Số phận Lữ dù 3 Nguỵ Sài Gòn

[SaoVang]

Đã năm ngày.

Kế hoạch khởi nghĩa đã ấn định: Ngày 20 tháng 4 năm 1975 bộ đội chủ lực ta sẽ mở cuộc tấn công lớn nhằm đè bẹp các sư đoàn chủ lực địch ở vòng ngoài. Trong thành phố nhân dân sẽ cùng đồng thời nổi dậy; lấy tiếng trọng pháo 130 ly làm hiệu lệnh.

Đã là ngày 20! Từ mờ sáng, "cô em vợ ông y tá" và "những người bạn của cô" trong Cần Thơ đã thức dậy, hồi hộp lắng đợi. Băng cờ, khẩu hiệu dù mới có một ít nhưng đã hoàn toàn sẵn sàng. Những tổ tự vệ võ trang đã nhanh chóng được tập hợp lại dưới dạng những nhóm thanh niên cùng rủ nhau đi ăn sáng.

Nhưng bảy giờ, tám giờ, rồi chín giờ.

Mười hai giờ. 

Mười lăm giờ.

Rồi mười tám giờ. 

Cần Thơ vẫn yên tĩnh. Ở ngoài xa vẫn thỉnh thoảng chỉ vọng về một vài tiếng cối nổ bập binh hoặc vài tràng súng máy lẻ tẻ.

Một em bé gái trạc mười một, mười hai tóc cắt ngắn, đạp một chiếc xe mini tới trước cửa nhà ông y tá bỗng dừng lại rồi rụt rè bước vào:

- Thưa hai bác! Ba má cháu biểu vẫn chưa nhận được thuốc từ Sài Gòn gửi tới. Ba má cháu biểu muốn mời dì Ba tối nay lên nhà, có mấy người từ Đà Nẵng chạy vô, nói chuyện chơi!

Ông y tá bàng hoàng, lắp bắp đáp lại:

- Được! Được! Cháu cứ về! Bác sẽ kiếm dì Ba ngay!

Xẩm tối hôm đó, một thanh niên học sinh mặc một chiếc sơ mi thể thao rất đẹp phóng một chiếc Hon-da, chở một phụ nữ gầy yếu, chạy ngoắt ngoéo qua nhiều đường phố như thừa thì giờ, đi chơi đón gió. Chiếc xe bỗng dừng lại trước một tiệm ăn. Người phụ nữ xuống xe vào gọi một tô mì vịt tiềm, trong khi đó thanh niên kia phóng xe về một rạp hát ở cuối đường.

Khách ăn khá đông. Không một ai chú ý tới người vừa mới tới. Cô vô lúc nào, ra lúc nào cũng không một ai hay.

Lát sau, cô đã thả bộ dọc theo một phố buôn bán trung bình, người không đông lắm, cũng không vắng lắm, ở gán đó.

Cô rẽ vào một tiệm ảnh.

Bà chủ tiệm niềm nở tiếp cô, rồi đưa cô lên lầu.

Một người da sạm nắng. vóc người săn dẻo, ăn vận khá sang, có vẻ một tay thầu khoán "có hạng", đang ngồi hút thuốc lá, nghe nhạc băng. Những bản nhạc trẻ thời trang đang cất lên náo nhiệt, vui vẻ

[SaoVang]

Bà chủ tiệm chỉ đưa cô gái gầy yếu tới cửa phòng rồi lễ phép lui ra.

- Anh Sáu?

- Cô Mười!

Người đang nghe nhạc, băng là anh Sáu Minh, cán bộ phụ trách trực tiếp công cuộc lãnh dạo nôi dậy của khu vực này.

Anh Sáu ngước nhìn cô gái một lần nữa, mỉm cười:

- Ngó bộ vất vả dữ hả! Cô càng ốm (gầy) hơn bữa nọ đó!

- Dạ! Thưa anh Sáu, thôi cho em hỏi liền, sốt ruột quá trời rồi! Sao vẫn chưa có gì vậy?

- Mời cô tới, cũng để nói cô rõ: Bộ đội ta chuẩn bị chưa kịp. Hơn thế nữa, trên vừa có chỉ thị: cần phải đợi hành động phối hợp với Sài Gòn ...

- Sài Gòn? Sao anh? 

- Cô nghe đây: trên đã quyết định mở một chiến dịch lịch sử, lấy tên: Chiến dịch Hồ Chí Minh, nhằm đánh tới Sài Gòn, giải phóng hoàn toàn miền Nam!

- Trời!

Cô Mười thốt lên một tiếng, hai tay ôm vội lấy ngực. Mặt cô tái hẳn. Cô ngồi lặng đi trong giây lát. Mối xúc động quá lớn đã làm cho cô xuýt té xỉu. Anh Sáu rót một chén trà nóng đưa cho cô: 

- Uống đi! Uống đi đã!

- Trời! Thiệt vậy, hả anh Sáu? Vậy hay quá xá! Vậy có nghĩa là...

- Là ngày toàn thắng, ngày mai tất cả dân tộc ta chờ đợi, phấn đấu bao năm ròng sắp tới! Chớ sao?

- Hay quá. Anh Sáu, Em mừng muốn chết!

- Vậy cô hãy nghe đây: Ban Chỉ huy khởi nghĩa quyết định: Ta phải ráng chờ một chút, để phối hợp cùng Sài Gòn! Hiểu không?

- Hiểu! Hiểu rồi, anh Sáu! Nhưng trong những ngày chờ đợi này thì làm chi, anh Sáu?

- Tiếp tục mở rộng diện tuyên truyền. Anh Năm chỉ thị: tuyên truyền mạnh bạo bất cứ ai, chỉ trừ những kẻ nào xét ra có thể bắt ta được.

- Rồi!

- Và tiếp tục củng cố các tổ chức quần chúng! Xem xét lại toàn bộ kế hoạch nổi dậy cho tốt. Cần có những dự kiến thêm trong tất cả các trường hợp tốt, xấu, địch chống cự mạnh hoặc địch tan rã. Ta vẫn giữ được bí mật chủ trương và lực lượng, hoặc bất ngờ bị lộ trước giờ hành động...

- Rõ rồi, anh Sáu ...

- Nhưng Ban Chỉ huy khởi nghĩa nhận định: có nhiều triệu chứng cho biết có khả năng địch sẽ lùng sục gay gắt trong những ngày sắp tới. Vậy cô phải ráng đề phòng. Tuyệt đối không để lộ lực lượng quần chúng. Trước khi trời sáng, bao giờ cũng sẽ tối sập lại một lúc! Không có chi lạ hết, nghe

- Em hiểu, em hiểu anh Sáu .

[SaoVang]

Lát sau, cô Mười bước nhanh xuống cầu thang. Bà chủ tiệm vẫn ngồi ở đó để canh chừng, báo động. Bà đi theo cô ra cửa. Bà bỗng ghé tai cô thì thào một cách hết sức bí mật và quan trọng:

- Nè, nghe nói "hắn" mới từ Nha Trang hoặc Phan Rang chi đó chạy vô đây, dì Ba à!

- Hắn nào? - Cô Mười hỏi lại. Nhưng rồi cô chợt nhớ ra ngay. Đôi mắt cô tối lại. Giọng cô run run:

- Thím nghe ai nói?

- Ông nhà tôi! Nhưng ổng cũng nghe mấy anh đàng mình nói vậy thôi. Nghe đâu "hắn" mới về bịnh viện Thủ Khoa Nghĩa 

Cô Mười cảm thấy ngực mình đau nhói. Nhưng cô chỉ gật đầu, rồi bước rảo. Bà chủ tiệm vẫn đi theo, tiếp tục thì thào:

- Giá mà dịp nầy bắt được hắn hả, hay biết mấy, dì Ba?

Cô Mười vẫn chỉ khẽ gật đầu và bước nhanh ra cửa. Nhưng trong lòng cô như đã có sóng dạt. Có đúng không? Tin này có thật đúng không? ôi, sao tin này lại tới với cô đúng trước ngày hành động? Nên vui hay nên buồn hay căm giận đây? Cô chỉ mới cảm nhận thấy mơ hồ một điều: nó gần giống như một hạt cát bỗng đột ngột bay vào mắt người chiến sĩ đúng vào lúc trước khi bóp cò nổ súng ...

*
*   *

Đúng như dự kiến của Ban Chỉ huy khởi nghĩa, bọn địch đã tăng cường lùng sục, khám xét khắp trong, ngoài thành phố. Dường như chúng đã “đánh hơi" thấy một vài điều gì đó. Các trạm gác mọc lên như nấm. Riêng từ cầu Cái Ráng vào tới Cần Thơ, chẳng xa là bao, đã mọc lên tới hai chục bốt gác. Không một người bị tình nghi nào không bị bắt giam. Không một người lạ mặt nào sống trong thành phố không bị truy hỏi. Nhiều nhà đã bị lục soát tanh bành.

Chốc chốc lại thấy có tiếng súng nổ.

Đêm đêm, xe mật vụ, an ninh đi bắt người rú như ma như quỷ.

Bộ mặt Cần Thơ thoắt trở nên hết sức căng thẳng.

Người đi đường cắm dầu đi cho nhanh.

Xe cộ thưa thớt. 

Nhiều tiệm đã đóng cửa. 

Giá cả thực phẩm tăng vọt. Bến Ninh Kiều mọi khi sầm uất làm vậy, nay xơ xác như một khu chợ chiều.

Những người di tản co rúm cả lại, không dám ho he gì nữa.

Những người ở các quận, các vùng ngoại ô có việc vào thành phố cũng hối hả thu xếp công việc cho mau để trở ra...

Trước tình hình đó "cô em vợ ông y tá" cũng buộc phải rời ngôi nhà này.

Nhưng cô không trở về quận Cái Sắt, mà lại đến nằm ở một bệnh viện tư đắt tiền vào loại nhất thành phố. Hai ngàn đồng một ngày nằm, chưa tính tiền ăn uống thuốc men.

[SaoVang]

Ông bác sĩ già, chủ của bệnh viện, rất hài lòng về người bệnh mới tới. Qua cách nói năng và nom cách ăn vận của cộ, ông có thể biết đây là một người thuộc dòng dõi quý phái và giàu có. Qua lời khai của bệnh nhân, cộng với kinh nghiệm nghề nghiệp đã từng nổi tiếng, ông cũng có thể khẳng định được ngay: bệnh nhân mắc chứng đau tim ở thời kỳ thứ nhất.

Ông đã dốc sức mình để an ủi và chăm sóc cô. Bệnh nhân đã tuân theo mọi lời chỉ dẫn thuốc men của ông một cách vô cùng ngoan ngoãn. Tuy nhiên, ông cũng phải phàn nàn một điều là bệnh nhân hay đòi ra ngoài đi dạo. Khuyên răn sao cũng không được. Cô nói: Cô có thói quen đi dạo rồi, ngồi một chỗ không chịu nổi. Ông bác sĩ thở dài đành chịu thua cái thói quen mà ông nghĩ là cũng quý phái y như cái bệnh tim của cô vậy.

Không những cô hay đi chơi, mà ngược lại bè bạn vào thăm cô cũng khá nhiều. Tuy vậy, điều này không làm ông khó chịu lắm, vì toàn là khách sang trọng quý phái, xoàng nhất cũng là một ông kỹ sư trẻ tuổi mới du học bên Mỹ quốc trở về ...

Bữa nay lại có người đòi vào thăm cô. Thiếp đề: Huỳnh Văn Đông, giảng sư trường Đại học Văn khoa, Sài Gòn.

Đó là một người đã đứng tuổi, trạc trên năm mươi, vóc người hơi đậm, khuôn mặt tuy đã có nhiều nếp nhăn nhưng vẫn tỏ ra rất linh lợi.
Chưa bao giờ người bệnh này đón tiếp người quen tới thăm mừng rỡ đến như thế. Vừa nom thấy ông giáng sư cô đã reo lên sửng sốt rồi đang từ trên giường nhảy thót ngay xuống, chân không kịp xỏ dép. Hai tay vồ lấy bàn tay người mới tới:

- Chú? Trời ơi! ... Chú không báo trước? Cháu mừng hết nổi!

Ông giảng sư nhã nhặn nghiêng mình chào người bệnh cùng nằm chung phòng, rồi xin phép cô y tá trực đưa cô cháu của ông ra khuôn viên lớn phía sau nhà dạo cảnh.

Hai chú cháu không ngồi ở một chiếc ghế đá nào, mà chỉ đi dạo trên những lối sỏi ở một góc vắng của khuôn viên.

- Chú Năm! Chú mới vô? Lũ nó đang làm gắt lắm! Chú cẩn thận!

Giảng sư đó không phải ai xa lạ, chính là anh Năm Bình, Thường vụ Thành ủy, người được phân công trực tiếp phụ trách công việc nổi dậy trong nội thành. Anh mỉm cười, ung dung:

- Không sao! Chú biết rồi! Cần vô, phải vô chứ! Nè, Mười, cháu khá đó! Anh Sáu Minh khen công việc cháu lắm...

Cô mỉm cười, cúi đầu, rồi hỏi lại:

- Các nơi khác cũng tốt cả, chú? 

- Tốt! Mặc dầu chúng nó đang lùng dữ lắm, như cháu đã biết.

- Chú ơi? Chỗ khác không rõ lắm, chỗ cháu bà con nôn ruột quá trời rồi! Cơ sở và cán bộ mình thì chỉ lo lộ.

- Sao lộ được?

- Sợ không giữ nổi bí mật cho tới ngày... hành động. Chú ơi! Có người đã dao động hẳn hoi. Ngay sáng qua, cháu đã phải ra làm công tác tư tưởng khá mệt với một cán bộ của ta...

- Ráng! Ráng chút xíu nữa thôi! Hôm nay đã hai mươi bảy. Cháu biết không: từ sớm ngày hôm qua, lộ 4 đã bị chủ lực ta cắt đứt rồi!

- Trời! Thiệt vậy ạ, chú?

- Cầu xa lộ cùng đã bị đặc công đánh. Đang giành giật nhau ác liệt lắm ?

[SaoVang]

- Chú ơi ...

Cô Mười lại muốn co rúm cả người lại vì một nỗi xúc động quá lớn.

- Nhưng cháu nghe đât, hãy nghe đây...

Tiếng anh Năm thoắt nhỏ, trầm hẳn xuống thành những tiếng thì thào. Chỉ còn thấy gương mặt cô Mười mỗi lúc như một thêm nở nang và rực sáng.

Ngày hôm sau cô xin xuất viện.

Ông bác sĩ ngẩn ngơ. ông cố giữ cô lại nhưng không được

- Bác sĩ ơi, em có chút việc phải về mà? Rồi em sẽ trở lại đây nằm điều trị. Em còn phải nhờ sự chăm sóc của bác sĩ nhiều mà....

Một thanh niên học sinh cưỡi một chiếc Hon-da đã đợi sẵn cô ở cổng bệnh viện. Đó là Chánh, con trai ông y tá

Cô vừa ngồi lên sau xe. Chánh đã tăng ga, chiếc xe lao đi như bay.

- Cô ơi! lính sư 9 chúng nó đánh nhau ở lộ 4 thua chạy về, đang đầy nhóc các quán rượu. Chúng say bét nhè! Chúng đang đập lộn với nhau. Chúng nói: mất lộ 4, coi như sẽ mất hết, không còn hy vọng gì hết trơn hết trọi?

- Vậy hả! .

- Thành phố đang tùm lum hết cả lên. Nhưng lạ quá cô! Không hiểu sao chẳng có mấy ai sợ như mấy bữa trước nữa. Có lẽ vì lũ lính sư 9 chạy về làm loạn lên, lũ cảnh sát, an ninh cũng bớt làm tàng chăng, cô?

- Rồi! Cho cô về lẹ lên. Chánh Nhiều công việc lắm! Nhiều công việc lắm!

Miệng dục, nhưng mắt cô cũng không quên quan sát: quả là bộ mặt các đường phố bữa nay dường như có một cái gì đã đổi khác. Không có vẻ nơm nớp, sợ hãi quá như mọi khi. Đã thấy có những người ngẩng cao mặt, với những nụ cười, tiếng nói vui vẻ, bạo dạn. Đã thấy xe gắn máy, xe đạp, xe lôi chạy đi, chạy lại tấp nập, mặc dầu bọn cảnh sát vẫn còn nhan nhản trên đường phố. Và, cũng đúng như Chánh nói, trong những tiệm ăn uống, các phòng trà thấy có khá nhiều bóng lính - những tên lính mặc áo trận, đang ngả nghiêng bên những cây rượu, cười nói hô hố, hoặc chửi bới hết sức tục tĩu. Ở một vài ngã ba, ngã tư có tiếng súng nổ. Rồi người chạy rần rần. Người ta la lối: “lính uýnh nhau với cảnh sát?" – “lính bắn chết ba an ninh trước cửa tiệm vàng Con Rồng. Chạy lẹ thôi bà con!".

Ngay trong đêm đó. cô Mười cũng như tất cả các cán bộ khởi nghĩa ở các khu vực, các phường khác đã cấp tốc triệu tập cán bộ cơ sở lại để phổ biến nhiệm vụ.

Cũng trong đêm đó, viên tướng ngụy Nguyễn Khoa Nam đột nhiên nhận được một bức thư, có ký tên hẳn hoi: “mặt trận giải phóng".
" Chúng tôi tin rằng ông là người thức thời.. Tình hình chính trị, quân sự ở miền Nam nay đang thay đổi tới tận gốc. Ngụy quyền Sài Gòn sắp sụp đổ tới nơi! Thiệu bỏ chạy, những người kế cvận y hiện còn làm được những gì trước tình trạng tan rã tới cực điểm này. Ông hãy mau mau suy tính và quay trở về với chính nghĩa, với cách mạng, với đồng bào, lập công chuộc tội...".

Nam như chết cứng. Thiệu bỏ chạy, y đang hy vọng được người Mỹ dựng lên thay thế, cố thủ miền đồng bằng biển lúa này...

Nhưng trong đêm đó, chẳng phải riêng Nguyễn Khoa Nam mà hầu hết các sĩ quan cao cấp, các cán bộ cao cấp trong ngụy quân, ngụy quyền cũng đều nhận được những bức thư kêu gọi tương tự như vậy - những lá thư, dù không thể làm cho chúng tức thời tỉnh ngộ, nhưng rõ ràng cũng đã làm cho tất cả bè lũ chúng không khỏi bàng hoàng, và ít nhiều hiểu được ra: thế là dù trăm phương ngàn kế lục soát, vây ráp, cuối cùng té ra đối phương vẫn ngồi sờ sờ ở ngay trước mũi chúng...

[SaoVang]

*
*   *

Căn hầm trước đây được ông bà y tá đào để tránh bom pháo bừa bãi của địch từ hồi Mậu Thân, nay đã thoắt biến thành một “nhà in" bí mật của lực lượng khởi nghĩa phường, thậm chí của cả khu vực. May chỉ là một chiếc máy in stăng-xin tầm thường thôi nhưng được việc biết bao nhiêu! Truyền đơn, khẩu hiệu, chính sách. Rất nhiều tài liệu cần được in gấp, in thật nhiều để dùng trong ngày nổi dậy. Hai bàn tay Chánh đã đen kịt. Cô Mười phụ việc cho cậu ta, mặt mũi cũng đã lọ lem như hề. Hai cô cháu làm việc túi bụi suốt từ mờ sáng. Không khí trong hầm ngột ngạt mùi mực in, dầu máy. Nhưng niềm vui thì tràn ngập. Chốc chốc Chánh lại reo lên:

- Cô ơi cháu cảm thấy y như đêm giao thừa vậy!

- Đúng rồi! Giao thừa của cách mạng mà!

Những tập truyền đơn, chính sách, thông cáo mỗi lúc một cao dần, gần chấm nóc hầm. Chốc chốc cô Mười lại gõ tay lên nóc hầm nhè nhẹ mấy tiếng. Nắp hầm lập tức hé mở và có hai bàn tay nào lại vươn xuống đỡ lấy từng xếp tài liệu đã in xong đem lên.

- Vui quá sá cô ơi! Mai mốt giải phóng, cô cho cháu công tác, cháu không ưng học nữa!

- Tùy mi! Giải phóng xong mi ưng học tiếp, cho học tiếp. Mi ưng làm việc, cho làm việc liền!

Cô Mười cười suốt. Gương mặt cô thoắt trở nên hồng hào, khỏe mạnh. Cô cảm thấy rất rõ, chưa bao giờ trong đời hoạt động của cô lại có những buổi vui như tối nay. Cô cũng mừng thầm là đã sớm biết tổ chức một cơ sở ấn loát, dù nó hãy còn vô cùng nhỏ bé. Ai đã bày cho cô? Phải chăng trước đây, một thời gian quá đau yếu, chưa trở vào nội thành được, cấp trên đã đưa cô về tạm làm việc ở một cơ quan tuyên huấn vài tháng, do đó cô đã hiểu được phần nào tác dụng của dụng cụ in ấn này...

Chín giờ sáng. Anh Sáu Minh đã ba lần cho người tới chỗ cô Mười lấy tài liệu để phân phát cho toàn khu vực. Anh hết sức hài lòng và phần nào tự hào về cái cơ sở ấn loát này. Dường như, theo anh biết, các khu khác không tổ chức in tài liệu được nhanh chóng và nhiều như ở đây

Bà y tá cũng ngồi bên chiếc máy may kỳ cạch đạp suốt từ sáng. Hết vải, bà xoay ra vá quần áo rách, hết quần áo rách, bà phải xé những chiếc còn rung rúc ra, để có việc mà làm. Chiếc máy may của bà đặt trên đúng cái nóc hầm, nay đã trở thành "nhà in khởi nghĩa". Bà đã trải lên nóc hầm một tấm thảm gai nhỏ như để cho sạch sẽ nơi ngồi may vá. Bà cặm cụi đạp máy nhưng mắt vẫn luôn luôn ngước nhìn ra cửa để canh chừng, mặc dầu bà đã dặn kỹ mấy đứa con nhỏ của bà chơi ngoài lề đường: có ai vào phải gọi to cho bà hay.

Ngoài đường phố, cảnh sát vẫn còn đấy. Chúng không hung hăng rít còi, quát tháo, bắt bớ dữ dội như mấy hôm trước, nhưng thinh thoảng vẫn giữ người này lại để xét giấy, gọi người kia lại để vặn hỏi vài điều. Và những cặp mắt cú vọ vẫn soi mói nhìn vào tất cả các nhà hai bên đường phố.

Chợt một toán ba tên xồng xộc bước vào mà không thấy lũ nhỏ báo trước.

- Nhà này có ai ở nhà không? Cho xét giấy!

Bà y tá rụng rời. Trời! Con với cái! Thật chết người

Nhưng dẫu sao bà vẫn còn đủ chút can đảm đẩy ghế đứng dậy.

- Dạ! Xin rước ba ông vô! Lũ trẻ quá hư, không báo trước để ra tiếp ba ông!

Miệng nói, tay bà mở rộng cánh cửa sổ phía sau lưng, rồi bật ngọn đèn giữa căn phòng cho sáng sủa thêm. Ngay tức khắc, một dòng điện nhỏ xíu chìm trong tường, ăn thông xuống hầm đã làm bật lên một ngọn đèn đỏ báo hiệu: có động!

[SaoVang]

Hai tên cảnh sát, súng lăm lăm, đứng xây lưng vào nhau, dạng chân giữa phòng, đảo mắt nhìn khắp xó xỉnh, trong lúc đó một tên xem xét các tờ khai gia đình.

- Chồng bà đâu?

- Ổng đang ở bệnh viện, thưa ba ông.

- Thằng con lớn, thằng Chánh đâu?

- Thưa hắn đang ở trường. Bữa nay có phải chủ nhật đâu ba ông! Cháu đang học mà! .

- Mấy đứa nhỏ?

- Chúng chơi ngoài đường đó. Dạ, thưa để tôi ra gọi chúng về!

- Khỏi ! - Vậy người em bà về Cái Sắt rồi hả!

- Dạ! Thưa ba ông, đó, trong tờ khai gia đình đã gạch bỏ rồi đó! Dì Ba các cháu về từ sáu bữa nay rồi!

- Cho xét nhà !

- Dạ! Thưa ba ông. để tôi mở các phòng bên, mở các Tủ

Bà y tá bỗng thầm khen cho "ông thần khẩu” của mình bữa nay khá. Bà nói năng không một chút vấp váp, do dự. Và thật lạ, càng nói bà càng cảm thấy mình bình tĩnh hơn. Cũng may, cứ rụng rời như giây phút đầu tiên, thật khó mà thoát khỏi mắt lũ chó.

Tuy làm ra vẻ hung hăng, nghiêm khắc, nhưng xem ra ba tên cảnh sát cũng không lục soát gắt như mọi khi. Bà y tá đi theo chúng từng bước, từ phòng này qua phòng khác. Mấy phút sau, bọn chúng cùng quay trở ra gian phòng thứ hai, nơi bà y tá đang ngồi may vá quần áo. Chúng đứng gần chiếc máy may của bà.

Một tên bỗng cúi xuống, hỏi giật giọng:

- Cái gì đây?

Trời như sụp đổ ngay xuống. Bà y tá chưa kịp định thần, thì tên cảnh sát đã nhặt ở trên chiếc thảm gai lên một ống kim khí mạ vàng khá đẹp.

Tên cảnh sát mở nắp ống, mấy chiếc kim máy may, vài kim khâu tay nhô lên. “mô Phật!". Bà y tá thở trút, thầm kêu lên. Chiếc ống kim máy may ấy bà đánh rơi xuống tự lúc nào cũng không nhớ nữa.

Tên cảnh sát ngắm nghía chiếc ống kim một chút rồi ném trả lại cho bà.

- Thưa ông, nếu ông ưng... Thưa ông... cũng là thứ đồ chơi thôi mà...

- Khỏi !

Ba tên cảnh sát đi khuất. Bà y tá gieo mình xuống chiếc ghế. Tim bà dường như vẫn còn rung. Đến mươi phút sau, bà mới hoàn hồn, đứng dậy, từ từ khép lại hai cánh cửa sổ và nháy ngọn đèn một lần nữa.

[SaoVang]

Ba tên cảnh sát đi khuất. Bà y tá gieo mình xuống chiếc ghế. Tim bà dường như vẫn còn rung. Đến mươi phút sau, bà mới hoàn hồn, đứng dậy, từ từ khép lại hai cánh cửa sổ và nháy ngọn đèn một lần nữa.

Ba tên cảnh sát vừa đi được một lúc, một em bé gái cắt tóc ngắn - vẫn em bé bữa nào - lại đạp xe tới, bước vào rụt rè:

- Thưa bác, ba má cháu biểu muốn gặp người nhà. Thưa bác, người Mỹ đang rút. Ba má cháu biểu vậy. Cháu đi qua nơi họ, thấy đúng như vậy. Họ đang chạy đông lắm bác à?

Bà y tá tròn hai con mắt:

- Vậy hả. Được! Con cứ về! Bác sẽ cho gọi người nhà ba má cháu ngay, nghe?

Cô Mười vọt lên khỏi hầm. Cô chỉ kịp quấn một chiếc khăn trên đầu, rồi nhảy lên một chiếc xe lôi.

Cô cố tình vạch cho người lái xe lôi một con đường để đi tới nhà cô - Thật ra, cô muốn tranh thủ lướt qua những cư xá sĩ quan Mỹ đế xem sao.

Quả nhiên, bọn Mỹ đang tới tấp dọn đồ xuống đường, chất đống lên những chiếc xe tải nhà binh, những chiếc xe du lịch bóng lộn. Chúng vừa ra khỏi nhà là bọn lưu manh bụi đời - không hiểu đã đánh hơi thấy chuyện này từ lúc nào, đã chờ chực sẵn ở gần đó như một bầy ruồi xanh - lập tức ùa vào. Chúng giẫm đạp lên nhau, cắn xé nhau, tranh nhau lên các cầu thang lao lên các tầng lầu để vơ vét. Chúng lôi xuống đủ các thứ, từ tủ lạnh, tới chăn đệm. quần áo lót... Chúng cướp phá tới đâu nổi lửa đốt luôn tới đó, lửa khói bốc lên ngùn ngụt từ cư xá này sang cư xá khác.

Bọn Mỹ, mặt mũi bàng hoàng, nhễ nhãi mồ hôi, ngoái nhìn lại những ngôi nhà bốc cháy, lắc đầu hoài. Những chiếc xe chở đầy tài liệu, đồ đạc quý, rồ máy lao đi. Toán chạy ra bến tàu trên sông Cần Thơ, toán hướng về phía sân bay Trà Nóc.

"Bọn mi chết rồi'" Cô Mười thầm reo lên cực kỳ sung sướng.

Anh Sáu Minh đã đợi cô trong một căn nhà khá sang trọng khác ở ngay trước một ngân hàng lớn.

- Anh Sáu! Cho nổ luôn đi chứ, anh Sáu? - Cô Mười, phần vừa chạy lên cầu thang bị mệt, phần quá xúc động trước tình hình mới, thở không ra hơi nữa.

- Khoan!

- Sao khoan, anh Sáu? Mỹ chạy, ngụy sẽ tan rã hết tinh thần, còn chi nữa? Cho nổ liền chứ còn đợi chi, anh Sáu?

- Chờ bộ đội chủ lực ta chút xíu! Cho thiệt chắc chắn! Anh Năm chỉ thị vậy! Ráng chờ chút xíu nữa.

- Vậy bây giờ phải làm gì? .

- Ban Chỉ huy chỉ thị: phải in gấp, in thật nhiều truyền đơn hơn nữa! Và tập hợp thêm, xây dựng gấp thêm những toán vũ trang...

- Rõ, anh Sáu! 

Trên đường trở về, cô lướt qua bệnh viện Thủ Khoa Nghĩa. Cô bỗng thở dài. Ôi thì ra, từ bữa đó tới nay mình đã quên khuấy mất chuyện về "hắn" rồi sao. Ngay cả mấy ngày nằm ở bệnh viện của ông bác sĩ nọ, lo công việc đến nỗi cũng quên cả hỏi thăm ông ta xem cái tin về "hắn" có thực hay chỉ là một sự nhầm lẫn. Vì công việc hay tại lòng mình từ ngày ấy đã hóa thành sa mạc?

[SaoVang]

*
*   *

Suốt cả ngày 29 bọn Mỹ nối tiếp nhau rút chạy không ngừng.

Đúng là khi bọn quan thầy đã tháo chạy, lũ đầy tớ không còn lòng dạ nào trụ lại nữa. Nhiều trạm gác đã gần như tê liệt. Các công sở gần như chỉ còn khoảng một phần mười nhân viên ngồi lại. Nhưng cũng chỉ là ngồi lại chứ không một ai thiết làm hoặc dám làm, một việc gì nữa. Tất cả chờ đợi, mà không biết chờ đợi ai, chờ đợi cái gì. Bọn lưu manh, bọn bụi đời tiếp tục ào ạt tràn vào các cư xá Mỹ để hôi của. Bọn binh lính thất trận từ lộ 4 trở về cũng nổ súng cướp phá công khai ở ngay giữa chợ, trên đường phố lớn, "bất cần đời" nữa.

Trong lúc đó, dân chúng cũng đổ ra đầy đường. Người đưa gia đình chạy ra ngoài thành phố. Người đi tìm cha, tìm anh đang bị kẹt ở công sở này, ở đường phố nọ. Khắp nơi hỗn loạn. Xe cộ tắc nghẽn trên khắp các ngã ba ngã tư. Không còn bóng một tên cảnh sát giao thông nào tới giải tỏa nữa.

Cả thành phố đã dường như đã ttrở thành vô chính phủ.

Suốt cả ngày hôm đó, cô Mười chỉ ăn được có một chén cơm. Cô chạy ngược chạy xuôi mệt đến đứt hơi, để xem xét lại, bổ sung lại kế hoạch hành động của tất cả các tổ các nhóm... trong phạm vi cô phụ trách.

Suốt cả ngày hôm đó, sự chờ đợi căng thẳng đã tới mức tưởng như có thể vỡ tung tất cả các đầu óc.

Đêm hôm đó, thành phố càng như chìm ngập trong sự hỗn loạn. Nơi này lính cướp phá, nơi kia bọn du đãng chẹt cổ người, cắt tai, chặt tay lấy vòng. Chốc chốc lại thấy lửa cháy rực trời.

Trong cảnh tượng ấy, tên tướng Nguyễn Khoa Nam ác ôn ngoan cố vẫn chưa hết hy vọng. Những đội quân cảnh đặc biệt đã được y cấp tốc tổ chức, tung đi khắp thành phố với mệnh lệnh bắn bỏ tại chỗ, bắn không cần xét xử gì hết tất cả mọi người làm rối trật tự hoặc tung những tin hoang mang. Nhưng càng bắn, thành phố chỉ càng thêm rối loạn. Dường như đã tới lúc sự khủng bố và tàn sát không còn có hiệu lực và đã tới lúc sự tan vỡ không còn bất cứ một "phép mầu” nào cứu vãn nổi nữa...

Sáng hôm sau, 30 tháng 4, Ban Chỉ huy khởi nghĩa hội ý khẩn cấp và phát đi mệnh lệnh đầu tiên "Hãy sẵn sàng!".

Khoảng 9 giờ, Dương Văn Minh bỗng cho phát đi bản tuyên bố muốn điều đình với "phía bên kia" và kêu gọi hai bên hãy ngừng bắn.

Đồng chí Năm Bình đứng bật dậy, nói gần như la lớn:

- Khởi sự đi thôi!

Thế là, một mặt cử người ra ngoài bắt liên lạc với bộ đội chủ lực, một mặt Ban Chỉ huy khởi nghĩa phát đi mệnh lệnh lịch sử trọng đại của thành phố: Hãy kịp thời lãnh đạo quần chúng nổi dậy, nhanh chóng đoạt chính quyền!

Chỉ trong vòng hơn một giờ sau, Cần Thơ đang náo loạn, đang bàng hoàng thoắt bỗng như có một sự nổ bùng. Trước hết là những trận mưa truyền đơn, những trận mưa thông cáo, chính sách... Cả thành phố ngập trắng những truyền đơn. Người dân Cần Thơ mắt rực sáng reo lên, giang cả hai tay ra đón lấy những tờ bướm bay; chạy đuổi theo những chiếc hon đa, những chiếc xe lam đang chạy khắp thành phố, tung lên, tung lên mãi những xếp giấy bay phơi phới đầy trời. Rồi tiếp đó là những toán thanh niên, ăn vận đủ kiểu khác nhau, anh sơ mi thể thao sặc sỡ, cô áo dài trắng muốt trinh bạch, nhưng đều giống nhau: đeo một băng đỏ ở cánh tay trái, và có vũ trang không rõ đã tụ tập sẵn từ những căn nhà, những công viên nào, nhanh chóng tỏa ra khắp các phường khóm, tiến thẳng vào công sở, với mệnh lệnh: "Tất cả đã thuộc về cách mạng!...". Trên đường phố nhà ông y tá, mọi người cũng đều sửng sốt, la lên:

- Ủa? Dì Ba! Dì Ba! Té ra dì chính là... Chèng đéc ơi! Tuyệt quá?

[SaoVang]

Cô Mười lúc này đã chính thức xuất hiện. Nhà ông y tá đã thoắt biến thành một trụ sở, nói cho đúng hơn: một Sở Chỉ huy. Các toán thanh niên vũ trang, những tổ chức quần chúng trung kiên tấp nập kéo tới để nhận mọi chỉ thị, mệnh lệnh của Ban Chỉ huy khởi nghĩa. Ban Chỉ huy khởi nghĩa là những ai? Tại nơi đây, người ta chưa rõ, mới chỉ biết có mình cô gái gầy yếu này. Đó là hình ảnh của Ban Chỉ huy khởi nghĩa khá độc đáo, khá hấp dẫn đối với họ.

Trong lúc nhân dân trong thành phố đang tưng bừng xôn xao về những trận mưa truyền đơn, về những toán cán bộ chiến sĩ giải phóng đột ngột xuất hiện, đang tràn đi các nơi cùng nhân dân chiếm lĩnh các công sở, thì những toán lính ngụy ở vòng ngoài cũng đột ngột chạy trở vào làm náo loạn cả thành phố.

Chủ lực ta đã nổ súng.

Chủ lục đang chọi với chủ lực?

Nguyễn Khoa Nam đang cuồng lên trong những trận đánh “tử thủ” cuối cùng.

Một số trung đoàn của sư 21 đã tan vỡ. Bọn bộ binh chạy thốc trở vào để tháo thân. Bọn thiết giáp cũng ầm ầm cuốn theo sau như trong một cơn mê sảng.

Vừa vào tới thành phố, chúng ném bỏ luôn mũ áo, súng đạn ngay trên mặt đường, lủi trốn. Bọn thiết giáp cũng vậy. Xe vừa vào tới nội thành, chúng đã vứt hết, bỏ hết tại chỗ, chạy liền.

Tan rồi! Chủ lực của Nguyễn Khoa Nam tan rồi! Tin ấy lan đi rất nhanh.

Phải tấn công ngay vào trung tâm huấn luyện 4! Nơi đó ta đã có tổ cốt cán.

Đồng chí Năm Bình bàn cùng đồng chí Tư Hiền, (cũng là một Thành ủy viên mới được phái vào tăng cường cho Ban Chỉ huy khởi nghĩa).

Liền sau đó, một chiếc xe díp chở một cán bộ đại diện của Ban Chỉ huy lao đi, xé tan những đám lính và cảnh sát ngụy đang nháo nhác đầy đường, phanh cứng lại trước một chiếc cổng lớn vẫn còn lính gác.

- Hãy mở mau! Chúng tôi là đại diện cho quân Giải phóng cần gặp ông Hảo.

Hảo là trung tá, chỉ huy trưởng trung tâm.

Y mặt tái ngắt, bước xuống khỏi bậc thềm.

Cuộc thảo luận giữa đôi bên kéo dài không quá ba mươi phút.

Hai cánh cổng sắt nặng nề của trung tâm huấn luyện lập tức được mở rộng hết cỡ. Một vạn lính mới cùng ùa ra như thác.

- Quân giải phóng muôn năm!

- Hoan hô cách mạng! Cách mạng muôn năm!

Một vạn con người ấy ầm ầm tiến vào thành phố. Vừa đi, vừa hò reo vang dậy.