Ngọn lửa chiến tranh lạnh - Tập 2

[SaoVang]

Giải cứu "con tin"

Nước Mỹ theo rõi chặt chẽ các sự việc ở Grênađa. Trong thực tế ngay từ khi Bi sốp lên nắm quyền, cơ quan tình báo Mỹ và bên quân đội đã hết sức chú ý đến mảnh đất láng giềng không chịu yên phận này. Bộ trưởng quốc phòng Ônbecgơ là một nhân vật thuộc phái diều hâu nổi tiếng ở Mỹ, điên cuồng chống cộng sản, ông cho rằng chỉ có thể dùng biện pháp quân sự mới có thể đem lại hoà bình thế giới. Ông coi những sự việc đã làm ở Grênađa là sự thách thức to lớn đối với nước Mỹ.

Ông thường thu thập tin tức tình báo về tình hình Grênađa. Ông cho rằng những tin tức tình báo đã chứng tỏ rằng trên hòn đảo nhỏ ở phía đông biển Caribê này, người ta đang xây dựng một sân bay cỡ lớn mới, công nhân xây dựng chủ yếu là người Cuba. Diện tích sân bay đã vượt quá xa nhu cầu mở rộng du lịch, từ đường băng máy bay, cả thiết bị kỹ thuật hay từ quy mô của sân bay, đều có thể thấy rõ ràng đây không chỉ để dùng cho mục đích thương mại.

Ônbecgơ trao cho Tổng thống Rigân các bức ảnh chụp công trình xây dựng. Ngày 23 tháng 3 năm 1983, trong một lần nói chuyện trên vô tuyến truyền hình, Tổng thống Rigân đã trình bày với công chúng Mỹ các bức ảnh này và nói tới vấn đề Grênađa không úp mở gì. Ông nói: .

- Grênađa, hòn đảo nhỏ này nằm ở cực nam chuỗi đảo trên biển Caribê. Được sự viện trợ về tài chính và kỹ thuật của Liên Xô, người Cuba đã xây dựng ở đây một sân bay có đường bay dài một vạn thước Anh. Grênađa không có lấy một đơn vị bộ đội không quân, vậy xây dựng sân bay lớn này để làm gì?. Biển Caribê là tuyến giao thông quan trọng nhất về vận chuyển quân sự và buôn bán quốc tế của Mỹ, quá nửa số xăng dầu vận chuyển vào Mỹ là đi qua biển Caribê.

Grênađa là một đảo quốc chỉ có 10 vạn nhân khẩu, sự phát triển tiềm lực quân sự nhanh chóng này không tương xứng với mục tiêu họ muốn chống lại sự uy hiếp nào đó, hơn nữa đối với các nước khác ở quanh vùng Caribê mà nói, cũng không thích đáng vì những nước này phần lớn không có quân đội. Tóm lại là Grênađa do Liên Xô và Cuba vũ trang cho, hoàn toàn có thể coi là chủ nghĩa bá quyền đã lan tới vùng này.

Hai tuần trước cuộc nói chuyện này, ngày 10 tháng 3, Tổng thống Rigân cũng đã từng nói Grênađa rõ ràng đã thành một căn cứ quân sự khiến cho dư luận Mỹ chú ý.

Thứ sáu ngày 21 tháng 10, Tổng thống Rigân cùng phu nhân đáp máy bay đi nghỉ cuối tuần ở sân gôn quốc gia Augusta bang Giêoócgia để chơi gôn. Cùng đi còn có Quốc vụ khanh Sunxow, Chủ nhiệm văn phòng Nhà trắng Recan, cựu Nghị sĩ Mỹ Nicôla Prônđi và các phu nhân. Tổng thống Rigân mong muốn có được một hai ngày nghỉ ngơi thư giãn.

Thứ bẩy mới quá 4 giờ sáng, Rigân và Nanxy đã bị đánh thức bởi hồi chuông điện thoại của Ba đơ Mêcphrăng. Ba đơ là thành viên của tổ hậu cần lo liệu các chuyến đi của Nhà Trắng đã tới Augusta. Ông ta nói, có việc khẩn cấp muốn được gặp Rigân. Rigân vẫn còn mặc quần áo ngủ, nằm nghiêng nghe họ nói: Tổ chức các quốc gia Đông Caribê yêu cầu Mỹ tiến hành can thiệp quân sự vào Grênađa!

Can thiệp vào công việc của Grênađa, giúp đỡ nuôi dưỡng tay chân thâu tóm ở Grênađa, đó thật là cơ hội ngàn năm có một của Mỹ.

Lúc đó, còn có 800 sinh viên Mỹ theo học tại một học viện Y khoa ở Grênađa. Đó cũng thành một cái cớ để Mỹ xuất quân - họ có thể bị bắt làm con tin, Chính phủ Mỹ không thể ngồi yên trước hiểm hoạ này.

Rigân cùng các trợ thủ đã nhanh chóng có chủ định: để đáp ứng yêu cầu tổ chức các nước Đông Caribê, để giải cứu các sinh viên Mỹ phải sử dụng mọi hành động có thể có được

[SaoVang]

Lời yêu cầu chính thức của tổ chức các nước Caribê phát đi vào ngày 23 tháng 10. Nhưng theo lời của Lai Spikhơt, người phát ngôn của Tổng thống Mỹ, thì Chính phủ Mỹ trước khi xảy ra sự việc này đã phái cựu Đại sứ Mỹ ở Côsta Ria là Lép Phăng Maicơnua tới Brigiơtôn thủ đô Brabađốt (Barbados, một nước trong dãy đảo Angti (Antilles) trở thành nước độc lập từ năm 1966. Diện tích 431 km2, dân số 300.000 người, thủ đô là Brigetôn (Bridgetown) sử dụng ngôn ngữ Anh - ND) phụ cận Grênađa dừng lại chờ lệnh.

Tại cứ điểm Phulac ở Carôlai Bắc và cứ điểm Cam ben ở Carôlai Nam còn bố trí bộ đội cảnh giới và sư đoàn lính nhảy dù, những đơn vị này phải sẵn sàng nghe lệnh của tổng thống Rigân.

Hội nghị Tham mưu trưởng liên quân đã sửa chữa, bổ xung phương án đưa quân vào Grênađa. Mục đích xâm nhập không những chỉ cần đóng cửa sân bay Trân Châu ở phía Đông đảo mà còn phải nhanh chóng đóng cửa sân bay mới ở mũi Sa lin, đồng thời phải hộ tống an toàn sinh viên Mỹ ở Học viện Y khoa tại Tây - Nam đảo về nước, cứu nguyên toàn quyền Grênađa và các tù chính trị khác ra khỏi nhà ngục. 

Trong thời gian Tổng thống Rigân ở Augusta bang Giêoocgia, Phó Tổng thống Bus vào hồi 4 giờ 45 phút sáng sớm thứ năm ngày 20 tháng 10 đã chủ trì cuộc họp của Tổ tình hình đặc biệt trong Uỷ ban an ninh quốc gia, quyết định theo nguyên kế hoạch, ra lệnh đặt quân đội trong trạng thái chuẩn bị chiến đấu.

Tướng Vixay lập tức thông báo cho Tổng tư lệnh hạm đội Đại Tây Dương chuẩn bị sẵn sàng làm thế nào để đi di tản được công dân Mỹ ra khỏi Grênađa trong tình hình đối địch lúc đánh nhau.

Phương án của kế hoạch này bao gồm đơn vị thuỷ quân lục chiến đổ bộ lên mạn Đông bắc cảng thương mại gần sân bày Trân Châu, còn đội đột kích sẽ nhảy dù xuống sân bay mới có đường băng mười ngàn thước Anh ở phía đông - nam Grênađa, sau khi hai cánh quân này gặp nhau sẽ cấp tốc tiến lên phía bắc, phía tây đi giải cứu sinh viên Mỹ, sau đó đơn vị đặc chủng đi giải cứu toàn quyền chiếm lĩnh điện đài, phóng thích các tù chính trị khác bị giam trong căn cứ Rô be và trong núi Riximôntê.

Không nghi ngờ gì nữa, lần hành động này đòi hỏi phải làm một khối lượng lớn công việc chuẩn bị hậu cần. 2 giờ sáng ngày 22 tháng 10 (thứ bảy) Ônbécgơ và tướng Vixay nói chuyện điện thoại với tổng thống ở Augusta bang Giêoócgia, bàn về vấn đề chưa thu thập kịp tin tức tình báo ở Grênađa. Để tránh cho bên ngoài quá chú ý, Rigân không rời khỏi Augusta ngay.

9 giờ sáng thứ bảy, Phó tổng thống Bus chủ trì cuộc họp tổ kế hoạch thuộc Uỷ ban an ninh quốc gia tại phòng tin tức. Hội nghị đồng ý cử một đội hỗn hợp đặc biệt hải lục không quân đi nắm tin tức tình báo cần thiết cho việc đổ bộ, để tiếp tục bổ sung sửa chữa phương án tỉ mỉ cho việc đưa quân vào Grênađa. Đội hỗn hợp đặc biệt này dùng để thực hiện nhiệm vụ trinh sát trước khi đổ bộ, hoàn thành các kế hoạch hành động đặc biệt khó khăn, được huấn luyện chuyên môn nghiêm khắc, có thể gánh vác được các nhiệm vụ quan trọng nhưng nguy hiểm. Lúc đó Tổng thống Rigân còn đồng ý với kế hoạch viện trợ Grênađa do hội nghị đề ra, còn nghĩ cách giúp đỡ Grênađa lập lại cái gọi là Chính phủ "dân chủ”.

Sau hội nghị kế hoạch của Uỷ ban an ninh quốc gia, Bộ trưởng quốc phòng Ônbécgơ quay trở về phòng họp ở Lầu Năm Góc hội kiến với các thành viên trong Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân. Mọi người lại thẩm định một lần nữa toàn bộ gấp đôi binh lực. Sĩ quan chỉ huy lục quân cho rằng đó là cần thiết.

[SaoVang]

Tháng 10, đối với Tổng thống Rigân quả là một tháng lắm chuyện. 2 giờ 30 phút sáng sớm ngày 23 tháng 10, Rigân lại bị chuông điện thoại đánh thức, ông nhận được báo cáo rằng một sát thủ quyết tử lái xe tô chở đầy thuốc nổ vượt qua trạm gác quân Mỹ, lao thẳng vào doanh trại đơn vị thuỷ quân lục chiến ở sân bay Bây rút gây ra một vụ nổ hiếm thấy. Sau này thống kê cho biết vụ nổ này đã làm chết 241 binh sĩ thuỷ quân lục chiến Mỹ .

Rigân không sao ngủ được nữa. Ông gọi điện thoại cho Lầu Năm Góc yêu cầu áp dụng mọi biện pháp có thể, bảo vệ an toàn cho các binh sĩ thuỷ quân lục chiến còn lại ở Bây rút. Tiếp đó, Rigân cấp tốc gặp gỡ với người cùng đi Sunx, Maicơphrăng, bàn luận mấy tiếng đồng hồ.

Lúc trời gần hửng sáng, tin tức từ Bâyrut đưa tới càng làm cho Rigân buồn bã. 6 giờ phút sáng, Rigân ra sân bay, bước lên một máy bay của không quân bay về Oasinhtơn. 

8 giờ 40 phút sáng, Rigân về tới Oasinhtơn liền lập tức thông báo triệu tập cuộc họp tổ kế hoạch Uỷ ban an ninh quốc gia. Rigân bước vào phòng họp, nói ngay với Bộ trưởng Quốc phòng Ônbécgơ: 

- Xin nhớ là tôi cũng không muốn rời khỏi chỗ này, tôi muốn biết mọi điều đã xảy ra.

Mọi người thảo luận về sự kiện Bâyrut và vấn đề nguy cơ Grênađa .

Thứ tư, 4 giờ chiều, các thành viên trong tổ kế hoạch Ủy ban an ninh quốc gia lại một lần nữa gặp nhau ở phòng kế hoạch, đưa rà hai quyết định bí mật và rất quan trọng: Chuẩn bị thực thi kế hoạch Grênađa và tiến hành oanh tạc Bâyruts.

Sau cuộc họp, Rigân ký mệnh lệnh, phê chuẩn hành động "Nữ thần báo thù” xâm nhập Grênađa. Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân đưa phương án hành động cho tư lệnh hạm đội Đại Tây Dương, Thượng tướng Uyliam Mêkhđônat, sau đó hạ lệnh chính thức hành động.

Chiều thứ hai, Ônbecgơ lại một lần nữa gặp tướng Vixay. Ônbécgơ giọng tin tưởng nói với Vixay:

- Tin rằng chúng ta có đầy đủ sức mạnh. 

Rồi trao quyền cho Vixay, nếu như kẻ địch chống trả mạnh hơn so với dự kiến thì có thể điều động sư đoàn dù 82 đến tăng viện. 

Sau đó hai người cùng đến gặp Tổng thống Rigân và các thành viên. Mọi người đều lo ngại thời gian quá gấp gáp chưa có nhiều tin tức tình báo, cũng chưa tiến hành diễn tập, như vậy sẽ có những khó khăn nhất khi hành động. Qua cách hỏi và nói chuyện của Tổng thống Rigân, rõ ràng có thể thấy ông đã sớm quyết định đưa quân vào Grênađa, họ phải dùng tới biện pháp sức mạnh bảo đảm sự an toàn cho các sinh viên Mỹ.

Sau đó, ngay buổi chiều, Rigân chính thức thông báo cho Ônbécgơ, ông quyết định hành động. Trên thực tế, phía quân đội sớm đã ra lệnh chuẩn sẵn sàng, bao gồm việc ra lệnh thay đổi nhiệm vụ trước đó của quân đội, như kéo dài thời gian luân chuyển của đơn vị thuỷ quân lục chiến ở Libăng; để đơn vị quân tiếp phòng đang trên đường đến Libăng chuyển hướng sang Grênađa; chuẩn bị chu đáo công việc chi viện, hậu cần.

Cuối cùng Tổng thống Rigân nói, ông sẽ thông báo cho các vị lãnh đạo quốc hội và các nước Đồng minh, nhưng quan trọng là chỉ trước khi đổ bộ mới tiết lộ tình hình này. 

[SaoVang]

Ônbécgơ nhận thấy cách làm của Tổng thống là đúng, vì hành động này cần phải tuyệt đối bí mật. Một là, các nước Đồng minh sẽ lo ngại trước sự việc này. Hai là, phải hết sức nhanh chóng giải cứu sinh viên, không có thể tiến hành trước những hoạt động trinh sát trên bộ, cũng không dám để lộ bất cứ tin tức mà hoặc các dấu vết chứng tỏ đơn vị thuỷ quân lục chiến đang tiến sang Trung Đông đã chuyển hướng đi, để tránh làm cho quân đội Liên Xô, Cuba và các nước khác phải bước vào trạng thái chuẩn bị chiến đấu. Ba là, cùng từ nguyên nhân trên, cũng không thể đưa đơn vị cảnh giới lên máy bay để thực hiện hành động. Nhưng cho dù đã ra sức giữ bí mật, đài truyền hình Mỹ vẫn đưa tin đơn vị thuỷ quân lục chiến trên đường sang Trung Đông đã chuyển hạm đội tiến xuống phía Nam.

Ônbecgơ chỉ thị Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân khi thực hiện kế hoạch tác chiến cần phải nhanh chóng suy nghĩ việc bảo đảm an toàn ở mức độ cao nhất, bảo đảm binh lực và quân dụng, vật chất cần thiết cho lần hành động này thành công. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân, tướng Vixay kiến nghị thống nhất hạ lệnh sáng sớm ngày 25 tháng 10 (thứ ba) bắt đầu hành động.

Trung tướng hải quân Giôsép Maiđơcap, được cấp trên trực tiếp là Thượng tướng Uyliam Mêcôđônat tư lệnh hạm đội Thái Bình Dương ủng hộ, đã đưa ra một yêu cầu mạnh mẽ: khi đổ bộ lên Grênađa, không cho bất cứ một phóng viên và nhân viên tương tự nào được đi theo (thông thường sau khi đã đến địa điểm đổ bộ thì các phóng viên ký giả được phép đến phỏng vấn).

Ônbécgơ hiểu được rằng quyết định không cho phép các phóng viên đi theo sẽ làm mất hứng thú, nhưng ông thấy nên ủng hộ viên tư lệnh chỉ huy đợt hành động này, nên đồng ý với yêu cầu của ông ta, sẽ chỉ để các phóng viên đến tiến hành phỏng vấn sau khi ngày hành động thứ nhất kết thúc. Ônbécgơ nói, chúng ta tin tưởng rằng vị chỉ huy sẽ giành được thắng lợi trong lần hành động này. Ông nghĩ, nếu như từ chối yêu cầu của viện chỉ huy thì có nghĩa là một sự mở đầu không hay, còn viên chỉ huy muốn làm như vậy hẳn ông ta có lý do chính đáng của mình.

Tổng thống Rigân quyết định sẽ đưa kế hoạch hành động ở Grênađa thông báo cho nhà lãnh đạo Quốc hội biết vào tối thứ hai. Để cố tránh những lời dị nghị gây ra bởi việc triệu tập cuộc họp Quốc hội và các thủ lĩnh quân sự, Rigân yêu cầu mọi người đến dự họp tại phòng khách gia đình ở trên lầu Nhà Trắng. Đây là một căn phòng trang hoàng lộng lẫy với sắc vàng là chủ đạo. Mọi người ngồi trên hai dãy ghế sô - pha đối diện với lò sưởi. Đi qua căn phòng, từ trên ban công có thể nhìn thấy Nhà lưu niệm Oasinhtơn và những đường phố lớn rợp bóng cây. Trong đêm lạnh tháng 10 này ở Oasinhtơn ngọn lửa trong lò sưởi thật đáng giá. Tổng thống, các thành viên Uỷ ban an ninh quốc gia. Quốc vụ khanh, cố vấn an ninh quốc gia, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân, Bộ trưởng quốc phòng đều ở đây chờ các nhà lãnh đạo Quốc hội tới.

Ônbécgơ một lần nữa trình bầy tóm tắt phương án hành động dự định xuất quân vào ngày hôm sau, đề cập đến khả năng giành thắng lợi và một số nguy hiểm có thể vấp phải của quân đội. Ônbécgơ báo cáo với Tổng thống đã phái đội đặc vụ Hải quân đi trinh sát trước vùng bờ biển đã chọn để đổ bộ và đã dặn dò cẩn thận bọn họ phải hết sức chú ý không để bị phát hiện hoặc để người khác nắm bắt được ý đồ của mình. Trên thực tế, lúc này họ đang hành động, chỉ cần sau mấy giờ nữa là có thể biết được tình hình hoạt động của họ. Tổng thống Rigân rất thích thú với việc này.

[SaoVang]

Lát sau, một số vị lãnh đạo Quốc hội bước vào. Họ cảm nhận thấy mọi người đang bàn luận một vấn đề trọng đại. Buổi tối mà họp mặt tại phòng khách gia đình ở Nhà Trắng, quyết không phải chuyện bình thường. Tổng thống Rigân nói tóm tắt nhưng đầy đủ về tình hình, nhấn mạnh đến hoàn cảnh nguy hiểm của sinh viên Mỹ, lo lắng họ có thể bị bắt làm con tin hoặc xảy ra những chuyện còn tồi tệ hơn. Tổng thống nói tới những lời kêu gọi tha thiết của các nước láng giềng Đông Caribê - ông nói:

- Tôi cho rằng chúng ta phải đáp ứng lời thỉnh cầu đó, không có cách lựa chọn nào khác. Không hành động còn mạo hiểm hơn là hành động.

Sau đó, ông để cho Ônbecgơ trình bầy vắn tắt kế hoạch quân sự. Tướng Vixay miêu tả tỉ mỉ nhưng dứt khoát và có sức mạnh về bản án hành động này. Rigân thông báo với các nhà lãnh đạo Quốc hội thời gian đổ bộ trong ngày hôm sau, tất nhiên cũng yêu cầu họ phải nghiêm túc giữ bí mật. 

Các nhà lãnh đạo Quốc hội rất ít phát biểu ý kiến. Viện trưởng Hạ nghị viện Ônin ngẫm nghĩ một lát rồi nói:

- Thưa Ngài Tổng thống, tôi chỉ nói một câu, thượng đế luôn ở bên Ngài, cầu mong cho mọi người chúng ta gặp may mắn.

Lãnh đạo đảng Dân chủ ở Thượng nghị viện Bintơ đề xuất mấy vấn đề đối với phương án hành động xuất quân như đưa đi bao nhiêu quân, sẽ phải đối chọi với bao nhiêu quân Grênađa và Cuba, người Liên Xô có ở đấy không. Các câu hỏi đều được giải đáp, những người khác không nói gì.

Sau khi các nhà lãnh đạo Quốc hội ra về, tổng thống nói, lúc này ở Luân Đôn cũng đã rất khuya, ông thấy cần phải thông báo cho bà Thát chơ biết. Cuộc gặp mặt với các nhà lãnh đạo Quốc hội vừa kết thúc thì Tổng thống Rigân đã nhận được điện báo của bà Thủ tướng Thatchơ, chứng tỏ bà "quan tâm sâu sắc" đến hành động diễn ra ngay trước mắt bà.

Tổng thống Rigân bước sang phòng bên cạnh, Luân Đôn truyền đến giọng nói không vui vẻ của bà Thatchơ. Tổng thống Rigân thuật lại nghiêm túc nội dung tỉ mỉ của phương án, kế hoạch và những sự việc làm người ta đau đầu nhắc tới Grênađa hiện nay không có một Chính phủ có thể khống chế được tình thế, toàn quyền Pôn Skhôin đại diện cho Nữ hoàng Anh cũng đã bị cầm tù (bản thân ông ta cũng thỉnh cầu viện trợ). Tổng thống Rigân nhấn mạnh, đứng trước yêu cầu của các nước láng giềng và số phận chưa biết thế nào của các công dân Mỹ, ông không có cách lựa chọn nào khác.

Bà Thatchơ rất tức giận, bà nói bà cũng vừa nhận được tin (có lẽ các quan chức người Anh ở Grênađa biết tin này) và tỏ thái độ kiên quyết đòi huỷ bỏ hành động này. Bà nhắc nhở một cách không khách sáo gì với Rigân rằng Grênađa là một bộ phận của Liên hiệp Anh, nước Mỹ không có quyền can thiệp vào công việc của họ.

Thái độ cứng rắn của bà Thatchơ làm cho Tổng thống Rigân lo ngại, ông biết rằng không thể đáp ứng được yêu cầu của bà Thátchơ vì vào lúc này đã bắt đầu hành động.

Tổng thống Rigân nói chuyện điện thoại xong, nét mặt buồn bã nhưng hành động của "Nữ thần báo thù” vẫn tiến hành theo kế hoạch.
Sáng sớm ngày 25 tháng 10 năm 1983, Lầu Năm Góc nhận được báo cáo đầu tiên là đơn vị nhảy dù đã đổ bộ, tiến đến là đơn vị bộ binh. Bộ đội thuỷ quân lục chiến và đội quân liên hợp đến từ các đảo vùng Caribê cũng triển khai thuận lợi. Họ đã di chuyển với tốc độ rất nhanh từ mục tiêu này sang mục tiêu khác, cuối cùng đã tới cổng Học viện Y khoa đang bị bao vây. Ngày hôm sau đã cứu được gần 1000 sinh viên Mỹ và công dân Mỹ, không một ai bị thương.

Để che mắt mọi người, các tiểu quốc Caribê như Antigua, Bacbađốt, Đôminica, Giamaica, Xanh Lu xia cũng huy động vài trăm binh lính, như vậy có thể nói là nước Mỹ đã "đến theo yêu cầu”.

[SaoVang]

Hành động của "Nữ thần báo thù” đối với nước Mỹ mà nói, đã "thành công". Một nước Mỹ to lớn giàu có đem quân xâm nhập một nước nhỏ như quả lựu đạn khác gì đưa đội bóng rổ nhà nghề "áo đỏ" của Oasinhtơn đến đấu với đội bóng của một trường trung học nào đó.
Con số thương vong cuối cùng của quân Mỹ là: 18 người chết, 93 người bị thương, 16 người mất tích.

Phía Grênađa, 45 người bị bắn chết, 337 người bị thương, trong số người chết và bị thương có 24 người là dân thường, 21 người trong đó đã bị chết trong một bệnh viện tâm thần ở gần trận địa quân sự phòng không bị đánh tan tác. Huỷ diệt trận địa quân sự này là một bước trong kế hoạch hành động của Mỹ. 

Cuba có 25 người chết, 59 người bị thương, ngoài ra còn có khoảng 600 "công nhân xây dựng” Cuba bị bắt.

Sau khi cuộc xâm nhập thành công, Tổng thống Rigân mừng vui sung sướng, ông viết trong nhật ký:

Xem ra, thắng lợi đang rọi chiếu vào chúng ta. Vì thế tôi phải cảm ơn Thượng đế, Người đã nắm chặt tôi trong bàn tay của Người.

Điều làm Rigân cảm động nhất là 800 sinh viên Mỹ. Khi máy bay đưa họ trở lại nước Mỹ, vừa xuống máy bay một số người trong họ đã cúi xuống hôn lên mặt đất nước Mỹ. Mắt Rigân như bị nhoè đi vì nước mắt.

Nhưng dư luận công chúng Mỹ lại có thái độ hoài nghi đối với hành động xâm nhập này, người ta cho rằng sinh viên Mỹ ở Grênađa chẳng có sự nguy hiểm thật sự nào cả.

Người phụ trách mục "Ngày nay” của hãng truyền hình là Bôlat Camben cũng giữ quan điểm này. Dưới đây là phần trích dẫn cuộc phỏng vấn trên truyền hình ngày 26 tháng 12.

Bôlat Camben: Tuần này, quân nhân Mỹ lần thứ hai lại bị chết, bị thương ở nước ngoài. Sáng nay, nhiều người Mỹ tự hỏi: vì sao sự chết chóc này lại phát sinh ở một hòn đảo nhỏ tại Caribê có tên là Grênađa?

Sau đây xin mời Bộ trưởng Quốc phòng Ônbecgơ giải đáp vấn đề này. Sáng nay ông vừa từ Lầu Năm Góc đến đây để tham gia cuộc phỏng vấn trên truyền hình.

Bộ trưởng Quốc phòng Ônbecgơ: Chào buổi sáng tốt lành.

Hỏi: Thưa ngài Bộ trưởng, Tổng thống Rigân nói rằng chúng ta không thể không tiến quân vào Grênađa để bảo vệ những người Mỹ ở đây. Ngài có thể đưa ra một số chứng cứ có sức thuyết phục để nói lên rằng những người Mỹ này quả thực đang ở trong hoàn cảnh nguy hiểm được không?

Đáp: Được. Khi các ông ở trong cảnh bị canh giữ 24 giờ đồng hồ, lại được cảnh báo rằng không nên đi ra phố, nếu không sẽ bị bắn không cần phân biệt xanh đỏ trắng vàng, tôi thấy trường hợp này ít ra cũng làm cho người ta khó chịu. Trong hoàn cảnh đó, các ông có lẽ cũng không thể không lo lắng sẽ bị bắt làm con tin. Trước đây không lâu, chúng tôi đã trải qua thể nghiệm này, con tin bị bắt đi, qua mấy trăm ngày mới được tự do. Cho nên, theo tôi, hầu như hoàn toàn có thể coi rằng 1000 người Mỹ đang ở trong cảnh nguy hiểm.

Hỏi: Trước khi chọn cách dùng quân đội can thiệp, vì sao chúng ta không ra sức thông qua con đường ngoại giao để giải quyết sự việc

Đáp: Một số nước láng giềng của đảo quốc này đã nỗ lực tiến hành công việc ngoại giao, họ không có quân đội, trên thực tế cũng tự coi mình là một bộ phận của quần đảo này. Những nước láng giềng này đã buộc phải và hầu như là tuyệt vọng, thỉnh cầu chúng ta tiến hành can thiệp, giúp đỡ họ lập lại Chính phủ dân chủ ở Grênađa.

Hỏi: Thưa ngài Bộ trưởng, chúng tôi vừa nghe ngài Anđrây Misen nói chuyện, chúng tôi nghe được cụm từ "buôn bán chiến tranh". Từ lâu trong một thời gian dài không có ai nói tới, nay lại bắt đầu xuất hiện trở lại. Tôi nghĩ, trong mấy tháng tới, chúng tôi sẽ được nghe nói tới rất nhiều lần cụm từ này. Khi chúng ta đang ngồi ở đây thì chúng ta có quân đội ở Grênađa. Sáng hôm nay, có rất nhiều người Mỹ hỏi chúng tôi: rút cục đường biên giới của nước Mỹ ở chỗ nào đối với những người Mỹ này, ngài sẽ trả lời họ ra sao?

Đáp: Tôi trả lời rằng, nếu như các vị là một trong số sinh viên đó đang bị bạo loạn, khủng bố đe doạ, hoặc giả là gia đình thân thuộc của những sinh viên này, thế thì hãy để bộ binh, đơn vị thủy quân lục chiến và không quân Mỹ dẹp bỏ những nỗi lo lắng cho các vị, bảo vệ công dân Mỹ ở bất cử nơi nào, đó không phải là một chủ ý xấu. Tôi nghĩ rằng, đây không phải là "buôn bán chiến tranh”, nhất là khi chúng ta không chỉ nhận được lời mời mà còn nhận được rất nhiều lần khẩn cầu tiến hành can thiệp để giữ được tình thế trên hòn đảo đó, lập lại Chính phủ dân chủ ở đấy. Một khi Chính phủ do dân bầu bắt đầu điều hành chính quyền thì chúng ta không ở lại đấy thêm một phút nào nữa.

Bộ trưởng Ônbecgơ luôn là một nhân vật đại biểu cho phái cứng rắn trong Lầu Năm Góc, ông tin tưởng rằng phương thức tốt nhất trong đối thoại trên phạm vi thế giới là dùng vũ lực, ông hy vọng dùng vũ lực để lấy lại thế mạnh cho nước Mỹ. Nhưng bất luận giải thích như thế nào, công nhiên xâm nhập một quốc gia có chủ quyền, đó là điều thế giới văn minh không thể chấp nhận được, cũng sẽ là một vết thương nhỏ không sao xoá được trong lịch sử nước Mỹ.

[SaoVang]

III. TẬP KÍCH ĐƯỜNG KHÔNG VÀO LIBI

Không chiến trên vịnh Siđra

Đầu tháng 8 năm 1981, một vị tướng lĩnh cao cấp của Hải quân Mỹ đến Nhà trắng, ông ta cần phải báo cáo với Tổng thống Rigân và Nội các tình hình dự định diễn tập quân sự tại vịnh Siđra vào cuối tháng này.

Đối với các nhà hoạch định chính sách ở Lầu Năm Góc thì vịnh Siđra rõ ràng là một địa điểm lý tưởng đối đầu với Libi của Caraphi. Vịnh Siđra thuộc vùng biển Địa Trung Hải nằm giữa Tơripôli và Bengazi ở bắc bộ Libi. Năm 1973, Caraphi đã cảnh cáo người Mỹ rằng, cho dù quốc tế công nhận giới hạn lãnh hải là 3 hải lý hoặc 12 hải lý, trong một văn kiện đệ trình lên Liên Hợp Quốc, Libi đã nêu lên tính đặc thù của vịnh Siđra và kẻ một đường thẳng từ vùng phụ cận Bengazi của Libi, đi ngang qua Địa Trung Hải tới tận đầu mỏm phía tây của vịnh Siđra. Chống lại lời cảnh cáo của Libi, nước Mỹ tỏ rõ thái độ, họ cho rằng tại vùng Vịnh ngoài 13 hải lý trở ra là hải phận quốc tế, vùng biển trong vịnh Siđra mà Libi cấm vào cũng không phải là ngoại lệ.

Trong mấy năm từ 1976 trở đi, máy bay của hải quân Mỹ và máy bay phản lực của Libi đã nhiều lần nảy sinh xung đột khá nguy hiểm, máy bay Libi có một số do phi công Syri và Palestin điều khiển. Tháng 9 năm 1980, Tổng thống Mỹ Ca tơ ra lệnh cho Hạm đội 6 không được tiến vào vịnh Siđra, vì ông lo ngại rằng bất chợt bùng nổ xung đột nghiêm trọng thì sẽ nguy hiểm cho con tin Mỹ ở Iran. Ca tơ hy vọng Libi có thể ghé vai giúp sức cho vấn đề con tin.

Sau khi Rigân nắm quyền, vấn đề con tin ở Iran đã được giải quyết, liền chuẩn bị khôi phục lại cuộc diễn tập ở vịnh Siđra.

Chính quyền Rigân tựa như còn có sức đe doạ hơn so với thời Ca tơ đã tạo dựng lại hình tượng người cầm đầu quyền uy, dám làm mọi thứ trên thế giới của nước Mỹ. Đó cũng là ý nguyện của Rigân vì vậy Rigân mới nắm quyền chưa lâu đã mở ra tiền lệ, không úp mở gì gọi Caraphi là kẻ thù chung số một thế giới, công khai bàn luận về "thời cục bất ổn"của Libi, lại còn đưa ra tin đồn Cục tình báo trung ương âm mưu sát hại vị tướng lĩnh này. 

Hội nghị về việc khôi phục lại cuộc diễn tập của hải quân ở vịnh Siđra đang được tiến hành tại Nhà Trắng.

Tướng lĩnh cao cấp của hải quân báo cáo rằng, máy bay Libi đã quấy rối lung tung các hạm tàu và máy bay Mỹ trên vùng biển Địa Trung Hải ở phía bắc vịnh. Một khi diễn tập bắt đầu thì quy mô quấy rối có thể sẽ mở rộng lớn hơn. Ông mong Tổng thống cho chỉ thị, nếu như máy bay Libi nổ súng vào máy bay hoặc quân hạm Mỹ, hoặc giả họ dùng các phương thức khác can thiệp vào hoạt động tự do của chúng ta trên hải phận công cộng, thì hải quân cần có phản ứng như thế nào?

Tổng thống Rigân trả lời rất đơn giản, ông nói: Nếu chiến hạm và máy bay Mỹ bị bắn ở hải phận quốc tế, hoặc họ dùng phương thức khác để tước đoạt quyền lợi đáng có của một quốc gia có chủ quyền thì hải quân cũng phải dùng phương thức đó để phản ứng lại.

Rigân quả quyết:

- Bất kể vào lúc nào, nếu chúng ta đưa một người Mỹ đến bất cứ nơi nào mà anh ta hoặc chị ta có thể bị bắn thì họ đều có quyền đánh trả.

[SaoVang]

Một thành viên Nội các hỏi:

- Có thể truy kích không?

Ông ta muốn biết nếu như máy bay Libi vi phạm luật quốc tế quấy rối máy bay hoặc chiến hạm Mỹ thì cần phải cho phép máy bay Mỹ truy đuổi máy bay Libi đến góc độ nao.

Viên tướng hải quân nói xong, hắng giọng, nhìn Rigân chờ Tổng thống trả lời. Căn phòng bỗng nhiên lặng lẽ như tờ. 

Rigân nói:

- Phải truy đuổi đến hầm chứa máy bay.

Viên tướng hải quân lộ rõ vẻ tươi vui trên nét mặt:

- Vâng, thưa Tổng thống. .

Ý kiến của Bộ trưởng Quốc phòng Ônbecgơ và Tổng thống Rigân không hẹn mà giống nhau. Ông cho rằng, hạm đội của Mỹ ở Địa Trung Hải, đã nhiều năm luôn tiến hành diễn tập quân sự ở vùng biển này, hiện nay càng cần phải tiếp tục, không cần phải để ý tới yêu cầu của Libi về quản lý vùng Vịnh này. Nếu như thừa nhận họ thì như thế có nghĩa là mở ra một tiền lệ đáng lo ngại về các vùng biển quốc tế khác trên thế giới. Còn nếu như Mỹ không tiến vào vùng biển này thì có nghĩa là yêu cầu vô lý của Caraphi đã được coi trọng.

Trong cuộc họp Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân một tuần một lần sau đó, cũng như khi trao đổi riêng với Chủ tịch Hội đồng, Ônbecgơ đều nhiều lần nói rõ rằng ông không trông đợi việc thay đổi kế hoạch này vì sự đe doạ của Caraphi hay vì nguyên nhân nào khác.

Ít lâu sau, Caraphi đưa ra lời cảnh cáo rõ ràng: Nếu như chiến hạm hoặc máy bay của quân đội Mỹ tiến vào vùng biển, vùng trời vịnh Siđra từ phía nam vĩ tuyến 32o30 thì ông sẽ ra lệnh tiêu diệt các chiến hạm và máy bay đó. Nhưng người Mỹ quyết định không đếm xỉa gì đến lời tuyên bố này, vẫn để quân Mỹ tiếp tục tiến hành diễn tập ở khu vực này. earaphi bèn quyết định áp dụng các biện pháp tích cực để ngăn cản người Mỹ tiến hành diễn tập và tự do đi lại ở vùng biển này, không thể để dư luận quốc tế coi rằng ông chẳng qua chỉ là người nói suông, viển vông, thích doạ nạt chứ không dám hành động.

Vịnh Siđra căng thẳng, ngọn lửa chiến tranh chỉ cần chạm nhẹ vào là bùng cháy.

Chiều ngày 18 tháng 8 năm 1981, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ônbecgơ vừa từ Rôsanchi trở về. Trên máy bay, ông đã trình bầy tỉ mỉ với Tổng thống Rigân nên giữ vững ngân sách quốc phòng. Khi đó ngân sách này đang bị Cục quản lý ngân sách và các chức Nhà Trắng công kích. Thảo luận xong ông cùng ăn trưa với Rigân, rồi đến 11 giờ lại bay trở lại Anđrôs. Tổng thống Rigân tiếp tục ủng hộ tăng ngân sách quốc phòng, và ngay trong ngày sinh nhật của mình đã ở trên máy bay cùng bàn luận trao đổi với Ônbecgơ khiến Ônbecgơ cảm thấy được cổ vũ và rất phấn trấn. Ônbecgơ cũng cảm thấy vui mừng và sung sướng trước việc các nhân viên công tác trên máy bay đã chuẩn bị chu đáo bánh ga tô mừng sinh nhật Tổng thống.

Ônbecgơ lên giường ngủ đã là gần 1 giờ sáng, vì ông còn phải làm một số việc chuẩn bị cho chuyến thăm Luân Đôn. Lần viếng thăm này đã được sắp xếp từ trước rất lâu và tối hôm sau ông sẽ lên đường. Ông vừa đi nằm thì nhận được điện thoại của tướng Fiel Gastơ báo cáo về hành động ở Địa Trung Hải. Fiel Gastơ là võ quan chỉ huy hành động trong Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân. Đêm hôm đó, Ônbecgơ còn mấy lần bị đánh thức bởi chuông điện thoại.

[SaoVang]

Xung đột quân sự không tránh khỏi giữa Mỹ và Li bi cuối cùng đã bùng nổ trên vịnh Siđra.

Ngày 18 tháng 8, Hạm đội 6 mà trung tâm là hàng không mẫu hạm nguyên tử Nimixư theo quyết định của Lầu Năm Góc bắt đầu cuộc diễn tập ở Địa Trung Hải bao gồm cả vịnh Siđra. Máy bay tiêm kích Libi liền xuất kích. Máy bay Libi bay tuần tiễu phần lớn là hai chiếc một tốp, bao gồm các máy bay chiến đấu MIG 23, MIG 25 và mấy loại máy bay khác. Máy bay Libi cất cánh từ các căn cứ khác nhau ở phía nam, phía đông và phía tây ào ào tập kết tại vùng trời khu vực này. Có sáu chiếc tiến vào khu vực diễn tập.

Ngày 18 đó, trong khu vực diễn tập hầu như không có máy bay chở khách hoặc tàu biển đi qua, cũng không có tàu thuyền đánh cá hoạt động .

Sáng sớm ngày 19 tháng 8, máy bay Libi nhiều lần bay vào khu vực này. 7 giờ 15 phút sáng, Trung tá Mỹ Hen ri. M. Khơriman và Thượng uý Laorenxơ Mackinski lái hai chiếc máy bay chiến đấu F - 14 tuần tra trên không, cách hàng không mẫu hạm Nimixư 2 vạn thước Anh về phía Nam, bỗng nhiên phát hiện trên màn ra đa hai chiếc "máy bay đường bay không rõ ràng”. Hai máy bay đều là loại máy bay chiến đấu, ném bom SU - 22.

Lúc này chiếc Nimixư đang lượn lờ ngoài khơi cách bờ biển Libi khoảng 100 hải lý, liền lập tức ra lệnh cho hai phi công hải quân chuyển phạm vi tuần tra chiến đấu xuống hướng nam, chặn hai máy bay Libi lại, đuổi chúng ra khỏi khu vực Khơriman và Mackinski đã xác định chuẩn xác phương vị của hai chiếc máy bay SU.

Khơriman đưa chiếc máy bay F - 14 của mình nghiêng sang trái 90 độ, dự định bay vòng sang trái 150 độ, bay tới biên đội máy bay Libi. Khi anh bay ở độ cao trên chiếc SU 500 thước Anh, cự ly 1000 thước Anh thì máy bay Libi đột nhiên phóng từ dưới cánh ra một quả tên lửa. Tên lửa không phóng trúng mục tiêu bay vọt qua phía dưới máy bay của Khơriman.

Một máy bay SU khác lượn gấp sang phải vọt lên. Khơriman chuyển đầu máy bay chúi xuống. Chờ lúc phi công Libi đối diện với mặt trời, Khơriman không bị chói mắt nữa, liền phóng đi một quả tên lửa đối không 9 - I (Rắn đuôi) bắn trúng đuôi chiếc máy bay chiến đấu SU. Viên phi công Libi lập tức phải nhẩy dù ra ngoài. Cùng lúc đó, Mackinski bám chặt đuôi một chiếc máy bay chiến đấu SU khác, từ phía sau phóng đi một tên lửa nữa. Tên lửa bắn trúng ống xả máy bay SU làm nổ tung phần đuôi máy bay. Phi công cùng khoang máy bay rơi xuống, sau được đội tìm kiếm Libi cứu 'thoát.

Trận chiến đấu kết thúc. Tư lệnh Hạm đội 6, Trung tướng hải quân Rô đen đã khẳng định hành động của hai viên phi công, buộc phải tự vệ mà bắn rơi hai chiếc máy bay đến xâm phạm kia. Phi công đang hoạt động trên không, vì tự vệ mà tiến hành phản kích là không có lỗi. Họ cũng không yêu cầu hoặc thỉnh thị tư lệnh hạm đội đặc nhiệm, thiếu tướng Giêmy Sêvêin hoặc một người nào khác phê chuẩn tha thứ cho họ.

Sau này, Khơriman nói lại:

- Tôi đã nổ súng không hề do dự mặc dù lúc đó tôi đã nghĩ rằng làm như thế có thể dẫn đến một cuộc tranh chấp.

Địa điểm nổ ra trận không chiến cách bờ biển Libi khoảng 30 hải lý. Libi có phản ứng tức thì, đài phát thanh Tripôli nói, "đế quốc Mỹ” đã phát động "cuộc tiến công hèn hạ", làm "nguy hại cho hoà bình".

Hai tuần lễ sau đó, cũng là ngày kỷ niệm Cách mạng mồng 1 tháng 9, Caraphi cảnh cáo rằng, nếu như còn phát sinh những sự kiện tương tự, ông sẽ lập tức tiến hành trả đũa vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở vùng Địa Trung Hải, lại còn cố ý thổi phồng lên rằng ông đang suy nghĩ tới việc ký kết một hiệp ước với Liên Xô.

Đại đa số người Mỹ ở trong nước tỏ ý tán thành hành động kiên quyết ở vịnh Siđra, một số ít người cảm thấy lo ngại vì chuyện đọ súng này.

[SaoVang]

7 giờ 45 phút ngày 19, trong buổi chiêu đãi giới báo chí tổ chức ở phòng phát tin Lầu Năm Góc, Ônhecgơ đã đưa ra toàn bộ tư liệu mà ông có trong tay.

Vấn đề thứ nhất mà các nhà báo nêu ra là:

- Chúng ta diễn tập ở đấy có phải là một sự khiêu khích đối với Li bi không?

Ônbecgơ trả lời:

- Không phải... Chúng ta diễn tập ở vùng biển quốc tế

Vấn đề thứ hai là: 

- Ngài vừa nói, phi công Mỹ đã hoàn thành nhiệm vụ khá tốt, hình như ngài cảm thấy rất hài lòng về việc này.

Ônhecgơ trả lời:

- Tôi cảm thấy lúc này không cần thiết phải làm việc phân tích tinh thần gì cả... Nhiệm vụ chuyến bay của máy bay là trinh sát, một khi gặp phải tập kích thì cần phải đánh trả, sự việc xảy ra là như vậy. Tôi xin nhắc lại lần nữa, tôi không có ý gì khác, chỉ cảm thấy nhiệm vụ của họ đã được hoàn thành khá tốt.

Ngày 19 tháng 8, Ônbecgơ tham dự đại hội quân nhân xuất ngũ trước có chiến đấu ở nước ngoài, tổ chức mỗi năm một lần ở thành phố Philađenphia. Mặc dù truyền hình, báo chí đã đưa tin bài nói chuyện của ông trong cuộc họp báo sáng nay, nhưng trong số quân nhân xuất ngũ đến dự họp còn có rất nhiều người chưa biết chuyện này. Vì vậy, Ônbecgơ thông báo lại mọi việc đã xảy

Trong cuộc nói chuyện, Ônbecgơ còn nhắc tới hai bài học rút ra từ chiến tranh Việt Nam:

- Nếu chúng ta không thật sự giành được phần thắng trong một cuộc chiến tranh thì đừng để phải cuốn hút vào cuộc chiến tranh đó. Tôi hy vọng và cũng tin tưởng rằng chúng ta không còn bị lôi cuốn vào chiến tranh, trừ phi chúng ta có thể giành phần thắng. Trước đây, chúng ta kêu gọi thanh niên tham gia cuộc chiến tranh mà chúng ta không thể đánh thắng, kết quả là làm cho họ chịu nhiều nỗi đau khổ to lớn.

Quan điểm này được các cựu binh tham dự cuộc họp nhiệt liệt hoan nghênh.

Nhưng cuộc nói chuyện của Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ha rôn Brao với một nhà văn phụ trách chuyên mục ở Oasinhtơn lại hoàn toàn trái ngược với niềm tin vững chãi của Ônbecgơ. Ông nói:

- Trên thực tế, Chính phủ đang nói với mọi người, chúng ta yếu hơn người Nga, nhưng lại mạnh hơn Libi.

Nhà văn này viết:

- Điều cần chỉ ra là, Chính phủ đặc biệt của khoá này rút cục muốn được chúc mừng, đây không phải là tiêu chuẩn để đánh giá sức mạnh của Mỹ.

Mặc dù như vậy, Tổng thống Rigân mới nhậm chức ít lâu đã dùng hành động để báo cho Caraphi biết rằng: Nhà Trắng đã có người mới cai quản, động chạm đến lợi ích của nước Mỹ, Mỹ sẽ hành động ngay không một chút do dự.