả sử Thủ tướng Chu Ân Lai đi thăm châu Âu qua đường Pakixtan, chúng tôi nhất định mời ông đến thăm Pakixtan. Nếu Thủ tướng không nhận lời tôi sẽ lệnh cho tất cả máy bay tiêm kích bay lên chặn máy bay ông lại buộc phải hạ cánh xuống Ixlamabat. Ông báo cáo với Thủ tướng, tôi sở dĩ làm như vậy là vì người Pakixtan rất nhớ ông".

Vị Tổng thống xuất thân từ quân nhân này đã dùng cách riêng của mình biểu đạt lòng mến mộ đối với Thủ tướng Chu Ân Lai. 

Sau khi tin Kítsinhgơ bí mật tới thăm Trung Quốc được chính thức công bố, không ít tờ báo phương Tây cho rằng qua vụ này Tổng thống Dia Un Hác vớ được nhiều lợi lộc, điều đó chỉ là phỏng đoán và bịa đặt. Tổng thống Dia Un Hác, người đã vắt óc vạch ra kế hoạch phức tạp, mạo hiểm cho chuyến đi bí mật nổi tiếng trong lịch sử ngoại giao hiện đại này, không hề đòi Trung Quốc hay Mỹ bất kể sự báo đáp nào. 

[SaoVang]

Tiến sĩ "bị ốm” ở Islamabat

Một chiếc Bôinh 707 bay trên bầu trời Thái Bình Dương. Trong khoang máy bay lắp đặt la liệt các loại thiết bị điện tử, thoạt nhìn đã thấy đây không phải máy bay chở khách mà là một máy bay quân sự. Ghế ngồi không được thoải mái. Đoàn tùy tùng của Kítsinhgơ gồm; Uynstơn Lốt, một trợ lí trẻ, học rộng nhiều tài; Giôn, chuyên gia về Trung Quốc của Uỷ ban an ninh quốc gia, nghề nghiệp ngoại giao; biết nói tiếng Trung Quốc; Risớt, chuyên gia chốt của Quốc vụ viện, và hai nhân viên bảo vệ. .

Người to béo quá khổ phải ngồi trong máy bay chật chội không thoải mái, Giôn phàn nàn:

- Bố khỉ? Sao lại ngồi chiếc máy bay cũ nát thế này. Đâu có giống thay mặt nước Mỹ đi làm sứ mệnh mà hệt như đi thả dù gián điệp ở trong rừng vậy. 

- Ngay chiếc máy bay này cũng khó khăn lắm mới điều được ở Bộ Tư lệnh không quân chiến thuật về đấy. - Risớt làu bàu.

- Cánh Quốc vụ viện có coi chúng ta ra gì đâu? - Uynstơn cũng than thở - Tổng thống cần hai máy bay đi Xan Climenti, chuyện đó khỏi phải bàn. Acniu lấy một chiếc đi chơi rông ở châu Phi. Còn Lét thì đúng lúc này lại cần một chiếc để đi thị sát!...

Kítsinhgơ nói chen vào, giọng hài hước:

- Thượng đế thử thách chúng ta đây, bắt chúng ta ngồi chiếc máy bay rất tầm thường để làm một chuyến đi rất quan trọng.

Trong suốt cuộc hành trình, Kítsinhgơ luôn duy trì đường dây liên lạc bí mật với Oasinhtơn. Để đánh lạc hướng, Kítsinhgơ lấy mật danh là "thủ trưởng", gọi người Trung Quốc là "ông chủ”.

Toàn bộ chuyến đi của Kítsinhgơ bao gồm thời gian dừng lại ở Pakixtan, thời gian bay đi Bắc Kinh đều do đại sứ Mỹ ở Pakixtan Phran và Tổng thống Dia Un Hác sắp đặt rất công phu và được chuyển tin đi bằng hệ thống điện tín bảo mật của Cục tình báo Trung ương Mỹ.

Để Kítsinhgơ tránh được những cuộc viếng thăm xã giao của các quan chức cao cấp, Tổng thống Dia Un Hác định giả vờ mời Kítsinhgơ đến một biệt thị ở vùng núi để hội đàm bí mật. Nhưng làm như vậy, thời gian Kítsinhgơ dừng lại ở Pakixtan buộc phải ấn định là 72 tiếng. Song lịch hành trình đã công bố là Kítsinhgơ chỉ dừng lại Pakixtan 48 tiếng, bằng thời gian ông ta dừng lại ở Ấn Độ. Khi đó, miền Đông Pakixtan đang xảy ra xung đột, rất đông dân chạy loạn tràn vào Ấn Độ. Theo thông lệ quốc tế, dừng lại ở Pakixtan lâu hơn ở Ấn Độ một ngày có thế sẽ được hiểu là thiên vị Pakỉxtan, từ đó dẫn tới phản ứng của Niu Đê li, của cơ quan nhà nước Mỹ, cơ quan báo chí Mỹ, nhất là phản ứng của Quốc hội. Làm như vậy, Tổng thống Dia Un Hác sẽ phải giấu mặt hai ngày mà như vậy, có nguy cơ lộ bí mật từ phía Pakixtan.

Làm thế nào đây?

Để tránh những phiền toái nói trên Kítsinhgơ nghĩ ra cách: sau khi đến Ixlamabát, ông ta giả vờ bị đau bụng và đau mỗi lúc một dữ dội hơn. Như vậy, trong bữa tiệc tối, Tổng thống Dia Un Hác sẽ công khai mời Kítsinhgơ tới nghỉ ngơi điều trị tại biệt thị Natiagan của Tổng thống trong dãy núi phía bắc Muli. Dựa vào cớ đó, Kítsinhgơ sẽ lưu lại Pakixtan thêm một ngày, nghĩa là ông ta có thời gian hai ngày đủ để thực hiện kế hoạch bí mật thăm Bắc Kinh.

[SaoVang]

Làm như vầy lại nảy ra vấn đề phải giải quyết. Đó là Kítsinhgơ "ốm", làm thế nào để ngăn không cho bác sĩ của sứ quán đến chữa bệnh cho ông ta được? Làm thế nào để ngăn không cho các nhân viên sứ quán được đào tạo nhiều năm về ngoại giao lại không đến thăm hỏi và nghe lời chỉ bảo của ông ta được?

Phran - viên đại sứ thông minh năng nổ đã tìm ra cách. Ông mật báo với cấp trên kế hoạch của mình: trước khi Kítsinhgơ tới, ông sẽ cho mấy viên chức chủ chốt của mình và tất cả các "nhân vật nhạy cảm" đều không có mặt ở Ixlambat (bác sĩ thì đi công tác. Phó đại sứ đi nghỉ phép ở châu Âu, người thì về Mỹ thăm thân v.v...).

Sau này, khi nghĩ lại chuyện đó, Kítsinhgơ nói rằng: "Một vị đại sứ được đại diện của Tổng thống đến thăm lại đuổi hết nhân viên chủ chốt của mình đi khỏi sứ quán, bản thân lại tự hào về việc làm đó, hơn thế nữa lại được Oasinhtơn khen ngợi vì chuyện đó, quả là một chuyện chưa từng có trong lịch sử ngoại giao.

Nhưng có một chuyện thú vị là chưa đến lúc giả vờ ốm thì Kítsinhgơ lại ốm thật. Tối 7 tháng 7 ở khách sạn Niu Đê li, Uynstơn cầm mấy tập tài liệu hớn hở đi vào phòng ngủ của Kítsinhgơ gọi:

- Ngài Tiến sĩ, ngài Tiến sĩ?

Uynstơn không thấy bóng dáng Kítsinhgơ đâu. Bỗng có tiếng cáu kỉnh của Kítsinhgơ từ buồng vệ sinh vọng ra:

- Uynstơn, tôi ở đây. Mai mới phải vờ đau bụng, hôm nay đau thật, hỏng bét cả! - có tiếng xối nước ào ào.

Kítsinhgơ từ buồng vệ sinh đi ra tự giễu mình:

- Kẻ phàm tục này ăn nói bừa bãi nên Thượng đế trừng phạt đây

Uynstơn cũng cuống lên:

- Trời quả báo, giả thành thật. Ngày mai ngài tới Ixlamabat mà vẫn đau bụng thì kế hoạch Pô lô chắc đi tong. 

Kítsinhgơ cười gượng:

- Đành phải nghiến răng ráng chịu thôi.

Thứ năm 8 tháng 7, Kítsinhgơ bay đến Ixllamabát thủ đô Pakixtan. Bí thư quốc vụ ngoại giao của Pakixtan và đại sứ Mỹ ra sân bay đón. Sân đỗ máy bay bằng xi măng phơi dưới ánh nắng thiêu đốt của mặt trời bốc hơi nóng lên hầm hập. Trên sân bay chỉ có vài nhà báo đi lại. Pakixtan áp dụng những biện pháp bảo vệ an ninh nghiêm ngặt khiến các nhà báo Pakixtan và nước ngoài không sao chuyện trò được với Kítsinhgơ. Qua hàng rào các nhân viên bảo vệ, các nhà báo thấy Kítsinhgơ lấy tay ra hiệu không có gì đáng nói cả, nên cũng uể oải chui vào đại sảnh của sân bay tránh nắng.

[SaoVang]

Kítsinhgơ lau mồ hôi chui vào chiếc xe "Vương miện" của viên Bí thư quốc vụ Ngoại giao Pakixtan. Đoàn xe con chạy ra khỏi sân bay Ravanpinđi phóng về trung tâm thành phố Ixllamabat.

Trong xe, viên Bí thư quốc vụ Ngoại giao nói nhỏ với Kítsinhgơ:

- Xin ngài yên tâm, mọi việc đã được chuẩn bị đâu vào đấy theo kế đúng kế hoạch .

Kítsinhgơ huơ huơ tay tỏ ý cảm ơn:

- Tôi vừa phấn chấn lại vừa cảm thấy không biết tý gì cầu xin Đức Ala phù hộ cho tôi thành công.

Viên Bí thư chân thành nói:

- Ngài yên tâm. Người Trung Quốc rất trọng chữ tín, nói là giữ lời. Tôi làm đại sứ ở Trung Quốc nhiều năm, quen biết khá rộng, họ để lại cho tôi ấn tượng khá sâu sắc.

Đoàn xe chở Kítsinhgơ diễu trên các đường hoàn toàn làm theo kế hoạch đã định. Ông ta ăn cơm trưa với các nhân viên sứ quán còn ở lại tại nhà của đại sứ Phran, sau đó đến hội kiến với Tổng thống Dia Un Hác. Tổng thống rất vui mừng. Hai người ngồi sánh vai trên một chiếc sô-pha lớn. Dia Un Hác đắc ý nói nhỏ:

- Hôm nay tôi đã kiểm tra lại công việc chuẩn bị, khâu nào cũng đã hoàn tất. Hà, Hà! Thưa ngài Tiến sĩ, tôi vốn là người ưa phiêu lưu, không ngờ ngài giáo sư Ha vớt cũng thích như vậy.

- Tôi cũng không thích bình yên phẳng lặng. Kítsinhgơ mỉm cười - Thành công lớn thường giành cho những kẻ dám chấp nhận sự rủi ro lớn.

- Tôi thực sự thèm muốn chuyến đi bí mật này của ngài. Nếu bây giờ hai chúng ta đổi được vị trí cho nhau thì hay quá.

- Tôi không đổi đâu. Tôi không muốn tiếp nhận những công nghệ phiền toái ở Đông Pakixtan.

Chiều tối, Tổng thống Dia Un Hác thết tiệc, Kítsinhgơ ở Nhà khách Chính phủ nơi Kítsinhgơ ăn nghỉ, và thực hiện kế hoạch đã định ngay trong bữa tiệc. Trước tiên, viên Bí thư ngoại giao của Tổng thống đứng lên tỏ ý lấy làm tiếc báo với mọi người là vị khách quí "bị đau bụng đột ngột”. Tiếp đó, Tổng thống Dia Un Hác cũng làm như có chuyện đó thật đứng lên dõng dạc tuyên bố.

- Tôi vốn định vào giờ phút tốt đẹp này long trọng tổ chức quốc yến để ngài Tiến sĩ Kítsinhgơ, vị khách tôn kính của chúng ta tẩy trần. Vì ngài Tiến sĩ bỗng nhiên khó ở, đành phải xin lỗi hoãn lại dịp khác.

[SaoVang]

Khách khứa và chủ nhân trên các bàn tiệc xì xào bàn tán. Người thì nói, chắc ông ta mắc bệnh lị “Đê li". Có người bảo, đi lại nhiều quá cũng sinh ốm. Cũng có người thầm đoán, hay là Kítsinhgơ định bí mật đến Đông Pakixtan giúp Dia Un Hác giải quyết cuộc khủng hoảng không ai nghĩ tới chuyện ông ta sẽ đi Trung Quốc.

Dia Un Hác vẻ mặt nghiêm túc, nói tiếp:

- Thời tiết Ixllamabat quá nóng, ảnh hưởng đến việc hồi phục sức khỏe, tôi muốn mời ngài đến nghỉ ngơi điều trị ở biệt thự Natiagari. Hi vọng ngài mau chóng bình phục.

Kítsinhgơ cũng đóng kịch theo đúng bài bản, làm ra vẻ lưỡng lự:

- Cảm ơn lòng tốt của ngài Tổng thống. Nhưng như vầy thì e phiền quá. 

Dia Un Hác giọng tha thiết:

- Thưa Ngài Tiến sĩ, ở đất nước của Muslin (Muslin: tín đồ của đạo Ixlam ) phải nghe theo quyết định của chủ nhân, không theo ý của khách.

Hai nhân viên bảo vệ đi theo Kítsinhgơ không biết màn kịch đó cứ tin là thực. Theo qui định của Nhà Trắng, một trong hai người ngay trong đêm đó đến Natiagari trước để tìm hiểu tình hình. Khoảng 12 giờ đêm, anh ta gọi điện về báo cáo là biệt thự Natiagari không thể ở được. Biết được tin nhân viên bảo vệ đã đi làm việc đó, không còn cách gì Kítsinhgơ đành phải nhờ phía Pakixtan thử tìm cách giữ anh chàng đó ở Natiagari cho đến khi Kítsinhgơ ở Bắc Kinh về.

Kítsinhgơ từ chỗ Dia Un Hác chiêu đãi về đến nơi ở đã 11 giờ đêm, còn 4 tiếng nữa mới phải thức giấc theo kế hoạch. Song Kítsinhgơ trằn trọc mãi không ngủ được. Con người vốn rất tự tin này lần đầu tiên cảm thấy lành dữ khôn lường. Ông ta không thể hình dung được ngày mai ở Bắc Kinh sẽ ra sao. Có tới mười phương án mà ông và Tổng thống mất bao tâm huyết vạch ra, ngày mai liệu có dùng được không? Đến một thủ đô bản thân chưa từng tới để thực hiện một nhiệm vụ trọng đại như vậy, hơn nữa lại hoàn toàn mất liên lạc với trong nước, ông bắt đầu cảm thấy có phần không chắc chắn lắm. Đây là lần đầu tiên ông cảm thấy như vậy từ khi nhậm chức đến giờ.

Ban chiều, Dia Un Hác bảo ông, Trung Quốc không chỉ cử 3 người đến để dẫn đường bay và cùng điều khiển máy bay, mà còn cử một đoàn đại biểu cao cấp 4 người tới để đi cùng. Những người này đang ở sứ quán Trung Quốc. Dia Un Hác còn bảo, do phía Mỹ kiên trì bảo mật nên đã làm tổn thương đến lòng tự tôn của người Trung Quốc. Người Trung Quốc có lẽ muốn công bố toàn bộ sự việc cho bên ngoài biết. Nghĩ lại những lời nói của Dia Un Hác, trong lòng Kítsinhgơ càng thêm bâng khuâng. Dù đã nghiên cứu khá nhiều về người Trung Quốc, ông vẫn cảm thấy đó chỉ là những tài liệu trên giấy, ông chưa hiểu sâu sắc về họ.

[SaoVang]

Bỏ lở mất tin giật gân hàng dầu thế giới

Ba rưỡi sáng ngày 9 tháng 7, Sun than và Phran đã tới Nhà khách Chính phủ nơi Kítsinhgơ ở đúng như kế hoạch. Suốt đêm ngủ chập chờn, nhưng Kítsinhgơ cũng đã dậy, ăn điểm tâm xong đúng 4 giờ, đoàn của Kítsinhgơ được Sun than tháp tùng lên một chiếc xe quân sự của Pakixtan chạy đi sân bay quân sự Sacrara. Trước khi ra khỏi nhà, để đề phòng người đi đường ngẫu nhiên nhận ra Kítsinhgơ, đại sứ Phran nói với Kítsinhgơ:

- Không được. Bộ dạng người mọi người quen quá rồi, phải thay đổi đi một chút

Kítsinhgơ đành phải đội một chiếc mũ lưỡi trai to và đeo một cặp kính đen. Sun tan ngắm nghía Kítsinhgơ rồi cười bảo: 

- Quả thực bây giờ khó mà nhận ra ngài là Kítsinhgơ

Kítsinhgơ ra đi quá gấp gáp quên cả mang theo quần áo lót để thay, nhưng ông không quên gửi điện cho Tổng thống.

Chiếc xe chở đoàn của Kítsinhgơ lặng lẽ chạy ra khỏi thành phố Ixllamabat đúng vào lúc mọi người đang ngủ say, người đi đường cũng rất ít. 

Kítsinhgơ và Sunthan ngồi cùng một xe. Sunthan muốn nói mấy lời chúc mừng, song thấy Kítsinhgơ đang trầm đi không nói năng gì nên lại thôi.

Tới sân bay, xe của họ được đặc cách chạy thẳng đến chỗ đỗ máy bay. Chiếc máy bay chở Kítsinhgơ khi đến đỗ ở khu hàng không dân dụng của sân bay. Phía sau nó, tại khu hàng không quân sự, chiếc máy bay đã bay thử của Công ty hàng không quốc tế Pakixtan đang đỗ chờ ở đó.

Bếchcơ phóng viên của tờ Tin điện hàng ngày Luân Đôn thường trú ở Pakixtan lúc này cũng đã có mặt ở sân bay. Bếchcơ từng làm việc ở Bộ Ngoại giao Pakixtan, nhưng đã rời khỏi ngành ngoại giao nhiều năm nay. Khi đoàn người từ xe con bước ra đi tới thang máy bay, Bếchcơ thoạt trông đã nhận ra ngay Kítsinhgơ.

Máy bay khởi động, tiếng động cơ nổ giòn.

Bếchcơ vô cùng ngạc nhiên. Đúng là dáng người to béo của Kítsinhgơ. Bếchcơ ghé sang người phụ trách sân bay hỏi: .

- Người kia không phải là Kítsinhgơ sao?

- Đúng rồi? - Người phụ trách sân bay buột miệng đáp, vô tình đã làm lộ điều cơ mật.

- Ông ấy đi đâu thế nhỉ?

- Trung Quốc.

Bếchcơ vô cùng sửng sốt:

- Ông ấy đi Trung Quốc làm gì?

- Tôi không rõ. - Nói xong người phụ trách sân bay bỏ đi

Vô tình vớ được một tin vô cùng quan trọng, Bếchcơ mừng quýnh quay đầu dông thẳng: Nghe nói, Bếchcơ vội phát ngay về tòa soạn ở Luân Đôn một bức điện khẩn:

Từ sân bay Ravanpinđi, tôi được tin Tiến sĩ Kítsinhgơ, cố vấn đặc biệt về an ninh quốc gia của Tổng thống Mỹ và một số người Mỹ khác 4 giờ sáng ngày 9 tháng 7 đã đi Bôinh-707 của Công ty hàng không quốc tế Pakixtan bay đi Trung Quốc.

Nghe đâu, sự việc này về sau trở thành câu chuyện đùa tếu trong giới báo chí trên phố Hạm đội ở Luân Đôn. Biên tập viên trực ban của báo "Tin điện hàng ngày" cầm bức điện lên đọc rồi lại đặt xuống. Cái tin lạ lùng này làm ông ta vô cùng ngạc nhiên đến nỗi không dám tin nữa. Đọc xong bức điện, ông ta lại đọc lại, cuối cùng lắc đầu, chửi; "Cái con lợn ngu xuẩn Bếchcơ này đúng là uống say rồi. Kítsinhgơ sao lại đi Trung Quốc được, ông ta không muốn sống à? Hoang đường?"

Anh chàng biên tập viên hồ đồ này xếp bức điện có thể làm chấn động thế giới vào đống bản thảo loại.

[SaoVang]

Kítsinhgơ nghỉ ở toà lầu số 6

Thứ sáu ngày 9 tháng 7, 12 giờ 15 trưa theo giờ Bắc Kinh, chiếc Bôinh-707 của hãng Hàng không Pakixtan hạ cánh xuống sân bay quân sự Nam Uyển, ngoại thành Bắc Kinh. Ra sân bay đón Kítsinhgơ có Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Diệp Kiếm Anh, đại sứ tương lai của Trung Quốc ở Canađa Hoàng Hoa, Vụ trưởng Vụ Lễ tân Hàn Tự, cán bộ phiên dịch từng học ngành hóa học ở đại học Ha vớt Ký Triều Chú....

Diệp Kiếm Anh cùng Kítsinhgơ lên chiếc "Đại Hồng Kỳ” đi vào thành phố. Kítsinhgơ được bố trí ăn nghỉ ở tòa lầu số 6 Nhà khách Chính phủ Điếu Ngư Đài.

Trong lầu có những tấm bình phong, những chiếc bình sứ mang đậm phong cách cổ, tao nhã. Ngoài lầu là một vườn hoa to đẹp, với những hòn giả sơn xinh xinh, những con đường nhỏ uốn lượn quanh co, bên cạnh nước chảy róc rách, khung cảnh vườn hoa cơ bản vẫn giữ nguyên diện mạo từ thời Hoàng đế Càn Long.

Sắp xếp chỗ nghỉ xong xuôi, Kítsinhgơ và các cộng sự bắt đầu tắm rửa thay quần áo. Khi phát hiện bỏ quên sơ mi ở Islamabat, Kítsinhgơ cuống cả lên. Lốt người nhỏ bé, sơmi của anh ta Kítsinhgơ mặc không vừa. Kítsinhgơ đành phải mượn Giôn vóc người cao to mấy chiếc sơ mi. Có điều những chiếc áo này vừa dài vừa rộng, lại còn mang nhãn hiệu "Làm tại Đài Loan".

- Chà! Hàng Đài Loan - Kítsinhgơ đành cười pha trò - xúi quẩy rồi! Tôi lo nhất là vấn đề Đài Loan sẽ làm cho cuộc hội đàm bế tắc. 

Lốt đứng bên nói: "Sếp quá căng thẳng rồi! 

Kítsinhgơ mặc chiếc áo rộng thùng thình của Giôn, soi gương thấy như người không có cổ, tay lại quá dài. Ông đành phải gấp ống tay lên, thắt cà vạt vào.

Sau khi đến Bắc Kinh, Diệp Kiếm Anh mời đoàn dự bữa tiệc đầu tiên rất thịnh soạn. Món ăn rất nhiều, chế biến rất công phu, rất ngon, Kítsinhgơ rất ngạc nhiên. Vị hậu duệ của di dân Do Thái Đức này sang sống ở Mỹ, khi tốt nghiệp trung học chỉ có nguyện vọng lớn nhất là làm chân kế toán đã trở thành giáo sư trường Đại học Ha vớt, đến khi vào Nhà Trắng trở thành nhân vật quyền thế số 2 của nước Mỹ, cũng chưa từng thấy bữa yến tiệc nào lại thịnh soạn sang trọng như vậy. Bữa "quốc yến" của Nhà Trắng do bếp trưởng Hăng ri Ha lơ bỏ ra mấy ngày chuẩn bị cũng còn thua bữa tiệc này.

Trong phòng trưng bày các dụng cụ đồ ăn nổi tiếng của Nhà Trắng lưu giữ tất cả các đồ sứ quí các đời tổng thống trước đây đã dùng, có một chiếc đĩa lớn lòng, đĩa có hình một chú gà con đang rình mổ một con sâu trên quả cà chua. Đây là chiếc đĩa của phu nhân Tổng thống Hây giành riêng cho khách, vì nhìn thấy hình vẽ này khách sẽ nuốt không trôi thức ăn. Nghe đồn, phu nhân của Tổng thống Hây không muốn khách ăn nhiều.

Ngược lại, người Trung Quốc thì lại liên tục gắp thức ăn cho khách Mỹ, khách ăn càng nhiều, chủ càng vui, càng hài lòng. Xem ra, ở đất nước cổ kính này, lịch sử ẩm thực đã có rất lâu đời, mà triết lý ẩm thực cũng đã thâm căn cố đế. Chủ nhân muốn thể hiện mình giàu có và hào phóng, muốn làm cho khách cũng tỏ ra mình quyền thế và cao quí.

Khi đã ăn uống thỏa thích, Kítsinhgơ cao hứng pha trò: "Nghe nói, khoảng chừng vài ngàn năm trước, có một quí khách vì không được ăn no, bị đói bụng, làm cho chủ nhân bị chê trách; từ đó về sau, quí quốc quyết tâm đãi khách thật hậu hĩ để tránh đi theo vết xe đổ trước kia."'

Tiệc xong, đoàn của Kítsinhgơ nhân lúc tửu hứng muốn ra ngoài lầu để ngắm toà thành cung của hoàng gia ngày trước. Qua lời giới thiệu của nhân viên phục vụ, các vị khách được biết Điếu Ngư Đài là một trong những di tích nổi tiếng của Bắc Kinh, tính đến nay đã có hơn 800 năm lịch sử.

Đi theo con đường nhỏ uốn lượn quanh co, các vị khách Mỹ tới góc tây nam của vườn hoa, đây là khu di chỉ của hành cung đời Thanh. Hành cung bao gồm 4 khu phong cảnh, trung tâm của mỗi khu là một công trình kiến trúc chính của hành cung. Trên cửa chính của mỗi công trình kiến trúc đều có biển đề tên Trừng Y đình, Tiêu Bích Hiên, Dưỡng Nguyên Trai và Điếu Ngư Đài, kèm theo bút tích đề thơ của vua Càn Long. Toàn bộ khu di tích này vẫn giữ nguyên diện mạo của thời xa xưa đó.

Đi theo dòng nước quanh co trong xanh chảy từ đầm Ngọc Uyển ra, đoàn khách định quay về nơi ở, nhưng vừa đến một cây cầu nhỏ thì bị lính gác lễ phép ngăn lại. Kítsinhgơ đâu có biết họ đã xộc vào "cấm địa” của Giang Thanh.

Trong thời kỳ cách mạng văn hóa", cánh cửa của Nhà khách Chính phủ hầu như lúc nào cũng đóng chặt, nơi đây rất vắng vẻ. Một số toà lầu kiểu biệt thự trở thành nơi ở của "lũ bốn tên". Giang Thanh chiếm toà lầu số 10. Trong những năm đó, Giang Thanh phá hoa đi để trồng lúa mì, trồng hoa hướng dương, các thảm cỏ biến thành nơi Giang Thanh trồng rau hoặc cho ngựa đi dạo.

[SaoVang]

Cái bắt tay sau 29 năm

.

Được tin Thủ tướng Chu Ân Lai 4 giờ rưỡi chiều đến, đoàn khách gọi nhau đến chờ ở cửa phòng khách. Họ đứng thành một hàng ngang trước bức bình phong, người thẳng đơ hai tay buông thõng, vẻ gò bó căng thẳng. Ý nghĩ cho rằng Trung Quốc là một đất nước thần bí đã làm cho họ thấy lúng túng khi sắp phải gặp nhân vật lãnh tụ của Trung Quốc.

Chiếc xe con chạy đến cửa lầu. Chu Ân Lai xuống xe ung dung bước tới chỗ mọi người đang đứng đón. Sau này, Kítsinhgơ đã viết trong hồi kí của mình: "Gương mặt ông hơi gầy, hơi xanh, nhưng tinh thần phấn chấn, đôi mắt sáng vừa kiên nghị vừa trầm tĩnh, vừa thận trọng lại vừa đầy tự tin. Ông bận bộ lễ phục kiểu Mao màu xám may rất khéo, vừa giản dị lại vừa đẹp. Cử chỉ của ông đĩnh đạc lịch sự. Điều khiến mọi người có mặt chú ý không phải là vóc người cao lớn của ông (như Mao Trạch Đông hay Đờ Gôn) mà ở vẻ mặt bề ngoài thì mềm mỏng bên trong thì cứng rắn, ở khả năng rất biết tự kiềm chế, linh hoạt như một chiếc lò so. Ông hình như làm cho người ta cảm thấy thoải mái tự nhiên, nhưng quan sát kĩ thì không hoàn toàn như vậy

Kítsinhgơ đứng đón Chu Ân Lai ở cửa lầu, không đợi Chu Ân Lai bước đến trước mặt, ông đã chìa tay ra tuy động tác có phần cứng nhắc. Chu Ân Lai mỉm cười hiểu ý, dơ bàn tay phải hơi khòng khòng ra bắt tay Kítsinhgơ, nói một cách thân thiện:

- Đây là chỗ bắt tay đầu tiên sau hai mươi mấy năm giữa hai quan chức cao cấp của hai nước Trung Quốc và Hoa Kỳ.

Kítsinhgơ cũng nói:

- Đáng tiếc đây vẫn còn là cái bắt tay chưa thể công khai được ngay, nếu không, cả thế giới sẽ phải kinh ngạc.

Quả vậy, đây là cái bắt tay không bình thường sau 29 năm xa cách! Đây là cái bắt tay phân ranh giới! Có cái bắt tay này, quan hệ Trung-Mỹ từ chỗ bị gián đoạn được nối lại, từ chỗ đối địch trở thành hòa hoãn, tiến tới bình thường hóa. 

[SaoVang]

II. BẢN THÔNG CÁO LÀM THÊ GIỚI KINH NGẠC

Cuộc tranh cãi về dự thảo bản thông cáo

Sau khi hoàn thành cái bắt tay lịch sử, Kítsinhgơ giới thiệu các cộng sự của mình với Chu Ân Lai.

- Đây là Giôn - Kítsinhgơ chỉ vào người cao lớn.

Chu Ân Lai bắt tay Giôn:

- Tôi biết, ông biết nói tiếng Bắc Kinh, còn nói được cả tiếng Quảng Đông nữa. Tiếng Quảng Đông, tôi nói cũng không thạo. Ông học ở Hồng Công phải không?

- Đây là Risớt - Kítsinhgơ giới thiệu tiếp.

Chu Ân Lai bắt tay Risớt:

- Tôi đã đọc bài luận văn về Nhật Bản của ông đăng trong "Tập san Ngoại giao", hi vọng ông cũng viết một bài về Trung Quốc. .

Uynstơn không đợi Chu Ân Lai hỏi đã tự giới thiệu họ tên của mình luôn: 

- Tôi là Uynstơn Lốt.

Chu Ân Lai bắt tay Lốt lắc lắc: 

- Chàng trai này trẻ quá. Chúng ta có 50% là họ hàng với nhau đấy. Tôi biết vợ anh là người Trung Quốc, đang viết tiểu thuyết. Tôi muốn đọc sách của cô ấy, rất hoan nghênh cô ấy về thăm quê hương.

Chu Ân Lai cũng pha trò với hai nhân viên bảo vệ:

- Các anh phải cẩn thận, rượu Mao Đài của chúng tôi có thể làm cho người ta say đấy. Các anh uống say về có bị kỉ luật không? 

Vẻ mặt căng thẳng, cử chỉ gò bó của những vị khách nhanh chóng tiêu tan. Họ đã bị sức hấp dẫn của Chu Ân Lai chinh phục. 

Chu Ân Lai tới, cuộc hội đàm Trung-Mỹ được bắt đầu ở phòng họp trong lầu. Chu Ân Lai và Kítsinhgơ ngồi đối diện nhau trên hai chiếc ghế giữa là chiếc bàn dài trải khăn màu xanh lá cây. Ngồi hai bên Chu Ân Lai là Diệp Kiếm Anh và Hoàng Hoa, tiếp theo Chương Văn Tấn, Hùng Hướng Huy, Vương Hải Dung, Đường Văn Sinh và Ký Triều Chú. Ngồi hai bên Kítsinhgơ là Giôn, Ri sớt và Uynstơn.

Hai nhân viên bảo vệ mắt dữ dằn đứng bên cửa sổ lúc nào cũng kè kê bên người hai vali văn kiện cơ mật nặng trịch. Họ tận tụy với chức trách, không muốn bỏ mặc vị đặc sứ của Tổng thống cho những người Trung Quốc chưa rõ nếp tẻ ra sao, và cũng không muốn rời mắt khỏi hai chiếc va ly đựng đầy những điều cơ mật của nước Mỹ. Các nhân viên hữu quan phía Trung Quốc thấy họ đứng canh như thế quá mệt và cũng không đáng phải làm như vậy bên bảo họ nên về phòng nghỉ. Hai chàng vệ sĩ cũng cảm thấy Kítsinhgơ hình như được bảo vệ rất an toàn, đành xách hai vali nặng trịch rời phòng họp quay về phòng.

Uynstơn mang tập tài liệu mà ông ta mất khá nhiều công sức mới soạn thảo được đặt trước mặt Kítsinhgơ. Chu Ân Lai chỉ rút ra một tờ giấy đặt bên cốc nước trà. Trên tờ giấy chỉ viết mấy dòng chữ, có lẽ là đề cương của cuộc hội đàm.