Chuyên đề về máy bay tiêm kích thế hệ 5 của Nga - ПАК ФА

[huyphongssi]

TỔNG QUAN TÍNH NĂNG KĨ CHIẾN THUẬT CỦA T-50 PAK FA
Tổ hợp tên lửa đối không tầm xa RVV-BD

Đề án PAK FA T-50 sử dụng tổ hợp tên lửa đối không tầm xa RVV-BD để tấn công tiêu diệt các mục tiêu bay làm nhiệm vụ phục vụ chiến dịch tấn công hay phòng thủ đường không của đối phương như các loại máy bay trinh sát và chỉ thị mục tiêu, máy bay tiếp dầu, máy bay cảnh giới và chỉ huy đường không, máy bay tiếp sóng và tác chiến điện tử tầm xa.

Theo yêu cầu tính năng kĩ chiến thuật TTZ của tổ hợp tên lửa đối không tấm xa phát triển cho hệ thống tiêm kích thuộc đề án PAK FA, tổ hợp tên lửa RVV-BD phải có các tính năng chiến thuật sau:
- Khả năng tiêu diệt tầm xa tới cực xa các loại mục tiêu đường không được lực lượng máy bay tiêm kích hộ tống và gây nhiễu của đối phương bảo vệ nghiêm ngặt;
- Kháng chế áp điện tử và nhiễu địa vật;
- Mức độ lộ diện hồng ngoại và điện từ thấp;
- Tổ hợp nhiều chế độ điều khiển và dẫn bắn;
- Thiết kế cánh gấp gọn để gắn trong khoang quân giới hoặc ống mang phóng treo ngoài.  

Mẫu đạn R-37 phát triển cho máy bay tiêm kích thế hệ 4++ Mig-31M (ảnh dùng lại từ airwar.ru)

Tổ hợp tên lửa đối không RVV-BD gồm các vũ khí và khí tài chiến đấu độc lập hoặc dùng chung với các tổ hợp vũ khí khác trang bị cho T-50 như sau:

- Khí tài trinh sát: gồm các hệ thống radar quét mảng pha điện tử chủ động, hệ thống khí tài quang điện tử OLS-50M trên máy bay mang tổ hợp tên lửa và hệ thống tiếp nhận xử lí phần tử bắn từ các hệ thống trinh sát dẫn bắn hỗ trợ (vệ tinh quân sự, máy bay cảnh giới và chỉ huy đường không, máy bay tiêm kích hiệp đồng và các lực lượng phòng không mặt đất);
- Đạn tên lửa có nhiều chế độ dẫn bắn;
- Khí tài cập nhật phần tử cho đạn tên lửa ở pha giữa;
- Bệ phóng và thiết bị phục vụ phóng bố trí trong khoang quân giới (dự kiến gồm: Giá đa năng đẩy thả vũ khí UVKU và treo ngoài (gồm cả giá thả ống mang phóng).

Hiện có 2 đề án tổ hợp tên lửa đối không tầm xa RVV-BD (K-37M-810 và KS-172) đang được phát triển để phục vụ đề án PAK FA. Đây là 2 tổ hợp tên lửa đối không tầm xa phát triển cho máy bay tiêm kích thế hệ 4++ được nâng cấp để phục vụ Đề án PAK FA.

Mẫu đạn KS-172 phát triển cho máy bay tiêm kích thế hệ 4++ Su-35BM (ảnh dùng lại từ ausairpower.net)

Bài tiếp: Tổ hợp tên lửa đối không tầm xa RVV-BD mẫu đạn R-37M-810

[huyphongssi]

Một số hình ảnh dự triển lãm của mẫu đạn R-37-610 tiền thân của mẫu đạn K-37M-610M hay K-37M-810.

Mẫu dựng đúng kích cỡ GVM-610 (Габаритно-весовой макет ГВМ-610) được gắn dưới bụng chiếc máy bay tiêm kích Mig-31M:





(nguồn ảnh dùng lại từ ausairpower.net)

[huyphongssi]

TỔNG QUAN TÍNH NĂNG KĨ CHIẾN THUẬT CỦA T-50 PAK FA
Tổ hợp tên lửa đối không tầm xa RVV-BD theo mã thiết kế K-37M-810

Tổ hợp tên lửa đối không tầm xa RVV-BD theo mã thiết kế K-37M mẫu đạn 810 (K-37M-810) được tổ hợp nhà thầu gồm Tổng công ty cổ phần các tổ hợp tên lửa chiến thuật và đơn vị thành viên là Công ty cổ phần Phòng thiết kế quốc gia về máy công cụ Vympel mang tên I.I. Toropov phát triển cho Đề án PAK FA T-50 trên cơ sở tổ hợp tên lửa đối không tầm xa theo mã thiết kế K-37M mẫu đạn 610M (K-37M-610M) dự kiến dùng cho Đề án MFI Mig-1.42.

Tương tự nhiệm vụ của tổ hợp K-37M-610M của MFI Mig-1.42, tổ hợp K-37M-810 theo TTZ của RVV-BD trong Đề án PAK FA T-50 được thiết kế cho nhiệm vụ tiêu diệt mục tiêu bay tối quan trọng trong hoạt động tác chiến chiến dịch tấn công hay phòng thủ đường không của không quân chiến thuật đối phương như các loại máy bay trinh sát và chỉ thị mục tiêu, máy bay tiếp dầu, máy bay cảnh giới và chỉ huy đường không, máy bay tiếp sóng và tác chiến điện tử tầm xa. Tính chất và địa bàn hoạt động, mức độ hộ tống bảo vệ của nhóm mục tiêu ưu tiên và môi trường tác chiến của máy bay tiêm kích PAK FA T-50 đặt ra yêu cầu về các đặc tính chiến đấu (đặc biệt là tầm phóng hiệu quả và chế độ dẫn đường) đối với tổ hợp K-37M-810. Tổ hợp K-37M-810 dự kiến trang bị cho PAK FA T-50 là quá trình hoàn thiện tính năng chiến đấu phòng không và chế áp phòng không chiến trường của tổ hợp tên lửa R-37-610 trang bị cho thế hệ máy bay tiêm kích lưỡng nhiệm Mig-31BM và Mig-31M.

Mẫu dựng đúng kích cỡ GVM-610 (Габаритно-весовой макет ГВМ-610) của đạn R-37-610 tương tự kiểu đạn K-37M-810 sử dụng cho PAK FA T-50 (ảnh dùng lại từ nguồn ausairpower.net)

Khác với đạn KS-172 RVV-L được thiết kế để treo ngoài, đạn của tổ hợp K-37M-810 được thiết kế để gắn vào giá UVKU-50U trong khoang quân giới nhằm đảm bảo tính năng khí động và tàng hình thiết kế cho máy bay tiêm kích mang trong các phi vụ chế áp phòng không hoặc hộ tống tập kích đường không thọc sâu qua chiến tuyến vào vùng kiểm soát của đối phương. Đạn K-37M-810 có thiết kế khí động tương tự đạn R-37-610 với 4 cánh lái đuôi toàn động có thể gấp gọn và 4 cánh điều hướng ngang thân. Đạn K-37M-810 sử dụng hệ thống dẫn bắn tích hợp kiểu mới 9B-1103M-350/380 tương tự hệ thống dẫn bắn tích hợp của đạn tên lửa đối không tầm trung/trung xa thuộc tổ hợp K-77M2/M2-PD. Để đảm bảo tầm phóng tối đa từ 350 tới 400km đối với mục tiêu bay hướng vào, đạn K-37M-810 sử dụng động cơ thuốc phóng rắn 1 tầng lõi kép đốt chậm 2 chế độ (đạn KS-172 động cơ 2 tầng) và dẫn bắn theo quĩ đạo quán tính treo phía trên mục tiêu có hiệu chỉnh tham số giữa pha theo tình báo từ máy bay mẹ hay hệ thống dẫn đường bên ngoài.

Mẫu hệ thống dẫn đường tích hợp 9B-1103M-350/380 dùng cho 2 loại đạn tên lửa đối không tầm xa RVV-BD K-37M-810 và RVV-BD KS-172 thuộc Đề án PAK FA T-50 (ảnh Vitaly V. Kuzmin)

Thông số kĩ thuật của tổ hợp tên lửa RVV-BD theo mã thiết kế K-37M-810:

Tầm phóng tối thiểu đối với mục tiêu bay hướng ra (Минимальная дальность пуска в заднюю полусферу цели): 2,5 km
Tầm phóng tối đa đối với mục tiêu bay hướng vào (Максимальная дальность пуска в переднюю полусферу цели): 400 km
Độ cao mục tiêu trong tầm phóng đẳng cao hiệu quả của đạn tên lửa (Высота полета цели): từ 0,05 km tới 40 km
Cơ động quá tải của mục tiêu (Максимальная перегрузка цели): 4,5 g
Tốc độ tối đa của mục tiêu (Максимальная скорость цели): 3.000 km/giờ
Tốc độ tối đa của đạn (Максимальная скорость): 6 lần tốc độ âm thanh
Khối lượng đạn tên lửa (Стартовая масса): 600 kg
Khối lượng đầu đạn (Масса боевой части): 60 kg
Loại giá treo (Тип устройства): Giá thả đẩy treo trong UVKU-U
Hệ thống dẫn đường (Система наведения): dẫn đường quán tính kết hợp cập nhật phần tử vô tuyến pha giữa và tự dẫn radar chủ động, dẫn thụ động theo nguồn nhiễu hoặc nguồn phát xạ điện từ từ mục tiêu ở pha cuối.
Loại đầu đạn (Тип боевой части): đầu nổ mảnh
Loại ngòi nổ (Тип взрыватели): ngòi cận đích vô tuyến và ngòi chạm nổ tình huống
Loại động cơ (Тип двигатели): động cơ thuốc phóng rắn một tầng lõi kép đốt chậm 2 chế độ
Kích cỡ đạn tên lửa (Габаритные размеры):
- Chiều dài (Длина): 4.200 mm
- Đường kính thân (Диаметр корпуса): 380 mm
- Sải cánh ổn hướng thân đạn (Размах крыла): 700 mm
- Sải cánh điều hướng đuôi đạn (Размах стабилизаторов): 1.120 mm
Đường kính thân đạn tên lửa có cánh gấp gọn khi vận chuyển hoặc gắn trên giá (Транспортировочные габариты): 700 mm


Bài tiếp: Tổ hợp tên lửa đối không tầm trung RVV-BD theo mã thiết kế KS-172

[huyphongssi]

Hình mẫu đạn tên lửa đối không tầm xa R-37-610 và hệ thống dẫn bắn kiểu cũ 9B-1388 tích hợp quán tính (pha đầu)/radar bán chủ động hoặc cập nhật tham số mục tiêu (pha giữa)/radar chủ động (pha cuối).

Hình dùng lại từ www.airwar.ru

[huyphongssi]

Một số hình ảnh về các mẫu đạn tên lửa đối không do các đơn vị thành viên của Tập đoàn Almaz-Antey phát triển từ đạn tên lửa phòng không và đạn tên lửa chống ngầm (KS-172 từ đạn chống ngầm 91RE1/91RTE2 và đạn phòng không 9M83M của MKB Novator; 9M96 và 9M100 phát triển tương ứng từ các đạn phòng không S-400 Triumf của MKB Fakel)

Các mẫu trong ảnh được trưng bày phía trước mẫu Su-35 đời cũ (T-10M-3) trong năm 1996 (ảnh dùng lại từ gulfoil@ttvnol.com)

[huyphongssi]

Một số thông số kĩ chiến thuật của đầu tự dẫn 9B-1103M-350

Hiện Công ty cổ phần Viện nghiên cứu khoa học Agat vùng Moskva thuộc Tập đoàn cổ phần Phòng không Almaz-Antey (ОАО Московский научно-исследовательский институт "Агат" концерна ПВО "Алмаз-Антей") đang phát triển hệ thống dẫn bắn tích hợp đa năng 9B-1103M cỡ 350 mm để cung cấp cho các phòng thiết kế và tổ hợp chế tạo đạn tên lửa chiến thuật, trong đó có các mẫu đạn K-37M-810 và KS-172.

Mẫu hệ thống dẫn bắn tích hợp 9B-1103M-350 trang bị cho đạn tên lửa thuộc các tổ hợp tên lửa phòng không và tổ hợp tên lửa đối không hiện đại của Nga (nguồn: MNII AGAT)

Đầu tự dẫn radar chủ động 9B-1103M đường kính 350 mm (активная радиолокационная головка самонаведения 9Б-1103М (диаметр 350 мм)

Nhiệm vụ:

- Tìm kiếm, xác nhận và bám sát mục tiêu được giao xạ kích theo phần tử do hệ thống radar đường không và mặt đất cung cấp;
- Tính toán các tham số mục tiêu được giao xạ kích như góc tà, góc phương vị, tốc độ góc, tốc độ tiếp cận giữa đạn tên lửa và mục tiêu để cung cấp tham số cho máy tính phần tử tạo lệnh điều khiển đạn;


Chế độ dẫn bắn:

- Chế độ phóng-quên (режим “пустил-забыл”): các tham số toạ độ, tốc độ, hướng bay và kiểu loại tín hiệu của mục tiêu cũng như toạ độ, tốc độ, hướng bay của máy bay mẹ được hệ thống điều khiển vũ khí trên máy bay mẹ nạp vào máy tính phần tử của hệ thống dẫn đường trên đạn để lái đạn sau khi phóng bay quán tính theo đường đạn dự kiến cho tới điểm mục tiêu nằm trong tầm tự tìm kiếm của radar trên đạn;
- Chế độ dẫn đường quán tính có hiệu chỉnh vô tuyến đường đạn tên lửa sau khi phóng cho tới điểm mục tiêu nằm trong tầm tự tìm kiếm của radar trên đạn;
- Chế độ tái lập trình đạn tên lửa sau khi phóng theo các tham số mục tiêu mới hay theo tham số mục tiêu cũ sau khi áp dụng biện pháp kháng chế áp đạn tên lửa các loại.


Các cấu phần:

- Bộ thu phát tín hiệu và ăng ten
- Bộ xử lí tín hiệu mục tiêu, tham số hiệu chỉnh vô tuyến và máy tính lệnh điều khiển
- Bộ tái lập trình và lập trình đường đạn quán tính


Thông số kĩ chiến thuật:

-Cự li tìm kiếm và xác nhận mục tiêu có diện tích phản xạ điện từ 5 m2 (Дальность захвата цели с ЭОП 5 m^2): 40 km
- Tốc độ xử lí tính toán của máy tính (Быстродействие цифровой вычислительной системы): 50x10^6 lệnh/giây 
- Dung lượng bộ nhớ chỉ đọc cho phép tái lập trình của máy tính (Объем памяти ППЗУ цифровой вычислительной системы): 64K
- Thời gian chuyển chế độ phát sau 2 phút nung sẵn tim đèn công suất phát (Время готовности после предварительного включения в течение 2-х минут): 1 giây
- Khối lượng đầu dẫn không kèm nắp chụp (Масса без обтекателя): 13 kg
- Đường kính (Диаметр): 350 mm
- Chiều dài không kèm nắp chụp (Длина без обтекателя): 310 mm

[huyphongssi]

Một số thông tin, hình ảnh bổ sung về thử nghiệm động cơ AL-41F1-117S

Bài đã dẫn: http://www.quansuvn.net/index.php?topic=13010.msg198008#msg198008

Trước khi cặp động cơ tuốc bin phản lực luồng kép có chế độ đốt tăng lực và lái hướng lực đẩy đa chiều (ТРДДФ - ОВТ - Турбореактивный двухконтурный двигатель с форсажной камерой, с отклоняемым вектором тяги) AL-41F1-117S thử nghiệm được lắp cho mẫu bay thử PAK FA T-50-1, thì một cặp động cơ tuốc bin phản lực luồng kép có chế độ đốt tăng lực và lái hướng lực đẩy hai chiều (ТРДДФ - УВТ - Турбореактивный двухконтурный двигатель с форсажной камерой, с управляемым в двух плоскостях вектором тяги) AL-41F1A được Công ty cổ phần liên hiệp chế tạo khoa học kĩ thuật Saturn (ОАО НПО "Сатурн") chế tạo để thử nghiệm hệ thống điều khiển lực đẩy, vận hành tầng nén thấp áp kiểu mới và hệ thống làm mát cánh nén. Động cơ AL-41F1A có hệ số lực đẩy trên khối lượng riêng (Удельная тяга) là 10 kg lực/1 kg động cơ và có khối lượng nhẹ hơn 15% so với khối lượng động cơ AL-41F tiêu chuẩn.

Hình động cơ AL-41FA và họng xả động cơ này trên máy bay thử nghiệm hệ thống T-10M-10 số 710 khi tiến hành bay thử động cơ chuyến đầu trên sân bay Zhukovsky vào ngày 21/1/2010 (ảnh trên dùng lại từ www.military.tomsk.ru nguồn www.mil.ru và ảnh dưới: www.npo-saturn.ru)

Động cơ thử nghiệm AL-41F1A được NPO Saturn triển khai chế tạo sau cuộc họp hội đồng kĩ thuật Đề án PAK FA vào ngày 22/12/2006 như một trong các bước phát triển kĩ thuật động cơ cho máy bay tiêm kích thế hệ thứ 5 thuộc Đề án PAK FA theo tiến trình sau: động cơ TRDDF-UVT AL-41F1A (thử nghiệm trên máy bay thí nghiệm hệ thống T-10M-10) -> động cơ TRDDF-OVT AL-41F1-117S (thử nghiệm trên mẫu bay thử nghiệm T-50-1 và dự kiến trang bị cho máy bay tiêm kích T-50 phiên bản chiến đấu đời đầu) --> động cơ TRDDF-OVT AL-41F1-127 (trang bị cho máy bay tiêm kích hoàn thiện thử nghiệm của T-50 trong giai đoạn 2015-2016) ---> động cơ AL-41F1-129 (trang bị cho máy bay tiêm kích phiên bản kíp lái 2 phi công của T-50 sau năm 2020). Động cơ TRDDF-OVT AL-41F1-127 có hệ số lực đẩy trên khối lượng riêng là 11,5 kg lực/1 kg khối lượng động cơ, lực đẩy thô tối đa 11.000 kg lực và lực đẩy ở chế độ đốt tăng lực là 17.500 kg lực. Động cơ TRDDF-OVT AL-41F1-129 có hệ số lực đẩy trên khối lượng riêng là 12,5 kg lực/1 kg khối lượng động cơ, lực đẩy thô tối đa 11.000 kg lực và lực đẩy ở chế độ đốt tăng lực là 19.500 kg lực.

Máy bay thử nghiệm hệ thống T-10M-10 số 710 mang cặp động cơ TRDDF-UVT AL-41F1A đang thực hiện chạy đà kiểm tra thông số hệ thống điều khiển động cơ trên đường dẫn sân bay Zhukovsky vào ngày 16/1/2010 (ảnh dùng lại từ www.military.tomsk.ru, ảnh trên: RamblerOne @ www.aviaforum.ru và ảnh dưới: Alexandra Melikhova @ www.airforce.ru)

Việc thử nghiệm động cơ TRDDF-UVT AL-41F1A được thực hiện vào ngày 21/1/2010 trên máy bay thử nghiệm hệ thống T-10M-10 (Su-35 đời đầu) mang số hiệu 710 tại Viện thử nghiệm bay mang tên Gromov (Лётно-исследовательский институт имени М. М. Громова) tại sân bay Zhukosky Moskva. Lần thử nghiệm động cơ này đã góp phần quan trọng vào sự thành công của chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của mẫu T-50-1 với cặp động cơ TRDDF-OVT AL-41F1-117S diễn ra tại sân bay căn cứ Dzemgi ngày 29/1/2010.  

Máy bay thử nghiệm hệ thống T-10M-10 số 710 đang thực hiện chuyến bay đầu tiên có sử dụng cặp động cơ thử nghiệm TRDDF-UVT AL-41F1A  tại sân bay Zhukovsky vào ngày 21/1/2010 (ảnh dùng lại từ www.military.tomsk.ru,2 ảnh: AlfaSierraBeta @ www.aviaforum.ru)

[huyphongssi]

Động cơ TRDDF-OVT AL-41F1-117S dùng cho PAK FA T-50 (tiếp)

Các bài liên quan đã đăng:
Tổng quan: http://www.quansuvn.net/index.php?topic=13010.msg198008#msg198008
Thông tin, hình ảnh bổ sung: http://www.quansuvn.net/index.php?topic=13010.msg208864#msg208864

-------

Động cơ TRDDF-OVT AL-41F1-117S dùng cho PAK FA T-50 được thiết kế theo nguyên lí mô đun và là bước phát triển kế tiếp của các dòng động cơ tuốc bin phản lực hiện đại trang bị cho máy bay tiêm kích của Nga.

Quá trình nghiên cứu, thử nghiệm, phát triển, hoàn thiện và chế tạo động cơ dùng cho máy bay tiêm kích T-50 thuộc Đề án PAK FA hiện do nhiều nhà thầu động cơ và linh kiện phụ trách dưới sự điều phối chung của NPO Saturn.

Các đơn vị tham gia dự án phát triển động cơ tuốc bin phản lực cho máy bay tiêm kích thuộc Đề án PAK FA (hình sử dụng từ www.npo-saturn.ru)

Phụ chú:
- Chữ màu đỏ là đơn vị thầu chính
- Chữ màu đen là đơn vị liên danh
- Chữ màu xám là đơn vị thầu phụ

- ОАО (Открытое акционерное общество): Công ty cổ phần
- ФГУП (Федеральное государственное унитарное предприятие Научно-производственное предприятие): Doanh nghiệp hữu hạn 100% vốn nhà nước cấp liên bang
- ООО (Общество с ограниченной ответственностью): Công ty trách nhiệm hữu hạn
- КДА (коробка двигательных агрегатов): Khối động cơ phát động
- КСА (коробка самолетных агрегатов): Khối truyền động-phát điện
- ТНД (турбина низкого давления): Tuốc bin thấp áp
- ФК (форсажная камера): Buồng đốt tăng lực
- ПРС (поворотное реактивное сопло): Họng xả điều hướng
- ЗПС (задняя полусфера): Phía sau động cơ
- САУ (система автоматического управления): Hệ thống điều khiển tự động
- КНД (компрессор низкого давления): Máy nén thấp áp


Theo hình minh họa từ trái sang theo chiều kim đồng hồ, các đơn vị tham gia phát triển các bộ phận của động cơ dùng cho máy bay tiêm kích PAK FA T-50 như sau:

- Khối động cơ phát động (КДА) và khối truyền động-phát điện (КСА) được cung cấp bởi tổ hợp nhà thầu gồm ФГУП Nhà máy mang tên V.YA. Klimov - (ФГУП "Завод им. В.Я. Климова"), ФГУП chế tạo và khoa học Động cơ (ФГУП НПП Мотор) và ОАО Liên hiệp chế tạo máy vùng Ufa (ОАО "УМПО").

- Khối tuốc bin thấp áp (ТНД), vòi phun nhiên liệu và bệ đỡ trục tuốc bin được cung cấp bởi tổ hợp nhà thầu gồm ОАО “Động cơ hàng không” (ОАО “Авиадвигатель”), ФГУП НПП Мотор, ОАО "Tổ hợp khoa học kĩ thuật động cơ hàng không Liên Hợp" (ОАО "АМНТК Союз") và ОАО "Nhà máy động cơ vùng Perm" (ОАО "ПМЗ").

- Khối buồng đốt tăng lực (ФК) được cung cấp bới tổ hợp nhà thầu gồm ФГУП НПП Мотор, ОАО Chế tạo-Khoa học “Saturn” (ОАО НПО “Сатурн”) và ОАО "УМПО".

- Khối họng xả điều hướng (ПРС) được cung cấp bởi tổ hợp nhà thầu gồm ФГУП "Завод им. В.Я. Климова", ОАО НПО “Сатурн” và ОАО "Nhà máy Tháng 10 đỏ" (ОАО "Завод Красный Октябрь").

- Khối Hệ thống điều khiển tự động (САУ) được cung cấp bởi tổ hợp nhà thầu gồm ОАО НПО “Сатурн”, ОАО “Star” (ОАО "Стар"), ФГУП "Завод им. В.Я. Климова", ОАО "INKAR" (ОАО "ИНКАР") và ООО "Nhà máy cơ điện - Liên hiệp chế tạo thiết bị điện Saratov" (ООО "СЭПО-ЗЭМ").

- Khối thiết bị giảm bức xạ nhiệt phía sau động cơ được cung cấp bởi tổ hợp nhà thầu gồm ОАО НПО “Сатурн”, ФГУП НПП Мотор và ОАО "АМНТК Союз".

- Khối máy nén cao áp, buồng đốt và tuốc bin cao áp được cung cấp bởi tổ hợp nhà thầu gồm ОАО НПО “Сатурн”, ФГУП НПП Мотор và ОАО “Авиадвигатель”.

- Khối máy nén thấp áp (КНД) được cung cấp bởi tổ hợp nhà thầu gồm: ФГУП НПП Мотор, ОАО НПО “Сатурн”, ОАО “Авиадвигатель”, ОАО "АМНТК Союз" và ОАО "УМПО".

Mẫu động cơ TRDDF-OVT AL-41F1-117S trưng bày tại MASK-2007 (ảnh www.npo-saturn.ru)

[huyphongssi]

Quá trình phát triển động cơ TRDDF-OVT AL-41F1-117S

Các bài liên quan đã đăng:
Tổng quan: http://www.quansuvn.net/index.php?topic=13010.msg198008#msg198008
Thông tin, hình ảnh bổ sung: http://www.quansuvn.net/index.php?topic=13010.msg208864#msg208864
Động cơ TRDDF-OVT AL-41F1-117S dùng cho PAK FA T-50 (tiếp): http://www.quansuvn.net/index.php?topic=13010.msg209126#msg209126

-------

Phòng thiết kế thử nghiệm Lyulka-Saturn (OKB-165) bắt đầu công việc thiết kế thế hệ động cơ tuốc bin phản lực dự kiến trang bị cho đề án Máy bay tiêm kích chiến thuật thế hệ mới PFI từ năm 1985 sau khi TTZ của 2 đề án thành phần là Máy bay tiêm kích chiến thuật đa năng MFI và Máy bay tiêm kích chiến thuật hạng trung SFI được VVS Liên xô thông qua.

Theo cách tiếp cận của OKB Lyulka-Saturn, động cơ tuốc bin phản lực trang bị cho máy bay tiêm kích thế hệ mới MFI và SFI được thiết kế theo nguyên lí động cơ tuốc bin khí cơ sở đa dụng, phát triển trên nền tảng loại động cơ tuốc bin phản lực trang bị cho máy bay chiến đấu đã đem lại thành công cho họ trước đó là AL-31, cùng với các công nghệ vật liệu chế tạo động cơ tiên tiến như gốm chịu nhiệt, sợi các bon, hợp kim boron-nhôm, v.v. Để hoàn chỉnh thiết kế loại động cơ tuốc bin phản lực thế hệ mới, OKB Lyulka-Saturn tiến hành song song các công việc vừa thiết kế vừa thử nghiệm ý tưởng thiết kế trên các phiên bản cải tiến của loại động cơ AL-31 như AL-31FN, AL-31FP và AL-31FU (AL-37FU).

Sơ đồ các ứng dụng động cơ tuốc bin khí cơ sở đa dụng thế hệ 5 của OKB Saturn-Lyulka (hình: www.npo-saturn.ru)

OKB Lyulka-Saturn sử dụng mã thiết kế AL-41F sản phẩm mẫu kiểu 20 (AL-41F-20) cho mẫu động cơ tuốc bin phản lực thử nghiệm đầu tiên. Thực chất, mẫu động cơ AL-41F-20 sử dụng thiết kế của động cơ AL-31F với các chi tiết và linh kiện chế tạo bằng vật liệu mới giúp tăng hệ số lực đẩy trên khối lượng riêng của động cơ lên mức 11/1 (AL-31F là 8/1), tăng nhiệt độ đốt tại lõi động cơ ngang mức 1.600 độ C (AL-31F là 1.350 độ C) và điều khiển động cơ kĩ thuật số (AL-31F sử dụng kĩ thuật điều khiển tương tự).

Động cơ tuốc bin phản lực Lyulka-Saturn AL-31FP trang bị cho máy bay tiêm kích thế hệ 4++ Su-30MKI sử dụng nhiều giải pháp công nghệ từ AL-41F-20 (hình: www.npo-saturn.ru)

Giai đoạn 1990 - 1991, mẫu động cơ AL-41F-20 được gắn lên máy bay thử nghiệm hệ thống Tu-16 và Mig-25PD để thực hiện hơn 30 chuyến bay thử nghiệm thông số động cơ tại Viện thử nghiệm bay Gromov. Sau năm 1991, chương trình bị đình lại vì biến động chính trị và khủng hoảng tài chính giai đoạn cuối của Liên xô.

Cuối năm 1998, OKB Lyulka-Saturn tiếp tục đề xuất dòng động cơ AL-41F cho chương trình Máy bay tiêm kích chiến thuật hạng nhẹ LFI sử dụng 1 động cơ tuốc bin phản lực (Sukhoi S-55 và Mig-4.12) và chương trình Máy bay tiêm kích chiến thuật đa năng hạng nhẹ LMFI sử dụng 2 động cơ tuốc bin phản lực (Mig MFI 1.44 và Sukhoi S-37) cho đề án I-21 của VVS Nga. Trong lần chào hàng này, OKB Lyulka-Saturn (từ năm 2001 là Công ty cổ phần Liên hiệp chế tạo-khoa học Saturn – NPO Saturn) đưa ra bản mô tả tính năng kĩ chiến thuật của động cơ tuốc bin phản lực AL-41F1 theo mẫu sản phẩm 117 (AL-41F1-117) được phát triển trên mẫu động cơ AL-41F-20 đã được thử nghiệm trước đó, đồng thời cung cấp khoảng 25 mẫu động cơ AL-41F1-117 cho các mẫu bay thử nghiệm của các phòng thiết kế tham gia Đề án I-21 trong giai đoạn 2000 – 2006. Về cơ bản, động cơ tuốc bin phản lực AL-41F1-117 có kích cỡ và thiết kế tương tự động cơ tuốc bin phản lực AL-31FP trang bị cho máy bay tiêm kích Su-30MKI, nhưng với các chi tiết động cơ được chế tạo từ vật liệu mới. Đây là thế hệ động cơ tuốc bin phản lực điều hướng lực đẩy 2 chiều do NPO Saturn chế tạo.

Mẫu động cơ 117S điều hướng lực đẩy 2 chiều trưng bày tại MASK-2007 (ảnh dùng lại từ www.mzak.cz)

Cũng trong giai đoạn 2003-2008, NPO Saturn cung cấp 5 động cơ phiên bản nâng cấp của AL-41F1-117 là AL-41F1-117A cho các mẫu bay thử nghiệm Su-35-1 (T-10M-10) số hiệu 710 và Su-37 (T-10M-11) số hiệu 711 của PTK Sukhoi để thử nghiệm hệ thống điều khiển bay kĩ thuật số của máy bay và thử nghiệm vận hành động cơ ở chế độ hành trình trên âm. Kết quả thử nghiệm động cơ trên các mẫu bay thử nghiệm Su-35-1 và Su-37 đã giúp NPO Saturn thực hiện các cải tiến nhỏ trên động cơ AL-41F1-117A để cho xuất xưởng phiên bản động cơ tuốc bin phản lực thương mại AL-41F1-117S. Cho tới phiên bản thương mại này, động cơ của NPO Saturn vẫn là loại điều hướng lực đẩy 2 chiều nên phải kết hợp với thiết kế bố trí động cơ trục nghiêng và hệ thống điều khiển điện tử phức tạp để tạo chế độ lái hướng lực đẩy 3 chiều cho máy bay. 

Cặp động cơ mẫu 117S gắn trên chiếc máy bay tiêm kích Su-35BM tại MASK-2007 (ảnh dùng lại từ www.mzak.cz)

Sau khi được chấp nhận phát triển động cơ tuốc bin phản lực cho Đề án PAK FA T-50 vào năm 2006, NPO Saturn đã cùng hàng loạt nhà thầu khác trong đó quan trọng nhất là ФГУП "Завод им. В.Я. Климова" (nay là OAO "Климов") thực hiện cải tiến tính năng vận hành cho động cơ tuốc bin phản lực 117S (tên gọi tạm thời do chưa được đặt mã trang bị và là sản phẩm hợp tác của nhiều nhà thầu cho động cơ AL-41F1-117S trong Đề án PAK FA T-50). NPO Saturn đã chế tạo 2 cặp động cơ theo TTZ 117S của PAK FA là: AL-41F1A PAK FA và AL-41F1-117S PAK FA. Cặp động cơ thử nghiệm AL-41F1A PAK FA được lắp cho máy bay thử nghiệm hệ thống T-10M-10 là bản nâng cấp của động cơ tuốc bin phản lực thương mại AL-41F1-117S theo tiêu chí động cơ dùng cho PAK FA T-50. Cặp động cơ AL-41F1-117S PAK FA được lắp cho mẫu bay thử T-50-1. Cả 2 cặp động cơ này đều đã được tham gia phục vụ bay thử nghiệm trong tháng 1/2010.

Bài tiếp: Cấu tạo động cơ tuốc bin phản lực TRDDF-OVT 117S

[napster90]

Quá trình phát triển động cơ TRDDF-OVT AL-41F1-117S

Bài viết đang được phát triển nội dung

Mẫu động cơ 117S điều hướng lực đẩy 2 chiều trưng bày tại MASK-2007 (ảnh dùng lại từ www.mzak.cz)

Cặp động cơ mẫu 117S gắn trên chiếc máy bay tiêm kích Mig-35BM tại MASK-2007 (ảnh dùng lại từ www.mzak.cz)

Su-35BM bác huyphong hơi