Số phận Lữ dù 3 Nguỵ Sài Gòn

[SaoVang]

Căn nhà chỉ còn lại hai vợ chồng.

Y Nu đến bên chồng. Cặp mắt chị ta long lanh:

- Dua Lô! Anh thấy chưa? ông ta nói quân cách mạng sắp vào Pha Côi rồi ...

Dua Lô nhếch miệng cười:

- Vào sao nổi !

- Anh quá tin ở anh. Anh quá tin ở những người chỉ huy của anh ...

- Sao không tin? Bây giờ chúng tao có cả người Mỹ giúp. Cấp trên lại phái người về trực tiếp thế này... Mà nếu không, tao cũng dám đánh. Tao đã nói rồi, tao đánh cho đến khi nào máu tao chảy kiệt, như sông suối mùa khô, thịt xương tao tan ra như khói trời mùa gió. Mày không nghe ông đại tá nói đấy ư? Dân Mẹo ta sắp bị tiêu diệt. Phải cứu lấy dân Mẹo, tao phải trả thù cho cha tao, cho em tao nữa!

- Giàng ơi. Làm sao cho đầu óc anh khỏi điên cuồng, làm sao cho bụng dạ anh khỏi tối tăm, độc địa. Giàng ơi ? Tôi chết mất! Tôi chết mất!

Y Nu bật khóc nức nở. Dua Lô trừng mắt. No bực tức hết sức. Tại sao lại khóc? Rõ ràng Y Nu vẫn chưa hề quên nó là Hội phụ nữ bản! Giàng bắt nó đi. Bọn cách mạng quả là đã thu hết cả ba mươi hai linh hồn của nó rồi!...

*
*   *

Cũng trong đêm ấy, cách thị trấn Ka Xỉ không bao xa, những phân đội tham chiến của Đoàn 3 đã dàn ra trên mặt đường 13. Tất cả đều được trang bị gọn nhẹ. Hỏa lực đi cũng rất thích hợp với chiến thuật tác chiến trên rừng núi.

Đêm tối mờ mờ. Gió thổi dào dạt trên các ngọn lau rậm chạy suốt hai bên con đường lổn nhổn sỏi đá.

Trong bóng đêm. không nom thật rõ từng gương mặt, chỉ thấy những vóc người nhỏ nhắn, nhanh nhẹn với những bộ quân phục đã gần như bạc trắng, những vòng ngụy trang, những bao đạn và những cây súng đầy mùi dầu mỡ.

Quân ta ngồi rải ở bên đường. Hết sức im lặng. Thỉnh thoảng mới thấy những tiếng rì rầm nho nhỏ và những tiếng truyền lệnh lan dài theo gió. Không một đốm lửa thuốc lá. Không một tiếng ho nhỏ.

Lê Dân ra tới mặt đường. Anh đi dọc hàng quân, ngắm nhìn những người đồng đội đã cùng anh vào sống ra chết, lăn lộn bao năm trên chiến trường miền Nam của Tổ quốc. Diệt Mỹ, đánh ngụy. Đánh cả lũ chư hầu Nam Triều Tiên, bọn tay sai Thái Lạn... Các anh đã đụng đầu và đánh bại gần như đủ mặt những đơn vị ác ôn khét tiếng của quân thù. Giờ đây, cũng không ngờ lại cùng nhau vượt núi băng rừng, theo tiếng gọi thiêng liêng tình nghĩa, với tinh thần quốc tế vô sản, bọn anh đã có mặt ở nơi xa xôi này, trên đất nước Lào anh em, để một lần nữa lại vào trận.

Lẽ cố nhiên đối tượng tác chiến bây giờ không giống như trước. Phương thức tác chiến giờ đây cũng không như hồi đánh Mỹ ở quê nhà. Và các chiến sĩ tình nguyện Việt Nam cũng chỉ được gánh vác có một phần nhỏ nhiệm vụ, được phối hợp trên một hướng dưới sự chỉ huy của Bộ chỉ huy mặt trận do các đồng chí Lào phụ trách.

Nhưng dẫu sao, Lê Dân vẫn cảm thấy lòng mình phấn kích đặc biệt với những niềm háo hức, hăng say tương tự như trong những giờ phút trước khi nổ súng trước đây. Anh nhận thấy các chiến sĩ của mình cũng có tâm trạng như vậy. Tất cả đều sẵn sàng vì nền độc lập, vì hạnh phúc chung của nhân dân Bạn và ta mà dấn thân vào lửa đạn. Sẵn sàng hy sinh vì Bạn cũng như đã từng sẵn sàng hy sinh tất cả vì Tổ quốc của chính mình. Cũng vì thế, anh nhìn thấy các chiến sĩ ta hôm nay dường như thấy đẹp hơn lên nhiều lắm.

[SaoVang]

Anh dừng lại trước đơn vị trinh sát. Bao giờ cũng vậy anh vẫn thầm dành cho những người lính thuộc binh chủng này một tình cảm riêng biệt. Anh vốn cùng xuất thân là lính trinh sát, thứ lính thiện chiến, can trường, và có tâm hồn phóng khoáng.

Nguyễn Nam, đội trưởng trinh sát nhận ra Chính ủy của mình, mềm mại và nhanh nhẹn đứng dậy, thoát khỏi bóng tối của một lùm cây bên đường.

Lê Dân siết chặt tay chàng trai mảnh dẻ có một sức bền và gan góc đã nổi tiếng này. Anh kéo Nam cùng ngồi xuống. Đám lính trinh sát nhanh chóng vây quanh lấy anh.

- Thế nào các đồng chí? Chuyến này ta đổi cách đánh. Vừa trinh sát. vừa tác chiến luôn không như ở Pha đeng - Pha Lai nữa. Lần ấy trinh sát vào trước, nắm tình hình xong quay ra báo cáo, rồi mới dẫn quân vào. Như vậy dễ lộ, địch có thời gian lùa dân rút hết sạch. Vậy lần này lính trinh sát đồng thời là chiến binh luôn đấy. Các đồng chí nắm vững cả rồi chứ?

- Báo cáo, vững cả rồi ạ!

Lê Dân gật đầu :

- Nhưng, quan trọng hơn hết, tôi thấy cần phải nhấn mạnh lại với các cậu: lần này phối hợp với quân Bạn phải làm sao nhanh chóng đập tan mọi sự kháng cự của bọn phỉ đã đành, còn giải phóng được nhiều dân nữa. Phải giành lại dân, các đồng chí hiểu chứ. Giác ngộ dân, giành lại dân, vấn đề quyết định đấy chứ không phải là vấn đề quân sự.

Những tiếng cười bỗng nổi lên.

- Sao lại cười? - Lê Dân ngạc nhiên.

Nam vuốt lại để tóc xõa xuống trán, đỡ lời hộ anh em:

- Báo cáo, anh em cười là vì lại nhớ tới câu chuyện tìm dân ở Pha đeng - Pha Lai vừa rồi. Bộ đội mình thì đứt hơi. Khổ quá sức là khổ. Mà dân thì có một số người bị địch lừa gạt, cứ thoáng thấy bóng quân Bạn, quân ta là chạy liền. Chạy đến nỗi những tay trinh sát cừ khôi nhất của Bạn, của ta cũng không đuổi kịp. Có những bà già đã năm, sáu mươi tuổi mà quân Bạn. quân ta chạy cũng không hơn. Còn nhớ cậu Văn bữa ấy thấy hai cô gái đang làm nương, mừng quá, rón rén bò tới. Rồi bắc loa tay lên gọi: "Này, này các chị ơi...". Chưa kịp nói hết câu họ đã chạy vụt đi như hai ánh chớp. Tài hoa như cậu Văn, nổi tiếng như cậu Văn về môn chạy nước rút mà khi lao theo chỉ còn kịp chộp được gấu váy của một cô. Chiếc váy tụt lại, còn cô gái thì biến mất dưới sườn đồi đầy cây rậm ...

Cả bọn cười phá. Riêng Lê Dân vẫn nghiêm trang:

- Chớ có cười. Đó là chuyện đau lòng và cũng là khó khăn lớn nhất của chúng ta đấy

Toán chiến sĩ gật đầu, không cười nữa. Lê Dân tiếp:

- Các đồng chí chắc vẫn luôn nhớ: theo nguyện vọng chung của cả hai nước Việt - Lào, chúng ta sang đây để phối hợp bảo đảm nền an ninh của nước Lào anh en, chống lại tất cả mọi quân thù độc ác hoặc ra mặt, hoặc giấu tay của nước Lào. Chúng ta sang đây như những người tình nguyện. Nay bọn CIA, bọn phái hữu cũ xúi giục một số dân chậm tiến của Bạn, làm bạo loạn, còn chúng thì giấu mặt ở phía sau. Chúng muốn dùng người Lào đánh lại người Lào, gây nên hận thù chồng chất. Thâm độc là ở chỗ đó, là phải hiểu thật kỹ điều này và nắm vững đường lối của Đảng nhân dân cách mạng Lào giải quyết vấn đề phỉ là phải giải quyết phối hợp chặt chẽ cả ba mặt: chính trị, kinh tế, quân sự, mà cơ bản là chính trị, giành dân, giác ngộ dân, tổ chức tốt hơn nữa đời sống cho dân. Cho nên, nói thật với các đồng chí, được yêu cầu tham gia tiễu phỉ tôi không lo gì, chỉ lo các đồng chí quên hoặc coi nhẹ công tác tuyên truyền, giác ngộ vận động dân, kể cả công tác vận động. Giác ngộ chính bọn phỉ. Vì phỉ là gì? Cơ bản là những người dân chậm tiến, bị địch lừa gạt, ép buộc làm loạn mà thôi.

[SaoVang]

Các chiến sĩ đứng vây quanh mỗi lúc một thêm chăm chú. Họ như đã hiểu thêm ra được khá nhiều về nhiệm vụ của mình mà họ tưởng rằng đã hoàn toàn thấu hiểu, không có gì còn cần phải nói nữa.

Lê Dân nói thêm về những yêu cầu cụ thể, kể cả những biện pháp cụ thể về công tác vận động dân ở vùng này, rồi anh đi tới một đơn vị bộ binh. Anh dừng lại ở một tiểu đội, toàn lính trẻ. Phần đông họ là học sinh mới rời ghế nhà trường, khoác áo quân nhân từ 1974. Họ đã được tham dự cuộc tổng tiến công và nổi dậy xuân 1975 ở Tổ quốc. Nhưng từ bấy đến nay họ vẫn chưa một lần được về thăm nhà. Cuộc chiến đấu đã kéo họ đi miết. Đất nước được giải phóng, hoàn toàn và thống nhất, theo lời kêu gọi của Đảng ta, họ đã trở lại miền rừng để làm kinh tế. Nhưng đang làm kinh tế chưa qua được một mùa lúa thì lại bỏ cuốc xẻng, để lên đường theo tiếng gọi thiêng liêng của Đảng và Chính phủ Lào anh em, theo hiệp định mà hai Chính phủ đã ký kết. Bây giờ, dường như không còn nhận ra những cậu học sinh nữa. Nước da họ đã rám nắng. Hai bàn tay họ đã dầy chai sẹo. Giọng nói họ đã vỡ ra. Cách nói cũng có cái gì phóng túng và từng trải hơn.

Trần Ánh, một tiểu đội trưởng cất tiếng hỏi:

- Chính ủy lần này cùng đi với bọn em không?

- Đi chứ! Này, sức khỏe các cậu thế nào?. Chân cẳng tốt rồi chứ?

- Báo cáo, tốt cả rồi ! Lần này bọn em quyết sẽ trả thù cho Vũ Tôn của tiểu đội một cách... đầy đủ nhất, thủ trưởng ạ

Lê Dân bỗng thấy có cái gì ớn lạnh chạy suốt đầu óc anh. Anh lặng ngắm nhìn Trần Ánh, chàng trai có cặp mắt ngây thơ, dịu dàng như mắt con gái ngày nào nay đã sắc nhọn lại như hai mũi đao. Khi nói tới hai tiếng Vũ Tôn, đôi mắt ấy bỗng như cháy lửa. Tôn là tiểu đội trưởng cũ của tiểu đội này (khi ấy Ánh mới là tiểu đội phó). Vũ Tôn, chàng trai tuyệt vời ấy đã bị một tên phỉ bắn lén ngay giữa lúc anh đang đứng lên giải thích một cách nồng nàn, tha thiết cho một đám đông nhân dân Lào mà anh em vừa mới tìm được dưới một khe suối hiểm. Tên phỉ quái độc nọ đứng lẫn trong dân, đã bắn lén một phát trúng giữa trán anh...

Lê Dân càng nhận thấy rõ hơn bao giờ hết: công tác chính trị trong cuộc tham gia với Bạn tiễu phỉ, giành dân này, quả là đã có những mặt phức tạp, tế nhị khó khăn. khác thời đánh Mỹ nhiều.

Lại phải nói với những anh em này thế nào đây?

- Các đồng chí ạ! Tôi nghĩ: trả thù cho Vũ Tôn đâu có phải chỉ là đòi nợ máu? Các đổng chí cần hiểu cho rõ, nhận cho rõ: kẻ thù độc ác nhất của nhân dân Lào anh em, cũng là kẻ thù của chúng ta, là bọn đang giấu mặt ở bên kia sông. Bởi vậy, trả thù cho Vũ Tôn, nên nghĩ thế này đúng hơn: ta hãy tích cực góp phần cùng Quân giải phóng Lào giác ngộ dân tốt hơn nữa. Phải giành được tuyệt đối dân về ta. Đấy mới là cách trả thù đầy đủ nhất, và cơ bản nhất...

Trần Ánh lắc đầu:

- Các thủ trưởng bao giờ cũng luôn luôn nghĩ đúng, và nói đúng. Bọn em hoàn toàn tin tưởng như vậy. Nhưng chúng em là lính, chúng em cũng thường quen nghĩ một cách ngắn gọn và cụ thể. Do đó, xin hãy thông cảm cho, chúng em không phải không có lúc đã có những ý nghĩ không hoàn toàn giống các thủ trưởng...

- Vậy các cậu muốn nói sao?

- Chúng em nhất định sẽ phải trả thù cho Vũ Tôn bằng mọi giá!

- Thì tôi có nói là không trả thù đâu - Lê Dân vội ngắt.

- Nhưng cách trả thù của Chính ủy nó... chiến lược quá. Nó bao gồm quá. Bọn em không biết nói sao cho rõ…

- Vậy tôi nói không đúng hay sao?

- Đúng chứ! Nhưng nó chiến lược và bao gồm quá! Là lính, chúng em muốn mọi cái phải cụ thể. Chúng em muốn trả thù cho Vũ Tôn một cách... đầy đủ nhất.

- Trời? - Lê Dân chỉ còn muốn kêu lên.

[SaoVang]

Nhưng rồi đã đọc được những gì trong đáy mắt anh. Trần Ánh hạ giọng xuống, như muốn an ủi anh:

- Tuy vậy, đau quá, ức quá thì nói thế thôi. Chính ủy ạ. Chúng em hứa sẽ không bao giờ làm bậy, bắn bậy đâu.

Lê Dân cảm động: 

- Nếu vậy, tói có thể yên tâm. Như thế nhé, các đồng chí ạ, phải luôn luôn nhớ đấy: chỉ trừng phạt những kẻ ngoan cố chống lại ta đến cùng. Tôi vẫn muốn nhắc các đồng chí: hãy luôn nhớ kẻ thù ghê gớm nhất, nguy hiểm nhát, độc ác nhất, cội nguồn của tất cả mọi chuyện đau đớn, của mọi hận thù ở đây này vẫn chính là bọn Mỹ cùng lũ phái hữu tay sai. Tại sao chúng ta vẫn phải xa quê hương Tổ quốc sang đây, tại sao chúng ta vẫn còn phải trèo đèo lội suối, phải đổ mồ hôi, đổ máu tiếp tục? Tất cả cũng chỉ vì bọn nó hết?

Rồi anh bắt tay từng chiến sĩ, quay đi. Nhưng tâm hồn anh vẫn còn xao xuyến mãi. Nếu anh không lầm, trong cuộc chiến đấu lần này, trên lĩnh vực này, việc quan trọng đầu tiên đúng là phải làm giúp cho người lính nhận ra được thật rõ kẻ thù mà cây súng của mình sẽ nhằm tới, tuyệt đối không được lầm lẫn!...

*
*   *

Dốc rồi dốc. Núi lại núi. Con đường cheo leo, luồn lách của rừng rậm, suối sâu lên mãi, lên cao mãi, dọc theo triền núi Pha Côi sừng sững chắn hết một khung trời.

Quân ta bám gót nhau, gò lưng tiếp tục tiến bước. Hơi thở đã phì ra cả hai tai. Đầu ong ong. Chân chồn ê ẩm. Những cây súng, những bao gạo, những vác đạn mỗi lúc một thêm nặng trĩu, như nghiến trên những đôi vai cơ hổ đã rớm máu. Trời se lạnh, mà mồ hôi đã ướt đẫm các lưng áo, chảy dài trên những thái dương bập bùng như tang trống.

Dốc, vẫn dốc. Núi, vẫn núi. Con đường nhỏ tắp, ngoằn ngoèo, chìm trong những vạt tranh, luồn sâu trong những khu rừng già lên cao mãi, như lên trời. Phỉ ở đâu? Địch ở đâu? Chúng đang phục trên những đỉnh dốc kia, hay bên những khe sâu hiểm trở nọ? Luôn luôn có cảm giác như đã có những cặp mắt nhỏ tí, đen láy, man rợ, ẩn kín sau những lùm cây rặm, trên những vách đá cheo leo bên đường. Luôn luôn tưởng như đã có những nòng súng đặt ở những chạc cây cắm sẵn, chĩa xuống từ những sườn dốc ở phía trước, hoặc ở sau lưng mình...

Nhưng vẫn chỉ có tiếng gió thổi dào dạt, hoang vu. Gió đang gọi mây trở về cho mùa mưa tới. Tiếng đá lăn lạo xạo dưới chân đoàn quân như ngậm tăm, lầm lũi. Thi thoảng nghe "bép" một tiếng, một con beo đi ăn đêm táo bạo hoặc sợ hãi lao vút qua con đường mòn, ngay trước mặt các chiến sĩ. Lau sậy thoắt như đổ rạp. Rồi "gù... gù gù” những con chim đêm cất tiếng kêu khàn khàn quái gở, đập cánh, từ những bụi rậm, chốc chốc lại bay vụt lên, tựa như những kẻ phục kích bên đường chợt chồm dậy.

Đoàn quân vẫn tiếp tục tiến bước.

Đội trinh sát luôn luôn đi tiên phong. Các chiến sĩ đi rải ra hai bên đường theo đội hình chiến đấu, cúi thấp mình xuống thành những dáng hơi lom khom, mũi súng luôn hướng về phía trước.

Đã mười hai giờ khuya, Nguyễn Nam, chàng trai mảnh dẻ, chỉ huy đội trinh sát xem đồng hồ tay. Lúc này ở Tổ quốc, chắc mọi người đã ngủ yên, với những giấc mơ đẹp về viễn ảnh của một thời hòa bình? một cuộc đời từ nay sẽ mãi mãi sung sướng ấm no. Có lẽ chủ yếu chỉ có những người lính là đang thức, nhất là những người lính tình nguyện đang ở ngoài biên giới của Tổ quốc.

Đêm nay, đã mấy ai đang ngủ ngon ở Tổ quốc bỗng nhớ rằng: đang có những người con, chân gần như không giày, đầu gần không mũ, áo rách, vai gầy, đói từng mẩu thuốc lá, thèm từng tiếng trẻ thơ... nhưng vẫn quả quyết tiến lên để vào trận, theo mệnh lệnh của trái tim, theo nghĩa tình của đồng chí.

[SaoVang]

Các phân đội tiếp tục tiến lên mãi. Thế rồi, đã thấy cả vùng trời phía đông sáng lên như bạc. Bóng tối nhạt nhòa. Những vì sao đã tắt dần.

Các đơn vị được lệnh tạm nghỉ. Những người chỉ huy áo quần ướt đẫm sương đêm và mồ hôi chụm đầu trên những tấm bản đồ trải rộng bên đường mòn. Họ cùng xác định lại tọa độ và đều vui mừng nhận thấy: chỉ còn cách vùng trung tâm Pha Côi hơn năm ki lô mét đường chim bay.

Lúc này các đơn vị Quân giải phóng nhân dân Lào ở hướng chính chắc cũng đã tới đích. Những gương mặt nở giãn ra, sáng những nụ cười. Đã có thể coi như thắng lợi bước đầu: giữ được bí mật và tới vị trí tập kết đúng giờ. Không một tai nạn, không một chiến sĩ tụt lại. Đã rất khác với đợt vào Pha Lai - Pha đeng khi trước. Hồi đó, ngay trong buổi đầu tiến quân, các đơn vị đều bị tiêu hao, vì phỉ luôn luôn bắn theo quấy rối, bắn tỉa và cài mìn trên suốt dọc đường đi. Thêm nữa: còn có một số chiến sĩ đã bị hy sinh trong khi mang vác quá nặng, vượt qua sông sâu, lũ cuốn. Gian nan thật không sao nói xiết...

Mặt trời ló dạng.

Cả dãy núi Pha Côi thoắt hiện lên dưới ánh mặt trời buổi sớm, vách núi như cả một khối kim cương khổng lồ sáng rực, muôn màu lấp lánh.
Tất cả đoàn quân mệt nhọc đang tất bật sửa soạn súng đạn, đều ngẩng lên và không khỏi ngỡ ngàng trước cảnh bình minh huy hoàng kỳ lạ này. Bỗng như có một cảm giác, mọi người đang đứng trước một ngọn núi thần.

Nhưng rồi nắng đã chuyển màu. Đoàn quân tiếp tục hành tiến. Đội trinh sát vẫn dẫn đầu, vừa đi vừa sục sạo, quan sát, sẵn sàng để tóm gọn những mục tiêu nào bất ngờ xuất hiện ở phía trước.

Lê Dân vẫn đi ở đoạn giữa của đội hình đơn vị. Dường như càng dốc hơn nhưng cũng quang hơn. Quãng quãng đã thấy vạt rừng tranh mênh mông cuồn cuộn. Không khí càng lạnh thêm. Biết là đã lên cao lắm. Và nhìn vào bản đồ thấy sắp tới gần vùng tập trung dân cư đông đúc của Pha Côi rồi, như vậy cũng có nghĩa: Sắp tới giờ nổ súng?

Chợt có một cái gì như một làn gió mạnh đột ngột thổi lật từ phía trước đoàn quăng ngược lại phía sau, tất cả các chiến sĩ thoắt đều như rạp mình xuống và những tiếng báo cáo truyền lan lại.

- Cái gì vậy? Gặp địch rồi ư? Nhưng sao không thấy súng nổ?

- Báo cáo! Trinh sát đã bắt sống được bốn tên phỉ!

- Sao - Lê Dân không nén nổi ngạc nhiên.

Anh như bay lên phía đầu hàng quân. Một toán trợ lý tác chiến, chính trị và liên lạc rùng rùng chạy theo sau anh. Cỏ tranh bị xéo đổ rạp thành một vệt dài .

Đúng như báo cáo: một toán bốn chiến sĩ trinh sát dẫn bốn tên phỉ râu tóc rậm rạp đang xồng xộc từ phía trước đổ dốc.

Lê Dân giơ tay ra hiệu: dừng lại. Bốn tên phỉ cùng ngồi thụp xuống bãi tranh dưới chân một tảng dá lớn.

[SaoVang]

Lê Dân đã được nghe báo cáo tỉ mỉ: anh em trinh sát nói cho đúng hơn, một mình đội trưởng Nguyễn Nam, chàng trai mảnh dẻ ấy đã vừa dùng mưu, vừa dùng sức mạnh bắt sống ngay tại trận bốn tên phỉ này. Chúng đang từ phía trong đi ra. Có lẽ chúng đang có nhiệm vụ đi sục sạo ra vành ngoài của khu vực bố phòng. Chúng đi thành một hàng dọc, đứa nọ cách đứa kia trên mười mét. Ở một khúc quanh, có cây rậm, tên đi đầu vừa xộc tới thì chạm trán Nguyễn Nam. Với một sự thính nhạy đặc biệt của những người lính trinh sát. Nam dường như đã “ngửi" thấy mùi địch trước khi cuộc chạm trán hoàn toàn bất ngờ xảy ra. Bằng một động tác võ thuật lợi hại, nhưng hơn thế nữa, với một phản ứng trí tuệ chính xác tuyệt vời Nguyễn Nam đã đánh gục ngay đối thủ trước khi nó kịp nổ súng hoặc la lên. Sau đó, rất nhanh, anh hất nó lại phía sau cho đồng đội khóa tay và bịt chặt miệng nó lại. Cũng với kinh nghiệm phong phú và sự thông minh lạ lùng của mình, Nguyễn Nam phán đoán: chắc chắn còn có vài thằng phỉ đi sau nữa. Nghĩ vậy, anh nép mình xuống chờ đợi. Quả nhiên, chỉ một phút sau, một cuộc đánh bắt chớp nhoáng lại diễn ra. Cứ như thế bốn lần, cả bốn tên phỉ đều bị bắt gọn.

Lê Dân vấn một điếu thuốc vụn bằng một mẩu giấy báo cũ, nheo nheo mắt, xòe lửa đốt, rít một hơi dài. Đoạn anh ngửa cổ dốc bi đông tu một ngụm nước lạnh. Từ buổi ra quân tiễu phỉ, đã hơn tháng trời lặn lội gian lao, cực nhọc và không thiếu cả buồn phiền nữa, có lẽ lúc này, anh mới thấy lòng mình sảng khoái đôi chút. Đưa được cả đơn vị từ Ka Xỉ vượt núi, băng rừng vào tới đây không bị địch phát hiện và phục kích dọc đường, đã coi như một thắng lợi. Giờ đây lại tóm gọn bốn tên phỉ trong lúc hành tiến, anh càng thêm tin sự thay đổi chủ trương tác chiến trong đợt này có khả năng đem lại thắng lợi lớn hơn trước. 

Cuộc hỏi cung để khai thác tài liệu cần thiết nhằm phục vụ tức thời cho cuộc chiến đấu được bắt đầu ở ngay bên đường tiến quân.

Bốn tên phỉ ngồi cúi gằm mặt giây lâu rồi mới ngước những cặp mắt vừa sợ hãi, vừa thù hận nhìn lên qua những mái tóc rậm. Ba đứa đã đứng tuổi, râu đen kín cả cằm cả mép. Chỉ có một tên trẻ hơn, mặc một chiếc áo lính cũ, đeo vòng bạc, tóc xõa xuống tận ngang vai.

- Hãy cởi trói cho chúng! - Lê Dân ra lệnh.

Các chiến sĩ đều ngạc nhiên. Lê Dân ôn tồn nhắc lại:

- Cứ cởi trói! Dù muốn chạy, chúng cũng không chạy nổi mà! Hơn nữa, ta cần làm cho chúng hiểu: ta thực bụng muốn khoan hồng cho chúng...

Quả nhiên, khi được cởi trói, bốn tên phỉ có vẻ bớt sợ bớt căng thẳng hơn.

Lê Dân nói tiếp với các chiến sĩ mình:

- Chúng ta không nên quên điều này: tuy là những kẻ có tội với cách mạng vì làm phản loạn, nhưng hầu hết những con người này vốn vẫn là những người dân lao động. Họ bị bọn CIA, bọn phái hữu lôi kéo, lừa gạt, đưa dắt vào con đường tội lỗi này. Chúng ta bắt được chúng, hãy cố cứu vớt lấy họ, làm cho họ tỉnh ngộ trở về với làng bản, với cuộc sống lương thiện...

Nói đoạn anh quay về phía một tên phỉ, hỏi:

- Anh tên gì? Còn trẻ quá hả?

- Xẩm Tu! - Tên phỉ trẻ nhất bọn khẽ đáp.

Xẩm Tu? Cái tên nghe quen quen. Lê Dân cố nhớ lại .

- Xẩm Tu? Có phải anh ở Noọng Kho không nhỉ? 

- Phải

- Vậy hả? Vậy sao giờ đây anh đến nông nỗi này. Xẩm Tu?.

Lê Dân cảm thấy thực sự trong lòng mình một nỗi ngạc nhiên lẫn xót thương...

Im lặng.

[SaoVang]

- Anh nói đi, Xẩm Tu. Tại sao vậy? Ai đã xui anh làm phỉ? Anh dại dột quá! Anh bị chúng lừa dối, thảm hại quá! Nước Lào đã được giải phóng. Nước Lào đã độc lập. Tại sao các anh lại còn nghe bọn Mỹ, bọn xấu xúi giục. Anh không hiểu ư?

Vẫn im lặng. Nhưng rõ ràng một nét buồn bã nào đó đang lướt trên khuôn mặt nhỏ thó của nó.

Thời gian không cho phép anh kéo dài được nữa, cuộc đối thoại với bốn tên phỉ này. Cần phải đẩy nhanh tốc độ của cuộc tiến quân. Đó là thái độ tỉnh táo và khôn ngoan hơn cả. Lê Dân đứng dậy.

Bốn tên phỉ được chuyển về phía sau cho một đơn vị bộ binh canh giữ, rồi giải ra đường 13, đưa thẳng về Ka Xỉ giao lại cho các đơn vị Bạn khai thác tài liệu và giáo dục.

Bốn tên phỉ ấy đã được trao cho một tiểu đội xung kích - Tiểu đội của Trần Ánh.

Chúng nó đây rồi! - Trần Ánh như quát to.

Cả bốn tên phỉ đều như kinh hoàng trước người chiến sĩ trẻ tuổi, mặt đỏ như lửa. Chúng cùng thoắt như co rúm cả lại, ngồi xệp cả xuống đám cỏ ở bên đường.

Trần Ánh nhìn trừng trừng.

Vũ Tôn ơi! ... Hình ảnh của người đồng chí bị phỉ bắn lên trong tháng trước lại vụt hiện lên làm cho đầu óc ánh như nóng giãy...

Cả tiểu đội đã vây quanh. Tất cả cùng nhìn nhau rồi nhìn bốn tên phỉ.

Liệu có bi kịch nào ở nơi đây lớn hơn thế này nữa? Tất cả cùng đứng trước đồng bọn của tên ác ôn đã bắn chết đồng chí thân yêu của mình, mà ai ai cũng phải nén lỗi căm hờn lại - Không những vậy mà còn phải kiên quyết rũ bỏ nó đi, cố giữ cho mình thật tỉnh táo, để có được mọi thái độ bình tĩnh, nhân đạo và sáng suốt nhất. "Hãy tha thứ và cứu lấy chúng. Như vậy tốt hơn. Thêm một người ngã xuống, chỉ thêm một hận thù”. Nhưng biết đến bao giờ mới xây dựng được niềm tin thực sự và bền vững cho nhân dân Mẹo ở đây đối với cách mạng, đối với tình đoàn kết anh em của toàn thể cộng đồng các dân tộc Lào?

Trần Ánh vuốt mặt như để cố xua tan những cái gì còn day dứt, đoạn cử hai chiến sĩ giải tiếp bốn tên phỉ này quay trở về Ka Xỉ? Xong đâu đấy, anh dẫn tiểu đội tiếp tục đuổi theo đơn vị. Lúc ấy, nhìn lên những ngọn núi đất vàng rực cỏ tranh ở phía trước đã thấy li ti một dòng người đang bám theo nhau ngoằn ngoèo bò lên rồi mất hút trên những đỉnh cao ngất mây mù che phủ. Bọn Trần Ánh vừa đi qua chưa được khoảng hai mươi phút, chợt một loạt AK nổ vang ở phía sau. Trần Ánh vội kêu

- Có chuyện rồi !

Anh băng ngược trở lại cùng với hai chiến sĩ nữa. Anh đã không nhầm. Một chiến sĩ ta đang vật lộn với hai tên phi. Bằng hai trái đấm như sét đánh. Ánh kịp thời cứu nguy cho đồng đội của mình. Anh chiến sĩ bé nhỏ của ta mặt mày xây sát, lồm cồm bò dậy kể lại: Một trong ba tên phỉ đứng tuổi đã bất thần bỏ chạy. Tên trẻ tuổi cũng chạy theo. Một chiến sĩ ta đang đuổi. Còn lại hai tên phỉ cũng định chạy nốt, nhưng anh chiến sĩ nhỏ bé của ta đã kiên quyết nổ súng lên trời, bắt chúng ở lại. Và thế là cuộc vật lộn đã diễn ra...

[SaoVang]

Loạt AK nổ, không riêng gì Trần Ánh nghe thấy mà tất cả đoàn quân. Tiếng nổ dường như làm bàng hoàng cả vùng rừng núi đang yên tĩnh, dù đó chỉ là một thứ yên tĩnh tạm bợ, dối lừa.

Lê Dân đang đi cùng với đoàn trưởng Bài. Cả hai cũng thốt lên, gần như giật giọng. 

- Hỏng rồi .

Loạt AK nổ cũng có nghĩa là cuộc tiến quân đã bị lộ. Ai bắn? Ta hay phỉ? Dẫu cho ai bắn cũng vậy thôi, thế là toàn vùng đã được báo động.

Một phái viên tác chiến được lệnh quay trở lại phía sau nắm tình hình và giải quyết mọi việc. Còn đoàn quân được lệnh tiếp tục tiến nhanh hơn nữa vào khu trung tâm của phỉ. Chỉ còn có cách ấy...

Đội trinh sát vẫn dẫn đầu.

Hơn mười chiến sĩ, mũ áo cài lá ngụy trang, đi hai bên đường, bước chân dài nhanh và nhẹ như chân báo. Những cặp mắt sục sạo khắp các địa hình địa vật phía trước. Những đôi tai giỏng lên, bắt lấy từng tiếng lá rơi, lừng hơi thở lạ...

Bỗng một phát ga-răng Mỹ nổ chát chúa từ phía đỉnh một con dốc hẹp ở phía trước.

- Anh Nam ơi !

Một tiếng kêu nho nhỏ cất lên nghe lạnh rợn. Một đám tranh rung lên. Tiếng người ngã vật.

Nguyễn Nam chạy lên. Người chiến sĩ đi đầu của đội trinh sát đã trúng đạn. Vẫn một phát đạn nã đúng giữa trán ...

Nguyễn Nam ôm lấy bạn. Ngực anh đau thắt lại. Toàn thân anh rung lên trong một nỗi choáng váng.

Nhưng anh vội ôm lấy xác bạn, lăn tròn đi một vòng, vừa khi một phát ga-răng thứ hai bắn tới cày tung đất ở ngay chỗ liệt sĩ vừa ngã xuống.

Cùng một lúc, các tay súng trinh sát của ta kịp thời phản ứng. Đạn rít lên, tập trung trút lên đỉnh dốc phía trước

Tiếng súng giữa vùng núi đá bao giờ cũng dữ. Nó dội từ vách này sang vách khác, rền lăn từ sườn dốc này sang sườn dốc kia, như được nhân lên gấp năm lần, mười lần, trăm lần.

- Thôi bắn!

Nguyễn Nam chợt hô.

- Sao vậy, anh Nam?

- Bí mật tiến lên! Tổ một vòng trái, men theo vách đá, tổ hai vòng phải luồn theo rừng tranh. Bất ngờ từ dưới sườn dốc mà đột lên. Tôi và tổ ba sẽ đánh thu hút ở chính diện...

Đang vang động tiếng súng, rừng núi thoắt trở lại im phắc. Cái im lặng khác thường.

Lê Dân và đoàn trưởng Bài đã lên tới bên Nguyễn Nam từ lúc nào không biết.

- Đề nghị các anh lui lại! Cứ để mặc bọn em?

- Không sao! Cậu đã xử trí đúng! Phải bí mật công kích! Vãi đạn ra vô ích.

[SaoVang]

Nhưng chỉ một lát, sau khi vừa thoáng thấy bóng những người lính trinh sát của ta nhấp nhô men theo vách núi đá tiến lên, cây ga-răng nào đó của phỉ lại nổ một phát chói tai. Tiếp đó là một cây trung liên rú lên như hóa dại.

Thêm một chiến sĩ “hự" lên một tiếng, buông rời tay súng ngã xuống.

Liền ngay đó, lại thấy một hỏa điểm trung liên khác xuất hiện ở một hẻm núi, bắn đến kiệt cùng xuống phía rừng tranh. Những ngọn tranh bị xén đứt bay lên như trong một cơn xoay lốc.

- Báo cáo!

Tiếng hô lan dài trong gió đang lồng lên như từng đàn ngựa hoang.

Lê Dân ruột như có lửa đốt, quay lại phía Bài. Anh đoàn trưởng nhận định: bọn địch đã có tổ chức phòng ngự mạnh. Lần đầu tiên ở đây, vùng Ka Xỉ này, phỉ đã dùng tới súng máy trên tuyến một...

- Vậy phải đập tan mà lao nhanh vào tung thâm, chia cắt thôi chứ anh? - Lê Dân hỏi.

- Đúng thế? Tham mưu phó đâu, anh điều cho tôi ĐKZ và súng cối lên đây! Không thể đế bị kìm chân tại đây lâu hơn nữa.

Trong khoảnh khắc, một khẩu đội ĐKZ-75 và một khẩu đội cối 82 đạp lau lách, cỏ tranh rầm rập tiến lên. Lính thở hồng hộc, mồ hôi vã ra ướt đẫm những tấm áo đã nhàu nát và bê bết đất.

Xạ giới được phát quang.

Đợt bắn phá bắt đầu. Những quả đạn 82 vẽ những đường cong vút trên nền trời bổ thẳng xuống đỉnh dốc và hẻm núi phía trước. Những quả đạn ĐKZ-75 cũng gầm lên, lao thẳng tới mục tiêu. Lửa rực lên từng hồi trên những vách đá. Lửa như nhảy nhảy từ tảng đá nọ sang tảng đá kia. Khói bốc mù, trong chớp mắt đã gần như phủ kín cả đỉnh dốc.

Núi rừng lại náo động. Lần này còn náo động dữ dội gấp nhiều lần, với những loạt đạn lớn.

Bộ binh bắt đầu tiến lên. Trinh sát cùng phối hợp.

Những người lính xung kích bỗng thấy trong lòng trào lên một nỗi hồi hộp và cả một niềm hăm hở đặc biệt mà họ đã từng thấy trong những ngày đánh Mỹ. Tiếng súng nổ. Mùi thuốc đạn. Mùi lửa cháy. Những cặp mắt bừng bừng như lên cơn sốt. Những mệnh lệnh thốt lên đanh thép. Những gương mặt quả cảm. Cây côi đổ gãy nhàu nát. Cáng thương. Máu chảy luễ lõa... Những bàn tay siết chặt nhau. Những lời khảng khái của đồng đội... Tất cả bằng ấy cái đã tạo nên không khí đặc biệt nghiêm trọng và cũng đặc biệt hào hùng, xúc động của cái mà ta vẫn quen gọi là mặt trận.

Nhưng, khi đợt bắn phá chấm dứt, những người lính bộ binh vừa một loạt vùng dậy, thì hai cây súng máy và những cây ga-răng phỉ đột ngột xuất hiện trở lại.

- Súng máy yểm hộ! Anh em theo tôi!

Trần Ánh thét lên. Anh phất tay ra hiệu, đoạn ôm cây AK bay lên. Chàng trai lướt quá một toán trinh sát, nom thấy một người mảnh dẻ, mũ áo cài lá nghi trang lòa xòa cũng vừa chồm dậy khỏi một mô đá, băng mình về phía trước. Đó là Nguyễn Nam. Họ đã nhận ra nhau.

Tuy nhiên, rồi cả Trần Ánh lẫn Nguyễn Nam cũng như các chiến sĩ khác đều bị ghim cả lại trước cái dốc đá nọ. Rõ ràng bọn địch không đông, hỏa lực cũng không mạnh lắm, nhưng quân ta vẫn chưa thể nào vượt qua nổi chúng một cách nhanh chóng. Địa thế hiểm ác quá!

Ở phía sau, Lê Dân vuốt một dòng mồ hôi chảy dài nơi thái dương. Anh cất tiếng khàn khàn nói với Bài:

- Anh ạ. Đánh vỗ mặt kiểu này e không ăn rồi! Mặc dầu ta có hỏa lực mạnh, và chiến sĩ ta ưu tú hơn chúng tuyệt đối

Anh đoàn trưởng mắt tối sầm. khẽ gật đầu:

- Đúng! Có lẽ phải tính lại! Ta không nhanh, bọn bên trong sẽ kịp trở tay đối phó bắt dân đi hết mất!

[SaoVang]

*
*   *

Hang đá ở khá xa bản rất cao, gió rú từng hồi dài qua những khe đá hở. Nước lạnh nhỏ thánh thót dưới những chùm thạch nhũ. Ban ngày mà trong lòng hang tối om. Một đống lửa đang bập bùng cháy.

Koóng Sừ cúi đầu đi đi lại lại. Y nhỏ thó, trạc sáu mươi tuổi, có hai chòm ria mép nhỏ. Vầng trán cao, tóc lưa thưa. Đôi mắt thâm trầm. Y mặc một chiếc áo “đại cán", quần đen rộng, chân mang giày vải. Y có dáng vẻ của một cán bộ già đã về hưu hơn là một tên tướng phỉ như phim ảnh và sách báo vẫn thường mô tả. 

Không súng ngắn, không dao găm, không gầm thét, y chắp hai bàn tay có những ngón dài xương xẩu ra sau lưng, cúi đầu tư lự.

Chung quanh y không có một ai. Toán phỉ vệ sĩ đều ở tất cả ngoài cửa hang. Ban tham mưu của y ở một ngách hang khác. Nơi đó mới có đầy đủ không khí một cái ổ đầu não của phỉ, với một toán năm sáu tên tóc lòa xòa. cổ quái dao, súng, lựu đạn đầy mình, đứa mặc áo của sĩ quan phái hữu của Hoàng gia Lào cũ, đứa mang áo biệt kích đặc biệt của Vàng Pao, đứa khoác áo của phi công Mỹ. Chúng đang đứa nằm, đứa ngồi quanh một máy VTĐ cỡ khá lớn liên lạc đường dài.

Tên đại tá từ Thái Lan mới trở về ngồi một lảng đá lớn, chiếc mũ nồi đội sụp xuống tận trán, tấm áo khoác Mỹ dựng cao cổ lên. Bộ mặt nó xanh xám vì lạnh, cả vì căng thẳng. Đôi ria tỉa xén của nó đã rậm đen hơn trên đôi môi mỏng dính. Nó đang đọc báo cáo cho một tên lính truyền tin. Trong một hốc đá, ở xa đó một chút là một chiếc máy phát điện có hai tên phỉ khác đang gò lưng quay tay. Tiếng o o đều đều vọng ra, hòa lẫn tiếng ma-níp gõ tới tấp và giọng đọc gay gắt của tên đại tá, tạo cho ngách hang này một vẻ khẩn trương, nghiêm trọng đặc biệt.

Koóng Sừ ở phía bên này vẫn như một cái bóng, y rất ghét sự ồn ào. Y cũng muốn tránh không cho bọn thủ hạ thấy rõ được mọi nỗi bồn chồn cũng như mọi điều suy tính của y trong những giờ phút mà nó hiểu rõ là khá hiểm nghèo này.

Y thầm chịu đối phương của y đã kịp nhanh chóng thay đổi cách đánh: vừa tiến vào mục tiêu, vừa đồng thời trinh sát. Do đó cán bộ tham mưu của y nằm trong Pha Côi vẫn đinh ninh: lực lượng cách mạng tuy đã tập trung chung quanh Ka Xỉ, nhưng vẫn chưa động binh.
Điều này làm cho Koóng Sừ không khỏi lo lắng. Như vậy đối phương hiển nhiên cũng đã có một sự chuẩn bị khá kỹ.

Tuy nhiên, tên tướng phí cũng mừng thầm và tạ ơn "Phạ" đã cứu bọn chúng bằng sự việc một toán thám báo tuy bị bắt sống nhưng đã gây nên tiếng súng nổ, có tác dụng báo động.

Nay đã xác định được rồi: toàn khu vực đã bị uy hiếp, quân cách mạng đã áp sát tới Pha Côi. Koóng Sừ đã phải cho di chuyển ban tham mưu lên hang đá và ra lệnh cho thủ hạ cấp tốc lùa dân rút chạy. Y chưa chấp nhận chiến đấu. Vét cho hết dân đã! Đó là mệnh lệnh hàng đầu và trước hết.

Koóng Sừ cũng mừng thầm và tạ ơn "Phạ" đã cho nó những thủ hạ trung thành và can đảm. Dua Lô (chồng của Y Nu) trấn giữ ở vọng gác Cổng trời đã hăng hái làm sao? Các báo cáo liên tiếp đưa về cho biết: Dua Lô chỉ có trong tay mười tên phỉ nhưng dựa vào thế hiểm đã chặn đứng được cả một đơn vị của quân cách mạng. Cuộc chiến đấu ở đó đang tiếp diễn. Dua Lô chỉ xin tiếp tế súng đạn mà không hề xin rút chạy