Tui không sống ở miền Bắc trước 75 nên không được tận mắt chứng kiến chuyện bác Thanh63 vừa kể. Hồi đó có nghe kể là ăn thịt gà không chặt bằng dao thớt mà dùng kéo cắt, cứ tưởng là phóng đại thôi chứ làm gì đến nỗi thế, hóa ra lại có thật.
Cắt gà bằng kéo thì cũng không có gì ghê gớm bác ạ. Đúng là cắt bằng cách này thi hàng xóm có áp tai vào tường cũng không nghe thấy gì, nhưng không phải người ta dùng nó chỉ vì muốn dấu diếm. Nhiều bà, nhiều cô ngày nay vẫn dùng cách này, vừa đỡ dao thớt, vừa an toàn (với một số người), vừa tiện lúc muốn lọc thịt (xé phay chẳng hạn); bản thân em thi thoảng cũng vẫn dùng.
Nhưng đúng là thời đó có miếng ngon nào là cứ giấu như đi ăn vụng, ăn trộm vậy.
Hồi bao cấp em còn bé, nên nhớ loáng thoáng, nhưng ngồi nghĩ lại thì thấy như có 2 hình ảnh khác nhau. Một vui, một buồn. Vui vì hay chia sẻ, tối tối mọi người quây quần ấm trà, điếu cày, điếu bát, nghe đài, tán chuyện; trẻ con đứa ngoẹo đầu, ngoẹo cổ tập viết, đứa "sinh hoạt" văn nghệ, thi thoảng bị người lớn bắt ra biểu diễn rất vui.
Buồn vì (lúc ấy chả nghĩ thế) chập tối lợn kêu eng éc, khói bếp mù mịt, nhà này mắng con, nhà kia cãi nhau, điện đỏ như con đom đóm đực, có để cho có, lúc học thường phải thắp đèn.
Một bữa canh thì đủ mọi loại rau: mùng tơi, rau đay, lang, muống, ngót thập cẩm loại trong vườn "mót" về. Tối tối mùa hè thường trải chiếu ra hè ăn vừa mát vừa ngắm trời sao (ăn trong nhà chắc chịu không thấu). Cua cá hồi đó còn nhiều, trẻ con bọn em nghỉ hè sáng sáng đi lượn một vòng cũng kha khá, nhưng chủ yếu cũng một quãng thời gian sau vụ gặt đó thôi. Các thức ăn khác thì ít hơn. Thi thoảng thịt lợn, lâu lâu thịt gà. Chắc vẫn còn tốt hơn chán so với thế hệ phụ huynh thời xưa đợi đến Tết để được miếng thịt mỡ "ngập chân răng". Nói chung hình như cũng không đến nỗi quá tệ, nhưng có một giai đoạn sau này thì ban-căng hơn, nhà em thì ăn độn, nhà nhiều đứa bạn ăn sắn toàn diện. Thế nên có lúc nghe có đứa ở phố nói chán ăn thịt, thấy có đứa đi ăn cưới bóc thịt mỡ vứt đi là tụi em choáng. Người ta xào rau cần vứt bỏ hết lá đi là mình cũng phải băn khoăn.
Giai đoạn cuối bao cấp tụi em cũng choai choai rồi. Hầu hết "giúp đỡ" bố mẹ. Sáng đi học, chiều bốc vác như người lớn, có tiền phì phèo tí thuốc men cũng "phởn". Nhiều đứa lên lớp ngủ ngay tại trận, rơi rụng, bỏ học vãn cả. Sau này còn có "phong trào" bỏ nhà đi Nam. Bố mẹ có chửi, có đòn uất quá là găm tạm ít tiền ra nhảy xe ngay. Cũng may nhà mình còn điều kiện hơn một chút. Thày bu lại ưu tiên cho học hành nên cũng đỡ.
Có lẽ chẳng phải riêng gì bao cấp, nhưng nhớ lại ngày xưa là nhớ Tết, nhớ pháo (chả biết bao giờ được gặp lại em này). Chuẩn bị Tết các nhà trong khu "đụng" thịt lợn rất rộn ràng; mổ lợn, chia thịt, giã giò rộn rịp cả buổi; các nhà tranh thủ quét vôi tường; trẻ con được cho trông nồi bánh chưng chung là cái thùng phuy, được ăn bánh cóc; được quần áo mới, được mừng tuổi nên cứ háo hức lắm. Không khí rất tươi mới.
Đêm 30 vừa châm pháo vừa run, điện đóm tắt đi để nhìn chớp pháo. Đếm những quả "tạch" để đợi quả "đùng", ngửi mùi pháo ...ôi sao mà thèm quá. Giờ Tết chả hứng thú gì nữa, trách nhiệm là chính, trẻ con chắc cũng không mấy đứa thiết tha.