Những bức tường lửa

[hoanhe]

15

Tới nơi tập trung lớp “quân sự đặc biệt” của sư đoàn Lân và Côn mới biết thì ra họ được cử đi học một lớp đào tạo trinh sát do đích thân các sỹ quan ở cục quân báo - bộ tổng tham mưu về dạy dỗ. Chỉ mới được nghe thông báo như vậy, Côn đã sướng rơn. Anh ta nhảy cẫng lên rồi ôm chầm lấy Lân mà hét lên - Tuyệt vời rồi! Hồi còn ở nhà tớ khoái nhất là xem phim tình báo Liên Xô và vẫn thường hình dung sau này vào bộ đội mình cũng sẽ trở thành những anh chiến sỹ trinh sát tình báo quả cảm như những anh chiến sỹ tình báo Hồng quân trong phim Tinh Cầu ấy.

Lân thì không khoái mấy trò phiêu lưu mạo hiếm nên cũng chẳng thấy nhiệt tình cho lắm. Thôi thì đằng nào cũng ra trận, cũng đi đánh giặc, cấp trên phân công làm gì thì chấp hành, dù là trinh sát tình báo hay xạ thủ đại liên như cậu Do, xạ thủ B41 như cậu Hướng cũng đều được cả. Lân nghĩ vậy và cứ tưởng học làm anh lính trnh sát thì cũng chẳng có gì ghê gớm lắm, có khi chưa chắc đã vất vả bằng anh lính bộ binh cũng nên?

Nhưng chỉ vài ngày sau anh đã thấy rõ rằng mình đã lầm to!

Đai đội học viên trinh sát đóng quân trong một làng nhỏ gọi là làng Gồ, nằm ven quốc lộ sáu, gần thị trấn Xuân Mai. Đó là một làng đồi rất nghèo. Cả làng chỉ có được cái nhà kho hợp tác xã là được lợp bằng ngói, còn tất cả các mái nhà trong làng đều lợp gianh hoặc lợp rạ, tường chình bằng đất nện, nhà nào khá hơn một chút thì mới được xây bằng đá ong. Bộ đội chia nhau đóng quân trong nhà dân, cái nhà kho hợp tác xã được bố trí làm nhà ăn tập trung. Hôm bộ đội mới đến tường nhà kho vẫn còn giữ được màu vôi trắng và có khá nhiều khẩu hiệu thi đua sản xuất, quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược. Nhưng chỉ một ngày sau, với ý thức phòng gian bảo mật rất cao, ông chủ tịch xã đã ra lệnh cho dân quân lấy phẩm xanh quét lên bề mặt tường nhà những hình khối nham nhở để nguỵ trang. Cả cái mái ngói đỏ bề thế, niềm tự hào của làng Gồ cũng được phủ một lớp ngụy trang bằng nhựa đường đen xì, trông phát khiếp lên được. Không biết chính quyền địa phương quán triệt với bà con ra sao, nhưng kể từ hôm đó cả làng Gồ từ người lớn đến trẻ nhỏ mặt mũi người nào người nấy đều nghiêm trọng, cứ như làng họ đang ôm trong lòng một bí mật mang tầm cỡ quốc gia. Dân quân tổ chức hai trạm gác ở hai đầu làng, người lạ không thể nào “đột nhập” được vào làng. Các bà các cô buổi sáng đi chợ Gối. có gặp người quen ở các làng khác cũng không bao giờ nói chuyện có “bộ đội đặc biệt” đang ở trọ tại làng mình.

Trẻ con cũng thực hiện triệt để khẩu hiệu “Ba không”, đến tên các chú bộ đội ở trọ trong nhà chúng chúng cũng không bao giờ tự động tiết lộ cho những đứa trẻ nhà khác. Dân quân xã cứ vài ba hôm lại túm được một nghi phạm là “những tên gián điệp biệt kích” của Mỹ, nhưng thường thì họ chỉ là những ông thợ đóng cối, những ông bán cá bột, hoặc những anh chàng đưa lợn cà đi thụ tinh cho những ả lợn nái trong làng... Nếu ai không may bị dân quân giữ lại mà không có giấy tờ tuỳ thân, hoặc không “chứng minh được thân phận của mình” thì đều bị đưa về nhà ủ mầm ở đội giống của hợp tác xã nhốt một đêm rồi hôm sau giải lên giao cho công an huyện.

Chương trình huấn luyện của bộ đội càng ngày càng khiến dân làng Gồ tò mò. Bộ đội gì mà chẳng thấy học bắn súng, ném lựa đạn, đi đều bước mà lại thấy mỗi anh đều có một cặp bản đồ, một cái địa bàn rồi chia thành ừng tốp đi tít vào trong núi đến đêm mới lại mò về. Rồi lại thấy tập võ. Mà võ ra võ, cứ dăm bảy chú một tốp kéo nhau ra góc vườn, góc đồi vật nhau huỳnh huỵch cả ngày lẫn đêm. Rồi lại học cả tiếng Mỹ nữa. Học tiếng Mỹ để làm gì, nếu không phải để sang tận nước Mỹ làm tình báo? Thế là dân làng Gồ rỉ tai nhau mà rằng “Làng minh vinh dự thật đấy... được trung ương tin tưởng đưa cả một lớp tình báo về đây học tập để chuẩn bị sang đánh Mỹ ở tận bên nước Mỹ!”.

Thực ra, trong chương trình huấn luyện của lớp trinh sát chỉ có khoảng vài trăm từ tiếng Anh thông dụng, được học theo lối truyền miệng, làm chút vốn liếng để sau này vào chiến trường mà “ứng xử' với tù binh Mỹ khi gặp tình huống cần thiết. Vậy mà trong đại đội học viên hồi ấy, cũng chỉ có chừng mươi anh, trong đó có Lân và Côn là có thể “nuốt” được mấy trăm từ tiếng Anh đó mà thôi. Còn lại, đa số anh em học viên đều méo xẹo cả mồm miệng mỗi khi bị gọi lên kiểm tra. Có cậu Dương ở Thái Bình, học mãi mà không thuộc được câu nào, đến hôm đại đội kiêm tra cậu ta sọ quá cứ đập đầu vào cái bảng gỗ khóc tu lên rồi mếu máo báo cáo với đại đội trưởng:

- Em chịu thôi... có đến chết em cũng không thể uốn lưỡi nói được thứ tiếng của cái bọn mọi rợ này... thủ trưởng cho em về đơn vị làm lính bộ binh thôi. Đến khi vào trận em vừa quạt súng máy vừa chửi cha chúng nó lên bằng tiếng của người mình, không sướng hơn à?

[hoanhe]

Nhưng rốt cuộc cũng không ai bị trả về đơn vị chỉ vì không học được tiếng Mỹ.

Với Lân, môn tiếng Anh truyền khẩu và môn xử dụng bản đồ địa bàn anh học khá tốt. Nhưng chặng đường khổ ải đối với anh chính là ba môn - võ thuật, độn thổ giấu mình bắt tù binh và một môn học rất kì quặc mà không biết sau này vào chiến trường có học viên nào ứng dụng lấy một lần hay không, ấy là môn lợi dụng địa hình nhảy lên ô tô hoặc các phương tiện cơ giới của địch!

Giáo viên võ thuật là trung uý Lê Xuân Ôn, một hung thần thực sự đối với các “võ sinh”. Anh ta chừng gần ba chục tuổi, người cao gầy và rắn như thép, da đen, mắt thô lố và tinh nhanh như mắt cáo. Chương trình võ thuật được trung uý Ôn lên lớp cho từng tiểu đội. Giáo án của anh ta cũng rất độc đáo.

Bài nhập môn được anh ta bắt đầu thế này - Hùm... tóm lại... võ thuật là gì? Trước hết là để bảo vệ được mình. Sau đó là tấn công, dùng quyền cước và vũ khí nhẹ khống chế kẻ địch để tiêu diệt hoặc bắt chúng hàng phục. Do vậy, trước hết tôi phải dạy các anh cách tránh đòn, cách tự bảo vệ mình. Sau đó mới nói đến những chuyện khác.

Mở đầu bằng vài câu dông dài như vậy rồi anh ta bắt đầu thị phạm. Anh ta lấy một sợi dây võng dù rồi bảo anh tiểu đội trưởng Nguyễn Văn Đà:

- Bây giờ cậu hãy trói hai tay tôi lại!

Tiểu đội trưởng Đà tiến lại lấy sợi dây võng trói quặt hai tay trung uý Ôn về phía sau. Anh ta yêu cầu kiểm tra lại cho chắc chắn rồi tiến ra trước hàng quân, nhìn đám học trò của mình như nhìn một lũ cừu non sắp bị đưa đi làm thịt, cười khẩy rồi ra lệnh:

- Hãy nghe đây. Bây giờ lần lượt từng anh một lao lên tấn công tôi. Các anh phải đánh như đánh một tên giặc thực sự chứ không được lơ mơ! Tôi sẽ tránh đòn của các anh, nhưng tôi chưa đánh trả. Nếu anh nào đánh trúng tôi một đòn, coi như đã hoàn thành nhiệm vụ. Nào, bắt đầu từ đồng chí tiểu đội trưởng!

Tiểu đội tưởng Đà hùng hổ xông lên, nhảy bổ vào tấn công, nhưng nhanh như cắt, trung uý Ôn đã né người qua một bên, mất đà, anh tiểu đội trưởng ngã bổ chửng. Lần lượt cả mười hai học viên trong tiểu đội xông lên tấn công, nhưng không một ai đánh trúng anh ta. Mọi người đều trầm trồ thán phục, riêng Côn không chịu, anh ta lầm bầm trong miệng:

- Mẹo vặt thôi mà... lần thứ hai nhất định tớ sẽ đánh trúng!

Trung uý nhìn đám học viên, cười khẩy:

- Vậy là lần thứ nhất không một ai đánh trúng tôi. Bây giờ đến lần thứ hai. Nhưng lần này các vị không thể vô sự được. Nếu các vị không đánh trúng tôi thì tôi có quyền đánh trả các vị một đòn, vị nào đỡ được thì thoát không đỡ được thì phải ráng mà chịu đau! Hai tay tôi bị trói, vì vậy tôi nói trước, tôi sẽ dùng cước để phản đòn. Liệu mà đỡ nhé!

Lại vẫn tiểu đội trưởng Đà đi tiên phong. Chỉ kịp nghe tiếng “Hự... hụych!” đã thấy tiểu đội trưởng Đà ngã văng ra cách đó vài mét.

- Nào, xông lên đi chứ!

Lần lượt người thứ hai, thứ ba cho đến thứ chín... ăn đòn chân của trung uý ngã văng ra. Có cậu kêu cha kêu mẹ lên vì đau. Người thứ mười... đến lượt Lân.

Đầu gối anh run lập cập, không thể nào mà bước lên nổi.

- Nào, đến lượt “giáo sư “ rồi đấy!

Mãi về sau này Lân vẫn không hiểu vì sao người đầu tiên trong đời gọi anh là “giáo sư” lại là ông thầy dạy võ thuật chứ không phải là các học trò của anh sau này. Anh cũng chẳng biết vì cơn cớ gì mà trung uý Ôn lại gọi anh là “giáo sư”? Từ hôm về học lớp trinh sát anh cũng không có thời gian đọc sách cũng chẳng có dịp tranh luận với ai về văn học, triết học hay sử học... cũng chẳng hề mở miệng dạy dỗ ai điều gì. Vậy thì vì sao hắn ta lại gọi anh là giáo sư nhỉ?

- Tiến lên đi chứ... giáo sư! Mẹ khỉ, sợ són đái ra quần rồi à?

Bị kích động Lân bỗng nóng bừng cả mặt. Anh hét lên một tiếng rồi nhảy vọt tới. Hự... huỵch! Mạng sườn anh đau nhói... mắt mũi tối sầm. Hình như anh bị đá văng lên rồi ngã cày mặt xuống đất. Tuy vậy anh vẫn còn nghe thấy tiếng Côn gầm lên:

- Đồ khốn! Sao ông ra đòn nặng thế?

Liền sau đó là tiếng đấm đá huỳnh huỵch. Tiếng hò hét. Tiếng thở hổn hển. Rồi cuối cùng cũng... hự hụych! Côn trúng một chuỗi liên hoàn cước ngã sóng xoài ngay bên cạnh Lân. Hình như cũng khá đau, nhưng Côn vẫn đủ sức để bật dậy, đưa hai tay lên trời hét toáng lên:

- Tôi đấm trúng nó một quả rồi!

Tưởng rằng trung uý Ôn sẽ giận tím mặt, nhưng không ngờ, anh ta lại cười lớn khen:

- Khá lắm! Cuối cùng cũng tìm được một thằng có đôi chút máu mê! Được, tao sẽ dạy chú mày “nên người”!

Sau bài “nhập môn” độc đáo, trung uý Lê Xuân Ôn bắt đầu dạy học viên cách tránh đòn, cách che đỡ những yếu huyệt trên cơ thể con người, cách ngã sao cho không bị chấn thương xương khớp... sau đó là cách đứng tấn, cách tạo thế trụ rồi mới lần lượt dạy cách ra các đòn đòn thế. Anh ta đặc biệt chú ý đến Côn và đã rèn cậu ta đến nơi đến chốn. Riêng đối với “giáo sư Lân” thì mỗi lần kiểm tra, Trung uý Lê Xuân ôn đều lắc đầu:

- Ông này... rồi chẳng nên cơm cháo gì đâu? Ông xỏ nhầm giày của lính trinh sát rồi!

Lân cũng biết mình không có năng khiếu võ thuật. Càng học kém thì khi thao luyện anh lại càng hay trúng đòn của các bạn. Ngày nào đi tập về người anh cũng đau ê ẩm. Tuy vậy, anh cũng cảm thấy từ ngày được học võ thuật anh trở nên nhanh nhẹn hơn, khỏe mạnh hơn rất nhiều.

Đến cuối khoá học, Trung uý Ôn cũng tiến hành một cuộc sát hạch bộ môn võ thuật. Cái cách ra bài thi sát hạch của anh cũng độc nhất vô nhị.

Một buổi chiều anh đưa cả đại đội ra một tràn xướng mạ ở ven đồi. Sau khi nói vài câu mục đích yêu cầu của cuộc sát hạch anh chỉ xuống tràn ruộng mà dân trong làng vừa chạy ống, chuẩn bị gieo mạ và nói rằng Các anh có nhìn thấy cái bờ ngăn giữa hai xướng mạ kia không?

Mọi người đều đáp có, vì ai mà chẳng nhìn thấy cái bờ nhỏ như cây cau chạy giữa hai tràn xướng mạ. Cả hai thửa ruộng này đều vừa được bừa kĩ, chạy óng, mặt bùn sánh như mật ong.

- Đó là đề bài thi sát hạch môn võ thuật của chúng ta. Thời gian có hạn nên chúng ta không làm bài thi từng cá nhân mà sẽ thi tập thể theo từng tiểu đội một.

Tóm lại là thế này, tôi sẽ trấn ở giữa cái bờ nhỏ đó.

Từng tiểu đội sẽ lần lượt theo cái bờ đó, tìm cách mà vượt qua tôi rồi, tiến sang bên kia. Các anh làm thế nào mà có được một nửa số người của tiểu đội vượt được qua bờ bên kia mà không bị lấm bùn thì coi như đạt yêu cầu hai phần ba là khá, nếu chỉ có không quá ba người bị ném xuống ruộng thì đạt loại giỏi.

Cả đại đội ồ lên sau khi nghe xong “đề thi”. Xem chừng mọi người có vẻ phấn chấn vì đề thi như thế thì cũng chẳng phải là khó lắm. Mỗi tiểu đội chín, mười con người, làm sao mà không ném được cái ông trung uý kia xuống ruộng mạ?

Cuộc tỷ thí bắt đầu. Tiểu đội một xung phong đi đầu không cần bốc thăm. Chín anh chàng hùng hổ xếp thành hàng dọc sau tiểu đội trưởng. Khí thế ngất trời. Một tiếng hô vang “Tiểu đội một tiến lên!”. Cả đại đội cũng hò reo trợ chiến vang động cả một vùng đồi. Nhưng hỡi ơi, chỉ nhoằng một cái cả chín chiến sỹ tiểu đội một lần lượt bị ném oẳm xuống hai xướng mạ hai bên, anh nào anh nấy ngay lập tức bị trát đầy bùn từ đầu tới chân bò ngoi ngóp dưới xướng mạ như cua ngoi tháng sáu.

- “Tiểu đội hai vào đi!”.

Trung uý Lê Xuân Ôn vừa nhảy như con loi choi ở trên cái bờ nhỏ như cây cau vừa hét lên. Đáng thương thay, từ tiểu đội một tới tiểu đội bốn, không một người nào không bị viên trưng uý Ôn thần ném xuống ruộng. Anh nào kha khá thì còn kịp quều quào ra một vài đòn, anh nào kém thì vừa xáp vô đã bị anh ta hất văng xuống ruộng ngay lập tức. Chưa một ai vượt qua được anh ta để sang bờ bên kia. Chẳng lẽ, cả đại đội đều chịu bó tay trước một thử thách đơn giản vậy sao?

Đến tiểu đội 5, là tiểu đội do Nguyễn Danh Côn vừa được phân công làm tiểu đội trưởng. Từ nãy đến giờ, Lân để ý thấy Côn cứ nghiến răng kèn kẹt, mắt đỏ rực lên như mắt cá chày. Mỗi khi có một ai đó bị hất xuống ruộng một cách ngoạn mục, anh em trên bờ ồ lên cười, nhưng Côn thì chỉ nhổ một bãi nước bọt qua kẽ răng và chửi thề:

- Mẹ kiếp!

Rồi cũng đến lúc trung uý Ôn hô lớn:

- Nào, đến lượt tiểu đội năm vào tắm bùn đi!

Côn quay lại trừng mắt nói với anh em đang đứng xếp hàng sau mình:

- Để mình tôi vào. Khi nào tôi lôi ông ta xuống ruộng thì cả tiểu đội sẽ ào sang. Rõ chưa!

Nói rồi Côn hét lên một tiếng “Tôi tới đây!”, rồi lao vút vào vào như một mũi tên. Trung uý Lê Xuân Ôn lập tức xuống thế tấn, sẵn sàng đánh chặn. Nhưng khi còn cách Ôn vài mét, bỗng Côn cong người lại, nhún mình nhảy vọt qua đầu anh trung uý đang xuống tấn chờ đợi. Bị bất ngờ, anh tưởng rằng Côn đã nhảy qua mình rồi thì sẽ lao thẳng lên bờ bên kia để về đích toàn thắng nên đã sơ xểnh, không phòng bị. Chỉ trong tích tắc, Côn quay ngoắt lại vươn tay tóm lấy một cẳng chân của trung uý vừa quay hết một vòng trên bờ ruộng để trở lại thế đối mặt với anh. Nhưng Lê Xuân Ôn là một võ sĩ có hạng, đâu có dễ dàng khống chế được anh ta. Côn còn đang dùng sức cố ghì lấy cẳng chân của Ôn mà kéo hi vọng anh ta sẽ mất trụ mà ngã.

Nhưng ý đồ của Côn chưa thành công thì anh đã liên tiếp bị dáng mấy cú chém nảy lửa bằng cùi tay khiến anh tá hoả tam tinh. Nhưng anh vẫn gắng chịu đòn, ghì chặt lấy một chân của trung uý Ôn, dùng toàn bộ sức nặng cơ thể mà đẩy anh ta về phía xướng mạ bên trái.

Người Ôn dẻo như kẹo kéo, nên mặc dù có đến già nửa thân bị đẩy ra phía ruộng mạ, nhưng anh ta vẫn trụ vững và vẫn tiếp tục dùng cổ tay ra đòn liên tiếp.

Nhưng thật may mắn, hình như điểm bám bàn chân còn lại của anh ta là một khoảnh đất yếu, nên khi anh ta lên gồng để cho bàn chân bám chắc hơn vào đất thì cái vạt đất dưới chân anh ta bỗng dưng vỡ toác ra. Mất thăng bằng, trung uý Ôn chới với rồi kéo theo cả Côn rơi oàm xuống ruộng bùn.

Anh em tiểu đội 5 hò reo rầm trời rồi ào ào chạy qua cái bờ “cây cau” sang bên kia sườn đồi. Trong khi đó, Côn và trung uý Lê Xuân Ôn tiếp tục dùng quyền cước quần nhau dưới ruộng cho đến khi cả hai đều nhuộm kín một lượt bùn từ đầu đến chân. Trong khi hai vị quần thảo nhau, các tiểu đội còn lại cũng hò reo chạy qua bờ bên kia, coi như họ cũng hoàn thành nhiệm vụ. Cuộc sát hạch bộ môn võ thuật đã kết thúc. Trung uý Ôn đánh giá thành tích toàn đại đội đạt loại khá.

Riêng tiểu đội trưởng Nguyễn Danh Côn được xếp loại xuất sắc! Lại còn được trung uý Ôn khen là “ứng phó rất thông minh!”. Còn Lân, do được “ăn theo” không bị nhuốm bùn, đáng lẽ phải được xếp loại khá như tất cả những anh không bị rơi xuống ruộng, nhưng không hiểu sao tung uý Lê Xuân Ôn lại gọi riêng anh và hai cậu nữa ra trước hàng quân mà nói:

[hoanhe]

- Riêng ba cậu này... tôi chỉ chiếu cố xếp loại đạt yêu cầu. Vì sao nào? Vì tôi thấy hiện lên trong mắt mấy câu sự hoảng loạn. Là người lính trinh sát, đứng trước bất cứ tình huống nào, kể cả trước những tình huống lạ lùng khó tin nhất cũng không được phép để mất bình tĩnh. Khóa học vẫn còn một ít thời gian nữa, tôi sẽ dành nhiều giờ hơn để chăm sóc riêng cho ba cậu!

Nghe anh ta nói vậy, Lân bỗng cảm thấy mồ hôi tứa ra, chảy thành dòng dọc theo sống lưng!

Môn học thứ hai mà anh thi không đạt yêu cầu là môn độn thổ giấu mình bắt tù binh. Cái môn kì cục, có lẽ do các vị du kích đánh Tây sáng tạo ra và không biết vì lí do gì nó vẫn được bộ đội chủ lực thời đánh Mỹ coi là môn chiến thuật đắc dụng?

Tóm tắt các hành động của bộ môn chiến thuật trinh sát đó đại loại:

Đơn vị báo động lúc nửa đêm, sau đó chia thành nhiều tốp tiếp cận một trục đường nào đó được giả định ngày mai sẽ có địch hành quân qua. Tới địa điểm phục kích, mỗi tổ ba người phải chọn một khoảnh đất ven đường, tốt nhất là khoảnh đất có thảm cỏ, sau đó, nằm xuống, trải ni lông ra rồi vừa quan sát dọc đường vừa bắt đầu đào hầm độn thổ. Trước hết phải đánh những vầng cỏ cho khéo để sau này nguỵ trang nóc hầm, sau đó bắt đầu dùng xẻng và dao găm khoét từng tý một, dùng bát sắt múc đất bỏ vào ni lông, không được rơi vãi một hạt, sau đó sẽ mang đất ra một nơi nào đó an toàn để giấu kĩ. Khi căn hầm đã đủ độ sâu để một người ngồi kín thì người phục kích sẽ được đồng đội trợ giúp để tự “chôn” mình trong căn hầm chật hẹp ấy và nguỵ trang lại. Nghệ thuật nguỵ trang là mấu chốt của mọi sự thành bại. Vì đến khi trời sáng, đầu tiên là “quân xanh” sẽ đi tuần. Nếu phát hiện được những dấu vết khả nghi thì “quân xanh” sẽ dùng dùi sắt xăm tìm. Nếu ai bị xăm đúng hầm thì người đó, tổ đó coi như không hoàn thành nhiệm vụ. Còn nếu hầm nào giữ được bí mật thì sẽ được “chơi tiếp vòng hai!”. Sẽ có một tốp “quân xanh” khác giả vờ đi tuần qua và những người phục kích phải tính toán sao cho đội hầm bật dậy đúng lúc để tấn công bất ngờ và bắt được một “cái lưỡi” mang về cho sở chỉ huy! Vì sự vụng về của Lân mà tổ của anh sát hạch tới ba lần không đạt yêu cầu. Đợt đầu hầm bị xăm trúng, đợt hai Lân là người phục kích, hầm không bị xăm nhưng khi quân tuần tiễu hành quân tới thì Lân mệt quá, đã ngủ thiếp đi, không kịp bật dậy để tấn công!

Thế cũng là công toi. Lần thứ ba Lân chuyển đất ra bờ suối để lại dấu chân nên không những “địch” xăm được cả hầm mà còn lần ra chỗ phục kích phía sau của những người trợ chiến!

Sau mỗi lần thất bại trong học tập, Lân đều tìm đến Côn than thở, câu cửa miệng mà anh thường kêu ca với Côn là đúng như trung uý Ôn nói, mình đã “xỏ nhầm giầy”, đáng ra mình không nên học làm lính trinh sát. Mỗi lần như vậy Côn đều tặc lưỡi bảo:

- Thì nói cho cùng, chẳng ai nghĩ mình lại được sinh ra đề đi làm bất cứ thứ lính gì cả. Trai thời loạn thì phải vậy thôi!
16

Chưa đầy nửa năm mặc áo lính mà Lân đã học được không biết bao nhiêu điều kì lạ. Đặc biệt, anh nhận thấy mình đã có khả năng chịu đựng gian khổ và thích nghi nhanh với mọi sự thay đổi của môi trường lính tráng. Mặc dù không thích học nghề trinh sát, nhưng anh cũng phải thừa nhận rằng chính trong vòng mấy tháng học tập và rèn luyện với cường độ cao và với những môn học, bài học rất kì lạ - ở trung tâm huấn luyện trinh sát sư đoàn, đã khiến anh trưởng thành rất nhanh.

Những giáo viên ở đây đều là những chiến binh thực thụ, họ giỏi mọi kĩ năng, họ dạy các anh cách để tồn tại trong những môi trường chiến đấu khắc nghiệt.

Họ dạy các anh cách để vượt qua những bãi mìn, những lớp rào kẽm gai đủ kiểu đủ loại, họ dạy các anh cả cách chống chó nghiệp vụ của địch, cách nhịn ho, cách chống chọi với kiến với muỗi vắt... mỗi khi ra một tình huống, họ đều nói “Nếu anh xử lí thành công tình huống này thì coi như anh còn sống, nếu không thành công thì anh sẽ phải hi sinh”. Chưa ở đâu những người rèn luyện lính chiến lại nói nhiều đến cái chết như ở đây. Họ nói đến “nó” một cách lạnh lùng, như là nó luôn tồn tại bên cạnh bạn, chứ không phải chỉ như một tình huống giả định.

Nhưng Lân không thể ngờ rằng chính trong những ngày này anh đã thực sự nhìn thấy cái chết. Một cái chết có thực và kinh khủng làm sao! Sau này, trên chặng đường chinh chiến liên miên, anh đã chứng kiến không biết bao nhiêu cái chết, kể cả sự hi sinh của đồng đội mình lẫn cái chết của kẻ thù trước mũi súng của anh. Nhưng có lẽ không bao giờ anh quên được cái chết bất ngờ, tức tưởi và vô duyên đến thế của một người đồng chí trong đại đội học viên trinh sát ngày ấy.

Hôm đó đơn vị thực hành bài tập “Lợi dụng địa hình để tiếp cạn và sử dụng các phương tiện giao thông cơ giới của địch trên chiến trường!”. Thao trường là một đoạn đường quốc lộ sáu, nơi có một con dốc chạy ngoằn ngoèo với những vạt ta tuy cắt vát lên sườn đồi như những miếng khoai sát. Ở trên đỉnh những vạt ta tuy ấy là những bụi sim mua lúp xúp. Bài tập được đặt ra như thế này. Sẽ có một chiếc xe chở hàng quân sự đi từ dưới dốc lên. Các chiến sỹ trinh sát tiếp cận con đường và tới giấu mình trong những bụi cây nhỏ trên đỉnh những vạt taluy ven đường. Đợi cho đến khi chiếc xe lên dốc giảm tốc độ, tới đúng tầm thì chiến sỹ trinh sát sẽ từ trên taluy đường nhảy xuống thùng hoặc nóc xe, sao cho tên lính lái xe không hay biết gì! Rồi sau đó dấu mình trên nóc xe hoặc thùng xe, chiếc xe quân sự sẽ tự đưa anh vào căn cứ địch! (Như vẫn thường gặp trong phim chiến đấu Liên Xô).

Bài tập có vẻ hấp dẫn, kích thích máu phiêu lưu của anh em chiến sỹ. Họ tin rằng sau này vào chiến trường, chắc chắn sẽ có hàng trăm lần họ phải thực hiện những “thủ thuật nghiệp vụ” này nên rất say sưa luyện tập.

Nói chung việc nhảy từ trên ta luy một đoạn đường dốc xuống thùng xe, trong khi chiếc xe cố tình đi chậm đến mức hợp lí nhất, không phải là một việc khó. Chỉ có điều làm sao để có thể “nhảy vào xe địch nhẹ nhàng không một tiếng động” để tên lái xe không hay biết gì thì quả là khó lắm thay. Bài tập này cũng có hai cấp độ, một cấp độ học nhảy vào ban ngày, sau đó sẽ học cấp độ cao hơn, nhảy vào ban đêm.

Ba buổi đầu tiên không có chuyện gì xảy ra, toàn đại đội đều nhảy tốt, giáo viên hướng dẫn rất hài lòng.

Đến buổi sáng ngày thứ tư, là buổi kiểm tra thục luyện, nghĩa là mỗi học viên phải thực hiện đầy đủ các công đoạn từ xa bí mật tiếp cận đến, chọn điểm nhảy, nguỵ trang chờ xe “địch” tới và nhảy!

Quá nửa đại đội đã thực hiện xong bài thục luyện.

Mặt trời đã lên cao, nắng bắt đầu gắt. Giáo viên giục anh em còn lại tăng tốc độ để sớm hết lượt. Đến lượt tiểu đội trưởng Nguyễn Văn Đà ra thực hiện bài tập.

Đà xốc lại súng ống, trang bị, kiểm tra lại vòng lá ngụy trang rồi nằm xuống một khe cạn ven đồi chờ lệnh. Giáo viên hô “Bắt đầu!” thì Đà cũng bắt đầu lợi dụng địa hình địa vật cơ động về phía đầu dốc, người trợ giảng hướng về phía dưới con đường phất lá cờ đỏ. Chiếc xe Gái 69, giả làm xe địch, trên thùng xe chất đầy những thùng hàng, cũng bắt đầu rì rì tiến vào con dốc. Đà đã đến mục tiêu, đã chiếm lĩnh chỗ tốt nhất để thực hiện cú nhảy. Tóm lại là vẫn như những lần trước, không có gì đặc biệt xảy ra. Chiếc xe rù rì chạy đến đúng tầm nhảy. Mọi người thấy Đà nhóm lên, vươn người tới và... Đáng lẽ phải nhảy vào thùng xe như mọi khi thì không hiểu sao Đà bị trượt chân, và trong cái thế chúi người về phía trước, anh lao đầu thẳng xuống vệ đường, nơi có một đống đá hộc của công nhân duy tu làm đường đó còn bỏ đó. Anh em ở xa không nghe thấy tiếng va đập, chỉ thấy Đà lao cắm đầu xuống vệ đường, chiếc xe thì hồn nhiên đi qua sau khi không đón được... khách! Tất cả im lặng.

Chưa ai nghĩ rằng lại có thể có tình huống tệ hại diễn ra. Đà bị trượt chân ngã... ai cũng nhìn thấy, nhưng quá lắm thì cũng chỉ bươu đầu sứt trán hay què chân gãy tay thôi chứ...?

Không thấy Đà dậy, mọi người vội xô nhau chạy tới. Đà nằm đó, vắt ngang đống đá hộc, đầu vỡ toác, máu đang chảy ra như xối. Lân là người đầu tiên chạy tới bế thốc Đà lên.

- Trời ơi...! Hình như anh ấy... vỡ đầu rồi!

Cứu thương của đại đội được gọi tới, nhưng cậu y sỹ trẻ chưa từng gặp một ca như thế này bao giờ luống cuống không biết xử lí ra sao. Cuối cùng ai đó nghĩ ra sáng kiến, gọi chiếc xe “quân xanh” lại để đưa Đà đi bệnh viện cấp cứu.

Nhưng tất cả đã muộn. Đà đã tắt thở ngay trên bãi tập trong vòng tay của Lân. Máu của anh chảy ướt đẫm cả vạt áo Lân.

- Hình như... anh ấy chết rồi!

Cậu y sỹ run rẩy kết luận. Người sỹ quan phụ trách giảng dạy bộ môn chiến thuật “nhảy ô tô” dậm chân gào tướng lên:

- Trời ơi... Biết làm thế nào bây giờ?

Đại đội trưởng phụ trách đại đội học viên cũng vừa tới kịp. Anh rẽ đám đông vào kiểm tra lại tình hình rồi bình tĩnh ra lệnh:

- Đưa cậu ấy về sân kho hợp tác xã. Đại đội nghỉ tập. Tất cả chỉnh đốn hàng ngũ trở về nơi đóng quân.

Không ai được nói bất kì điều gì về tai nạn hôm nay của đồng chí Đà. Rõ chưa?

Xác Đà được bọc tạm vào tấm vải bạt vẫn dùng để phủ đống hàng giả định trên chiếc xe huấn luyện. Khi thi thể anh đã được đưa lên xe, mọi người mới quay lại và thấy Lân đang ngồi gục bên đống đá hộc khóc tru lên. Cho đến lúc ấy, cả đại đội chỉ mới có mình anh không kìm nén được tình cảm. Cũng có nhiều người rơi nước mắt, nhưng không có ai khóc rống lên từng hồi như Lân. Côn vội bước tới cố đỡ Lân đứng dậy:

- Đừng khóc nữa Lân... đằng nào thì anh ấy cũng...

Lân đưa tay áo lên gạt nước mắt. Nhưng rủi thay, tay áo anh lại ướt dẫm những máu của người xấu số, nên anh vừa quệt ngang mặt một cái thì máu của Đà đã tràn đầy mặt anh khiến người cứng bóng vía như Côn cũng phải thảng thốt kêu lên:

- Trời ơi! Máu...

Lân hộc lên một tiếng rồi ngất xỉu ngay dưới cánh tay Côn.
17

Lân ốm liệt glường kể từ hôm đó. Đơn vị đã phải đưa anh tới tiểu đoàn quân y của sư đoàn để điều trị.

Bác sỹ Hành, tiểu đoàn trưởng phụ trách bệnh viện quân y, sau khi khám bệnh cho anh đã kết luận - Cậu ta bị chấn động thần kinh khá nặng. Phảỉ tĩnh dưỡng một thời gian mới khỏi được.

Vài ngày sau Côn tới thăm, Lân hỏi ngay:

- Đơn vị làm táng lễ cho anh ấy thế nào?

- Rất trang nghiêm, cảm động. Vợ con và người nhà anh ấy cũng được đơn vị đón lên. Cả làng Gồ khóc. Sau lễ truy điệu, anh ấy được đơn vị đưa về quê an táng tại nghĩa trang liệt sỹ.

Lân thở dài:

- Chưa đánh đấm gì cả mà đã có thằng trở thành liệt sỹ rồi. Chán thật!

Côn ngập ngừng:

- Nhưng có lẽ... cũng sắp rồi. Đại đội huấn luyện trinh sát được lệnh rút ngắn chương trình. Mấy hôm nay tập luyện ráo riết lắm. Nghe nói, khoá học sẽ kết thúc vào cuối tháng này, anh em học viên sẽ được chia về các trung đoàn để chuẩn bị đi chiến đấu. Lân lo lắng hỏi:

- Chúng mình liệu có được về cùng một trung đoàn không?

Côn lăc đầu:

- Không thể biết được. Đó là việc của tổ chức mà. Nhưng mình nghe nói... những người khá nhất khoá sẽ được bổ sung về đại đội trinh sát của sư đoàn.

- Vậy thì... chắc chắn tớ không thể đi cùng với cậu được rồi. - Lân khẳng định - cậu về trinh sát sư đoàn là cái chắc. Còn tớ, may mắn nhất là được về đơn vị cũ làm lính bộ binh. Đang nằm trên giường, anh bỗng bật ngồi dậy - Tớ phải tìm cách xin ra viện sớm thôi. Cứ nằm ở đây, nếu đơn vị bất ngờ được lệnh đi B không chừng tớ bị bỏ lại mất!

Nhưng cũng phải một tuần sau Lân mới được ra viện. May mắn là anh về vừa kịp để chia tay trung uý Lê Xuân Ôn, ngày mai số giáo viên từ cục quân báo về tăng cường đã đã được lệnh rút quân. Nghe tin Lân vừa ra viện, trung uý Ôn tới tận nơi tiểu đội anh đóng quân để thăm anh.

- Thế nào giáo sư? Đã hoàn hồn chưa?

Vừa xiết chặt tay anh, trung uý vừa nháy mắt cười hỏi một câu khó nghe như vậy. Rồi trung uý còn bình luận thêm:

- Khoá này thế là còn khá đấy. Chỉ có một tai nạn trong huấn luyện thế là tốt quá rồi. Các cậu không biết chứ, khoá trước bọn mình huấn luyện còn mất đứt hai cậu kia. Một cậu bị banh xác khi gói bộc phá, một cậu ngã gãy cổ khi tập leo nhà cao tầng.

Lân thảng thốt hỏi:

- Huấn luyện kiểu gì mà lại để con người ta chết oan uổng thế?

Trung uý Lê Xuân Ôn triết lý:

- Luyện quân ra trận là chuẩn bị đại tiệc cho tử thần nên cũng có lúc các vị ấy đòi phải được nếm náp đôi tý ấy mà!

Cái thứ lí luận kì cục của trung uý Lê Xuân Ôn khiến Lân bật cười nhưng anh không còn muốn nhắc đến vấn đề này nữa nên cũng không tranh luận. Trung uý cười vỗ vai anh:

- Vào chiến trường rồi sẽ quen hết thôi mà!

Ngứa miệng Lân lại hỏi:

- Thủ trưởng cho rằng có thể quen, có thể trở nên chai sạn đi trước cái chềt của đồng chí đồng đội mình hay sao? Trung uý Ôn suy nghĩ một lát rồi trả lời:

- Chai sạn thì có lẽ không, nhưng quen thì có thể. Mà phải quen thôi, chứ biết làm sao? Vào chiến trường rồi ông sẽ thấy, ngày nào chẳng có máu chảy. Thú thật với các vị, hồi mới vào chiến trường, lần đầu tiên nhìn thấy đồng đội hi sinh vì bị trúng pháo kích của địch, tôi cũng ngơ ngác mất mấy ngày. Nhưng rồi, ngày nào cũng có người hi sinh hoặc bị thương, thẳng lẽ cứ ngơ ngác mãi sao được?

Lân cảm thấy gần gũi hơn với anh trung uý cứng như thép này.

- Vậy... anh ở chiến trường có lâu không?

- Bọn mình vào ra thường xuyên ấy mà... Mỗi lần vào vài tháng rồi lại ra Bắc. Xong đợt tập huấn này của các bạn có khi bọn mình lại vào trong đó. Nghe nói sẽ có bọn lính Đại Hàn sang tham chiến. Bọn này ác ôn lắm, nhiều hầng rất giỏi võ thuật. Bọn mình phải vào thử nắn gân bọn đó xem sao? Nghề rinh sát là nghề tìm hiểu kẻ thù mà!

[hoanhe]

Lân tò mò hỏi:

- Vậy theo anh... thằng Mỹ là một thằng giặc như thế nào?

Trung uý vỗ vai Lân, rồi cười:

- Ông là lính mà hỏi những câu hóc búa gớm! Năm sáu lăm, khi Mỹ vừa đưa quân vào Việt Nam, bọn tôi cũng được phóng một đội trinh sát đặc nhiệm vào chiến trường Đà Nẵng để đi tìm câu trả lời ấy cho các thủ trưởng bộ. Vào chiến trường bọn tôi lại đưa câu hỏi ấy ra hỏi khắp lượt những cán bộ chiến sỹ đã từng chạm súng với lính Mỹ đồng thời cũng tự đi tìm câu trả lời bằng các biện pháp nghiệp vụ của mình. Nhưng rốt cuộc...

đến hôm nay mình vẫn đành phải trả lời anh bạn rằng, thực ra không thể trả lời một cách đơn giản thằng giặc Mỹ là như thế nào? Nếu chỉ phải trả lời câu hỏi quân đội Mỹ là một đội quân như thế nào thì có lẽ còn dễ có câu trả lời. Đế quốc Mỹ là như thế nào thì khó hơn? Nước Mỹ như thế nào thì lại càng khó... Tóm lại, là người lính trước khi ra trận cũng không nên biết nhiều quá.

Hình như cảm thấy mình đã nói hơi nhiều trung uý đứng dậy bắt tay Lân rồi nói:

- Coi như chúng mình tạm biệt nhau luôn. Nếu khi nào các bạn có dịp về Hà Nội nhớ ghé về nhà mình chơi. Nhà mình ở ngay cuối ngõ Cổng Đục ấy, dễ tìm lắm!

Anh ta cứ làm như cả thế giới này đều biết cái ngõ Cổng Đục nhà anh ta vậy. Tuy thế, cuộc trò chuyện ngắn ngủi với trung uý Lê Xuân Ôn khiến Lân cảm thấy lờng mình nhẹ nhõm hơn nhiều. Cái ông trung uý này thật lạ, khi trò chuyện với học viên, anh như biến thành một con ngườl khác, cái ông võ sư rất “võ biền” hôm nào như biến đâu mất, thay vào đó là một người đàn ông từng trải, lịch lãm và rất dễ gần. Chia tay anh ta, Lân không bao giờ dám nghĩ rằng mình sẽ còn được gặp lại anh ta trong đời, vậy mà không thể ngờ vài năm sau anh ta cũng có mặt tại chiến trường, với một vai trò hoàn toàn khác.

Một tuần sau lớp trinh sát cũng bế mạc. Côn được điều về làm tiểu đội trưởng một tiểu đội trinh sát của trung đoàn 4. Còn Lân mặc dù tự biết là mình kém cỏi, đã có đề đạt nguyện vọng xin được về làm lính bộ binh nhưng vẫn được điều về tiểu đội trinh sát của tiểu đoàn 7 của trung đoàn 4. Cùng về tiểu đoàn với anh còn có cậu Ngạn, một học viên quê ở Nga Sơn, Thanh Hoá có thành tích học tập vào loại khá của lớp đào tạo, vì thế cậu ta được đề bạt làm tiểu đội trưởng. Lân vui vẻ nhận chức tiểu đội phó. Anh cảm thấy mình vẫn còn may vì lại được trở về tiểu đoàn cũ, nơi “nhóm 10 B” và bạn bè cùng quê còn ở đó khá đông.

Hôm Ngạn và Lân về tiểu đoàn trình diện, tiểu đoàn trưởng Hoàng Mạnh nhìn họ từ đầu đến chân một hồi lâu rồi hất hàm hỏi:

- Trinh sát đào tạo tại lò hẳn hoi, chắc phải khá lắm hả?

Tiểu đội trưởng Ngạn khiêm tốn trả lời:

- Báo cáo tiểu đoàn trưởng... chúng em cũng chỉ mới “lí thuyết suông” thôi... Còn phải đợi được rèn luyện trong thực tế chiến đấu nữa thì mới trưởng thành được ạ!

Tiểu đoàn trưởng gật đầu tán thưởng:

- Cậu nóỉ đúng lắm. Tất cả phải chờ thực tiễn kiểm nghiệm. Nhưng yên tâm đi, các cậu cũng không còn phai chờ lâu nữa đâu!

Tuy vậy, vẫn chưa có dấu hiệu gì chứng tỏ sư đoàn sắp được lệnh hành quân ra trận. Sau hai kì diễn tập, các đơn vị lại nhận được lệnh tiếp tục chương trình huấn luyện nâng cao trình độ kĩ chiến thuật, đặc biệt chú trọng tới việc rèn luyện hành quân mang vác nặng để nâng cao thể lực và sức dẻo dai của bộ đội. Nghe nói, dưới đại đội 9, tiểu đội trưởng Hùng Phong vẫn là lá cờ đầu và lại vừa lập được một kỉ lục mới - mang ba lô gạch nặng tới 50 ki-lô-gam đi suốt một đêm!

Lân nhớ đại đội quá nên vừa ổn định xong nơi ăn ở, nhằm vào ngày tiểu đoàn cho lính nghỉ xa hơi, anh liền xin phép tiểu đội trưởng Ngạn về đại đội 9 chơi một buổi. Không hẹn trước, nhưng anh vừa chuẩn bị đi thì Do “Tây lai” (lúc này đã được gọi là Do Cô-li-nốp) đại đội hoả lực sang rủ:

- Mình về đơn vị cũ chơi đi, anh Lân!

Trên đường Do khoe rằng vừa rồi anh bắn đại liên bài đêm đạt loại giỏi, tiểu đoàn hứa sẽ thưởng phép nhưng đến đến nay vẫn chưa thấy động tĩnh gì, rồi như chợt nhớ ra điều gì Do dừng lại móc túi lấy ra một lá thư.

- Mình vừa nhận được thư của em Bình, nó có gởi lời thăm anh Lân đấy. Anh có đọc không?

Lân vội xua tay:

- Thôi khỏi cô ấy nói những chuyện gì, cậu vừa đi vừa kể cho mình nghe là được.

Hoá ra Bình cũng kể khá nhiều chuyện liên quan đến các bạn cùng lớp. Hầu hết các bạn đều ghi tên xin vào học đại học hoặc các trường trung cấp chuyên nghiệp. Bình muốn trở thành một kĩ sư chăn nuôi nên đã xin vào học trường đại học Nông nghiệp, Thoa, Gấm, Lài.. dĩ nhiên xin vào trường đại học Sư phạm để trở thành các cô giáo dạy văn cấp ba. Đào cũng muốn trở thành cô giáo nhưng cô chỉ thích dạy bọn con nít nên xin vào trường trung cấp sư phạm của tỉnh. Có điếu lạ là Thanh đột nhiện lại xin vào học đại học Ngoại thương chứ không đi Sư phạm văn như cô từng nói với Lân về mơ ước của mình. Cũng may là bí thư Nùng và Lý Hảo Hảo cũng xin vào trường này nên dù sao Thanh cũng có bạn. Tóm lại là toàn những chuyện vui. Chỉ có một chuyện đáng chú ý là Bình kể vể hoàn cảnh khó khăn của gia đình cậu Cung, cậu ấy đi bộ đội, mấy đứa học sinh Hà Nội sơ tán học xong cũng lần lượt đi hết, nhà hiện nay chỉ còn mợ Cung và bốn đứa con nít. Mợ Đền dạo này lại ốm yếu luôn nên kinh tế gia đình túng bấn lắm. Con bé lớn có khi phải nghỉ học để ở nhà giúp mẹ làm ruộng và chăm sóc các em. Bình nhắc các anh xem có thể xin cho cậu Cung về phép vài ngày được không?

[hoanhe]

- Chuyện này thì còn khó hơn đường lên giời!

Do kết luận như vậy sau khi nói lại những điều Bình kể về hoàn cảnh của gia đình cậu Cung. Lân suy nghĩ một lát rồi mỉm cười:

- Vậy thì phải tính cách để đưa cậu Cung lên giời một chuyến!

Do tròn mắt nhìn anh:

- Lân có cách gì à?

- Bí mật!- Lân nháy mắt cười rồi giục Do - nhanh chân lên, chúng ta vào chỗ đồng chí Hùng Phong trước.

May mà Ban có nhà, mà lại đang nằm trên võng đọc sách. Một quyển sách khá dày. Thấy Lân và Do bước vào lán, anh ta dúi vội cuốn sách xuống dưới võng rồi chạy ra reo lên:

- A... Lân về rồi đấy hả?

Lân chưa kịp trả lời thì Do đã lên tiếng:

- Anh Lân không được về đại đội nữa đâu. Anh ấy về tiểu đội trinh sát của tiểu đoàn mình làm tiểu đội phó đấy!

Ban nắm lấy tay Lân vừa lắc vừa liến thoắng:

- Chúc mừng... chúc mừng... Tiểu đội trưởng trinh sát là có vai vế lắm, ngang cơ trung đội trưởng bộ binh đấy nhé!

- Nhưng mình chỉ là tiểu đội phó thôi- Lân trả lời không hào hứng lắm.

- Tiểu đội phó thì coi như ngang trung đội phó bộ binh. Như thế là tiến bộ quá rồi còn gì nữa!

Nhân lúc Ban đang loay hoay kiếm bi đông nước để mời khách Lân tiến lại, lật tấm đắp trên võng và cầm lấy cuốn sách lên - Ái chà... cậu đang nghiên cứu... Lê Nin toàn tập kia à?

Ban đỏ mặt, cười:

- Thì... ngày nghỉ, chả có cái gì đọc. Chính trị viên Báo đưa cho mượn cuốn này nên...

Lân bật cười lớn:

- Ông Báo trình độ văn hoá lớp 5 bổ túc mà cũng đọc được sách này cơ à?

Ban thận trọng cất cuốn sách lên giá ba lô.

- Trong ba lô của thủ trưởng có đến năm sáu cuốn dày cộp... Toàn là Mác với Lê Nin cả. Ông ấy lần lượt bắt mình đọc rồi viết thu hoạch. Thực tình thì, mình cũng chẳng hiểu được bao nhiêu nhưng lãnh đạo bảo đọc thì phải cố mà đọc thôi.

Lân vỗ vai Ban biểu lộ sự thông cảm với gánh nặng nhọc nhằn ấy:

- Thế cũng tốt chứ sao? Chính trị viên không lúc nào quên việc bồi dưỡng lí tưởng cho đồng chí Hùng Phong mà. Nghe nói, sắp dược kết nạp rồi, hả?

Ban khẽ gật đầu:

- Hình như cũng sắp... mọi thủ tục xong cả rồi... chỉ đợi khi nào có quyết định của đảng uỷ cấp trên là kết nạp thôi!

Do vỗ tay reo lên:

- Hay quá...! Đó mới là chuyện đáng mừng nhất đấy!

Lân chợt nhớ ra việc của cậu Cung liền vỗ vai Ban:

- Tốt rồi, việc này chính là việc một người sắp thành đảng viên trẻ phải làm.

Anh đưa lá thư của Bình gửi cho Do rồi chỉ vào những dòng viết về hoàn cảnh gia đình của cậu Cung - Đấy hoàn cảnh của một đồng chí đảng viên trong chi bộ khó khăn đến thế đấy. Theo mình, cậu nên “phát hiện” vấn đề này với chính trị viên Lương Xuân Báo, chắc chắn ông ấy sẽ cảm động lắm. Biết đâu ông ấy chẳng cho cậu Cung đi tranh thủ ít ngày về giải quyết khó khăn ở hậu phương?

Ban nhăn nhó:

- Trong lúc này mà tớ đề đạt một chuyện như thế...

sợ rằng...

- Sợ gì nào? Cậu có xin ân huệ gì cho mình đâu. Cậu Cung cũng không phải là một trong hai đảng viên giới thiệu cậu vào đảng, phải không nào? Vì thế, cũng chẳng sợ ai phê bình cậu có chút tư tình gì. Ngược lại, cậu sẽ còn được chính trị viên khen là nhạy bén trong công tác tư tưởng nữa cơ.

Ban suy nghĩ một lát rồi gật đầu:

- Thôi được rồi, để mình thử xem. Nhưng phải đợi lúc nào ông Báo ông ấy vui vẻ một chút đã. Mấy hôm nay phong trào rèn luyện của đại đội hơi kém, đã ba đêm nay số cân mang vác của anh em trong đại đội vẫn dậm chân tại chỗ, ông ấy đang bực mình.

Nhân nói đến chuyện rèn luyện mang vác Lân chợt nhớ ra:

- Nghe nói cậu đã nâng số cân lên tới con số nửa tạ rồi, phải không?

Ban gật đầu rồi bỗng dưng trật vai áo ra cho Lân và Do xem.

- Nhưng... có lẽ... cả... mình cũng không thể nào cố hơn được nữa!

Lân nhìn vào đôi vai trày trướt, sưng tấy đỏ mưng mửng của Ban, sửng sốt kêu lên:

- Trời ơi... Vai cậu thế này mà còn...

Do cũng phải lắc đầu:

- Mình vác nòng đại liên mà vai cũng không đến nỗi tệ thế.

Ban gượng cười:

- Mình giữ kỉ lục năm mươi cân đã năm đêm rồi.

Cũng may hôm nay được nghỉ xả hơi, nếu không có lẽ ngay cả mình cũng phải hạ trọng lượng thôi.

Do lè lưỡi khen:

- Cậu giỏi thật đấy!... Xứng đáng là con chim đầu đàn trong phong trào “đôi vai ngàn cân đôi chân vạn dặm” của toàn tiểu đoàn. Đảng mà không kết nạp cậu thì còn ra cái thể thống gì nữa!

Lân cũng nghĩ như thế. Thằng này quả là người có ý chí thép, định làm điều gì là nó làm bằng được. Việc của cậu Cung lọt được vào “chương trình” của nó thì nhất định sẽ xong béng!

[hoanhe]

Quả nhiên là xong thật. Ba hôm sau Ban hãnh diện lên tận tiểu đội trinh sát thông báo cho Lân “Ngon rồi, chiều nay cậu Cung được chính trị viên Báo gọi lên mắng cho một trận. Rằng gia đình đồng chí đang khó khăn như thế mà sao đồng chí không báo cáo với tổ chức. Nếu tổ chức không nhạy bén phát hiện được vấn đề thì có phải là tổ chức đã trở thành một tổ chức thiếu tình người rồi không? Đồng chí phải biết ơn đảng ta đã giáo dục rèn luyện được những đảng viên trẻ biết thương yêu đồng chí đồng đội đến thế? Ngày mai, dự lễ kết nạp cho đồng chí ấy xong, ban chỉ huy đại đội sẽ cho đồng chí tranh thủ về thăm gia đìh năm ngày”.

Lân hét lên một hếng rồi ào tới ôm choàng lấy Ban.

Phải nói là nó thuyết khách cũng giỏi thật. Mà những lời vừa rồi lại càng giỏi, chỉ vài câu mà nó đã thông báo được cả hai chuyện vui. Ngày mai đồng chí Hùng Phong trở thành đảng viên, và ngày mai cậu Cung sẽ nhận được giấy phép! Tuyệt thật. Đời cũng chưa đến nỗi nào!

Còn một việc nữa phải làm là thông báo cho anh em đồng hương và nhóm 10 B biết tin và bí mật quyên góp đôi chút để cậu Cung có chút lộ phí và còn có đôi ba đồng giúp đỡ vợ con. Do nhận làm việc này và làm rất tốt. Cậu Cung lên đường về phép với hơn sáu chục đồng và một ba lô chật căng những vật phẩm linh tinh như đường, sữa, thịt hộp, cá hộp, ca-la-thầu, mắm kem, xà phòng, lương khô...v.v... Dĩ nhiên là cả thư nữa.

Duy chỉ có Ban là không chịu viết dòng nào cho ông phó chủ tịch huyện mà chỉ nhờ cậu Cung thông báo với ông ấy rằng Ban đã trở thành đảng viên - để ông ấy đi khoe với cả huyện cho sướng, Côn nói thêm như vậy - “Thế mày không viết gì cho cái Đào à?”. Cậu Cung gặng hỏi thêm. Ban tặc lưỡi “Chả phải thư từ gì đâu, cậu cứ bảo với nó là bọn này sắp đi B rồi, đi lâu đấy.

Nếu không chờ được thì cứ đi mà lấy chồng!”. Cậu Cung gắt “Cái thằng này, sao bạc mồm thế không biết?”.
18

Cậu cung trả phép được vài ngày thì đơn vị rục rịch làm công tác chuẩn bị để đi B. Trước hết là việc thay đổi trang bị một cách triệt để. Quân phục mới, ba lô mới, tăng võng dày dép đều mới toanh và toàn là đồ Trung Quốc. Chính vào thời điểm này, câu chuyên về thất lạc cái mũ sắt Triều Tiên của Hướng đã bị phanh phui. Thực ra thì trong tiểu đội, ai cũng biết chuyện Hướng đánh mất mũ sắt rồi. Nhưng từ bấy đến nay không thấy cấp trên hỏi gì đến nên mọi người cũng lờ đi. Đến 1úc này thì không thể lờ được nữa vì theo yêu cầu của cấp trên, mỗi người đều phải có một bản kê khai trang bị kể từ lọ thuốc chống vắt trở đi. Tiểu đội trưởng Nguyễn Xuân Khoái vì bị bệnh viêm đại tràng mãn tính nên đã bị loại khỏi quân số đi B đợt này, hiện đang chờ thủ tực chuyển về làm cán bộ khung cho một đơn vị chuyên luyện quân, Phạm Xuân Ban lập tức được đề bạt lên thay vai tiểu đội trưởng và buộc phải đối mặt với “cuộc khủng khoảng mũ sắt”. Tuy vậy khi cầm tờ khai của Nguyễn Đình Hướng trên tay Ban vẫn phải mang tới hỏi tiểu đội trưởng cũ.

- Anh Khoái này... việc... cái mũ sắt của thằng Hướng... không thể bịt được nữa rồi.

Nguyên tiểu đội trưởng làm ra vẻ ngạc nhiên hỏi - Cái mũ sắt nào nhỉ?

- Thì... cái mũ mà nó bỏ quên ở đâu đó trong lần được thưởng phép ấy!

Khoái vẫn tỉnh bơ:

- Nhưng hôm kia nhận bàn giao tiểu đội, chúng mình đã chẳng cùng kí xác nhận rằng mọi trang bị, vũ khí của tiểu đội đều đầy đủ là gì?

Ban nghệt mặt ra nhìn anh tiểu đội trưởng lọc lõi, rồi cậu ta cũng nhanh chóng hiểu ra rằng quả bóng giờ đang ở dưới chân mình rồi. Đó là bài học ngoài giáo trình đầu tiên về mưu lược của kẻ làm quan mà đồng chí Hùng Phong học được không phải từ chính trị viên Lương Xuân Báo.

Anh đành vác tờ kiểm kê tới gặp Hướng chỉ vào mục ghi cái mũ sắt, nhăn nhó như bị đau răng - Ông làm khó cho tôi rồi... biết làm thế nào đây?

Hướng tặc lưỡi:

- Thì ông cứ báo cáo lên trên là tôi đánh mất, có sao đâu!

Dĩ nhiên là Ban buộc phải báo cáo lên trung đội rằng tiểu đội mình thiếu một cái mũ sắt. Trung đội trưởng Thoan cũng có nghe phong thanh về chuyện này rồi nhưng vẫn làm ra vẻ ngạc nhiên:

- Sao lại mất được nhỉ? Bảo cậu ta làm bản kiểm điểm để gửi lên đại đội.

Ban truyền đạt lại mệnh lệnh của trung đội, Hướng nổi cáu:

- Việc đếch gì tớ phải làm kiểm điểm kia chứ? Không có mũ thì tớ đội giời ra trận cũng được!

Ban nói lại với trung đội trưởng nguyên văn những lời của Hướng. Trung đội trưởng Thoan ctĩng không ép Hướng làm kiểm điểm nhưng cũng báo cáo lại với ban chỉ huy đại đội những lời của Hướng. Đại đội trưởng Nguyễn Hồng Thanh nghe xong mỉm cười, bảo:

- Thằng này cũng có khẩu khí gớm!

Chính trị viên Lương Xuân Báo trừng mắt:

- Khẩu khí cái gì? Nói năng vô chính trị. Bảo cậu ấy lên đây gặp tôi!

Đại đội trưởng Thanh vẫn cười xoa dịu:

- Thôi, cái mũ sắt thôi mà... Trên kho quân nhu tiểu đoàn còn vất lỏng chỏng mấy cái, để tôi bảo cậu quản lí lên xin cho nó một cái là được chứ gì?

Chính trị viên xua tay kiên quyết:

- Không thể hữu khuynh thế được. Anh Thoan về gọi quân nhân Nguyễn Đình Hướng lên gặp tôi!

Trung đội trưởng Thoan đành quay trở về nói với tiểu đội trưởng Ban:

- Hùng Phong, chính trị viên cho gọi cậu Hướng lên để giáo dục về chuyện cái mũ sắt đấy. Cậu liệu mà làm công tác tư tưởng trước cho cậu ta đi!

Ban không làm công tác tư tưởng, mà chỉ gọi Hướng lại và bảo:

- Ông mang đầu lên gặp chính trị viên đi, không khéo ông ấy úp cho cậu vài cái mũ cũng nên!

Ban nói không sai, một loạt “cái mũ” được úp tới tấp xuống đầu Nguyễn Đình Hướng:

- Đồng chí là một quân nhân vô chính trị bậc nhất...

[hoanhe]

Đồng chí có biết để có chiếc mũ này gửi sang cho đồng chí đi đánh Mỹ, nhân dân Triều Tiên đã phải tốn bao nhiêu mồ hôi, công sức không? Đồng chí đã phụ lòng giai cấp vô sản toàn thế giới rồi đó. Đồng chí có biết loại mũ này được đặc biệt trang bị riêng cho “sư đoàn thép” chúng ta hay không? Nếu như chỉếc mũ này lọt vào tay bọn gián điệp, biệt kích, chúng giả dạng quân nhân lọt vào đội ngũ sư đoàn thép của chúng ta thì sao? Xét ở khía cạnh đó thì tinh thần cảnh giác cách mạng của đồng chí là con số không! Theo điều lệnh quân đội, để mất vũ khí trang bị, nhất là để mất những trang bị đặc chủng, là một tội không thể dung tha. Vậy mà đồng chí còn không tự nguyện kiểm điểm, lại ăn nói vô chính trị, mất lập trường. Một quân nhân như vậy liệu có xứng đáng có mặt trong đội ngũ những người đi chiến đấu ở tuyến đầu không hả?

Không ai dám trả lời, kể cả đại đội trưởng Nguyễn Hồng Thanh. Không khí trong nhà chỉ huy nặng như sắp có núi đổ.

- Không xứng đáng! - Cuối cùng chính trị viên Lương Xuân Báo kết luận - tôi cho rằng đồng chí không xứng đáng được có mặt trong đội ngũ của những người chuẩn bị ra trận giết giặc cứu nước.

Mồ hôi toát ra như tắm trên người Hướng mặc dù lúc này đã là cuối tháng mười, trời đã se se lạnh. Anh không ngờ mình lại mắc phải một khuyết điểm nghiêm trọng đến thế? Không chừng, anh bị loại khỏi đội ngũ, không được đi B nữa cũng nên. Hai tuần nay, đã nhiều người bị loại rồi, kẻ thì vì bệnh tật, người thì vì lí lịch chưa rõ ràng, cũng đã có người do lập trường quan điểm không kiên định như trường hợp của cậu Định bên tiểu đội 7 chẳng hạn. Ai đời, khi học chính trị, chính trị viên đang giảng bài xác định đế quốc Mỹ là kẻ thù truyền kiếp của nhân dân Việt Nam ta mà cậu ta dám đứng lên có ý kiến rằng cậu ta không tán thành với quan điểm của chính trị viên. Rồi còn giảng giải rằng, đế quốc Mỹ hiện nay đang là kẻ thù của dân tộc Việt Nam ta thì đúng, nhưng gọi là kẻ thù truyền kiếp thì hoàn toàn sai. Vì kiếp trước người Mỹ không xâm lược nước ta, chỉ tới thế kỉ hai mươi này người Mỹ mới nhòm ngó tới nước ta rồi sau đó thay chân người Pháp vào Nam Việt Nam nhằm đô hộ nhân dân ta, chia cắt đất nước ta mà thôi. Còn kiếp sau, tôi lại càng không muốn người Mỹ vẫn còn là kẻ thù của nhân dân Việt Nam, mà phải làm sao để kiếp sau họ trở thành bạn bè của thúng ta thì mới tốt chứ! Vì thế, không thể xác định người Mỹ là kẻ thù truyền kiếp của nhân dân Việt Nam ta được! Ai lại dám lí luận ngang ngược đến thế cơ chứ, mà lại bắt bẻ chính trị viên ngay trên diễn đàn...

Vì thế, cậu ta bị xếp vào loại quan điểm lập trường lệch lạc là phải. Không được đi đánh “kẻ thù truyền kiếp” cũng là phải thôi. Còn nình, chẳng lẽ lại đi đời chỉ vì một cái mũ sắt?

Anh nhận thấy mình đã có dấu hiệu hoảng loạn, mồ hôi thì ra nhiều mà người thì lại đang lạnh toát, hình như anh đang rơi vào tình thế tuyệt vọng. Nhưng giống như trong các bộ phim đấu tranh cách mạng của Trung Quốc, vào đúng những lúc nhân vật chính đang ở vào tình thế ngàn cân treo sợi tóc thì Hồng Quân công nông xuất hiện! Hồng quân ở đây chính là cậu Cung!

Anh nuôi Cung tay cầm một chiếc mũ sắt Triều Tiên hớt hải chạy vào lán ban chỉ huy đại đội, vừa chạy vừa la toáng lên:

- Thấy rồi! Thấy cái mũ sắt của đồng chí Hướng rồi!

Đại đội trưởng Thanh đứng phắt dậy, thở phào:

- Thấy rồi hả? Mang vào đây, mang vào đây ngay!

Chính trị viên Lương Xuân Báo nhìn trừng trừng vào cái mũ sắt khả nghi trên tay anh nuôi Cung, lại ngước nhìn lên cái mũ sắt đang chĩnh chện trên đầu anh ta, hỏi:

- Tìm thấy nó ở đâu, hả?

Anh nuôi Cung vừa thở vừa nói:

- Dạ... báo cáo chính trị viên... thực ra thì bọn tôi thấy cái mũ sắt này ở.... ở... trong... hố chứa than cám của nhà bếp. Từ chiều hôm qua kia. Có lẽ.sáng hôm qua đồng chí Hướng xuống giúp anh nuôi nắm than đã bỏ quên... Nhưng rồi, tôi cũng quên mất, không đưa trả cho đồng chí ấy. Vừa nãy thấy tiểu đội trưởng Hùng Phong kêu loạn lên là khi kiểm kê thấy mất cái mũ sắt của đồng chí Hướng, đại đội đang gọi cậu ấy lên xác định quan điểm lập trường, nên tôi mới chợt nhớ ra.

Nói rồi cậu Cung bước tới, thản nhiên úp cái mũ sắt lên đầu Hướng:

- Đấy... trả lại cho cậu... từ nay thì người đâu của đó nhé. Cái mũ... nặng như cái cùm thế này mà cậu cũng bỏ quên được thì lạ thật!

Chính trị viên vẫn chưa hết nghi ngờ, tiến lại, hết nhìn cái mũ lại nhìn Cung, nhưng bộ dạng của anh ta không nói lên đìều gì hết, anh đành phải quay lại hỏi Hướng:

- Có phải đây là mũ của đồng chí không?

Hướng ấp úng:

- Có lẽ... phải ạ!

Sao lại có lẽ? Phải là phải, không phải là không phải!

- Dạ... vậy thì chắc là phải đấy ạ!

Chính trị viên vẫn chắp tay sau lưng đi đi lại lại - Phải thì tốt... nghĩa là chưa bị mất. Nhưng dẫu sao thì đồng chí cũng rất thiếu tinh thần trách nhiệm.

Đại đội trưởng nháy mắt ra hiệu cho Hướng hãy nhận lỗi đi cho xong chuyện. Hiểu ý đại đội trưởng, Hướng ngẩng lên nói liền một mạch:

- Báo cáo chính trị viên... Tôi xin chân thành kiểm đỉểm là đã thiếu tinh thần trách nhiệm trong việc gìn giữ và bảo quản quân trang quân dụng ạ.

Chính trị viên ngẫm nghĩ một lát rồi gật đầu: - Được rồi! Đồng chí hãy về tiểu đội đi. Tôi sẽ có ý kiến kết luận về hành vi của đồng thí trong buổi chào cờ sáng mai!

Hướng chào hai vị chỉ huy rồi theo cậu Cung ra khỏi lán đại đội. Vừa khuất khỏi tầm nhìn của các vị chỉ huy, Hướng quay lại cười phá lên rồi hỏi cậu Cung: - Cậu lấy mũ của ai mang lên để giải nguy cho tôi đấy?

Cậu Cung đáp tỉnh bơ: - Mũ của cậu chứ còn của ai?

- Của tôi á? - Hướng ngạc nhiên hỏi lại - tôi đã vứt cha nó ở đâu đó quanh cái chợ huyện nhà mình rồi còn đâu?

- Tiên sư ông - cậu Cung chửi - tôi phải mất một lạng thuốc lào hảo hạng để đổi cho thằng Nhượng bên bếp tiểu đoàn đấy. Từ giờ thì nó thực sự là của ông, liệu mà giữ lấy kẻo mất gáo với ông Báo đấy chứ chả chơi đâu! Lúc nãy nghe thấy thằng Ban nó rên rẩm, tôi mới biết chuyện nên vội chạy sang đấy kiếm cho ông cái mũ này về đấy. May mà vẫn còn kịp, chứ nếu để cho ông Báo vung gươm lên rồi thì cũng hơi gay đấy!

[hoanhe]

Hướng cười nhăn nhở:

- Nhưng cả tiểu đội chúng nó đều biết chuyện tôi mất mũ từ đời tám hoánh nào rồi mà!

- Tao đã bảo chứng nó câm miệng lại rồi. Đứa nào bép xép tao sẽ cho một cái đít xoong quân dụng vào mặt!

Cậu Cung khảng khái nói vậy rồi bỏ đi xuống bếp.

Hướng lững thững đi về lán. Vừa về tới nơi đã thấy cả tiểu đội đứng chờ. Nhìn thấy anh ôm chiếc mũ trước bụng đi vào chúng nó liền phá lên cười. Cậu Tùng xạ thủ RPD tếu táo nhảy cẫng lên reo:

- Chúc mừng Hướng “hạt tiêu” có mũ... mơ... í...!

Ban vội nhảy phóc tới vả cho cậu ta một cái.

- Bép xép này! Mới với cũ cái gì hả! Toàn tiểu đội, vào lán!

Chuyện cái mũ sắt tưởng chỉ có vậy thôi. Ai ngờ vẫn còn có thêm một đoạn cuối cũng không kém thú vị.

Chẳng là khi Cung và Hướng đã dắt nhau ôm mũ về rồi, chính trị viên Lương Xuân Báo vẫn chưa hết nghi ngờ. Anh chắp tay sau đít đi đi lại lại trong lán suy nghĩ rất căng thẳng. Rồi bỗng anh quay phắt lại hỏi đại đội trưởng lúc đó đã nằm lim dim trên võng:

- Này anh Thanh, có lẽ bọn lính tráng này nó lỡm mình rồi. Tại sao bỗng dưng lại tòi ra một cái mũ nhỉ?

Đại đội trưởng tắc lưỡi:

- Thấy rồi thì thôi, anh còn bận tâm làm gì?

Chính trị viên Báo bỗng nghiêm mặt:

- Không được! Nếu để cho cấp dưới họ lừa dối mình thì rất nguy hiểm. Nay việc nhỏ, mai sẽ là việc lớn. Rồi đến khi vào chiến đấu thì một sự dối trá nho nhỏ cũng sẽ gây nhưng hậu quả khôn lường. Không được, phải hành động thôi!

Đại đội trưởng nhóm hẳn người trên võng hỏi lại - Vậy anh định làm gì?

Chính trị viên Lương Xuân Báo vung tay quyết liệt:

- Báo động toàn đại đội. Tập trung kiểm kê lại trang bị!

Báo động thật. Toàn đại đội đang nghỉ trưa đột ngột bị dựng dậy bởi tiếng còi báo động. Tiếng đồng chí trực ban đại đội vang lên:

- Toàn đại đội tập hôm Mang theo toàn bộ trang bị, vũ khí, chuẩn bị hành quân di chuyển!

Nửa giờ sau toàn bộ đại đội từ anh nuôi đến ban chỉ huy đều tập trung đầy đủ với tất cả trang bị vũ khí ở địa điểm tập kết. Các trung đội, tiểu đội điểm quân, điểm trang bị báo cáo. Không thiếu ai. Không thiếu cái gì. Đại đội 9 có 115 người, đầy đủ 115 cái mũ sắt!

Không những vậy, anh nuôi trưởng Ngô Xuân Cung còn hớt hải chạy lên đứng nghiêm trước mặt đại đội trưởng và chính trị viên:

- Báo cáo... theo biên chế, tiểu đội anh nuôi còn thừa ra hai cái xẻng ạ!

Các chiến sỹ tiểu đội Hùng Phong che miệng rúc rích cười. 19

Đại đội 9 báo động kiểm kê trang bị vào buổi trưa thì ba giờ chiều lại có báo động. Nhưng lần này to chuyện hơn nhiều. Báo động di chuyển toàn tiểu đoàn đến vị trí tập kết A để nhận nhiệm vụ đặc biệt. Đại đội trưởng Nguyễn Hồng Thanh giao nhiệm vụ coi doanh trại cho cựu tiểu đội trưởng Nguyễn Xuân Khoái và ba chiến sỹ đang ốm tại trại. Anh cựu tiểu đội trưởng nhăn nhó gãi đầu thưa:

- Báo cáo đại đội trưởng tôi xin đề nghị...

Đại đội trưởng lập tức ngắt lời:

- Không đề nghị gì hết. Đồng chí chưa có lệnh điều động. Vì vậy đồng chí vẫn là cán bộ của đại đội này.

Nếu đơn vị ôi làm nhiệm vụ về mà doanh trại có vấn đề gì thì đồng chí hoàn toàn chịu trách nhiệm.

Khoái còn đang lúng búng trong miệng điều gì đó thì đại đội trưởng đã cao giọng quát:

- Đồng chí nghe rõ mệnh lệnh chưa?

Cựu tiểu đội trưởng Khoái đành cứng người lại đáp:

- Mệnh lệnh rõ!

Cán bộ chiến sỹ đại đội 9 rất ít khi,thấy đại đội trưởng của mình nổi cáu. Là trai Hà Nội hẳn hòi nhưng anh sống rất giản dị, hiền lành điềm đạm, ít nói, khác hẳn với chính trị viên. Thấy đại đội trường hiền, đôi khi anh em chiến sỹ còn gọi đùa anh là “chị Thanh “ nữa kia. Chính trị viên Lương Xuân Báo coi đức tính hiền lành, nhu thuận ấy của đại đội trưởng như là biểu hiện của sự mềm yếu, hữu khuynh. Không ít lần anh đã than thở “Nếu đại đội này mà có được ông đại đội trưởng cứng cỏi thì chắc chắn đại đội còn tiến xa hơn nữa”.

Thực ra đại đội trưởng Thanh là một sỹ quan có tài huấn luyện bộ đội và đặc biệt anh bắn rất giỏi. Sau này mọi người mới vỡ nhẽ ra rằng anh từng là giáo viên xạ kích của trường sỹ quan lục quân, từng là tuyển thủ bắn súng quốc gia đã có lần đạt huy chương vàng trong một hội thi bắn súng toàn quốc. Anh cũng là người rất nghiêm khắc, nhất là trong huấn luyện và rèn luyện bộ đội. Có điều anh không thích biểu hiện sự nghiêm khắc đó ra bên ngoài nên ở đại đội này, các chiến sỹ thường không sợ đại đội trưởng bằng chính trị viên. Đã có lần ở tiểu đội 9 nảy ra một cuộc tranh luận rằng ở trong quân đội thì đại đội trưởng hay chính trị viên mới là người 'to” nhất. Nghĩa là có quyền cao nhất?

Cuộc tranh luận đang sôi nổi thì tiểu đội trưởng Khoái rung chuông “Các cậu vào bộ đội nửa năm trời rồi mà còn chưa nắm được nguyên tắc đảng lãnh đạo quân đội một cách toàn diện tuyệt đối là gì à? Chính trị viên là bí thư chi bộ, là người lãnh đạo đảng, vì vậy phải là người có quyền lực cao nhất chứ còn gì nữa? Ông Báo mới là xếp to nhất ở đại đội này, hiểu chưa?”.

Thảo nào từ trước tới nay hễ chính trị viên Báo ra mệnh lệnh gì thì tiểu đội trưởng Khoái răm rắp tuân theo chưa bao giờ dám có ý kiến này nọ.

Đại đội hành quân tới điểm tập kết A thì thấy các đơn vị trong tiểu đoàn cũng lục tục kéo đến. Toàn tiểu đoàn tập hợp trên một bãi trống rộng dưới chân một quả đồi. Khác hẳn với mọi lần tập hợp sinh hoạt tiểu đoàn, lần này mọi người đều như thấy toát lên một cái gì đó uy nghiêm, khác thường. Có lẽ bởi vì hôm nay tiểu đoàn tập hợp với toàn bộ trang bị mới, cán bộ chiến sỹ đều mặc quân phục Tô Châu mới, mũ sắt Triều Tiên lấp loá ánh mặt trời nên đội hình tiểu đoàn trông oai nghiêm dữ đội, khí thế hẳn lên. Cũng có thể vì trước hàng quân, còn có một đội tiêu binh, gồm toàn bộ tiểu đội trinh sát của tiểu đoàn khoác AK báng gấp ngang ngực đứng oai nghiêm quay mặt xuống hàng quân. Cũng có thể vì thấy xuất hiện cả tổ quân kì cùng với vẻ mặt oai nghiêm của tiểu đoàn trưởng Hoàng Mạnh và chính trị viên tiểu đoàn Lê Văn Sớm, sau họ vài bước chân lại còn có tổ kèn đồng gồm ba chiến sỹ đẹp như tượng, kèn đồng sáng loáng cắp bên nách, súng bắn pháo hiệu đeo trễ bên hông...! Cũng có thể vì sự xuất hiện của một vài sỹ quan lạ mặt, họ đi đi lại lại với vẻ mặt rất căng thẳng, thi thoảng lại bước tới bên tiểu đoàn trưởng Hoàng Mạnh, ghé đầu rỉ tai nói vài ba câu gì đó. Tóm lại, một không khí rất khác thường báo hiệu một sự kiện gì đó cũng rất đặc biệt sắp diễn ra mà những người lính chưa có quyền được biết tới...

Nhưng rồi sự bí hiểm đến nghẹt thở của cuộc hội quân cũng dần dần được hé lộ. Đầu tiên là việc chính trị viên Lương Xuân Báo được gọi lên phía trước hội ý với chính trị viên tiểu đoàn. Một lát sau, anh trở về hàng quân, mặt trắng bệch vì xúc động, vừa thở hào hển anh vừa ghé vào tai đại đội trưởng nói gì đó rồi lại thấy anh hấp hởi chạy tới trước đội hình của tiểu đội 9.

- Hùng Phong nghe đây - anh nghẹn ngào nói gần như khóc - sư đoàn trưởng và chính uỷ sắp tới thăm tiểu đoàn mình. Hai thủ trưởng sẽ huấn thị và hạ đạt mệnh lệnh cho tiểu đoàn chuẩn bị hành quân đi giải phóng miền Nam. Thủ trưởng và đảng uỷ tiểu đoàn đã quyết định chọn đồng chí thay mặt cho các chiến sỹ toàn tiểu đoàn lên đọc quyết tâm thư. Đồng chí chuẩn bị tinh thần đi!

Hùng Phong lúng túng đáp:

- Báo cáo chính trị viên... nhưng, tôi sẽ đọc quyết tâm thư của tiểu đội, đại đội hay... của tiểu đoàn ạ?

- Dĩ nhiên là thay mặt cho toàn tiểu đoàn rồi - anh lập cập mở thiếc xà cột da Liên Xô lấy ra một tài liệu đã đánh máy cẩn thận - đây, trợ lý chính trị đã chuẩn bị bức quyết tâm thư này rồi. Cậu tranh thủ đọc qua đi một lượt. Chú ý là khi lên diễn đàn phải thật bình tĩnh, đĩnh đạc.

Hùng Phong hiểu ngay tính chất quan trọng của nhiệm vụ này. Anh cũng cảm thấy hơi run nhưng trước chính trị viên, anh vẫn phải nói cứng:

- Chính trị viên yên tâm, tôi sẽ hoàn thành nhiệm vụ!

[hoanhe]

Trong khi ấy thì qua những lời của chính trị viên nói với Hùng Phong, cả đại đội 9 đã biết tin sư đoàn trưởng và chính uỷ sư đoàn sắp tới thăm đơn vị. Hàng quân bỗng xao động hẳn lên. Cha mẹ ơi, một lúc bỗng dưng xuất hiện những hai ông cốp cấp sư đoàn thì kinh khủng thật. Cứ gọi là khét giời! Từ ngày vào bộ đội đến nay, cấp cán bộ to nhất mà các chiến sỹ đại đội 9 nhìn thấy mới là ông thiếu tá trung đoàn phó. Đó là dịp ông ta xuống trực tiếp chỉ huy tiểu đoàn diễn tập đánh địch trong công sự vững chắc ở Mường Vang trong hai ngày hai đêm. Cái ông thiếu tá ấy người thì bé loắt choắt nhưng tiếng thì ềnh oang như lệnh vỡ. Tiểu đoàn trưởng Hoàng Mạnh thì ngược lại, trông to lớn uy nghi là thế mà trước ông trung đoàn phó chỉ dám nói năng lí nhí, hễ ông này quát một câu là chạy rúm tứ tức khắp thao trường. Nghe nói, cái ông thiếu tá mặt choắt ấy là anh hùng quân đội từ thời đánh Tây kia. Ông ta đã từng chỉ huy đại đội tả xung hữu đột đánh giáp lá cà với bọn lính Lê dương trong thị trấn Phát Diệm mấy ngày trời. Hình như ông ta còn vật nhau với cả một thằng Tây đen, bị nó đè xuống dưới tưởng sắp chết nhưng ông ta đã khéo léo lùa được tay vào bìu dái thằng Tây mà hạ thủ khiến nó kêu ré lên bật ngửa rồi bị ông này cướp lấy khẩu xít-ten bắn chết quay đơ tại chỗ.

Một ông thiếu tá trung đoàn phó mà còn ghê gớm đến thế nữa là những hai ông thủ trưởng đứng đầu một sư đoàn hàng vạn quân cùng xuất hiện một lúc. Cứ thế mà suy thì thấy rằng tiểu đoàn này cũng vinh dự thật.

Đồng chí Hùng Phong lại càng vinh dự hơn khi được thay mặt cho cả tiểu đoàn đọc quyết tâm thư trước hai vị thủ trưởng cao cấp. Vì thế mà trong khi chờ đợi hàng trăm con mắt đều đổ dồn về phía Hùng phong, lúc này đang cầm trên tay tờ quyết tâm thư đọc ngốn ngấu từng chữ.

... Chúng tôi, cán bộ chiến sỹ tiểu đoàn 7 trung đoàn 4, sư đoàn Hồng Bàng xin thề dưới lá cờ vinh quang của Tổ quốc, dưới Quân kỳ Quyết thắng...

Hùng Phong vừa đọc lướt tới những dòng này thì một tiếng hô dõng dạc vang lên như sấm:

- Toàn tiểu đoàn chú ý... nghiêm! Tiêu binh bồng súng... chào!

Ba chiến sỹ thổi kèn nhất loạt vung những chiếc kèn đồng sáng loáng lên:

- Te... te... te... te tò te... tí... te te te tò te tí...!

Hai chiếc xe com măng ca xuất hiện ở đầu bãi trống. Hai vị thủ trưởng sư đoàn từ trên xe bước xuống, các sỹ quan tuỳ từng và lính bảo vệ nhất loạt nhảy xuống theo. Tiểu đoàn trưởng Hoàng Mạnh người cứng đơ, xoay người đánh phắt một cái rồi bắt đầu đi chân ngỗng từng bước theo nhịp kèn đồng tiến về phía các vị thủ trưởng. Khi chỉ còn cách chừng mươi thước ông dừng phắt lại, tay phải vung lên đặt ngang vành mũ sắt.

Tiếng kèn đồng cũng lập tức dừng bặt. Tiếng tiểu đoàn trưởng dõng dạc vang lên:

- Tôi, đại uý Hoàng Mạnh tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 7 trung đoàn 4.... báo cáo đồng chí đại tá sư đoàn trưởng và đồng chí đại tá chính uỷ sư đoàn... toàn tiểu đoàn đã tập hợp đầy đủ, đội ngũ chỉnh tề. Xin đợi lệnh của hai đồng chí!

Sư đoàn trưởng và chính uỷ chào đáp lễ, rồi nói một câu gì đó không rõ. Chỉ thấy tiểu đoàn trưởng đáp “Rõ!” Rồi quay phắt trở lại. Rồi lại đi chân ngỗng thẳng đơ dẫn đường cho các vị thủ trưởng cấp cao tiến vào phía trước đội hình của tiểu đoàn. Khi chủ và khách vào tới vị trí dự định, tiểu đoàn trưởng vừa dừng bước thì lại nghe tiếng kèn đồng vang lên. Vừa dứt ba nhịp thì kèn dừng và lập tức tiếng chính trị viên Lê Văn Sớm ềnh oang vang lên:

- Nhiệt liệt chào mừng đồng chí sư đoàn trưởng, đồng chí chính uỷ sư đoàn tới thăm và kiểm tra tiểu đoàn 7!

Cả tiểu đoàn đồng thanh thét lên:

- Nhiệt liệt! Nhiệt liệt! Nhiệt liệt!

Hai vị chỉ huy cao nhất của sư đoàn bước lên phía trước giơ tay lên vẫy chào bộ đội. Trông hai vị có cái gì giống như hai vế của một câu đối. Vị thứ nhất là sư đoàn trưởng Phạm Sùng người thấp đậm, đầu hói, da nâu, hai chân hình như hơi vòng kiềng. Sau này khi vào chiến trường đường chín, cả ta và địch đều gọi ông ta với biệt danh “con hùm xám”... thì có lẽ cũng có cái li từ vẻ ngoài râu hùm hàm én của ông. Vị thứ hai, chính uỷ Bùi Hữu Tâm, có dáng ngươi dong dỏng cao, nước da trắng, đeo kính trắng trông như một vị giáo sư đại học vậy. Nghe nói ông này xuất thân tri thức tiểu tư sản thành thị có học hành tử tế, tiếng Tây nói như gió...

Mấy năm sau, khi hiệp định Pari về chấm dứt cuộc chiến tranh Việt Nam được kí kết, ông được điều về Bộ làm nhà ngoại giao quân sự, hình như ông làm trưởng hay phó đoàn đại diện của quân độn nhân dân Việt Nam tại Sài Gòn, nghĩa là một nhân vật rất có tiếng tăm. Sau này khi cuốn tiểu thuyết Thung lũng máu của Trương Đình Lân bị dư luận “cho lên thớt” để mổ xẻ thì chính ông lại viết một bài rất hay bênh vực cho những quan điểm sáng tác của tác giả. Rất tiếc vào thời điểm đó thì ông già Bùi Hữu Tâm chẳng còn chức quyền gì nữa nên tiếng nói của ông cũng chỉ là ý kiến của một độc giả được công bố “cho rộnlg đường dư luận” mà thôi. Sau khi đọc bài viết của ông, Trương Đình Lân đã bỏ ra hàng tháng trời cất công đi tìm ông. Cuối cùng, anh cũng tìm thấy nhà ông ở một xóm lao động thuộc ngoại thành Hà Nội. Ông đã nhường lại ngôi nhà trên phố của cha mẹ cho hai anh con trai rồi mua mấy sào vườn ở xóm ngoại ô này để vui thú điền viên, ngày ngày chăm cây, đọc sách, câu cá. Lân mang cuốn sách đã bị ngừng phát hành đến tặng ông, ông vui vẻ nhận cuốn sách và nói:

- Cám ơn nhà văn nhé!... Mình đã được đọc rồi nhưng vẫn chưa kiếm được cuốn sách của cậu. Hội cựu chiến binh quận mang sách đến cho mình đọc và yêu cầu mình viết bài lên tiếng, nghĩa là họ yêu cầu mình phê phán cuốn sách của cậu. Nhưng đọc xong, mình lại thấy ngược lại, cuốn sách viết rất trung thực, cảm động.

Vì thế cho nên, mình đã viết một bài không phải gửi cho hội cựa chiến binh mà gửi thẳng cho báo Văn Nghệ. Khi đọc được bài báo ấy, họ giận lắm và đến đòi lại cuốn sách.

Ông dừng lại, nhìn anh chăm chú một lúc lâu rồi hỏi:

- Khó khăn lắm phải không anh bạn? Nhưng, đừng có vì vậy mà nản chí. Nếu anh đã tin rằng mình đúng thì chẳng có gì phải sợ cả. Cứ thẳng đường mà tiến lên.

Anh xúc động nắm lấy bàn tay ông già:

- Cảm ơn chính uỷ!

Anh đã nói lên tiếg nói từ đáy lòng. Với anh, cho đến tận ngày hôm nay ông vẫn là chính uỷ.

Đó là chuyện sau này, chứ trong buổi gặp gở đầu tiên, chính uỷ Bùi Hữu Tâm không gây được ấn tượng gì đặc biệt đối với Lân và các chiến sỹ tiểu đoàn bảy.

Bài nói của ông khô khan và khá cứng nhắc. Chỉ có đoạn ông kể về chuyện ông về Nam Sách thăm cậu bé thần đồng thơ Trần Đăng Khoa và phân tích một vài bài thơ của cậu ta là sinh động hơn cả. Ông lấy chuyện cậu bé làm thơ về “hạt gạo làng ta”. Về thăm mộ cô Mạc Thị Bưởi và chửi tổng thống Mỹ là “ngu xuẩn nhất nhì” để nói về lòng yêu nước, quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược của người dân Việt Nam ta. Qua đó mà động viên các chiến sỹ hãy tin tưởng vào hậu phương, tin tưởng vào sức mạnh của cuộc chiến tranh nhân dân...

Vào cái buổi chiều đáng nhớ ấy, người gây được ấn tượng sâu sắc cho các chiến sỹ lại chính là vị sư đoàn trưởng huyền thoại. Ông chỉ nói chuyện đánh giặc. Ông đặt ra câu hỏi “Liệu chúng ta có dám đánh và biết cách đánh thắng đế quốc Mỹ hay không?”. Ông kể về những trận đánh lừng lẫy của sư đoàn trong kháng chiến chống Pháp nhưng lại đi đến kết luận rằng, tất cả những vinh quang đó, những kinh nghiệm đó là chưa đủ để chúng ta giành chiến thắng trong cuộc đối đầu với một kẻ thù hùng mạnh và xảo quyệt như đế quốc Mỹ. Rồi ông nêu ra những ví dụ sinh động và tức cười mà ông nghe được từ những người đã từng vào chiến trường và lần đầu đối mặt với quân đội nhà nghề Mỹ.

Sau đó ông quay sang phê phán cái lối luyện tập, rèn luyện kĩ chiến thuật rất xa với thực tế chiến đấu của bộ đội ta. Nhưng rồi, ông thở dài kết luận:

- Rất tiếc là chúng ta không còn đủ thời gian để sửa chữa những sai lầm trong công tác huấn luyện bộ đội thời gian qua. Nếu còn thời gian nhất định chúng ta sẽ đề ra những phương pháp huấn luyện khác, sát với thực tế chiến đấu hơn. Nhưng thôi, rồi đây chiến trường sẽ dạy chúng ta tất cả. Chúng ta sẽ dần dần trưởng thành, sẽ dần dần khôn ra trong thực tế thiến đấu.

Những lời tâm sự chân thành, cởi mở của sư đoàn trưởng khiến các chiến sỹ vô cùng cảm động. Họ thấy rõ rằng khoảng cách giữa họ và những người chỉ huy tối cao của đoàn quân đã được rút ngắn lại. Họ có được trong lòng cảm giác tin tưởng hơn, không phải ở những điều gì xa xôi, mà ở chỗ, họ biết số phận mình đã được trao vào tay những người có thể tin cậy được.

Hình như chính vì vậy mà bài quyết tâm thư đầy những từ ngữ sáo rỗng, đao to búa lớn mà những anh trợ lí chính trị kì công chuẩn bị trước cho Hùng Phong đọc đã trở nên lạc lõng. Tuy vậy, Hùng Phong cũng đã thực hiện trôi chảy sứ mạng của mình khi lần đầu tiên anh xuất hiện trên một diễn đàn lớn

[hoanhe]

20

Cái tin tiểu đội trưởng Nguyễn Xuân Khoái bị bệnh viêm đại tràng mãn tính và bị loại khỏi danh sách đi B dường như chẳng phải là một điều gì đặc biệt khiến các chiến sỹ trong tiểu đội bất ngờ vì trong tiểu đoàn 7 cũng có vài trường hợp bị loại như vậy. Có điều, lính đại đội chín, nhất là lính tiểu đội Hùng Phong thấy hơi lạ một chút là hình như anh Khoái đã biết trước là mình nhất định bị loại và cũng chẳng lấy làm buồn phiền về chuyện này. Ngược lại, người ta vẫn còn thấy anh vui vẻ lạc quan, vẫn diện quân phục đã mài bạc, xăng li láng coóng và vẫn ngồi trên võng thổi kèn ác- mô-ni-ca bài Ca chiu sa nhạc của Liên Xô. Anh bảo, anh đang chờ lệnh điều động về một đơn vị chuyên huấn luyện quân đi B và lần này chắc chắn sẽ được thăng quân hàm thượng sĩ và đề bạt trung đội trưởng.

Như vậy cũng công bằng, vì anh Khoái là một tiểu đội trưởng huấn luyện giỏi nhất của tiểu đoàn. Tiểu đội của anh luôn dẫn đầu trong huấn luyện và rèn luyện cũng như trong tác phong kỉ luật. Anh lại là người trực tiếp bồi dưỡng rèn luyện được một điển hình như “đồng chí Hùng Phong”, nên nếu anh có được lên chức thì cũng là điều thường tình. Chỉ tiếc là một người tài ba, lanh lợi như anh mà không được đưa tiểu đội ra trận thì kể cũng phí thật.

Nhưng ít ai ngờ rằng tiểu đội trưởng Khoái không chỉ có tài rèn luyện chiến sỹ mới, tài diễn tấu hài, thổi kèn ác-mô-ni-ca, tài tán gái mà anh còn bỗng dưng có cơ hội bộc lộ một tài năng khác. Trong khi đợi lệnh điều động của cấp trên, tiểu đội trưởng Khoái vẫn hoạt động một cách tích cực, nhưng không phải là lĩnh vực quân sự hay lĩnh vực nghệ thuật, mà lại là lĩnh vực thương mại. Mấy ngày nay, các chiến sỹ trong đại đội rỉ tai nhau rằng, khi đi B họ sẽ không được mang theo bất kì thứ gì ngoài quân trang quân dụng. Trước khi đi sẽ có một đợt tổng kiểm kê, và khi ấy những gì không thuộc về quân trang quân dụng sẽ bị tịch thu bằng hết.

Đồng thời, họ cũng rỉ tai nhau rằng tiểu đội trưởng Nguyễn Xuân Khoái sẽ mua lại, hoặc trao đổi bằng thuốc lào thuốc lá tất cả mọi thứ ngoài qui định, dĩ nhiên là phải bán hoặc đổi với giá rẻ. Rẻ thì cũng còn được vài hào tiêu pha, hút sách cho đã trước lúc ra trận, chả hơn rồi sẽ bị tịch thu hết à? Thế là cứ sau giờ từ bãi tập trở về, nhất là vào mỗi buổi tối, lán của tiểu đội Hùng Phong lại nhộn nhịp khách tới thăm để chia tay trước với anh Khoái! Ở góc lán của tiểu đội, có một gian xép được thiết kế dành riêng cho tiểu đội trưởng Khoái từ ngày tiểu đội về đóng quân ở đây vẫn chưa được bàn giao cho tiểu đội trưởng mới. Phải nói, tiểu đội trưởng Khoái rất có nghệ thuật trong việc tạo ra cái “không gian riêng dành cho người chỉ huy” này. Lúc đầu thấy nó có vẻ hơi khác người, trái với thông lệ, nên chính trị viên Lương Xuân Báo đã ra lệnh phải dẹp đi, yêu cầu tất cả các lán tiểu đội đều phải thông thống như nhau, tiểu đội trưởng cũng chỉ được nằm ở một góc sạp chứ không được nằm tách biệt với anh em.

Nhưng anh Khoái trả lời rằng đó không phải là “phòng riêng” của tiểu đội trưởng mà chính là “góc tu dưỡng” của tiểu đội. Trên vách nứa của cái “góc tu dưỡng” ấy có treo tờ báo tường của tiểu đội, có dán ảnh đồng chí Hùng Phong in trên báo, có dán nhiều ảnh đồng bào chiến sỹ ta bắn máy bay, bắt phi công Mỹ, cày cấy trên những thửa ruộng năm tấn hay làm việc trong những nhà máy “sóng Duyên Hải”... Và còn vắt ngang một cái khẩu hiệu “Tiểu đội 3 quyết tâm học tập đồng chí Hùng Phong, luôn dẫn đầu phong trào thi đua toàn đại đội” Tóm lại là một “góc tu dưỡng” rất có sáng tạo và rất bắt mắt. Sau bữa cơm chiều, anh em trong tiểu đội cũng thường tự tập ở góc này để trò chuyện, hoặc để sinh hoạt tổ ba người. Thấy cũng hay hay và vô hại cho điều lệnh kỉ luật, nên chính trị viên Lương Xuân Báo không nhắc tới chuyện dẹp đi nữa. Khi đã được phép tồn tại rồi, tiểu đội trưởng Khoái mới cho lính vào rừng chặt bương làm một cái sạp rộng chừng một mét hai, nói là để lấy chỗ cho anh em ngồi tu dưỡng. Rồi, đến tối tiểu đội trưởng Khoái mang chăn màn của mình ra cái “sạp tu dưỡng” đó ngủ. Thế là thành một cái gì tương tự như “không gian dành riêng cho người chỉ huy”. Một khái niệm vừa rất bí hiểm mà Khoái rất thích dùng và luôn tìm cách áp dụng mọi khi thay đổi nơi đóng quân.

Trong cái “không gian riêng” rất tiểu đội trưởng Khoái thực hiện những cuộc trao đổi mua bán vừa bí mật vừa công khai. Anh ta mua lại với giá rẻ, hoặc trao đổi bằng thuốc lào, thuốc lá (thứ hàng hiếm mà tiểu đội trưởng Khoái lúc nào cũng có sẵn trong ba lô), tất cả những gì không thuộc quân trang, hoặc cũng thuộc hàng quân trang đi B hẳn hoi nhưng các “bạn hàng”của Khoái vì lí do bí hiểm nào đó có dư ra một cơ số.

Những cuộc mua bán ấy ngày càng nhộn nhịp và ngang nhiên đến mức tân tiểu đội trưởng Hùng Phong tuy đã cố tình mắt nhắm mắt mở cũng thấy quá chướng mắt, anh hiểu rằng Khoái đã bước qua cái gianh giới mà anh có thể chấp nhận và che chở được.

Nếu để sự việc vỡ lở ra thì anh chính là người sẽ phải nhận lãnh hậu quả. Vì vậy, sau một đêm suy nghĩ căng thẳng, anh đã quyết định sáng ngày mai anh sẽ lên gặp chính trị viên Lương Xuân Báo để báo cáo về hiện tượng không lành mạnh này và yêu cầu cấp trên điều trung sỹ Khoái rời khỏi đơn vị càng sớm càng tốt.

Nếu nói rằng cuộc đời quan chức của Hùng Phong luôn gặp may thì có lẽ đây cũng là lần gặp may đầu tiên khi anh vừa bước lên nấc thang thấp nhất của nghề làm lãnh đạo, chỉ huy trong quân đội. Bởi vì, nếu anh chỉ “phát hiện” chậm nửa tiếng đồng hồ thôi thì ít nhiều anh cũng bị qui kết là đã làm ngơ hoặc đồng loã với một “kẻ đầu cơ”. Tệ hơn nữa, một kẻ tội phạm tinh vi của quân đội ta. Sự thể là khi Hùng Phong vừa báo cáo xong với chính trị viên và đại đội trưởng về “những hiện tượng không bình thường xung quanh đồng chí trung sĩ Nguyễn Xuân Khoái”, hai vị thủ trưởng còn đang sửng sốt bất ngờ và chưa biết phải xử trí ra làm sao “hiện tượng” này thì tiểu đoàn trưởng Hoàng Mạnh dẫn đầu một đoàn cán bộ cấp trên rầm rập tiến vào lán ban chỉ huy đại đội 9. Hùng Phong vội dạt sang một bên và lạnh toát cả người khi nghe một vị sĩ quan mặt lạnh như tiền, tự xưng là viện trưởng viện kiểm sát sư đoàn đọc lệnh bắt khẩn cấp quân nhân Nguyễn Xuân Khoái vì can tội hối lộ bác sỹ giám định, làm giả hồ sơ bệnh tật để trốn tránh nhiệm vụ đi chiến đấu giải phóng miền Nam!

Vào thời buổi “cơ chế thị trường” như hôm nay, việc một ai đó hối lộ những ông bác sỹ ở các hội đồng giám định y khoa để có được một kết luận về sức khoẻ có lợi cho những ý định riêng của nình, chỉ là “chuyện thường ngày”, bé như con muỗi”. Nhưng vào những năm cả nước đang “tất cả cho tiền tưyến, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, vào những năm mà cả một dân tộc, cả một thế hệ sống vô tư, trong sáng như pha lê không mấy người biết đến tư lợi... thì những vụ việc như thế này quả là một vụ động trời, một cú xốc lớn đối với cả sư đoàn. Té ra, đã có hẳn một đường dây chuyên nhận hối lộ, đút lót để đưa ra những hồ sơ giám định sức khoẻ với đầy đủ những bệnh án, những kết quả xét nghiệm, kết quả chiếu chụp... để đi đến kết luận rằng quân nhân A hay quân nhân B có những căn bệnh kinh niên hoặc mãn tính, không đủ sức khoẻ để vượt Trường Sơn đi đánh Mỹ ở chiến trường miền Nam! Nguyễn Xuân Khoái chỉ là một trong số những quân nhân tìm cách trốn tránh nghĩa vụ chiến đấu bảo vệ Tổ Quốc thông qua việc móc nối với đường dây ấy.

Lệnh bắt giam được tiến hành ngay lập tức. Và dĩ nhiên “cháy nhà ra mặt chuột”, khi khám xét, kiểm kê tư trang của Nguyễn Xuân Khoái, “nhà chức trách quân sự” bỗng phát hiện ra một kho thu gom khá lớn với rất nhiều thứ quí hiếm như đồng hồ Pôn giốt, áo sơ mi, dép nhựa trắng Tiền Phong, bút máy Hồng Hà, Trường Sơn, kính dâm gọng vàng, khăn mùi xoa, thực phẩm đóng hộp các loại... Ngoài ra còn có khá nhiều các loại quân trang chỉ trang bị cho quân nhân đi B nhưng Khoái cũng gom được khá nhiều. Chính trị viên Lương Xuân Báo thực sự hốt hoảng trước cuộc phát hiện này nhưng anh vẫn kịp hoàn hồn để báo cáo với các cơ quan cấp trên:

- Đồng chí tiểu đội trưởng Hùng Phong cũng đã phát hiện ra hiện tượng đầu cơ này và đã báo cáo lên đại đội nhưng chúng tôi quyết định hãy theo dõi thêm ít ngày cho chắc chắn rồi mới phá án!

Vị viện trưởng viện kiểm sát quân sự sư đoàn nhìn chính trị viên Lương Xuân Báo trừng trừng qua cặp kính trắng lấp loá:

- Chúng tôi sẽ cho gọi đồng chí lên làm việc sau!

Vụ Nguyễn Xuân Khoái đã khiến cho uy tín của đại đội 9 xuống một cách thê thảm. Trong tất cả các cuộc hộỉ nghị từ tiểu đoàn lên đến sư đoàn câu chuyện về bọn Khoái đều được nêu ra để nhắc nhở, lấy đó làm gương, làm bài học đau đớn về công tác quản lí bộ đội và công tác giáo dục chính trị tư tưởng. Chính trị viên Lương Xuân Báo gầy xọp đi rồi phát ốm vì ngày nào cũng nơm nớp chờ lệnh gọi của cấp trên. Tuy vậy, chỉ có đại đội trưởng Nguyễn Hồng Thanh là bị trung đoàn gọi lên khiển trách về công tác quản lí bộ đội mà thôi