Số phận Lữ dù 3 Nguỵ Sài Gòn

[SaoVang]

Thì ra đúng là còn một lỗ thủng ở mặt bên kia dạ dày thương binh. Vết thủng quá ác nằm gần cuống, sát với cơ hoành. Nếu không kiên nhẫn, không tỉ mỉ, khó có ai phát hiện nổi. Phát hiện là việc khó, còn khâu nối đối với anh không còn gì đáng phải nói nữa. Mấy phút sau, thương binh được lệnh đưa ra cáng bên ngoài để giải tỏa thuốc mê và săn sóc. Nhưng ngay sau khi anh Nhị vừa cởi bỏ được mũ áo hành nghề, rửa xong tay chân thì một y tá có nhiệm vụ săn sóc thương binh đã hớt hải chạy lại báo cáo:

- Thương binh có lẽ không chịu nổi cuộc phẫu thuật kéo dài, lại bị lạnh, và mất máu, nên trụy tim mạch. Huyết áp của anh đang xuống nhanh một cách cực kỳ đáng sợ.

- Sao? - Bác sĩ Nhị chỉ kịp hỏi giật giọng một tiếng đã bật dậy như lò xo. Anh lao đến chỗ thương binh. Anh đứng sững. Thương binh vừa vặn ngừng thở. Tất cả các y sĩ, y tá đứng vây quanh ảnh đều đã buông thõng tay, mặt tái nhợt, mắt muốn ứa lệ.

- Khoan. Hãy bình tĩnh. Chết lâm sàng đó!

Nói chưa hết câu, anh đã cúi xuống sát mặt thương binh vừa chết, vành miệng ảnh ra, rồi không quản chi hết, ghé luôn miệng mình vô thổi liên hồi. Trong khi đó tay anh xoa bóp mạnh nơi lồng ngực người vừa tắt thở để cho tim tống máu ra. Thế là đã hiểu ý định của anh rồi. Tất cả bọn tôi đều ít nhiều được anh kể cho nghe về những cái chết gọi là lâm sàng đó, nghĩa là thương binh mới vừa tắt thở trong vòng năm phút. Đã có một trường hợp trước đây, theo lời ảnh, ảnh đã gắng cứu sống dược một người chết như thế.

Tất cả chúng tôi ít nhiều cũng đã được ảnh huấn luyện về cách giải quyết trường hợp này. Do đó, giờ đây chúng tôi đều đã biết mình phải làm gì Nhanh như cắt, bác sĩ Hiền phụ trách gây mê hồi sức đem máy bơm áp suất tới. Một y tá khác thay anh Nhị hà hơi, bóp tim cho thương binh, để cho ảnh nhanh chóng mở động mạch nhằm cho dung dịch vào và bơm áp suất.

Mọi việc đã diễn ra vô cùng mau lẹ và chỉ trong nháy mắt. Không ai bảo ai, chúng tôi đều đã hiểu và làm đúng ý anh một cách hoàn hảo, tuyệt vời. Tôi vừa làm mọi công việc, vừa như mê đi. Nỗi thương xót và sự sợ hãi choán ngợp tâm hồn tôi cộng với cả niềm hy vọng rất mong manh như một tia nắng giữa ngày mưa. Thương binh có thật sẽ sống lại được không? Có thật sẽ cứu được ảnh không? ảnh là ai? Cha anh đâu? ôi, một con người, hơn thế nữa: một chiến sĩ. Quý biết nhường nào? Tôi phải cảm ơn bác sĩ? Bác sĩ đã dạy bảo tôi biết bao điều nhưng có lẽ điều quan trọng hơn cả ấy là biết yêu con người, ấy là biết chịu trách nhiệm trước chiến sĩ.

Và tôi đã bật khóc thật sự; tôi la rú lên vì mừng rỡ khi thấy trái tim anh chiến sĩ hồng lên và bỗng thoi thóp đập trở lại. Nước mắt tôi rơi xối xả. Tôi muốn cầm chặt lấy hai bàn tay bác sĩ mà van lên: "ôi ! Nếu tôi là mẹ anh ấy nếu tôi là em anh ấy, nếu tôi là vợ hoặc người yêu anh ấy thì giờ đây, tôi biết lấy gì để đền đáp ơn anh, đền đáp tát cả các anh? Phải rồi, nếu tôi là mẹ. nếu tôi là em, nếu lôi là vợ anh ấy ... Hãy nghe đây: tất cả tấm lòng biết ơn, tất cả tấm lòng ngưỡng mộ vô bờ bến của tôi ... ".

Huyết áp của anh chiến sĩ cũng lên dần. Mũi kim đỏ nhích lên, nhích lên mãi như chỉ thẳng về mục tiêu chiến thắng.

- Đắp ấm lại cho ảnh, nghe! Thiệt ấm! Cho đốt lửa lên!

Nói đoạn bác sĩ Nhị cởi luôn tấm áo ka-ki có lót đang mặc trên mình đắp cho người chiến sĩ. 

Đêm ấy, lại như đêm trước, ảnh lại địu đứa con yêu quý của ảnh nóng hổi trước ngực, tay tiểu liên, xăm xăm dẫn đầu đoàn quân, như Đan Kô cầm trái tim mình soi đường cho đồng loại đi tới, đi khỏi nơi tối tăm đầy nguy hiểm ...

HP

[SaoVang]

NÚI RỪNG YÊN TĨNH

1
Mường Ka Xỉ. Thị trấn huyện lỵ nhỏ bé này nằm liền bên đường 13, con đường xương sống của nước Lào, chạy suốt từ cố đô Luông Pha Bang xuống tới Viêng Chăn, rồi tuốt mãi xuống tận Chăm Pa Sắc, miền cực Nam của đất nước Triệu voi.

Khoảng vài trăm nóc nhà, mái tôn, mái nứa, chen chúc nhau bên con đường lổn nhổn sỏi đá, vây quanh lấy một khu đất rộng. Nơi đó có một ngôi nhà gỗ lớn làm theo kiểu nửa Lào, nửa Mỹ. Đây là kho quân cụ trước kia và cũng là nơi các Chính phủ Phái hữu vẫn tập kết quân hàng năm để đi đánh quân cách mạng ở Xa La Phu Khun.

Có lẽ cũng vì vậy giờ đây thị trấn vẫn còn giữ khá nhiều dấu vết của một cuộc sống thương mại và dịch vụ dù chỉ nhỏ bé, với các tiệm bách hóa có đủ nước huê, xà bông, áo thun, quần lót đàn bà, vải mút, “cà bốt"... và một số tiệm cà phê, giải khát có cả bia chai, đá lạnh và ca nhạc vàng... Thêm một vài cơ sở sửa chữa hon đa, cắt tóc.

Mới tám giờ sáng. nắng đã chói chang. Nhà chú Huê kiều ở giữa phố đã mở rộng cửa để phô bày những tủ kính sáng choang trưng bày la liệt đồ vải, đồ điện, đồ sứ Nhật Bản, Đài Loan, Thái Lan... Đầu phố, nơi tiệm giải khát của một người đàn bà Lào khá đẹp biết thành thạo ba thứ tiếng Mỹ, Pháp và Việt Nam, dàn A-kai băng cối cũng đã bắt đầu phát ra một bản tình ca eo éo của một ca sĩ Đài Loan hoặc Hồng Công nào đó.

Kế bên là tiệm bán vải và thuốc lá thơm đủ loại của một cặp vợ chồng trẻ cũng người Lào, nghe nói từ Luông Pha Băng về đây đã vài năm. Chị vợ, hẳn là vì trời oi bức đã giải luôn chiếu ở giữa nhà, trước các sạp vải và quầy thuốc thơm nằm dài thoải mái trật vú ra cho con bú. Một chiếc quạt Nhật mới keng quay vo vo đặt ở phía đầu chị cùng một chiếc Rađio cũng kiểu hiện đại đang mở bắt một làn sóng Băng Cốc. Một truyện trinh thám nào đó đang được một giọng nữ phát thanh viên đọc một cách hồi hộp. Anh chồng mặc may ô in hình vũ nữ Campuchia ngồi hút thuốc lá trên chiếc ghế xích đu, đôi mắt lơ đãng.

Không xa đó là bao, trông xế ra bãi đất rộng đầy phân trâu bò và lừa ngựa, là tiệm phở của một gia đình Việt kiều gốc người Nghệ An sang đây từ 1941, nghĩa là từ thời Nhật vào Đông Dương mộ phu làm đường Vinh - Xiêng Khoảng. Vốn tính tằn tiệm, căn cơ đã quen, ông bà này không hề có một tấm biển hiệu, cũng chẳng cần một bức tranh trang trí trong nhà. Chỉ trần bốn vách gỗ đơn sơ và hai chiếc bàn mộc, mấy ống đũa tre và một nồi nước dùng nồng nàn, sôi sục... .

Khách mua sắm không có mấy. Người đi kẻ lại trên đường phố cũng không đông đúc tấp nập lắm. Thị trấn thật bình yên. Thi thoảng mới thấy mấy cô Lào Dao (Mán) áo quần màu chàm sẫm, xúng xính, với những gù bông đỏ chói đeo đầy cổ, cười cười nói nói như chim, đi diễu qua các cửa tiệm, nhìn nhìn, ngó ngó rồi rụt rè, xấu hổ mua giấu mỗi cô một cặp nịt vú.

Và thi thoảng. một ông già Lào Sủng (Mèo) áo quần bạc phếch, gò lưng gùi một bó củi nặng đi ngang qua, cặp mắt lầm lì nhìn thẳng như không cần biết hoặc ít ra không hề biết tới cái thế giới “nhố nhăng" bên ngoài. Nhưng bên sườn ông, cạnh con dao Mèo sắc như nước, con dao Mèo cổ xưa từ nghìn đời, lại kềnh kệch một chiếc Rađio Nhật cũng vào loại tân kỳ hiện đại. 

Chiếc A-kai của tiệm giải khát vẫn tiếp tục phóng ra cái giọng eo éo của cô Tàu Đài Loan. Và chiếc Rađio đặt bên người đàn bà Lào nằm dài thoải mái cho con bú trước các sạp bán đủ loại thuốc lá: Ba con năm, đăn-hiu, Mo... vẫn tiếp lục rỉ rả, hồi hộp kể lại câu chuyện giết người cướp của bí mật nọ.

[SaoVang]

Lê Dân, chính uỷ Đoàn 3, một đơn vị quân tình nguyện Việt Nam mới sang Lào theo Hiệp định của Chính phủ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào đã có mặt ở thị trấn. trong ngôi nhà quân cụ (nay là một cơ sở của cơ quan huyện ) từ hai rưỡi sáng. Hôm nay anh sẽ có một cuộc họp mới, Chỉ huy trưởng mặt trận 1A và một số cán bộ chí huy của Quân giải phóng Lào cùng bàn về việc tham gia tiễu phỉ ở vùng này. 

Anh ngồi bên một ô cửa số lớn, nhìn ra phố. Anh bỗng có cảm giác khó có ai ở nơi xa lại có thể nghĩ, hoặc tin được rằng: thị trấn này đang bị phỉ bao vây.

Mà quả thật như vậy. Trên hầu khắp các ngọn đồi, các sườn núi bao quanh thị trấn này, theo các đồng chí Quân giải phóng Lào ở địa phương này cho biết đều đã có phỉ. Đêm đêm, đứng ở phố nhìn lên, người ta thấy rõ cả ánh lửa của chúng trên các dải đồi trập trùng ở phía Bắc. Máy bay L.19 của các đồng chí Lào bay trinh sát báo về nom thấy cả lều lán của chúng mới dựng ở các khe núi. Thậm chí có buổi phỉ giả làm người đi rừng, kéo nhau về giữa phố mua thuốc lá thơm và bia, nước ngọt. Khi an ninh và bộ đội huyện được báo nhào tới thì chúng đã biến mất, và nhắn lại: “Ka Xỉ nếu không hàng, sẽ bị đốt sạch, giết sạch không còn một mống!".

Dân trong phố, giờ đây ra khỏi thị trấn chừng dăm cây số đã coi như bị mất an ninh. Đường 13 đã nhiều khi bị uy hiếp, gián đoạn. Xe đò của tư nhân không mấy chiếc dám từ Luông Pha Bang xuống, hoặc từ Viêng Chăn lên. Phải đợi có xe quân sự họ mới dám đi theo. Trước đó, đã không ít xe tư nhân bị phỉ phục kích ở dọc đường. Chúng lấy hết hàng hóa, tiền bạc và giết sạch không để sót một người. Giết xong, cướp xong. chúng ném lại những tờ truyền đơn nguệch ngoạc dưới ký: “Mặt trận cứu nước Lào”.

Phỉ bây giờ có một nét mới khác trước như vậy đó. Phỉ nhưng lại làm như là có một lý tưởng và một đường lối chính trị đường hoàng! Nhưng không khó khăn gì, ai ai cũng có thể hiểu đây là một trò bịp mới của những kẻ thù của nước Lào: bọn phái hữu, bọn CIA Mỹ.
Tiếng nhạc băng vẫn eo éo cái giọng Đài Loan. Những cô Lào Dao xúng xính, cười nói như chim đã kéo nhau ra cuối phố, ghé vào tiệm ăn uống của Mậu dịch quốc doanh, bông hoa xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên cái thị trấn miền núi xa xôi này.

Lê Dân đẩy ghế đứng dậy, đi đi lại lại. Anh cao lớn, dường như đứng chật cả gian phòng.

Thị trấn bị bao vây, điều này cũng có nghĩa: đợt hoạt động của một số đơn vị Quân giải phóng Lào, trong đó có một bộ phận nhỏ của Đoàn 3 phối hợp theo yêu cầu của Bạn vừa rồi vẫn chưa quét xong phỉ. Đây là đợt tiến quân vào Pha đeng - Pha Lai.

Pha đeng - Pha Lai là một vùng núi hiểm trở ở về phía tây Ka Xỉ trên 20 ki lô mét. Vùng này cũng như các vùng núi khác: Xiêng Kháu - Noọng Kho và Pha Cát - Pha Côi là những nơi đông dân cư nhất trong toàn huyện. Giờ đây đều đã bị phỉ quấy nhiễu. khống chế.

Vùng núi phía đông và phía tây Ka Xỉ này liên hoàn với vùng Phu Bia ở phía Nam Long Chẹng (sào huyệt của tướng phỉ Vàng Pao trước đây) là một vùng núi non rất hiếm trở và là nơi tập trung toàn dân tộc Mẹo anh em. Cũng do đó, cả về địa hình. cả về dân tộc, miền này đã được coi là vùng chiến lược hiểm yếu nhất của miền Bắc nước Lào, bọn phái hữu, bọn CIA Mỹ.

Nơi đây hiếm yếu đến mức bọn Mỹ với con mắt chiến lược khá xa, đã đầu tư rất tích cực từ lâu. CIA Mỹ đã nắm được Vàng Pao, bỏ tiền ra xây dựng cả một đạo quân toàn người Mẹo, đông tới hàng vạn. Bọn Mỹ đã bỏ tiền ra nuôi cả cha mẹ vợ con của hàng vạn tên lính đặc biệt ấy. Một số trường học, một số trại chăn nuôi kiểu Mỹ cũng đã được mở ra rải rác trong rừng. Và khá nhiều sân bay dã chiến cho trực thăng, cho cả máy bay vận tải loạt nhỏ hạ cánh đã được xây cất. Mỹ đã có dự án xây dựng Long Chẹng thành một “thủ đô Mẹo" và biến cả vùng này (đông, tây Ka Xỉ và Phu Bia) thành một “vương quốc Mẹo".

[SaoVang]

Năm 1975, cách mạng Lào toàn thắng.

Các đồng chí lãnh đạo Lào đã kịp thời có những chủ trương, chính sách thích hợp đối với miền núi, mà trong đó mối quan tâm hàng đầu là: làm sao nhanh chóng tẩy sạch mọi ảnh hưởng và di họa của Mỹ, nhanh chóng thực hiện, tăng cường sự hòa hợp dân lộc, làm cho lất cả những người anh em Mẹo cùng tin tưởng, phấn khởi hòa mình vào cộng đồng dân tộc Lào, xây dựng một cuộc sống mới trên cả nước.
Nhưng cán bộ của Bạn còn quá thiếu, địa hình lại quá rộng và hiểm trở, cho nên ở nhiều nơi các đơn vị bộ đội hoặc cán bộ của chính quyền cách mạng Lào chỉ mới lướt qua được một lần, chủ yếu là để thu súng của quân đội phái hữu và tàn quân Vàng Pao.

Cũng tựa như những lớp sóng biển tràn qua những tảng đá, sóng rút đi, những tảng đá lại trơ ra như cũ... Nhiều xã mới tạm thời có chủ tịch mà chủ tịch lại là những nai bản cũ. Thậm chí nhiều nơi chưa có cả chủ tịch, trưởng thôn. Ở những nơi đó, bọn sĩ quan Vàng Pao, bọn ác ôn đầy nợ máu, bọn tề ngụy quỷ quái ngoan cố trước đây... vẫn còn ngồi lù lù như những con thú dữ.

Cũng đã có một số tên được lệnh của bọn cầm đầu bí mật vượt sông Mê Công sang Thái Lan. Những tên CIA đã đón đợi chúng ở đó để đưa vào những trung tâm huấn luyện trong rừng sâu. nhằm sẽ tung chúng trở lại nước Lào phá hoại khi có cơ hội.

Đến cuối năm 1977, mới sau có hơn hai năm, hai năm vút qua tựa như hai ánh chớp, nước Lào mới được giải phóng chưa kịp làm gì nhiều trên đống hoang tàn của những năm chiến tranh tàn phá.

Giữa lúc đó thì bọn CIA Mỹ, bọn phái hữu cũ đã tổ chức nổi phỉ trên khắp hai miền đông, tây Ka Xỉ và khắp cả vùng Phu Bia.

Trước hết là những tin: cán bộ bị bắt cóc hoặc bị bắn lén ở giữa đường: nay ở miệt Phu Bia, mốt ở vùng kế cận Ka Xỉ. Tiếp đó là những cuộc phục kích xe đò trên suốt dọc đường 13 từ Luông Pha Bang xuống đến tận đèo Phu Pha cách thủ đô Viêng Chăn chỉ có hơn 40 ki lô mét. Rồi từng nhóm, từng đoàn dân quân trung thành với Chính phủ Lào cách mạng máu me đầy người chạy thoát được trở ra Ka Xỉ hoặc Bản Son (huyện lỵ của vùng Phu Bia) đã kể lại tất cả những gì đang xảy ra ở khắp nơi trên các triền núi hiểm trở, sâu hút ấy.

Bấy giờ đang là mùa đông năm 1977, những tin tức ấy đã được mau chóng tập hợp và hệ thống lại. Không phải chỉ riêng tin ở Phu Bia và Ka Xỉ, mà một bức tranh về tình hình chính trị, quân sự chung của toàn nước Lào đã được dựng lên khá sáng tỏ: kẻ thù của nước Lào (bọn Mỹ, bọn tàn quân phái hữu như ta đã biết) đã bắt đầu một chiến dịch rộng lớn nhằm lật đổ chính quyền cách mạng. Chúng đã tung về hàng loạt sĩ quan và đặc vụ. Vùng núi Phu Bia và Ka Xỉ ở Bắc Lào đã được chúng chọn làm trọng điểm. Trong khi đó. Ở nông thôn, đồng bằng, kể cả ở thành thị địch cũng đã tổ chức được một số cơ sở bí mật. Nước Lào đã đứng trước một hiểm họa mới.

Mặt trận 1A đã được Bộ Quốc phòng nước Lào thành lập, nhằm trước hết đập tan lực lượng thù địch ở nơi trọng điểm: Phu Bia và đông tây Ka Xỉ.

Tình hình địch trong địa bàn đã được hội đủ: ở Phu Bia có hai tên trùm sỏ cầm đầu là Say Sua Giàng và Dong Dua Hờ. Có cả một mụ đàn bà tên là Nàng Cợt xưng vua (nhưng thực chất cũng là dưới sự chỉ huy của Say Sua Giàng và Dong Dua Hờ). Tù binh khai và dân báo: còn có thêm bốn tên sĩ quan của chính phủ phái hữu cũ mới được tung từ Thái Lan trở về, làm cố vấn cho bọn chì huy phỉ tại chỗ.

Còn ở Ka Xỉ địa hình cũng rất hiểm trở và phỉ nổi lên cũng rất dữ. dưới sự chỉ huy của một tên thủ lĩnh tên gọi Koóng Sừ. Tên này cũng có một số sĩ quan phái hữu và của Vàng Pao ở Luông Pha Bang giúp sức lập thành một ban tham mưu. Chúng thường xuyên liên lạc với CIA trên đất Thái Lan qua điện đài. Tuy vậy. cũng có phần khác với Phu Bia. Ở đây phỉ không tập trung thành những đơn vị lớn mà chủ yếu phân tán, khống chế dân ở từng địa phương. Chúng đã tiêu diệt chính quyền cách mạng Lào ở các cơ sở một cách rất tàn bạo. Koóng Sừ đã cho kéo cờ trước cửa nhà y - một lá cờ quỷ quái nào đó. Khẩu hiệu được tung ra "Tiêu diệt bọn Lào đỏ". "Tiêu diệt bọn cách mạng!".

[SaoVang]

Quả là quái độc, quân thù đã chọn, đã nhằm đúng vùng núi chiến lược hiểm yếu này với các bộ tộc Mẹo anh em rất kiên cường, rất thông minh và thiện chiến, nhưng cũng rất hồn nhiên, nhiều khi đến ngây thơ, dễ bị kẻ thù lường gạt. Suốt hơn mười năm qua, bọn Mỹ với rất nhiều tiền bạc, hàng hóa và biết bao luận điệu xuyên tạc, phỉnh phờ đã làm cho chẳng ít những người anh em Mẹo trên triền núi mênh mông này bị đầu độc bằng những tư tưởng vị chủng. Họ luôn luôn bị xô đẩy vào những cuộc anh em chém giết lẫn nhau, gây nên những mối hận thù dân tộc giả tạo, nhưng cũng xiết bao ghê gớm.

Giờ đây ngọn lửa phản loạn lại bị quân thù khơi bùng dậy. Những người Mẹo anh em bị dối lừa, bị đầu độc từ lâu lại cầm lấy súng như những người bị quỷ ám, râu tóc bù xù, mê muội lao vào những cuộc bắn giết, chống đối, cướp phá.

Từng bản Lào đã bị đốt trụi. Nhiều cán bộ Lào đã bị cắt cổ, moi gan. Máu người Lào lại chảy. Máu Lào Cang, máu Lào Lùm, máu cả Lao Sủng (Mẹo) lại chảy (Nước Lào có nhiều dân tộc nhưng chủ yếu có ba dân tộc lớn là Lào Lửng ở dưới đồng bằng, Lào Cang ở miền núi và Lào Sủng (Mẹo) ở cao nhất.). Bọn CIA ngồi bên kia sông Mê Công đang rất khoái trí nhìn sang.

Mặt trận 1A đã bắt đầu hành động. Một mặt ra sức kêu gọi, một mặt buộc phải nổ súng khi cần thiết. Khu vực Nàng Cợt đã được nhanh chóng giải tỏa. Người đàn bà do CIA huấn luyện ấy đã bị bắt sống. Một số đơn vị Quân giải phóng Lào đã bắt đầu được lệnh tiến công Tào Phu Bia ...

Trong khi đó, Đoàn 3 đơn vị quân tình nguyện Việt Nam được Bạn yêu cầu phối hợp cũng bắt đầu được lệnh cho một số đơn vị nhỏ tiến vào Pha đeng - Pha Lai ở phía đông Ka Xỉ, phối hợp với các đơn vị Quân giải phóng Lào, vừa giác ngộ dân, vừa đập tan âm mưu dịch.

Nhưng ở đây, bọn Koóng Sừ đã áp dụng một chiến thuật khá mềm mại. Chúng tránh tất cả các lực lượng của liên quân Lào - Việt. Chúng vét dân, lùa vào sâu trong rừng hoặc đưa chạy dạt sang những miền chưa bị vây quét. Chúng đã thực hiện một cái gì đó gần giống như là một thứ "vườn không nhà trống".

Nhưng không phải chúng rút chạy hết. Một số tổ chim sẻ đã được bố trí ở lại, phục trên các ngọn núi, khe hiểm ở quanh các làng bản. Một chiến sĩ Lào hoặc Việt xuống suối lấy nước. Păng! Một thương vong. Một chiến sĩ khác vào rừng lấy củi. Păng! Lại một thương vong. Một tổ trinh sát băng mình theo tiếng súng, sục vào sâu. Ầm! Một trái mìn nổ. Thêm mấy thương vong nữa... Cứ như vậy chúng đã bắn, đã chọn những chỗ ẩn nấp tốt nhất, chặt chạc cây cắm sẵn để đặt súng mà tỉa những chiến sĩ Lào, Việt

Chúng bắn hạ cả những người dân lành còn ở lại, không chịu đi theo chúng. Chúng đã bắn. Chúng quấy rối ở tất cả những nơi bộ đội Bạn và bộ đội ta lạm dừng chân hạ trại. Chúng quấy rối, tiêu hao cả những đoàn quân tải gạo, tải đạn từ ngoài đường 13 vào, nhằm cắt đứt tuyến tiếp tế ở phía sau cho các phân đội tác chiến trong núi.

Chúng ẩn như ma, nhanh như sóc. Lắm khi chạm trán nhau ở giữa đường, chưa kịp giương súng, chúng đã nhào xuống, lăn bon xuống sườn núi dốc, rồi mất hút trong những đám lau sậy hoặc cây rừng rậm rạp.

Phỉ đã vậy, trời lại mưa lầm tã. Mưa ngày này qua ngày khác. Dốc đứng. Đá tai mèo. Đường trơn. Suối sâu. Thác dữ. Rừng rậm. Mới trong vòng có mười ngày, quần áo chiến sĩ ta đã tan nát. Nhiều chiến sĩ đã bị nước ăn chân, lở loét đi không nổi. Phải khiêng, cõng nhau. Cuối cùng, phân đội 9 đã được lệnh để lại một số nhỏ chốt ở Pha đeng - Pha Lai, còn bao nhiêu rút ra đường 13, củng cố lại, đồng thời tranh thủ sản xuất lúa gạo nhằm tính kế hoạt động lâu dài.

Như vậy, đợt tiễu phỉ ở Pha đeng - Pha Lai (đông Ka Xỉ) có thể coi như đã thắng mà cũng có thể coi như chưa thắng. Koóng Sừ đã thoát. Lực lượng phỉ rút chạy được phần lớn. Chỉ bắt được không đáng kể là bao. Nhưng quan trọng hơn cả là hầu hết dân trong vùng đã bị phỉ bắt đi theo. Những người chiến sĩ cách mạng khi tiến vào những làng bản trống trơ, tâm trạng vô cùng buồn bã và tức giận.

[SaoVang]

Trinh sát báo cáo về: Koóng Sừ và đại bộ phận lực lượng của chúng đã chạy sang tập trung ở vùng núi Pha Lai - Pha Côi - phía tây Ka Xỉ. (cách thị trấn trên mười - ki lô mét theo đường chim bay). Nhân dân bị cưỡng bức đi theo chúng. cũng đang tập trung cả ở đó.

Chính vì vậy mà có cuộc họp hôm nay ở thị trấn này giữa chỉ huy trưởng mặt trận 1A với Đoàn 3 và một số đơn vị phối hợp. Nhất định sẽ phải tiến vào Pha Côi! Nhưng lần này vào Pha Côi sẽ phải làm sao đây để không lại rơi vào tình trạng như ở Pha đeng - Pha Lai? Lần này làm sao phải giành được dân, phải đập tan được âm mưu của địch lừa gạt dân, kích động hận thù, đánh thật ra không có gì là khó hết. Khó nhất vẫn là làm sao thức tỉnh được những tâm hồn bị đầu độc. Muốn vậy, đường lối của Đảng bạn đã chỉ rõ, phải tiến hành phối hợp thật tốt ba mặt: chính trị, kinh tế và quân sự; không thể đơn thuần quân sự.

“Cơn sốt phản loạn" nay đang tấy lên. Dường như trai tráng, đàn ông Mẹo đã bị dụ dỗ hoặc bị bắt buộc cầm súng đánh lại cách mạng khá đông. Do đó gia đình nào chẳng có phỉ? Mà với người Mẹo, tình cảm gia đình lại là một cái gì vô cùng sâu nặng. Khi một người trong gia đình họ bị bắt hoặc bị trúng đạn ngã xuống là tất cả những người còn lại, kể cả bà già, trẻ nhỏ thường chỉ còn thấy ngút lên những ngọn lửa căm hờn bất kể phái trái nữa.

Ở Pha đeng - Pha Lai, được nghe nói: một đơn vị Bạn khi tiến vào một địa điểm có địch chống cự mạnh, các chiến sĩ đã buộc phải nổ súng. Một tên phỉ đang nấp ở trong nhà bắn ra. Nó bị trúng đạn gục xuống. Vợ nó đang ôm con núp ở bên lập tức ném đứa trẻ, chồm tới bên xác chồng nhặt lấy cây súng đưa phắt lên vai. Một chiến sĩ thiếu kinh nghiệm chạy lên. Anh bị bắn chết liền. Người đàn bà ấy bị bắt không khó khăn lắm. Nhưng thật lạ, chị ta không hề tỏ vẻ sợ hãi, cứ đứng trân trân giữa xác hai người đàn ông - một người là chồng chị, một người là chiến sĩ cách mạng.

Một tiểu đội trưởng tiến lại. Anh đề nghị cho bắn chết kẻ đã giết chiến sĩ. Nhưng đồng chí chỉ huy đã ứa nước mắt, giơ tay cản lại. Anh căn dặn phải đối xử tử tế với người đàn bà ấy, và phải săn sóc đứa trẻ. Dần dần sẽ nói cho chị hiểu tất cả cội nguồn của tấn bi kịch đẫm máu này chính là do bọn CIA Mỹ đang còn giấu mặt...

Không. Chúng ta không thể nào diệt trừ được phản loạn bằng bắn giết. Cũng như ta không thể nào lấy máu để gỡ các hận thù và xóa bỏ những điều hiềm khích. Thêm một người chết, chỉ thêm một oán hờn ...

Lê Dân vẫn đi đi lại lại. Người thư ký của Huyện ủy đã đưa ra nước ngọt và thuốc lá, nhưng anh vẫn không hề hay biết.

Ngoài trời vẫn nắng chói chang. Chợt có tiếng động cơ và cánh quạt phành phạch. Lê Dân nhìn ra: một chiếc trực thăng kiểu Mỹ cũ từ xa đang bay tới. Nó lượn một vòng trên thị trấn. Không khí bỗng như náo nhiệt hơn lên một chút. Lũ trẻ con hò reo inh ỏi chạy ra, chỉ chỉ trỏ trỏ.

Rồi chiếc trực thăng từ từ đáp xuống sân bay dã chiến ở cuối phố.

Mười lăm phút sau, một chiếc "Díp" lao tới như tên bắn trong đám bụi mù. Chiếc xe phanh cứng trước ngôi nhà quân cụ (bây giờ là một cơ sở của huyện). Lê Dân vui vẻ ra đón.

Chỉ huy trưởng mặt trận 1A cùng trưởng ban tác chiến tỉnh đội Viêng Chăn và tiểu đoàn trưởng hỏa lực từ trên xe nhảy xuống, bước nhanh lên các bậc thang gỗ. Cả ba đều đen cháy, đội mũ vải có lưỡi trai da láng, vai đeo túi tài liệu và lưng mang súng ngắn.

Chỉ huy trưởng siết chặt tay Lê Dân. Giọng anh mạnh mẽ và cứng cỏi:

- Một tin mới anh ạ. Vừa bắt được điện của chúng: Đêm nay ở tọa độ XY đông Ka Xỉ sẽ có máy bay không sơn cờ hiệu thả năm tạ thuốc nổ và năm mươi AK cùng bốn điện đài. Một tin nữa: Vàng Pao từ Băng Cốc đã bí mật lên đường sang một nước... láng giềng.

[SaoVang]

*
*   *

Đêm đã khuya. Dãy Pha Côi kéo dài che lấp cả một mảng trời phía tây. Đã chớm lạnh. Những con mang tác dài trên những sườn núi đầy gió tối tăm.

Trên một ngọn núi đất nằm sâu hút giữa vừng núi non trùng điệp hiểm trở ấy, thấp thoáng hiện lên một bản Mẹo. Chừng năm mươi nóc nhà. Xa nom như một tổ chim nhỏ xíu le lói có ánh lửa.

Trong một căn nhà lẻ loi tách ra ở cuối bản, một cặp vợ chồng Mẹo vẫn còn thức. Căn nhà thật tiều tụy. Mái lợp một nửa bằng tôn Mỹ, một nửa bằng tre lồ ô với những mảnh gỗ thùng của Mỹ. Trong nhà, nền đất gồ ghề, nhớp nháp, áo quần rách vá mắc thành từng búi ở đầu nhà. Hai đứa trẻ, một trai một gái trạc sáu, bảy tuổi đã ngủ, nằm co ro trên một tấm dạ bò trải dưới đất! Cạnh đó là bốn con lợn bẩn thỉu, cũng nằm ngủ lăn lóc bên một máng cám và rau rừng đã chua lòm, nhớt nhát. Giữa nhà, một bếp lửa đang cháy bập bùng.

Dua Lô, người chồng, đang ngồi im lặng cời lửa. Nó còn trẻ, có lẽ chưa quá ba mươi, mái tóc bẩn thỉu để dài xòa xuống chấm tới ngang tai. Hai gò má cao. Đôi mắt một mí nhỏ, đầy vẻ gan góc. Một chiếc vòng bạc lớn trễ xuống gần ngang bộ ngực khá nở nang của nó. Tấm áo đen may chẽn mở phanh, không xứng hợp lắm với chiếc quần dạ lính màu cứt ngựa rộng thùng thình có hai chiếc túi ở hai bên đùi rất to. Một cây AK mới tinh đặt ở dưới chân nó cùng một chiếc túi dết Mỹ đã cũ rích bên trong lủng củng mấy băng đạn.

Y Nu vợ nó còn trẻ hơn, đang ngồi xe dây lanh ở xế bên. Đó là một người đàn bà đẹp, một vẻ đẹp hoang dại với một khuôn mặt có hai gò má cao, hồng rực như đào chín và một đôi mắt một mí xếch lên rất sáng. Chị ta đã bỏ tấm khăn Mẹo, buộc gọn tóc ở sau gáy nhưng vẫn mang tấm vải thêu sặc sỡ cổ truyền ở trước bụng. Y Nu xe lanh, chốc chốc lại liếc nhìn chồng, vẻ mặt đầy lo lắng, băn khoăn.

Dua Lô vẫn ngồi đó. Ngọn lửa hắt cái bóng của nó lên tấm vách sau nhà, chập chờn, kỳ dị. Người vợ bỗng phá sự im lặng, cất tiếng hỏi:

- Đêm nay được nghỉ. Đêm mai liệu anh có phải đi đón máy bay nữa không?.

Người chổng không quay lại, đáp khó khăn:

- Không biết!.

- Đêm vừa rồi, cũng may là họ không phục đúng chỗ bọn đang đợi máy bay. Nếu không thì...

- Sợ gì! - Người chồng vẫn đáp cộc lốc.

Người vợ tiếp tục hỏi:

- Nếu đêm mai ông đại úy vẫn gọi, anh lại phải đi chứ?

- Đi chứ, sao không đi?.

Người vợ thở dài:

- Không việc gì là người ta không gọi đến anh! Anh như con trâu con ngựa vậy thôi...

[SaoVang]

Người chồng bỗng hất cao mặt đôi mắt quắc lên:

- Sao mày vẫn nói tao làm phỉ? Mày chưa quên cái miệng lưỡi Hội phụ nữ của mày sao?

Người vợ vặn lại:

- Vậy anh đã hoàn toàn quên những người cách mạng đã cứu giúp anh khỏi chết đói và tật bệnh rồi sao?

Người chồng cúi gằm mặt:

- Phải!

Rồi nó hất mái tóc ra sau, cả khuôn mặt xương xương hoang dại lộ ra. Nó lặng đi một lát, sau đó mới nói một hơi liền, như muốn trút hết những cái gì đã dồn nén trong lòng nó từ lâu:

- Phải? Tao quên rồi! Họ tốt với tao, nhưng họ cũng không tốt với tao. Họ đã nghi bố tao làm phỉ. Nhưng ông ấy đâu có làm phỉ? ông ấy ức quá đã phải ăn lá độc mà chết. Lúc ấy tao còn nhỏ. Rồi tao lớn lên. Tao sẵn sàng quên chuyện cũ. Nhưng khi tao thành phật, vứt bó oán thù thì họ lại tiếp tục chồng chất nghi ngờ. Dần dần tao biết. Tao đau cái đầu quá. Họ đã nghi cả tao, không cho tao làám cái gì hết. Thế rồi họ lại giết cả em trai tao ở Bản Sơn. Nó có tội tình gì? Bên Thái Lan người ta cho một bọn về bên này. Chính bọn ấy đã đốt kho của mậu dịch. Người cách mạng có biết đâu! Lại đổ cho em trai tao, vì thấy nhà nó ở gần đấy. Họ đã bắt rồi bắn nó... Tao đã thề phải trả thù cho nó. Thì may sao ông Koóng Sừ lại kêu gọi dân Mẹo ta nổi dậy đánh bọn cách mạng, để đón ông Vàng Pao, đón người Mỹ, toàn những người tốt, bạn tốt trở về. Vậy mà mày dám bảo tao làm phỉ. Mày đã quên chính ông Koóng Sừ cũng đã từng đi theo bọn cách mạng và làm đến chức cán bộ à? Vậy mày cũng gọi ông ấy là phỉ ư?

- Ông ta là nai bản cũ! ông ta theo cách mạng là trá hàng đấy thôi! Cái bụng ông ấy chỉ ưng làm phản, ai cũng biết. Nhưng mà thôi! Tôi là vợ anh. Tôi phải khuyên can anh. Anh sống tôi cũng được sống. Anh mà chết tôi cũng sẽ phải chết theo anh. Quả thật, tôi sợ lắm. Càng ngày tôi càng sợ cho anh ...

Đôi mắt của Dua Lô bỗng như hai cục than hồng. Nó ngắt lời vợ nó:

- Mày sợ cái gì? Mày hèn quá!

- Tôi không hèn đâu, nhưng nhìn những người từ Pha Lai, Pha đeng chạy về đây khổ cực quá lắm. Lại được tin bên Phu Bia nữa. Cách mạng họ đã bắt đầu ra tay. Những người như ông Koóng Sừ, như anh rồi không biết sẽ ra sao?

Người chồng nghiến răng lại. Tóc nó xõa xuống che gần kín cả khuôn mặt:

- Chúng nó sẽ vào cả Pha Côi hả? Chúng nó sẽ chết. Chúng nó sẽ phải bỏ xác ở đây! Y Nu! Mày hèn quá. Mày không phải là người Mẹo ta nữa.

Dua Lô như một con thú. Người vợ lặng đi. Chị ta bắt đầu cảm thấy sợ hãi thực sự. Sợ hãi sự hung bạo của người chồng mà chị ta đã quá yêu thương; sợ hãi cả sự tối tăm, lầm lạc của hắn... Giữa lúc đó bên ngoài chợt có ánh đèn pin vụt chiếu lóe. Rồi có người gọi:

- Dua Lô, mở cửa?

Người vợ tái mặt. Chuyện gì vậy? Người ta lại gọi chồng chị đi đâu giữa đêm khuya nữa?

Tiếng đập cửa mạnh hơn.

[SaoVang]

Dua Lô đứng dậy.

Cánh cửa hé mở. Bóng tối và gió lạnh ập vào.

Một bộ mặt nhem nhuốc với một mái tóc dài lõa xõa hiện ra cùng lúc với một cái mặt đen cháy nhỏ thó:

- À Xẩm Tu! - Dua Lô vui vẻ thốt lên.

Xẩm Tu cũng là một tay súng lợi hại của bản này.

- Có khách! - Xẩm Tu thì thào rồi khẽ đứng né sang một bên cửa.

Một người nhỏ bé thoắt bước vào, nhanh như một con báo. Nó đội mũ nồi bằng dạ đen, mặc một chiếc áo va-rơi của sĩ quan Mỹ trước đây, quần bó chẽn, chân mang giày vải cao cổ, kiểu của những người leo núi. Một khẩu súng ngắn cộm ở bên sườn y.

Người khách dừng lại, hất cao mặt. Một khuôn mặt rám nắng với một đôi mắt dài, sắc như dao và một cái mũi hơi quắm xuống - tướng của những người nham hiểm và đầy tham vọng - hiện lên dưới ánh lửa. 

- Phạ ơi! ông...

Dua Lô bỗng tròn mắt. thốt lên mấy tiếng lắp bắp, rồi thụp ngay xuống lạy dưới chân người khách mới tới:

- Phạ ơi? ông... ông thiếu tá?

Người khách nhếch miệng cười, đỡ y dậy:

- Mày vẫn còn nhận ra tao sao, Dua Lô?

Dua Lô vẫn chưa hết xúc động:

- Làm sao mà tôi lại quên được thiếu tá? Năm 1970, khi chưa có bọn cách mạng về đây, tôi đã được đưa về Long Chẹng cùng dân bản này để xây cất lô cốt cho tướng Vàng Pao. Tôi đã được biết thiếu tá. Thiếu tá đã dùng tôi để chăn ngựa và hầu hạ thiếu tá ít lâu. Sau đó thiếu tá sang Mỹ, thiếu tá mới cho tôi trở về Pha Côi...

Người khách ngồi xuống bên bếp lửa, hơ tay cho đỡ lạnh, y có vẻ khá mệt mỏi: 

- Mày có trí nhớ khá tốt đấy, Dua Lô ạ?

Dua Lô sung sướng, bạo dạn hơn:

- Thưa thiếu tá, vậy thiếu tá đi những đâu và làm gì từ bấy đến nay?

Đôi mắt sắc lạnh của người khách ánh lên một tia giễu cợt:

- Mày vẫn bồng bột và hay bép xép như trước vậy sao, Dua Lô?

[SaoVang]

Dua Lô thoắt tái mặt. Nó hiểu: thế là nó đã phạm một tội nghiêm trọng là không biết giữ bí mật cho cấp chỉ huy. Dường như hiểu được sự sợ hãi của tên đầy tớ cũ người khách an ủi:

- Nhưng không sao! Tao cũng có thể nói sơ qua cho mày hiểu: tao ở ngoại quốc được thượng cấp phái về. Dân Mẹo sắp bị tàn sát hết. Tao có nhiệm vụ về trực tiếp giúp đỡ ông Koóng Sừ.

- Giàng ơi? Vậy thì phúc cho dân Mẹo ta quá! 

- Dua Lô? - Tên phỉ dẫn đường lúc này mới khe khẽ xen vào - Mày không thấy thiếu tá à, mà bây giờ ngài là đại tá rồi. Mày không thấy đại tá đi bộ đường xa mệt rồi sao? Mày hỏi nhiều vậy? Mày bảo vợ có gì đem ra đây để đại tá xơi tạm...

- A! Xin có, xin có!

Dua Lô đứng dậy. Nó xì xầm với vợ mấy câu. Lát sau, người đàn bà khép nép, cung kính đem tới trước mặt người khách lạ một vò rượu, một miếng thịt nai đã sấy khô từ lâu trên bếp lửa. Người khách không nhìn vào vò rượu và tảng thịt đặt dưới đất mà nhìn như cắm vào gương mặt hồng hào xinh đẹp cùng bộ ngực nở căng tuyệt vời của thiếu phụ hé lộ trắng ngần khi chị cúi xuống đặt vò rượn.

- Xin mời đại tá. Nhà tôi quá nghèo. Đại tá lại về bất chợt ...

Người khách phác một cử chỉ an ủi:

- Không sao. Mày vẫn biết nhớ chủ cũ là tốt.

- Thưa đại tá! Đại tá mệt, xin ngủ qua đêm tại đây. Tôi bảo đảm an toàn...

Người khách ném một cái nhìn rất nhanh về phía Y Nu lúc đó đã ngồi thu mình trong bóng tối ở gian bên. Người khách mỉm một nụ cười tiếc rẻ:

- Tao cũng muốn nghỉ lại. Hiềm vì công việc của tao quá gấp. Tao phải gặp ông Koóng Sừ ngay trong đêm nay. Tình hình khá nghiêm trọng đấy. Thám báo cho biết: địch đã tập trung quân ở Ka Xỉ, Pha Côi có thể sẽ là mục tiêu tiến công chỉ trong nay mai thôi.

Người vợ dỏng tai nghe. Gương mặt chị ta thoắt lại tràn ngập nỗi lo sợ. Nhưng Dua Lô hất cao mặt. đôi mắt y nhọn hoắt lại. Nó có đầy đủ khí sắc của một tín đồ sẵn sàng chết vì một ma giáo nào đó:

- Thưa đại tá? Chúng tôi sẵn sàng để đổi mạng với tụi nó.

- Giàng ơi ? - Người vợ bật lên một tiếng kêu nho nhỏ trong bóng tối .

Người khách ném một cái nhìn ranh mãnh. giễu cợt rồi bắt đầu ăn. Khi đã ăn, y không nói nửa lời. Có lẽ y đã đói lắm. Bấy giờ Dua Lô mới để ý nhìn kỹ thấy hai ống quần và đôi giầy vải của nó đã sũng nước và đầy bùn đất lẫn cỏ may. Hiển nhiên nó đã phải đi bộ một chặng rất dài. Lát sau, người khách vươn vai, đứng dậy, xốc lại bao súng.

- Thôi! Tao đi đây, Dua Lô! Mày tốt lắm. Vợ mày cũng tốt lắm. Tao sẽ có lúc cần dùng tới mày. Tao sẽ cất nhắc mày... .

- Trăm ngàn lần tôi đội ơn đại tá!

- Nhưng phải giữ cái miệng mày đấy! Câm không được nói cho ai biết là tao đã về đây. Hiểu chưa?

- Thưa đại tá, hiểu rồi.

Người khách liếc nhìn lại vợ Dua Lô, rồi cúi khom người thoắt bước ra, không chào hỏi ai một lời nào nữa.