Chuyên đề về máy bay tiêm kích thế hệ 5 của Nga - ПАК ФА

[huyphongssi]

Lịch trình tiếp tục Chuyên đề về máy bay tiêm kích thế hệ 5 của Nga - ПАК ФА được Tổ hợp Sukhoi xây dựng và do Huyphong triển khai trong năm 2012

Các ngày trắng chẵn của tuần lẻ trong tháng dự kiến sẽ có bài mới

[huyphongssi]

Thông tin, hình ảnh về mẫu ra đa ăng ten mảng định pha chủ động Sh-121

Mẫu ra đa ăng ten mảng định pha chủ động Sh-121 (almaz-antey.ru)

Máy bay tiêm kích thế hệ mới PAK FA dự kiến được trang bị đài ra đa hàng không dùng ăng ten mảng định pha chủ động Sh-121 (РЛС с АФАР = Бортовая радиолокационная станция с активной фазированной антенной решеткой Ш-121) nằm trong Hệ thống vô tuyến điện tử tích hợp đa chức năng được tự động đồng bộ hóa cao VMIRC (ВМИРС = высокоавтоматизированная многофункциональная интегрированная радиоэлектронная система) do Viện NIIP mang tên V.V.Tikhomirov phát triển.

Mẫu PAK FA T-50-3 cất cánh thử nghiệm chuyến đầu tiên tại sân bay Dzyômgi của KnAAPO vào ngày 22/11/2011 (knaapo.ru)

Trong thời gian diễn ra sự kiện MAKS-2011, Viện NIIP V.V.Tikhomirov đang thực hiện các thử nghiệm tĩnh trên 2 mẫu ra đa Sh-121 và chuẩn bị mẫu ra đa thứ 3 để lắp trên mẫu máy bay thử nghiệm PAK FA T-50-3. Ngày 22/11/2011, mẫu T-50-3 chưa gắn ra đa Sh-121 đã thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên. Sau 1 số chuyến bay thử nghiệm, mẫu T-50-3 sẽ được gắn ra đa Sh-121 để bay thử nghiệm khí tài chỉ huy chiến đấu trên khoang.

[huyphongssi]

Một số hình ảnh thử nghiệm mẫu T-50-2 số 52 trong mùa đông nước Nga

Mẫu thử T-50-2 được kéo ra đầu đường lăn sân bay Zhukovsky Mat ngày 16/3/2012 (ảnh Yuri Stepanov - russianplanes.net)

Chuẩn bị chạy đà cất cánh ngày 16/3/2012 (ảnh Yuri Stepanov - russianplanes.net)

Trên đường chạy đà cất cánh ngày 16/3/2012 (ảnh Yuri Stepanov - russianplanes.net)

Vào hạ cánh (ảnh Sergei Lyisenko - russianplanes.net)

[huyphongssi]

Hoạt động thử nghiệm của các mẫu bay thử nghiệm T-50 PAK FA

Đề án T-50 PAK FA hiện có 3 mẫu máy bay được đưa vào chương trình bay thử nghiệm kĩ tính năng bay và thiết bị điện tử trên khoang là T-50-1, T-50-2 và T-50-3.

Mẫu máy bay thử nghiệm T-50-1

Mẫu máy bay thử nghiệm T-50-1 được sơn số hiệu 51 và thực hiện chuyến cất cánh đầu tiên vào ngày 29/1/2010. Đây là mẫu thử nghiệm các tính năng bay và kiểm tra thiết kế khí động học hàng không của Đề án PAK FA.

Mẫu máy bay thử nghiệm T-50-1 trước bài chạy đà tách đất càng trước diễn ra vào ngày 22/01/2010 trong quá trình chuẩn bị cho chuyến cất cánh lần đầu ngày 29/1/2010 (militaryrussia.ru)

Từ ngày 29/1/2010 tới ngày 06/4/2010, mẫu này đã thực hiện 6 chuyến bay thử nghiệm thành công tại sân bay nội bộ Dzemgi KNaAPO của Tập đoàn Sukhoi, ít hơn 1 chuyến so với kế hoạch bay thử nghiệm.

Ngày 08/4/2010, mẫu T-50-1 được máy bay vận tải hạng nặng An-124 chuyển từ sân bay Dzemgi tới Viện thử nghiệm bay mang tên M.M.Gromov (LII) đặt tại căn cứ không quân Zhukovsky Moskva để phục vụ giai đoạn bay thử nghiệm tính năng và đánh giá các hệ thống điều khiển trên máy bay.

Ngày 29/4/2010, mẫu T-50-1 thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên tại LII. Giai đoạn bay thử nghiệm tính năng của T-50-1 ở LII kéo dài tới hết ngày 17/6/2010 với tổng cộng 34 lần cất cánh bay thử nghiệm thành công.

Tới ngày 22/11/2010, mẫu T-50-1 đã thực hiện tổng cộng 40 chuyến bay thử nghiệm trước khi chuyển sang giai đoạn thử nghiệm các hệ thống điều khiển bay của máy bay trên mặt đất, trong đó các chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của mẫu này ở Dzemgi và Zhukovsky đều do phi công công huân – anh hùng LB Nga – phi công thử nghiệm cấp 1 - đại tá không quân Sergei Leonidovitch Bogdan thực hiện.

Phi công thử nghiệm cấp 1 - Đoàn phó thường trực Đoàn bay thử nghiệm của Tập đoàn Sukhoi Sergei Leonidovitch Bogdan bên buồng lái mẫu máy bay thử nghiệm T-50-1 trong chuyến cất cánh lần đầu ngày 29/1/2010 (militaryrussia.ru)

Từ thời điểm này, kế hoạch các chuyến bay thử nghiệm tính năng trong chương trình thử nghiệm của Đề án PAK FA được chuyển từ mẫu T-50-1 sang mẫu T-50-2

(còn tiếp)

[huyphongssi]

Hoạt động thử nghiệm của các mẫu bay thử nghiệm T-50 PAK FA

(tiếp theo)

Tổng kết giai đoạn bay thử nghiệm trên mẫu T-50-1, Tập đoàn Sukhoi và LII thu được các dữ liệu tính năng bay của thiết kế máy bay và động cơ trong các bài bay cơ động góc tấn lớn và cơ động siêu linh hoạt, qua đó phát hiện các vấn đề về thiết kế cửa hút khí động cơ và phá hủy mỏi lên khung vỏ máy bay do ứng suất quá tải gây nứt gãy kết cấu vật liệu để tìm biện pháp khắc phục cho các mẫu máy bay thử nghiệm tiếp theo.

Mẫu máy bay thử nghiệm T-50-2

Mẫu máy bay thử nghiệm T-50-2 được sơn số hiệu 52 và có chuyến cất cánh đầu tiên do phi công thử nghiệm cấp 1 Sergei Leonidovitch Bogdan thực hiện vào ngày 03/3/2011 tại sân bay nội bộ Dzemgi của KnAAPO. Nhiệm vụ thử nghiệm của mẫu T-50-2 là tiến hành các bài bay thử nghiệm tính năng cơ động tốc độ của máy bay và động cơ ở dải tốc độ thiết kế từ dưới âm tới siêu thanh trong các chế độ bay khác nhau.

Ngoài máy bay và động cơ như mẫu T-50-1, mẫu T-50-2 còn được gắn thêm các hệ thống nhận tiếp dầu trên không và hệ thống khí tài quang điện tử 101KS (tổ hợp đài ra đa quang điện tử 101KS-V, tổ hợp đài cảnh báo bị tấn công bằng tên lửa 101KS-U và tổ hợp đài cảnh báo bị chiếu xạ 101KS-O).

Mẫu máy bay thử nghiệm T-50-2 thực hiện bài bay thử nghiệm trong ngày 13/8/2011 trên không vực sân bay Zhukovsky (russianplanes.net)

Ngày 14/3/2011, mẫu T-50-2 lần đầu tiên thực hiện chuyến bay thử nghiệm vượt bức tường âm thanh. Cho tới cuối tháng 5/2011, mẫu T-50-2 đã thực hiện tổng cộng 20 bài bay ở tốc độ siêu thanh trên không vực huấn luyện của sân bay Dzemgi trước khi được chuyển tới LII để tiếp tục các bài bay thử nghiệm.

Ngày 10/8/2011, mẫu T-50-2 thực hiện chuyến cất cánh thử nghiệm đầu tiên từ sân bay Zhukovsky của LII. Ngày 16/8/2011, mẫu T-50-2 đã cùng mẫu T-50-1 thực hiện chuyến bay ghép tốp chuẩn bị cho nội dung bay trình diễn trong ngày 17/8 tại Triển lãm hàng không và vũ trụ quốc tế năm 2011 (MAKS-2011). Đây cũng là chuyến bay thử nghiệm thứ 84 trong chương trình thử nghiệm bay của Đề án PAK FA.

Mẫu máy bay thử nghiệm T-50-2 bay ghép tốp với mẫu máy bay thử nghiệm T-50-1 để chuẩn bị cho nội dung bay trình diễn trong ngày 17/8 tại Triển lãm hàng không và vũ trụ quốc tế năm 2011  (russianplanes.net). Lưu ý phần đuôi của mẫu T-50-1 được kéo dài để gắn đạn chống thất tốc (противоштопорная ракета) khi máy bay thực hiện bài bay thử nghiệm cơ động góc tấn lớn và cơ động siêu linh hoạt

Ngày 21/8/2011, mẫu T-50-2 phải bung dù hãm hủy cất cánh khẩn cấp ngay trên đường chạy đà do hỏng động cơ. Sau khi khắc phục xong sự cố động cơ, mẫu T-50-2 tiếp tục thực hiện các bài bay thử nghiệm và tiến hành chuyến bay thứ 100 của chương trình thử nghiệm bay Đề án PAK FA vào ngày 03/11/2011.

Mẫu T-50-2 phải bung dù hãm hủy cất cánh khẩn cấp ngay trên đường chạy đà do hỏng bơm phun nhiên liệu buồng đốt tăng lực của động cơ khi tiến hành bài bay trình diễn tại MAKS-2011 trong ngày 21/8/2011 (defensetech.org)

Ngày 21/8/2012, mẫu T-50-2 thực hiện bài bay thử nghiệm tiếp nhận dầu trên không từ máy bay tiếp dầu IL-78, đồng thời bay hợp đội hình với máy bay tiếp dầu IL-78 và máy bay hỗ trợ huấn luyện Su-25UB. Trong bài bay thử nghiệm này, mẫu T-50-2 đã tiến hành 9 lần thao tác thả và thu cần nhận tiếp dầu, tiếp cận và thoát li sau khi nhận dầu trên không từ thiết bị tiếp dầu của máy bay IL-78.

(còn tiếp)

[huyphongssi]

Hoạt động thử nghiệm của các mẫu bay thử nghiệm T-50 PAK FA

(tiếp theo)

Mẫu máy bay thử nghiệm T-50-3

Mẫu thứ 3 đề án máy bay tiêm kích thế hệ 5 của Nga - ПАК ФА được sơn số hiệu 053 và bay thử nghiệm chuyến đầu tiên vào ngày 22/11/2011 trên không vực thử nghiệm của sân bay nội bộ Dzemgi của KnAAPO tại thành phố Thanh niên cộng sản bên bờ sông Amur. Chuyến bay diễn ra trong hơn 1 giờ bay để kiểm tra tính ổn định khí động và các tham số động cơ của mẫu máy bay mới này cũng do đại tá phi công công huân LB Nga Sergei Leonidovitch Bogdan thực hiện. Như vậy, phi công thử nghiệm Sergei Bogdan là người lái thử chuyến đầu tiên của cả 3 mẫu thử nghiệm của đề án PAK FA T-50 là T-50-1, T-50-2 và T-50-3.

Mẫu thử nghiệm T-50-3 tiếp đất sau khi cất cánh thử nghiệm lần đầu tại LII vào ngày 21/6/2012 (militaryrussia.ru)

Ngày 28/12/2011, mẫu T-50-3 được tháo rời và chuyển bằng máy bay vận tải từ Dzemgi tới sân bay Zhukovsky để tham gia chương trình bay thử nghiệm tại LII. Nhiệm vụ của mẫu T-50-3 trong giai đoạn thử nghiệm kế tiếp của Đề án PAK FA là thử nghiệm các kĩ tính năng chiến thuật của tổ hợp điều khiển vũ khí trên khoang.

Ngày 21/6/2012, mẫu T-50-3 thực hiện bài bay thử nghiệm đầu tiên sau khi được chuyển tới LII. Ngày 24/7/2012, mẫu máy bay thử nghiệm này trở thành mẫu đầu tiên trong các mẫu tham gia chương trình thử nghiệm của Đề án PAK FA được lắp mẫu thử nghiệm của tổ hợp đài ra đa vô tuyến dùng ăng ten mảng định pha chủ động N036 (mang mã mật Sh-121) do Viện Viện NIIP mang tên V.V.Tikhomirov phát triển. Trước đó, trong thời gian diễn ra sự kiện MAKS-2011, Viện NIIP V.V.Tikhomirov đã thực hiện các thử nghiệm tĩnh trên 2 mẫu ra đa Sh-121 trước khi cung cấp mẫu thử thứ 3 của tổ hợp Sh-121 để lắp đặt trên mẫu T-50-3.

Mẫu thử của tổ hợp đài ra đa vô tuyến dùng ăng ten mảng định pha chủ động N036 trang bị cho mẫu thử nghiệm T-50-3 (paralay.com)

Mẫu T-50-3 bắt đầu thực hiện các chuyến bay thử nghiệm với tổ hợp đài ra đa vô tuyến điều khiển vũ khí N036 và đài ra đa quang điện tử OLS-50 từ ngày 08/8/2012.

(còn tiếp)

[huyphongssi]

Hoạt động thử nghiệm của các mẫu bay thử nghiệm T-50 PAK FA

(tiếp theo)

Trước khi các mẫu bay thử nghiệm T-50 xuất hiện, Viện thiết kế Sukhoi đã tiến hành các thử nghiệm tĩnh và chạy thử nghiệm trên mặt đất với các mẫu tương đương kích cỡ là T-50-KPO và mẫu tổng thành ngoài trời T-50-KNS.

Mẫu thử nghiệm tương đương kích cỡ T-50-KPO

Mẫu thử nghiệm tương đương kích cỡ T-50-KPO (КПО = Конструктивно-Подобный Образец) được Viện thiết kế Sukhoi và Liên hiệp KnAAPO thiết kế chế tạo từ tháng 11/2006 để phục vụ các thử nghiệm tĩnh về sức bền vật liệu và kết cấu của thiết kế PAK FA T-50.

Một trong các mẫu thử nghiệm tương đương kích cỡ T-50-KPO được chụp lại qua  phim phóng sự quay ngày 01/3/2010 tại Viện thiết kế Sukhoi Moskva (militaryrussia.ru)

Tới tháng 6/2009, có ít nhất 2 mẫu T-50-KPO được đưa vào thử nghiệm tại phòng thử nghiệm khí cụ bay thuộc Viện thiết kế Sukhoi tại Moskva. Những mẫu này được gắn cảm biến và đặt trên khung tạo rung chấn, khung tạo tải để đo các thông số về sức bền vật liệu và kết cấu của khung vỏ máy bay.

Mẫu thử nghiệm tổng thành ngoài trời T-50-KNS

Mẫu thử nghiệm tổng thành ngoài trời T-50-KNS (КНС = Комплексный Натурный Стенд) được Viện thiết kế Sukhoi và Liên hiệp KnAAPO thiết kế chế tạo cùng thời điểm với mẫu bay thử nghiệm T-50-1. Mẫu này đã thực hiện bài chạy đà đầu tiên vào ngày 24/12/2009.

Mẫu thử nghiệm tổng thành ngoài trời T-50-KNS (yahooeu.ru)

Mẫu T-50-KNS được gắn đầy đủ động cơ, các hệ thống điều khiển bay và các cảm biến để phục vụ các thử nghiệm điều động, chạy đà và xả đà, tách đất, phanh hãm ngoài trời trên sân đỗ, đường lăn và đường băng sân bay.

(còn tiếp)

[huyphongssi]

Hoạt động thử nghiệm của các mẫu bay thử nghiệm T-50 PAK FA

(tiếp theo)

Trước khi đi vào chế tạo lô số lượng nhỏ để trang bị cho Trung tâm Thực hành chiến đấu và Huấn luyện chuyển loại phi công số 4 của Không quân Nga, Đề án T-50 PAK FA còn cần 3 mẫu máy bay T-50-4, T-50-5 và T-50-6 cho chương trình bay thử nghiệm tính năng chiến đấu của các tổ hợp vũ khí và điều khiển vũ khí đối không, vũ khí đối đất. Các mẫu thử nghiệm này sẽ được sơn số hiệu tương ứng là 054, 055, 056 và sẽ được Liên hiệp KnAAPO cung cấp cho LII vào cuối năm nay.

Sang năm 2013, Cục thiết kế Sukhoi và Liên hiệp KnAAPO sẽ chế tạo lô số lượng nhỏ gồm 8 chiếc máy bay tiêm kích đầy đủ tính năng chiến đấu để hoàn chỉnh dây chuyền chế tạo lô lớn tại nhà máy của KnAAPO, đồng thời cung cấp các máy bay thành phẩm này cho chương trình đánh giá nghiệm thu tính năng chiến đấu và huấn luyện chuyển loại tại Trung tâm Thực hành chiến đấu và Huấn luyện chuyển loại phi công số 4 của Không quân Nga ở căn cứ không quân Lipesky. Tại thời điểm nghiệm thu lô này, máy bay tiêm kích thế hệ mới thuộc Đề án PAK FA sẽ được định danh mã trang bị với tên gọi Su-xx (số lẻ).

Sau khi máy bay tiêm kích thế hệ mới PAK FA Su-xx được chính thức đưa vào trang bị từ năm 2015, các mẫu máy bay thử nghiệm từ T-50-1 tới T-50-6 sẽ được sử dụng cho các chương trình hoàn thiện sản phẩm và phát triển phiên bản theo các nhu cầu phục vụ của Su-xx.

(hết)

[huyphongssi]

Hình ảnh thử nghiệm các mẫu T-50 trong tháng 8 và 9/2012 (russianplanes.net)

Mẫu thử nghiệm T-50-2 đang thu càng sau khi tách đất trong bài bay thử nghiệm sáng ngày 12/8/2012 (Vladislav Perminov)


Mẫu thử nghiệm T-50-2 đang thực hiện bài bay thử nghiệm sáng ngày 12/8/2012 (Nikolai Enin)


Mẫu thử nghiệm T-50-2 chuẩn bị tiếp đất sau bài bay thử nghiệm sáng ngày 12/8/2012 (Ivan Smitt)


Các mẫu thử nghiệm T-50-2 và T-50-3 đang được kéo ra sân đỗ kĩ thuật chuẩn bị cho ban bay thử nghiệm sáng ngày 07/8/2012 (Alekxei Demin)


Mẫu thử nghiệm T-50-3 đang được kéo ra sân đỗ kĩ thuật chuẩn bị cho ban bay thử nghiệm sáng ngày 09/8/2012 (Oleg Botov)


Mẫu thử nghiệm T-50-3 vừa lăn về sân đỗ kĩ thuật để kiểm tra sau khi bay thử nghiệm sáng ngày 04/9/2012 (Alekxei Demin)

[huyphongssi]

Tin về mẫu thử nghiệm thứ 4 của máy bay tiêm kích PAK FA T-50:

Ngày hôm nay, 12-12-2012, mẫu thử nghiệm thứ 4 của máy bay tiêm kích PAK FA T-50 (T-50-4) đã được phép cất cánh chuyến đầu tiên từ sân bay nội bộ Dzemgi của Liên hiệp KnAAPO để kiểm tra vận hành các hệ thống điều khiển bay và động cơ. Phi công công huân anh hùng LB Nga Sergei Bogdan tiếp tục được tín nhiệm cầm lái và thực hiện thành công chuyến bay đầu tiên kéo dài trong 40 phút của mẫu T-50-4.