Quân khu 4 - Lịch sử xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (1975 - 2005)

[chuongxedap]

Phát huy tinh thần trách nhiệm đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng, các cán bộ nêu lên những băn khoăn suy nghĩ trước thực tiễn của tình hình, nhất là tình hình kinh tế, đời sống, kiến nghị những giải pháp đối với việc giải quyết các hiện tượng tiêu cực, trì trệ trong xã hội; đặc biệt là về khả năng, hiệu lực và hiệu quả của tổ chức thực hiện.

Những ý kiến, kiến nghị chính đáng đã góp phần giúp cấp có thẩm quyền thêm cơ sở đánh giá đúng tình hình, bổ sung, hoàn thiện chủ trương để làm cho những chủ trương, quyết sách của Đảng trở thành hiện thực trong cuộc sống.

Bám sát chức năng, nhiệm vụ cơ bản của các lực lượng vũ trang nhân dân "Nâng cao trình độ sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, giữ vững an ninh chính trị xã hội trong cả nước”¹, toàn Quân khu phấn đấu thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch Nhà nước 5 năm (1976-1980) và kế hoạch năm 1977 theo nội dung cơ bản của nghị quyết Quân khu ủy (1-1-1977) "Về xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, sẵn sàng chiến đấu và xây dựng kinh tế mà Bộ Quốc phòng giao, nhằm hoàn thành 2 nhiệm vụ chính trị Quân khu phụ trách".

Về sẵn sàng chiến đấu, Quân khu tăng cường bố phòng lực lượng thường trực trên các trọng điểm, kịp thời phối hợp phát hiện, bắt giữ một số vụ vượt biên, vượt biển trốn ra nước ngoài và từ nước ngoài xâm nhập trở lại nhằm mục đích móc nối, hoạt động phá hoại công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam.

Trên địa bàn Trị Thiên (cũ) ta đã khám phá, trấn áp kịp thời một số vụ bọn phản động nội địa âm mưu nhen nhóm phá hoại cách mạng. Trong cuộc đấu tranh trấn áp bọn phản động đội lốt tôn giáo ở Thừa Thiên - Huế lợi dụng chính sách tự do tín ngưỡng của Đảng và Chính phủ ta để kích động quần chúng chống đối cách mạng, trung đoàn trưởng Trương Đình Thanh kiên quyết, tỉnh táo chỉ huy đơn vị vừa đấu lý, vừa thuyết phục, răn đe cô lập bọn đầu sỏ, phá tan âm mưu chống phá cách mạng.

Phương án tác chiến trên các trọng điểm được tiếp tục bổ sung. Các chế độ sẵn sàng chiến đấu được chấn chỉnh lại và duy trì chặt chẽ, nghiêm túc. Từ cơ quan Quân khu đến các đơn vị, chế độ trực chỉ huy, trực ban, trực chiến quy định nghiêm ngặt nhằm kịp thời ứng phó với mọi tình huống.

Đối với các đảo, việc lãnh đạo, chỉ huy, bảo đảm trang bị hậu cần, tăng lượng dự trữ được chú trọng toàn diện hơn. Các đội sửa chữa lưu động do X41 phụ trách giữ đều chế độ, nền nếp ra đảo và đến các đơn vị binh chủng pháo binh, cao xạ giúp các cơ sở bảo quản, bảo dưỡng vũ khí, khí tài.

Sau Hội nghị liên tịch đầu năm 1977 tại Quân khu, các tỉnh Thanh Hoá, Nghệ Tĩnh, Bình Trị Thiên đều xây dựng và ban hành nghị quyết chuyên đề của Tỉnh ủy về công tác quân sự địa phương.

Tỉnh Bình Trị Thiên họp riêng thành phố Huế và 7 huyện phía Nam chỉ đạo lập phương án tác chiến và kế hoạch sẵn sàng chiến đấu tại chỗ: Đối với các huyện biên giới các xã ven biển, tỉnh cử các đoàn cán bộ trực tiếp cùng địa phương chỉ đạo 2 khâu trọng yếu: Xây dựng, củng cố dân quân du kích, và tăng cường công tác bố phòng ở những nơi quan trọng.

Ở tỉnh Nghệ Tĩnh, Tỉnh ủy tổ chức Hội nghị chuyên đề về "Xây dựng nền quốc phòng toàn dân trên địa bàn cấp huyện" tại Quỳnh Lưu. Các cấp ủy và chủ trì Ủy ban nhân dân, từ tỉnh đến thành phố, huyện, thị xã được triệu tập đã đến dự rút kinh nghiệm về triển khai xây dựng nền quốc phòng toàn dân trên địa bàn địa phương mình phụ trách. Thượng tướng Hoàng Văn Thái - Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và Đại tá Đặng Hoà - Phó chính ủy Quân khu 4 đến dự phát biểu ý kiến bổ sung, nhấn mạnh một số nội dung và yêu cầu cơ bản về lãnh đạo, chỉ đạo cần tập trung thực hiện.

Từ kinh nghiệm huyện "điểm", toàn tỉnh tích cực triển khai hoàn chỉnh và thực hiện kế hoạch quân sự 5 năm. Huyện Kỳ Sơn được giao làm "điểm" tổ chức sơ kết lãnh đạo xây dựng nền quốc phòng toàn dân trên địa bàn biên giới trong tình hình mới. Nông trường 1-5 làm mô hình "điểm" xây dựng cấp trung đoàn tự vệ bộ binh - pháo binh - cao xạ hợp thành. 11/27 huyện triển khai tương đối tốt phương án tổ chức dân quân tự vệ theo mô hình kinh tế kết hợp quốc phòng trong tình hình mới.

Tại tỉnh Thanh Hoá, các đơn vị, địa phương đã cơ bản hoàn thành phương án tổ chức dân quân, trong đó có 31/48 xã trọng điểm miền núi, miền biển; xây dựng đại đội đánh cá Thanh Hà, tổ chức mô hình dân quân đánh cá trên biển ở một số xã.

Huyện Thọ Xuân được chọn làm "điểm" tổ chức rút kinh nghiệm tại chỗ về chuyên đề "xây dựng nền quốc phòng toàn dân kết hợp xây dựng kinh tế trên địa bàn huyện", góp phần thúc đẩy mạnh mẽ việc ứng dụng các bài học chung và kinh nghiệm cụ thể trên diện rộng. Tiếp theo mô hình trung đoàn tự vệ nông trường Sao Vàng, tỉnh Thanh Hoá đã có thêm trung đoàn tự vệ mỏ Crôm Cổ Định phát huy tốt vai trò, vị trí, tác dụng trong hoạt động thực tiễn.

Nhìn chung các tỉnh thuộc Quân khu đã cố gắng thực hiện xây dựng nền quốc phòng toàn dân, bước đầu tạo ra những chuyển biến mới đáng ghi nhận. Tuy nhiên, so với yêu cầu nhiệm vụ của giai đoạn mới thì vấn đề xây dựng nền quốc phòng toàn dân và công tác quân sự địa phương vẫn còn những nội dung cần tiếp tục tìm hiểu, bàn bạc, quán triệt kỹ phấn đấu hơn, mới đáp ứng với vai trò, vị trí, nhiệm vụ chiến lược đòi hỏi ngày càng cao.
______________________________________________
1. Nghị quyết Quân ủy Trung ương về phương hướng, nhiệm vụ quân sự năm 1977.

[chuongxedap]

Nhằm đẩy mạnh hơn nữa các mặt xây dựng Quân khu trong các ngày 30 tháng 8; 10 và 19 tháng 9 năm 1977, tại trụ sở các Tỉnh ủy Nghệ Tĩnh, Thanh Hoá và Bình Trị Thiên đã lần lượt diễn ra các cuộc Hội nghị liên tịch giữa Thường vụ Quân khu ủy với Thường vụ Tỉnh ủy mỗi tỉnh. Mục đích là nhằm kiểm điểm, đánh giá tình hình thực hiện nội dung Hội nghị lần trước, thảo luận, tăng cường sự hiểu biết thống nhất nhất trí cao về tình hình nhiệm vụ, vai trò, vị trí của Quân khu và mỗi tỉnh trong tình hình mới để có sự phối hợp công tác tốt hơn. Bàn một số việc về kinh tế - quốc phòng, tập trung vào miền Tây, kết hợp thúc đẩy miền biển, thúc đẩy sẵn sàng chiến đấu. Đối với công tác quân sự địa phương, tập trung vào cấp huyện. Tranh thủ sự chi viện của các tỉnh đối với vấn đề sản xuất, xây dựng kinh tế của bộ đội chủ yếu là nhu cầu cấp bách sản xuất lương thực, thực phẩm.

Tham dự các cuộc họp gồm các đồng chí chủ trì lãnh đạo Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh, các đồng chí ủy viên thường vụ phụ trách các ngành và thủ trưởng một số cơ quan ban, ngành có liên quan.

Tại Nghệ Tĩnh, đoàn đại biểu Thường vụ Quân khu ủy do Trung tướng Lê Quang Hoà - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Quân khu ủy, Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu làm trưởng đoàn, cùng đoàn đại biểu Thường vụ Tỉnh ủy do đồng chí Nguyễn Sĩ Quế - Bí thư Tỉnh ủy làm trưởng đoàn¹, họp ở trụ sở Tỉnh ủy.

Hội nghị thảo luận nhất trí cao về vai trò, vị trí của Quân khu và của tỉnh; đặc biệt nhấn mạnh: "Nghệ Tĩnh có chiều sâu lớn trải rộng trên cả địa bàn trung du và miền núi, có tiềm năng lớn về kinh tế cả trên mặt đất và trong lòng đất, có thế mạnh quốc phòng đối với phòng thủ cũng như tiến công và phản công", "là một địa bàn gắn liền căn cứ hậu phương của quốc gia và của Quân khu; là một trong những nơi tập trung thế và lực mạnh về kinh tế và quốc phòng; đồng thời là một trong những hướng phòng thủ chủ yếu của Quân khu, cả ở phía Đông và phía Tây"².

Hội nghị nhấn mạnh cần đặc biệt coi trọng đầu tư xây dựng miền Tây của tỉnh, lấy miền Tây làm hướng trọng điểm; miền biển là hướng rất quan trọng kết hợp xây dựng kinh tế và quốc phòng để khai thác tiềm năng kinh tế, xây dựng tiềm lực quốc phòng, cải tạo thế bố trí chiến lược quốc phòng. Đồng thời thống nhất quy hoạch kết hợp kinh tế - quốc phòng, quốc phòng kinh tế trong kế hoạch kinh tế 5 năm của tỉnh và kế hoạch phòng thủ của Quân khu trên tinh thần xây dựng Nghệ Tĩnh giàu mạnh, xây dựng Quân khu giàu mạnh; chỉ đạo cấp huyện tiến hành khẩn trương quy hoạch xây dựng kinh tế kết hợp quốc phòng trên địa bàn huyện.

Trên tinh thần "Tập trung sức phát triển nông nghiệp, đặt nhiệm vụ phát triển nông nghiệp vào vị trí quan trọng hàng đầu trong thời kỳ đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta" (như Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá IV đã xác định), hội nghị bàn bạc thống nhất một số vấn đề cụ thể về bộ đội Quân khu sản xuất lương thực, thực phẩm trên địa bàn tỉnh. Tỉnh đặt việc sản xuất lương thực, thực phẩm của bộ đội Quân khu đóng tại địa phương vào kế hoạch Nhà nước hàng năm của tỉnh. Các đơn vị nhận chỉ tiêu về đất đai trồng trọt để xây dựng các điểm sản xuất tập trung. Cấp trung đoàn có 1 đến 2 điểm, quy mô 50 - 70ha. Cấp sư đoàn và Bộ chỉ huy quân sự tỉnh có vài điểm, quy mô 150 - 190ha. Một số diện tích nhân dân và nông trường chưa trồng hết, tỉnh giao cho bộ đội sản xuất có thời hạn, khi có nhu cầu, tỉnh thu hồi lại.

Tỉnh quy hoạch cho Quân khu vài ba điểm có từ 500 đến vài nghìn héc-ta để xây dựng các nông trường sản xuất tự túc và tạo nguồn nông sản xuất khẩu; dành một số khu vực ở Mường Lống để sản xuất dược liệu và rau cao cấp; chi viện cho Quân khu một số cán bộ kỹ thuật có kinh nghiệm về trồng trọt, chăn nuôi, đánh bắt và chế biến hải sản.

Quân khu nhận xây dựng vùng kinh tế lâm - nông - công nghiệp tây bắc Nghệ Tĩnh (thuộc Quế Phong và một phần Quỳ Châu); đề nghị Chính phủ giao đất rừng 3 lâm trường Quế Phong, Thông Thụ, Phú Phương cho Quân khu xây dựng. Trong trường hợp chưa có quy định cụ thể của Chính phủ, thì tỉnh có kế hoạch xây dựng cơ bản, làm đường, làm thủy lợi, khai hoang, xây dựng một số công trình dân dụng tạo điều kiện đưa dân lên; ủng hộ chủ trương bộ đội làm kinh tế. Về kết hợp kinh tế với quốc phòng, hội nghị thảo luận nhất trí làm đường số 7; đẩy mạnh tiến độ thi công đường 48; trồng cây phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, kết hợp phong trào “các lực lượng vũ trang và nhân dân trồng cây rộng rãi cải tạo môi trường, cải tạo địa hình”; bảo đảm đời sống cho các lực lượng vũ trang và nhân dân.

Đối với công tác quân sự địa phương, hội nghị nhận định: Tiếp tục phát triển đúng hướng, đạt nhiều kết quả, đặc biệt là tổ chức và huy động lực lượng vũ trang quần chúng, bộ đội địa phương làm nòng cốt xung kích trên mặt trận sản xuất, điều hành lao động theo "tổ chức quân sự hoá" trong các chiến dịch, trên các công trường với các quy mô khác nhau; kinh nghiệm giáo dục phổ cập quân sự phổ thông trong các trường cấp III, trường trung học chuyên nghiệp; xây dựng "nếp sống quân sự hoá" ở nhà trường.

Những vấn đề cơ bản về lãnh đạo quân sự địa phương, cần tăng cường quán triệt đường lối, nhiệm vụ, sẵn sàng chiến đấu, bảo đảm an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội, xây dựng ba thứ quân cả về tư tưởng, tổ chức lực lượng, phương án, kế hoạch và hành động.

Toàn bộ công tác quân sự địa phương phải lấy xây dựng cấp huyện làm trọng điểm; tổ chức sơ kết rút kinh nghiệm bước đầu về củng cố quốc phòng toàn dân ở các huyện thí điểm, báo cáo kinh nghiệm thiết thực tại hội nghị quân sự địa phương toàn quốc.
_____________________________________________
1. Tham gia hội nghị về phía Quân khu có Đại tá Phan Văn Đường và Thủ trưởng 4 cơ quan Quân khu. Về phía tỉnh có đồng chí Trương Văn Kiện - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng - Phó Bí thư Tỉnh ủy - Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh; các ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy: Trần Quang Đạt - Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân; Nguyễn Sĩ Hoà - Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân; Nguyễn Hữu Phúc – Trưởng ban Tổ chức tỉnh và Đại tá Nguyễn Phùng Quế - Ủy viên quân sự, Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy quân sự tỉnh.
2. Hồ sơ số 36/QKU - Lưu trữ Quân khu 4.

[chuongxedap]

Tại Thanh Hoá (3-9-1977), đoàn đại biểu Thường vụ Quân khu ủy do Trung tướng Lê Quang Hoà làm trưởng đoàn và đoàn đại biểu Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hoá do đồng chí Hoàng Văn Hiều - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá IV - Bí thư Tỉnh ủy làm trưởng đoàn, tiến hành hội nghị liên tịch, thảo luận thống nhất cao với các vấn đề Quân khu và tỉnh nêu ra. Sau khi đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ xây dựng kinh tế kết hợp quốc phòng; công tác quân sự địa phương; nhiệm vụ phát triển nông nghiệp theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá IV, hội nghị bàn về việc xây dựng lực lượng vũ trang địa phương. Hội nghị nêu rõ: Dân quân tự vệ và bộ đội địa phương tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, xung kích trong sản xuất, sẵn sàng chiến đấu, kết hợp hoạt động với củng cố tổ chức và huấn luyện. Công tác tuyển quân hoàn thành tốt; trong đó kinh nghiệm của huyện Đông Sơn giao quân trước một tuần, vượt chỉ tiêu, có tác dụng thúc đẩy phong trào vươn lên hoàn thành nhiệm vụ. Công tác quân sự địa phương tỉnh Thanh Hoá đóng góp cho Quân khu nhiều kinh nghiệm, nhất là kinh nghiệm lực lượng vũ trang bám sát nhiệm vụ chính trị của địa phương, phát huy vai trò nòng cốt, xung kích trên các công trường Quảng Châu, Lạch Bạng, Sông Lý, giải quyết những mục tiêu có ý nghĩa, tạo ra năng suất, lực lượng lao động mới và những tiến bộ mới về kỹ thuật. Một số địa phương đã phát huy vai trò dân quân tự vệ trong xây dựng các "điểm kinh tế mới". Về sản xuất lương thực, thực phẩm, so với các nơi, bộ đội Thanh Hoá là đơn vị có nhiều cố gắng. Giáo dục quân sự phổ thông và xây dựng nếp sống quân sự, huấn luyện quân sự trong học sinh tiếp tục phát triển, có những kinh nghiệm tốt. Tổng Bí thư Lê Duẩn, trong dịp về thăm và làm việc ở Thanh Hoá (5-1977) đánh giá công tác thủy lợi ở đây "là một bài học lớn làm thay đổi bộ mặt nông thôn và cả nếp nghĩ của nhân dân".

Bài học lớn có tính nguyên tắc Quân khu ủy rút ra từ Thanh Hoá là "công tác quân sự địa phương phải thường xuyên bám sát và thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của địa phương, tạo nên tác động qua lại mạnh mẽ, thúc đẩy lẫn nhau giữa kinh tế với quốc phòng, giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, kết hợp lãnh đạo phát huy độ dày của truyền thống cách mạng với sự nhạy cảm tiếp thu, phát huy cái mới, phát động phong trào cách mạng của quần chúng để thực hiện mọi nhiệm vụ trong giai đoạn mới"¹.

Tại hội nghị này, tỉnh Thanh Hoá đồng ý giúp Quân khu đất đai xây dựng trung tâm huấn luyện chiến sĩ mới, bao gồm nơi xây dựng doanh trại, thao trường, điểm sản xuất. Quân khu đề nghị tỉnh quy hoạch cho bộ đội vài điểm sản xuất vừa tự túc lương thực, thực phẩm, vừa tạo nguồn xuất khẩu. Đầu tư xây dựng cơ sở đánh cá Hòn Mê trở thành một đơn vị vừa có khả năng khai thác nguồn hải sản lớn hơn, vừa làm tốt việc tuần phòng – cơ sở hải quân tương lai của địa phương.

Quân khu ủng hộ tỉnh tiếp tục hoàn thành đường Pù Nhi và tăng cường lực lượng để làm nhanh hơn; tiếp tục quy hoạch, đưa dân lên miền Tây. Quân khu và tỉnh cùng phối hợp lãnh đạo xây dựng quốc phòng toàn dân, tiến hành công tác quân sự địa phương trên địa bàn huyện. Trước mắt, tập trung làm tốt xây dựng huyện thí điểm kinh tế kết hợp quốc phòng, đóng góp kinh nghiệm cho hội nghị tại chỗ của Quân khu. Quân khu tăng cường bồi dưỡng theo chế độ cho cơ quan quân sự địa phương; tiếp tục hoàn chỉnh quy hoạch đóng quân, xây dựng công trình quốc phòng trên địa bàn tỉnh; trước mắt, cùng với tỉnh củng cố, xây dựng đảo Mê.

Ngày 19-9-1977, tại thành phố Huế, diễn ra hội nghị giữa Thường vụ Quân khu ủy Quân khu 4 và Thường vụ Tỉnh ủy Bình Trị Thiên. Đoàn đại biểu Thường vụ Quân khu ủy do Trung tướng Lê Quang Hoà làm trưởng đoàn và đoàn đại biểu Thường vụ Tỉnh ủy Bình Trị Thiên do đồng chí Bùi San - Ủy viên Trung ương Đảng khoá IV - Bí thư Tỉnh ủy làm trưởng đoàn. Hội nghị xem xét một cách toàn diện tình hình kết hợp kinh tế - quốc phòng, xây dựng quốc phòng toàn dân và quân sự địa phương, nhất là ở các vùng mới giải phóng và những chuyển biến mới sau khi thực hiện Nghị quyết 24 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá III), Nghị quyết Thường vụ Quân ủy Trung ương và Nghị quyết Đại hội lần thứ IV của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Nét nổi bật là tình hình Bình Trị Thiên có nhiều mặt phát triển rất tốt. Đảng bộ và nhân dân trong tỉnh phấn đấu, vượt khó khăn, giành thắng lợi rất có ý nghĩa trong khắc phục hậu quả chiến tranh, cải tạo và xây dựng chủ nghĩa xã hội, đẩy mạnh sản xuất, ổn định đời sống, ổn định chính trị ở địa phương. Đặc biệt, sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV và Đại hội Đảng bộ tỉnh, ý chí, nhiệm vụ, mục tiêu Đại hội đề ra ngày càng đi sâu vào quần chúng, biến thành phong trào hành động cách mạng rất sôi nổi, nhất là trên mặt trận thủy lợi, khai hoang, rà phá bom mìn, khắc phục hậu quả chiến tranh. Phong trào này đã thúc đẩy mạnh mẽ việc thực hiện nhiệm vụ địa phương và tác động tích cực đối với lực lượng vũ trang. Công tác quân sự địa phương của tỉnh có bước phát triển mạnh mẽ; rõ nét nhất là lực lượng vũ trang cùng các lực lượng vũ trang khác làm tốt nhiệm vụ bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ cuộc sống nhân dân. Ở các huyện phía nam và thành phố Huế, lực lượng vũ trang quần chúng và bộ đội địa phương cùng thanh niên làm tốt vai trò xung kích sản xuất trong điều kiện quan hệ sản xuất mới bước đầu cải tạo. Ở cấp huyện, có lúc liên huyện và cả tỉnh đã vận dụng sáng tạo kiểu tổ chức lao động mới, hình thành những công trường thủ công lớn và vừa, lấy thanh niên và dân quân làm nòng cốt, "điều hành theo kiểu quân sự hoá", lao động có năng suất, xây dựng được những công trình có ý nghĩa như thủy lợi nam sông Hương, Châu Sơn, đập chắn cát Triệu Hải, công trường khai hoang của hai huyện Phong Điền, Quảng Điền. Một số nơi, thanh niên, dân quân làm nòng cốt tạo cơ sở vật chất ban đầu, sau đó đưa nhân dân lên làm ăn sinh sống. Đây là nét mới hiệu quả trong quá trình tổ chức lao động, sản xuất xây dựng kinh tế ở những địa phương còn nghèo nàn, lạc hậu.

Đặc biệt, trên mặt trận phá gỡ bom mìn, phát triển sản xuất, Bình Trị Thiên vốn là ngọn cờ đầu của các tỉnh miền Nam, nay tiếp tục phát huy sáng tạo, hiệu quả. Trong cuộc chiến đấu thầm lặng này, các nam nữ chiến sĩ dân quân, bộ đội không chút quản ngại hy sinh, vượt lên những thử thách căng thẳng, quyết liệt từng giây, từng phút, anh dũng làm tròn nhiệm vụ. Nhờ vậy, tốc độ giải phóng đất đai, ruộng đồng ngày càng nhanh hơn. Trong 6 tháng, lượng bom mìn phá gỡ là 33.762 quả; giải phóng 174ha.

Bình Trị Thiên cũng đã thực hiện tốt việc tổ chức học tập Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng, hoàn thành thắng lợi việc sáp nhập các huyện về quân sự, từng bước củng cố và xây dựng dân quân tự vệ, triển khai thực hiện rộng rãi các chính sách, nhất là chính sách hậu phương quân đội, chính sách thương binh liệt sĩ, chính sách đối với những người có công với cách mạng, với kháng chiến; tìm kiếm, phát hiện, quy tập mộ liệt sĩ. Bình Trị Thiên là nơi sớm chủ động phát động phong trào "toàn dân đền ơn, đáp nghĩa liệt sĩ". Xã, thôn nào cũng có công trình nghĩa trang liệt sĩ. Tỉnh đã tích cực chuẩn bị một bước quan trọng cho việc thực hiện Luật Nghĩa vụ quân sự, mở đầu bằng kết quả các đợt tuyển quân thí điểm xây dựng địa bàn cấp huyện.

Hội nghị khẳng định Bình Trị Thiên cần tiếp tục quán triệt sâu sắc hơn nữa vị trí, vai trò của tỉnh xây dựng, tích luỹ mạnh mẽ hơn, khẩn trương xây dựng thế và lực kinh tế - quốc phòng mạnh hơn nữa, đủ sức đập tan âm mưu chia cắt chiến lược của địch trong chiến tranh, giữ vững sự liên hoàn vững chắc các khu căn cứ của ta ở phía Nam và phía Bắc, giữa ta với bạn Lào và cũng là giữ vững sự thống nhất thường xuyên của đất nước, sự hỗ trợ qua lại giữa các chiến trường Nam - Bắc Đông Dương, góp phần phát huy sức mạnh tổng hợp của ba nước anh em trên bán đảo Đông Dương chiến thắng kẻ thù chung.
_____________________________________________
1. Hồ sơ số 36/QKU4 - Lưu trữ Quân khu 4.

[chuongxedap]

Các hội nghị liên tịch giữa Quân khu ủy với ba tỉnh Thanh Hoá, Nghệ Tĩnh, Bình Trị Thiên đánh dấu một bước triển khai rất cơ bản các chủ trương, kế hoạch chiến lược dưới ánh sáng Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng. Đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo, chỉ huy trên địa bàn một quân khu, vấn đề xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận chiến tranh nhân dân và công tác quân sự địa phương luôn luôn là một mảng công tác cực kỳ quan trọng, then chốt và nền tảng.

Sự đoàn kết, thống nhất nhất trí cao và phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ giữa Quân khu với các tỉnh, giữa cơ quan quân sự địa phương, các đơn vị bộ đội đứng chân trên địa bàn với các địa phương là một trong những nhân tố hàng đầu quyết định sự thành công và thắng lợi các nhiệm vụ của Quân khu trong mọi tình huống.

Sau các hội nghị liên tịch này Quân khu và các tỉnh đẩy mạnh công tác lãnh đạo, chỉ đạo, chỉ huy, đôn đốc, kiểm tra thực hiện theo các cơ chế, quy chế thống nhất trên toàn Quân khu, cả bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân tự vệ, góp phần tạo sự chuyển biến mạnh mẽ.

Để thu hút, động viên cán bộ đảng viên và chiến sĩ, sau Hội nghị Quân khu ủy (ngày 22 đến 24-8-1977), Quân khu chủ trương đưa Dự thảo nghị quyết của Quân khu ủy xuống Đảng bộ các đơn vị, các Bộ chỉ huy quân sự tỉnh. Qua thảo luận, cán bộ đảng viên, chiến sĩ có những sáng kiến hay, biện pháp tích cực được bổ sung, điều chỉnh. Qua đó, từng cấp và mỗi người tự liên hệ với thực tế tình hình đơn vị, địa phương, tự phê bình và phê bình để hoàn thành nhiệm vụ cao hơn.

Rút kinh nghiệm đợt sinh hoạt tự phê bình và phê bình chuẩn bị cho Đại hội Đảng các cấp, lần này, Quân khu theo dõi, chỉ đạo chặt chẽ, hướng vào các trọng tâm, trọng điểm, quyết tâm thực hiện thắng lợi 2 nhiệm vụ, 5 mục tiêu dự thảo Nghị quyết Quân khu ủy đề ra¹.

Các đợt thi đua 3-2, 19-5, "Tháng Tám quật khởi, tháng Chín vẻ vang”, “Ngày chủ nhật lao động xã hội chủ nghĩa", "Giờ thứ 8 lao động cộng sản chủ nghĩa”, đã được tổ chức khá rầm rộ, có mục tiêu và chỉ tiêu phấn đấu cụ thể.

Đợt thi đua "Hướng về 70 năm Cách mạng tháng Mười Nga", tiến hành từ ngày 10-10 đến 25-12-1977 được phối hợp chặt chẽ với kỷ niệm ngày toàn quốc kháng chiến (19-12), ngày thành lập quân đội ta (22-12) kết thúc năm 1977 đánh dấu mốc thắng lợi đầu tiên trên chặng đường thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược trong thời kỳ mới.

Từ điểm "đột phá" huấn luyện ở Trung đoàn 214 pháo cao xạ ngày 1-4-1977, các đơn vị chấp hành đúng sự chỉ đạo của Quân khu: Coi trọng công tác tập huấn, bồi dưỡng cán bộ, tổ chức "hội nghị đầu bờ" rút kinh nghiệm huấn luyện chiến sĩ mới. Ở Trung đoàn 175, 100% cán bộ tiểu đội trở lên đều được tập huấn. Trường hạ sĩ quan Quân khu và các đội huấn luyện của các trung đoàn binh chủng đào tạo 194 tiểu đội trưởng, khẩu đội trưởng. Phân hiệu Lục quân 1 đã được sắp xếp, điều chỉnh thành Trường Quân chính Quân khu. Riêng Quân khu mở được 8 lớp bồi dưỡng cho 671 cán bộ trung cấp trở lên học chính trị - kinh tế, nội dung phương pháp huấn luyện quân sự bộ binh, binh chủng, quản lý kinh tế và chỉ huy hậu cần.

Các trường Trung cấp Kinh tế - Tài chính; Trung cấp Xây dựng; Trung cấp Cầu đường và Nông - Lâm (do Quân khu đảm nhiệm); trường Thợ - Lái xe (do Cục Hậu cần đảm nhiệm), các đội huấn luyện và các tiểu đoàn huấn luyện, tập huấn cán bộ ở các trung đoàn, sư đoàn; các trường quân sự của các tỉnh chiêu sinh huấn luyện theo đúng nội dung, kế hoạch. Các đơn vị đều tổ chức học kinh tế - chính trị cho hầu hết cán bộ trung cấp, sơ cấp.

Đối với cán bộ dân quân tự vệ có 12.153 người được tập huấn ở các trường quân sự tỉnh. Các lớp tập huấn do cơ quan quân sự cấp huyện đảm trách đã huấn luyện cho dân quân tự vệ ở 1.620 xã, 103 đầu mối cơ sở tự vệ với hơn 110.590 lượt người tham gia học tập. Các địa phương tiến hành bồi dưỡng kiến thức quân sự phổ thông cho 15.057 thầy giáo, cô giáo. Chương trình huấn luyện quân sự quy định cho các trường cấp III (sau này gọi là trung học phổ thông) và trung học chuyên nghiệp được chấp hành nghiêm chỉnh với 27.816 học sinh tham gia luyện tập, kiểm tra. Các cơ quan quân sự phối hợp với ngành giáo dục xây dựng "nếp sống quân sự hoá” cho 53.162 học sinh các trường.

Hai đợt tuyển quân 15.300 chiến sĩ mới trong hoàn cảnh một số vùng gặp khó khăn, thiếu đói và triển khai rộng rãi ở vùng mới giải phóng, nhưng có biện pháp điều động dự phòng, bù trừ nên đã hoàn thành tốt theo chỉ thị trên giao².

Công tác xây dựng đơn vị cơ sở vững mạnh toàn diện gắn với xây dựng trung đoàn mạnh, sư đoàn và tỉnh mạnh được triển khai thực hiện nghiêm túc. Các tổ chức cơ sở được kiện toàn một bước. Chức năng hoạt động, mối quan hệ tổ chức lãnh đạo, chỉ huy và quần chúng ngày càng gắn bó. Các chế độ chấp hành tốt hơn, số đơn vị mạnh tiếp tục giữ vững và phát huy tăng hơn trước. Số trung bình có chiều hướng vươn lên, một số trở thành đơn vị khá. Còn lại một số ít đơn vị yếu nhung cũng đã có tiến bộ trên một số mặt. Cuộc vận động rèn luyện kỷ luật, tạo sự chuyển biến rõ về chấp hành điều lệnh, chế độ chính quy, nền nếp quản lý bộ đội.

Công tác hậu cần vừa phục vụ nhiệm vụ chính trị thường xuyên của Quân khu, vừa phải bảo đảm yêu cầu khẩn trương đột xuất (đưa lực lượng đi làm nhiệm vụ quốc tế, thành lập các đơn vị mới, tuyển quân, tổng kiểm kê tài sản) khối lượng công việc lớn. Riêng diện tích nhà mới, thay nhà tranh, tre đã tăng gấp đôi so với năm 1976. Trừ một số đơn vị mới thành lập, còn hầu hết các đơn vị đều ra khỏi nhà dân, có doanh trại ăn ở, sinh hoạt khang trang.
______________________________________________
1. Hai nhiệm vụ: sẵn sàng chiến đấu giúp bạn và Xây dựng kinh tế.
Năm mục tiêu: sẵn sàng chiến đấu giúp bạn, xây dựng kinh tế; rèn luyện kỷ luật; xây dựng chế độ chính quy; tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm; cải thiện và nâng cao đời sống bộ đội.
2. Nghệ An chỉ tiêu 21.000, tuyển 21.280 (101,2%) có 1.305 người theo đạo Thiên Chúa, 1.209 người dân tộc ít người, 617 cán bộ cơ quan. Thanh Hóa tuyển đạt chỉ tiêu 100,71%, Nghệ Tĩnh đạt 101,2%, Bình Trị Thiên đạt 99,06% chỉ tiêu.

[chuongxedap]

Đại hội Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tiến hành chặt chẽ từ cơ sở đến quân khu, đã biến thành một đợt sinh hoạt chính trị nâng cao giác ngộ lý tưởng, ý chí phấn đấu, phẩm chất đạo đức trong tuổi trẻ lực lượng vũ trang.

Trong công tác chính sách, các đơn vị, địa phương đã tích cực, khẩn trương thực hiện như Thanh Hoá và Nghệ Tĩnh cơ bản làm xong việc xác minh và báo tử số cán bộ, chiến sĩ mất tin. Bình Trị Thiên còn 40 trường hợp. 7.115/7.850 trường hợp quân nhân vắng tin ở khu vực Vĩnh Linh trở ra đã hoàn thành hồ sơ thông báo về địa phương, còn lại 695 trường hợp đang tiếp tục thống kê danh sách để điều tra giải quyết tiếp. Các địa phương và Quân khu đều khẩn trương chỉ đạo, tổ chức việc điều tra tìm kiếm, chuẩn bị phương án hiệp đồng với các địa bàn, chuẩn bị phương tiện, địa điểm quy tập mộ liệt sĩ theo quy hoạch địa phương.

Việc giải quyết ra quân đối với thương binh, bệnh binh ở Đoàn 200, Đoàn 585 được xúc tiến mạnh mẽ theo hướng chuyển Đoàn 585 sang làm nhiệm vụ khác. Đoàn 200 thu gọn lại theo dạng một nông trường sản xuất lương thực, thực phẩm và trại lợn giống, cá giống cho Quân khu¹.

Việc khen thưởng theo kế hoạch và yêu cầu đột xuất, từ hình thức giấy khen đến danh hiệu Anh hùng được Quân khu chỉ đạo chặt chẽ, giải quyết được một khối lượng lớn. Quân khu tổ chức gặp mặt các Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và đại biểu Đơn vị Anh hùng; tổ chức các cuộc thăm thành phố mang tên Bác Hồ; động viên cổ vũ phát huy vai trò, vị trí, truyền thống vinh dự được mang tên lãnh tụ vĩ đại của dân tộc và nhà văn hoá của thế giới.

Trong bảo đảm giao thông, đợt I chiến dịch làm đường 48B, các lực lượng đã hoàn thành 18km nền đường, 18km mặt đường chất lượng tốt. Các đơn vị xây dựng cơ bản trong ba tỉnh hoàn thành tốt các chỉ tiêu, vượt năng suất, đạt chất lượng (Trung đoàn 1 Nghệ Tĩnh làm đường ở Anh Sơn thu 907.168 đồng, Trung đoàn 2 làm đường ở Cửa Rào thu 238.000 đồng).

Theo Quyết định số 307/QĐ-TM, ngày 26-10-1977 của Bộ Tổng Tham mưu, Quân khu bàn giao Đoàn 337 về Tổng cục Xây dựng kinh tế; đồng thời tiếp nhận Sư đoàn 565 từ Tổng cục Xây dựng kinh tế về Quân khu (Quyết định số 308/QĐ-TM, ngày 26-10-1977).

Sau cuộc họp chuyên đề của Quân khu ủy và Bộ tư lệnh Quân khu (ngày 30-7-1977) bàn việc thực hiện chỉ thị của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương, điện của Tổng Bí thư Lê Duẩn, nội dung truyền đạt trực tiếp của Bí thư Quân ủy Trung ương Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Sau một thời gian, việc sản xuất lương thực được đẩy mạnh theo tinh thần khẩn cấp: "Toàn Quân khu sẵn sàng chiến đấu cao, toàn Quân khu làm kinh tế, toàn Quân khu làm nông nghiệp, sản xuất lương thực, thực phẩm"². Kết quả toàn Quân khu đã gieo trồng 1.340ha (250ha lúa, 60ha ngô, 30ha khoai, 814ha sắn), đào 148ha ao hồ thả cá 23 vạn con, chăn nuôi 2.737 con bò, 194 con trâu, 787 con dê, 204 lợn nái, 2.956 lợn thịt. Đoàn 200, Trung đoàn 214, Cục Hậu cần, Cục Chính trị, Bộ Tham mưu, Trung đoàn 80, Trung đoàn 174 (Sư đoàn 316B) là những đơn vị đạt kết quả tương đối khá. Các đơn vị bắt đầu có khu vực sản xuất tập trung là Bộ chỉ huy quân sự Thanh Hoá, Bộ chỉ huy quân sự Nghệ Tĩnh, Đoàn 336, Đoàn 337, Sư đoàn 316B, Trung đoàn 206 thiết giáp, Trung đoàn 214 cao xạ, Trung đoàn 80 thông tin và các cơ quan Quân khu.

Thực hiện chỉ thị của Ban Bí thư Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương 1.111 cán bộ quân đội điều động tăng cường cho cấp huyện được Quân khu tổ chức động viên, giáo dục tập huấn và bàn giao chu đáo cho 3 tỉnh (Thanh Hoá 430, Nghệ Tĩnh 480, Bình Trị Thiên 201). Công tác chính sách được bảo đảm đã góp phần động viên cán bộ quyết tâm hoàn thành tốt vai trò, vị trí, trách nhiệm cán bộ tăng cường.

Tuy nhiên, yêu cầu nhiệm vụ ngày càng nặng nề, tình hình có những biến động mới, nên tác động đến nhận thức, quyết tâm và kết quả hành động của lực lượng vũ trang. Ngay cả ý nghĩa chiến lược của việc đẩy mạnh sản xuất lương thực, thực phẩm vẫn chưa được nhận thức đúng đắn, đầy đủ³: "Lương thực, thực phẩm hiện nay là vấn đề hết sức khẩn cấp, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phải tranh thủ mọi thời gian, nhanh chóng khắc phục khó khăn, đẩy mạnh sản xuất lương thực, thực phẩm... Mọi lực lượng phải làm nông nghiệp, mọi lực lượng, mọi người phải sản xuất lương thực với quyết tâm rất cao, với tinh thần sôi nổi tiến công”.

Qua theo dõi tổng hợp ý kiến của các Đảng bộ, Thường vụ Quân khu ủy thấy rằng: Đại đa số cán bộ cao cấp, trung cấp phát huy tốt vai trò, vị trí, trách nhiệm. Nhưng phần tự phê bình, phê bình cấp mình, đơn vị và bản thân mình chưa tốt. Trước tình hình đó, Thường vụ Quân khu ủy gửi công văn hoả tốc ngày 31-8-1977, nhắc lại những điểm mạnh, điểm yếu và yêu cầu mỗi cấp, sau hội nghị Đảng ủy cấp mình quán triệt và tham gia ý kiến với cấp trên. Cán bộ chủ trì và cơ quan phải chuẩn bị tốt nội dung để Đảng ủy ra nghị quyết tự phê bình và phê bình đạt chất lượng cao.

Thực hiện chế độ thông báo tình hình theo quy chế hội nghị liên tịch đã quy định, Quân khu yêu cầu các địa phương tham gia khắc phục những mặt còn yếu, trong đó yêu cầu khẩn trương giải quyết thủ tục giấy tờ để có phương hướng đầu tư lâu dài cho những điểm sản xuất địa phương đã thoả thuận. Cả địa phương và Quân khu coi sản xuất lương thực, thực phẩm là ưu tiên tuyệt đối hàng đầu; phải triển khai sớm, tranh thủ thời tiết, kịp thời vụ. Các cấp ủy, thủ trưởng phải xây dựng kế hoạch cụ thể thông qua Quân khu như thông qua kế hoạch tác chiến. Công tác đảng, công tác chính trị thường xuyên rà soát khâu tư tưởng và tổ chức.
______________________________________________
1. Đoàn 585 đã giải quyết xong hầu hết số thương, bệnh binh theo các hướng. Đoàn 200 do tính chất, đặc điểm, gặp nhiều khó khăn hơn nhưng đã giải quyết được 308/365 thương bệnh binh.
2. Hồ sơ 37/QKU - Lưu trữ Quân khu 4.
3. Lương thực, thực phẩm vốn khó khăn, lại do rét hạn kéo dài. thu hoạch giảm sút nghiêm trọng. Nghệ Tĩnh hụt 12 - 13 vạn tấn/kế hoạch. Thanh Hóa thu nhập rất thấp tính theo bình quân đầu người. Nam Bộ thì lúa gạo trong dân còn, nhưng thu mua được ít. Gian thương đầu cơ, tích trữ, gây ảnh hưởng giá cả.

[chuongxedap]

Cơ quan tham mưu và hậu cần Quân khu khẩn trương chuyển một số phương tiện kỹ thuật không thuộc diện dự trữ cho chiến đấu, đưa vào phục vụ sản xuất, trước hết cho mặt trận hàng đầu là nông nghiệp, số 1 là lương thực, thực phẩm.

Theo chủ trương đó tất cả các đơn vị dấy lên phong trào thu gom sắt vụn giao cho các xưởng thuộc Cục Hậu cần sản xuất công cụ sản xuất. Cục Kinh tế hướng dẫn Đoàn 76 giáo dục tù hàng binh, tổ chức sản xuất công cụ. Cán bộ kỹ thuật các ngành và cán bộ hiểu biết kỹ thuật sản xuất nông nghiệp thảo luận hiến kế sản xuất lương thực, thực phẩm vượt chỉ tiêu.

Phòng Sản xuất - tiết kiệm ra đời, giúp Cục Hậu cần hướng dẫn, chỉ đạo việc tăng gia sản xuất và tiết kiệm trong toàn Quân khu. Phòng Tài vụ lên kế hoạch cho vay vốn đầu tư sản xuất lương thực, thực phẩm, nhất là đầu tư cơ bản về trang bị, thiết bị kỹ thuật.

Đại hội Đoàn Thanh niên Quân khu phát động thanh niên đề cao tư tưởng cách mạng, trách nhiệm làm lực lượng xung kích sản xuất lương thực, thực phẩm.

Trước khó khăn chung của đất nước và địa phương, Quân khu đặt rõ trách nhiệm cho từng đơn vị phải chủ động phát hiện, tổ chức cứu giúp nhân dân vùng thiếu đói, tuyệt đối không để một người dân bị đói.

Sau khi các Đảng bộ, các đơn vị hoàn thành đợt sinh hoạt chính trị phê bình và tự phê bình, Quân khu ủy họp nghe tổng hợp những ý kiến đóng góp phê bình Quân khu ủy, Thường vụ Quân khu ủy, Bộ tư lệnh Quân khu và các cơ quan Quân khu; nghiên cứu các ý kiến đề xuất bổ sung đánh giá tình hình thời gian qua và đề ra phương hướng, mục tiêu, chỉ tiêu, biện pháp hành động thời gian tới gồm 9 cụm vấn đề, trong đó 3 vấn đề nổi bật:

1. Về quy hoạch kế hoạch, tổng thể, toàn diện, cơ bản nhằm xây dựng Quân khu theo hướng vững về chính trị, mạnh về quốc phòng, giàu về kinh tế, làm cơ sở cho kế hoạch phòng thủ chiến lược trên địa bàn Quân khu, từng vùng, từng hướng, kết hợp kinh tế - quốc phòng, xây dựng ba thứ quân, xây dựng hậu phương căn cứ địa của Quân khu, xây dựng nền quốc phòng toàn dân trên địa bàn huyện.

2. Về sẵn sàng chiến đấu, huấn luyện, xây dựng chính quy cần có phương án sẵn sàng chiến đấu và phòng thủ theo yêu cầu mới (tại chỗ, cơ động, từng khu vực, từng hướng và trên toàn địa bàn Quân khu), giao nhiệm vụ cụ thể cho từng lực lượng, từng địa phương, chú ý các đơn vị kinh tế, các nhà trường, cơ quan, vùng trọng điểm. Với Bình Trị Thiên, nên có lực lượng chủ lực Quân khu tham gia.

3. Đối với Thường vụ Quân khu ủy và Bộ tư lệnh Quân khu, các đơn vị đề nghị bốn cụm giải pháp chỉ đạo gồm:

- Chế độ trực tiếp nghe Thường vụ Đảng ủy và thủ trưởng cấp dưới báo cáo tình hình; qua đó tạo điều kiện hiểu sâu đơn vị, chỉ đạo, bồi dưỡng năng lực, trình độ, phẩm chất cho cấp dưới.

- Ngoài hội nghị liên tịch ở cấp lãnh đạo Quân khu với các Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh, nên mở rộng diện gặp gỡ, tọa đàm với các bí thư huyện, thành, thị ủy và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện, thị, thành; chỉ đạo hội nghị liên tịch giữa các ban, ngành có liên quan của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh với các cơ quan Quân khu.

- Phát động cuộc vận động rèn luyện kỷ luật, chấp hành pháp luật, xây dựng nền nếp chính quy, hiệp đồng giữa địa phương với các đơn vị của Bộ đứng trên địa bàn.

- Chú trọng chỉ đạo chặt chẽ hơn công tác tổ chức và tổ chức thực hiện, trước hết từ cơ quan Quân khu. Để các nghị quyết, chỉ thị có hiệu lực, cần tập trung chỉ huy vào Tư lệnh, nhưng phải phân công và đề cao trách nhiệm phụ trách của các đồng chí trong Bộ tư lệnh đối với từng lĩnh vực được phân công giúp Tư lệnh.

Quân khu ủy nghiêm túc tiếp thu toàn bộ ý kiến của các Đảng bộ. Có những nội dung bổ sung vào văn bản nghị quyết chính thức của Quân khu. Một số nội dung khác giao cho Thường vụ Quân khu ủy, Bộ tư lệnh Quân khu và các cơ quan nghiên cứu thành chuyên đề. Những vấn đề liên quan và thuộc quyền hạn cấp trên thì đề xuất và kiến nghị lên trên giải quyết. Trong văn bản gửi các Đảng ủy, Quân khu ủy khẳng định: "Quân khu ủy rất hoan nghênh và nghiêm túc tiếp thu những ý kiến phê bình đối với sự lãnh đạo chỉ huy của Quân khu ủy, Bộ tư lệnh Quân khu; phấn khởi với kết quả đạt được và rất tự hào với sức mạnh Quân khu. Bước đầu nghị quyết Quân khu ủy đã có hiệu lực, đã và đang trở thành hiện thực trong các cấp, các lực lượng và trong từng người ở đơn vị và cơ quan"¹.

Quá trình đưa dự thảo nghị quyết xuống các Đảng bộ cũng là quá trình Quân khu ủy và Bộ tư lệnh Quân khu "nghiêm chỉnh chấp hành những chủ trương đề ra trong dự thảo, kiên quyết khắc phục bằng được những khuyết điểm trong tổ chức chỉ đạo, tổ chức thực hiện; tập trung vào một số việc cơ bản của 2 nhiệm vụ, trong ba thứ quân, cả cơ quan và đơn vị"².

Kết quả đợt sinh hoạt chính trị nghiêm túc, thẳng thắn tiếp thu phê bình, sửa chữa khuyết điểm, trước hết từ Quân khu ủy và Bộ tư lệnh Quân khu, đã tạo thêm bước phát triển trong thực hiện nhiệm vụ của ba thứ quân, được sự nhất trí, hỗ trợ của các cấp ủy Đảng địa phương, mở ra triển vọng mới và khả năng hiện thực để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ đề ra.
______________________________________________
1, 2. Văn bản thông báo số 461, ngày 5-10-1977 của Thường vụ Quân khu ủy gửi các Đảng ủy đơn vị trong Quân khu - Lưu trữ Quân khu 4.

[chuongxedap]

*

*          *

Tiếp tục thực hiện các nội dung thoả thuận giữa Quân khu với Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân qua hội nghị liên tịch giữa Quân khu với tỉnh, phát huy những kết quả trong đợt sinh hoạt dân chủ có ý nghĩa quan trọng vừa qua, ngày 8-10-1977, Trung tướng Lê Quang Hoà chủ trì cuộc hội nghị liên tịch giữa Thường vụ Quân khu ủy, Bộ tư lệnh Quân khu với đại diện Đảng bộ, chính quyền địa phương, đại diện các nông trường, lâm trường, xí nghiệp, cơ quan Trung ương và địa phương trên khu vực miền Tây Nghệ Tĩnh. Lãnh đạo, chỉ huy Sư đoàn 316B, Đoàn 336, Trường quản lý kinh tế, Đoàn an dưỡng thương bệnh binh 200 và các cơ quan Quân khu cùng dự.

Hội nghị tập trung quán triệt nhiệm vụ mới của cách mạng, của các lực lượng vũ trang và Quân khu vào phương hướng nhiệm vụ xây dựng nền quốc phòng toàn dân trên địa bàn các huyện miền núi Nghệ Tĩnh gắn với một số chủ trương của Quân khu.

Hội nghị đánh giá vai trò, vị trí chiến lược của vùng đất miền Tây Nghệ Tĩnh. Trong thắng lợi vẻ vang của đất nước, đặc biệt là trong chống Mỹ, cứu nước, miền Tây Nghệ Tĩnh đã đóng góp một phần nhân - tài - vật lực cho sự toàn thắng của Tổ quốc. Nhân dân, cán bộ, đảng viên, công nhân, lực lượng vũ trang nơi đây đã giành giật từng giây, từng phút với máy bay, bom đạn cực kỳ ác liệt của đế quốc Mỹ để bảo đảm tuyến đường giao thông chiến lược chi viện các chiến trường thông suốt; để có từng giọt mủ cao su, từng quả cam, từng búp chè, từng hạt cà phê... Riêng 6 nông trường miền Tây Nghệ Tĩnh nộp ngân sách hơn một nửa tổng số tiền lãi các nông trường ở miền Bắc. Ngoài việc cung cấp lực lượng cho tiền tuyến, tại đây đã đào tạo hàng nghìn cán bộ, công nhân ưu tú bổ sung cho miền Nam xây dựng các nông trường sau ngày giải phóng Tổ quốc, thống nhất đất nước. Các nông trường Cờ Đỏ, Tây Hiếu, Đông Hiếu, 1-5, 19-5, 3-2, Công ty lâm nghiệp Sông Hiếu, Xưởng đại tu ô tô - máy kéo 250B... đã xây dựng "nền nếp quân sự hoá" trong lao động sản xuất, lao động có kỹ thuật, có kỷ luật nghiêm, tổ chức chặt chẽ, bước đầu đem lại hiệu quả thiết thực. Cùng với trung đoàn tự vệ nông trường Sao Vàng Thanh Hoá, ở Nghệ Tĩnh có nông trường 1-5 là nơi sớm ra đời trung đoàn tự vệ cao xạ được tổ chức xây dựng, trang bị tốt, biết kết hợp cụm dân quân tự vệ thành lực lượng quân sự thống nhất, có tổ chức chỉ huy, lãnh đạo, nến nếp phối hợp, hiệp đồng, giao ban chặt chẽ. Vị trí, vai trò của miền Tây Nghệ Tĩnh được Hội nghị khẳng định: "Nếu Bình Trị Thiên mỏng và hẹp nhất Quân khu thì Thanh Nghệ Tĩnh và miền Tây Thanh Nghệ Tĩnh là dày nhất Quân khu. Quân khu muốn có tiềm lực kinh tế - quốc phòng mạnh, có một căn cứ hậu phương chiến lược mạnh, một tung thâm phòng thủ có chiều sâu, một bàn đạp vững chắc để các binh đoàn lớn và hiện đại đứng chân, cơ động nhanh chóng tiến công và phản công ra các hướng, đập tan mọi âm mưu chia cắt chiến lược của kẻ thù, giữ vững thế liên hoàn chiến lược của ta trong mọi tình huống, thì Nghệ Tĩnh, đặc biệt miền Tây Nghệ Tĩnh, chính là nơi mang đầy đủ những nội dung và ý nghĩa chiến lược đó"¹.

Các đồng chí lãnh đạo các huyện Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn, Quế Phong, Ban chỉ đạo vùng kinh tế mới Tây Nghệ Tĩnh, các nông trường (1-5, 19-5, Đông Hiếu, Tây Hiếu, Cờ Đỏ, 3-2), Trạm cơ giới I Bộ Nông nghiệp, Trạm thí nghiệm cây nhiệt đới, Công ty lâm nghiệp Sông Hiếu tham dự hội nghị đều xác định rõ trách nhiệm là phải phát huy tự lực rất cao của từng huyện, từng nông, lâm trường, trạm, trại, xí nghiệp với sự hiệp đồng góp sức của toàn tỉnh, của Quân khu và của Trung ương, từng bước nhanh chóng tạo thế lực kinh tế - quốc phòng, xây dựng những địa bàn bất khả xâm phạm khi xảy ra chiến tranh, nhất là chiến tranh hiện đại. Tuyệt đối không để mất đất, tiềm lực không bị phá hoại.

Hội nghị xác định trước mắt, đối với vùng miền Tây Nghệ Tĩnh, Quân khu, tỉnh, huyện cần đặc biệt coi trọng phân bố lại lao động cân đối trên các vùng, tích cực đưa dân đồng bằng lên miền núi, xây dựng thêm các vùng kinh tế mới, các nông trường quốc doanh, cơ sở lâm nghiệp, tăng mật độ dân số, lao động, bố trí hợp lý mạng lưới phát triển giao thông, mở mang các thị trấn miền núi, nâng cao đời sống văn hoá, vừa đẩy nhanh xây dựng kinh tế, vừa tạo cơ sở cải thiện thế bố trí quốc phòng.

Tiếp theo hội nghị về miền Tây Nghệ Tĩnh, Quân khu tổ chức hội nghị xây dựng tuyến phòng thủ các huyện vùng biển, miền núi biên giới. Tham dự có các đồng chí Bí thư, Phó Bí thư huyện ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân, các đơn vị hải quân, công an nhân dân vũ trang và các ngành trên địa bàn Quân khu. Hội nghị nhận định: Từ sau hội nghị do Quân khu tổ chức rút kinh nghiệm ở Quỳnh Lưu, bước đầu kết luận những nội dung về xây dựng huyện thành pháo đài quân sự, khắp các tỉnh, huyện (thị, thành) đều triển khai thực hiện. Những huyện, thành, thị xã có quy hoạch tổng thể về xây dựng kinh tế đều có quy hoạch về quốc phòng. Nhiều huyện có phương án phòng thủ, xây dựng lực lượng.

Qua thảo luận, các đại biểu phân tích rõ đặc điểm từng huyện, phân tích âm mưu, thủ đoạn địch đối với địa bàn, nêu lên những việc triển khai thực hiện nhiệm vụ bảo vệ biên giới, vùng biển, xác định quyết tâm xây dựng tuyến phòng thủ trên các địa bàn miền núi, biên giới, miền biển, bảo vệ địa bàn, sẵn sàng đập tan mọi âm mưu, hành động phá hoại của các thế lực thù địch.

Hội nghị quyết tâm hoàn thành thắng lợi chiến dịch 18km đường Quyết Thắng, đúng vào ngày 15-1-1978, giúp xây dựng khu chăn nuôi 2.000 con lợn tại Đoàn 200²; xây dựng khu chăn nuôi Đồng Nông 2.000 con lợn³; giúp xây dựng nông trường Châu Bình⁴; đỡ đầu xây dựng xưởng đồ mộc của Quân khu, cung cấp một số gỗ cành ngọn có thể làm giường ván nằm giải quyết nhu cầu của bộ đội⁵; giúp đào tạo một số thợ sửa chữa các loại xe xích, máy húc, máy kéo, thợ kỹ thuật vận hành trang thiết bị, giúp vận chuyển và ủng hộ đá làm đường⁶; góp phần xây dựng địa bàn chiến lược miền Tây vững mạnh, tạo ra tiền đề và nhân tố mới thúc đẩy các nơi khác cùng nhân rộng cách làm, nội dung làm, kinh nghiệm giải quyết các mối quan hệ giữa địa phương với quân đội, giữa kinh tế với quốc phòng, chuẩn bị thế trận xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
_____________________________________________
1. Bài phát biểu của Thường vụ Quân khu ủy và Bộ tư lệnh Quân khu 4 do Trung tướng Lê Quang Hoà - Bí thư Quân khu ủy - Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu trình bày tại hội nghị.
2. Có Nông trường Tây Hiếu, 3-2, trạm khai hoang, các huyện Nghĩa Đàn, Quỳ Hợp đảm nhiệm. Riêng Nghĩa Đàn giải quyết 400ha đất cho khu chăn nuôi.
3. Các Nông trường Đông Hiếu và 1-5 giúp.
4. Các Nông trường Cờ Đỏ, 19-5 và huyện Quỳ Châu giúp. Diện tích 700 - 1.000ha. Huyện Quế Phong giúp một số trâu bò giống và sức kéo.
5. Lâm nghiệp Sông Hiếu cung cấp 1.000 đến 1.500m³ gỗ/năm.
6. 15.000m³ đá làm đường do các nông trường, trạm, trại, xưởng 250B giúp vận chuyển. X250B giúp đào tạo thợ các loại.

[chuongxedap]

Trên địa bàn Thanh Hoá, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh¹ tổ chức dân quân tự vệ tập trung tham gia xây dựng các công trình thủy lợi sông Lý, sông Hoàng, cống Lạch Bạng gồm Sư đoàn 344 dân quân du kích Tĩnh Gia; Sư đoàn dân quân du kích Quyết Thắng, huyện Nông Cống và các trung đoàn dân quân du kích các huyện Ngọc Lặc (3-2), Cẩm Thủy (3-2), Quảng Xương, Thọ Xuân, Hoằng Hoá.

Các tỉnh triển khai phương hướng tổ chức dân quân du kích theo phương hướng của Cục Tổ chức - động viên. Nơi hợp tác xã toàn xã mà đội sản xuất cơ bản nhiều lao động, thì mỗi đội sản xuất tổ chức 1 trung đội du kích, 1 đến 2 trung đội dân quân. Nơi hợp tác xã có đội sản xuất cơ bản và tổ chức riêng đội chuyên canh ổn định, mỗi đội tổ chức từ 1 tiểu đội đến 1 trung đội du kích, trung đội dân quân. Ở các khu vực công nghiệp, nơi có hơn 1.000 tự vệ thì tổ chức đến cấp trung đoàn tự vệ, phó giám đốc làm trung đoàn trưởng, Bí thư Đảng ủy làm chính ủy.

Ở Bình Trị Thiên, trên cơ sở kết quả và kinh nghiệm các chiến dịch rà phá bom mìn trong 2 năm (1975-1976), ngày 5- 4-1977, Quân khu ra Chỉ thị số 229/CT giao Bộ chỉ huy quân sự tỉnh tiếp tục tổ chức thực hiện một đợt tổng rà phá, nhằm giải quyết cơ bản bom mìn và vật nổ trên địa bàn tỉnh. Chỉ tiêu rà phá là 144km²; huy động từ 8.000 đến 8.500 công/ngày, hoàn thành vào tháng 9 năm 1977. Phương châm là: Triệt để, an toàn, nhanh và tiết kiệm.

Để thực hiện chủ trương chuyển dời Sở chỉ huy Quân khu ở Đại Huệ (Nam Đàn) về thành phố Vinh, thuận tiện cho công tác chỉ đạo, chỉ huy, ngày 2-3-1977, Bộ Tham mưu Quân khu gửi tờ trình Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ Tĩnh làm thủ tục cấp khu đất ở Trường Thi (Vinh) để xây dựng cơ quan Quân khu.

Nhằm đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ mới, Quân khu tiếp tục chấn chỉnh về tổ chức biên chế. Ngày 3-3, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định: thành lập Trung đoàn 654 vận tải thuộc Quân khu 4 phục vụ cho cả hai lực lượng sẵn sàng chiến đấu và xây dựng kinh tế, đồng thời thành lập một khung trung đoàn huấn luyện tân binh trực thuộc Quân khu 4, mang phiên hiệu Trung đoàn 858, do Trung tá Lê Thước, Phó chỉ huy quân sự tỉnh Thanh Hoá làm trung đoàn trưởng, trung tá Nguyễn Nhuận làm chính ủy².

Ngày 24-3, Quân khu giao nhiệm vụ cho Bộ chỉ huy quân sự Nghệ Tĩnh chấn chỉnh Trung đoàn 175 làm nhiệm vụ tuyển, huấn luyện tân binh; giao cho Bộ chỉ huy quân sự Thanh Hoá chuyển nhiệm vụ Đoàn 585 đóng ở Tây Hồ, huyện Thọ Xuân làm nhiệm vụ huấn luyện tân binh, mỗi năm 2 khoá, mỗi khoá 2.500 đến 3.000. Thời gian còn lại, huấn luyện quân dự bị, biên chế 5 tiểu đoàn (mỗi tiểu đoàn 5 đại đội).

Theo Quyết định số 46/QĐ-QP ngày 11-3-1977 của Bộ Quốc phòng, Quân khu triển khai tổ chức ở ba tỉnh Thanh Hoá, Nghệ Tĩnh, Bình Trị Thiên mỗi tỉnh một trường quân sự trực thuộc Bộ chỉ huy quân sự tỉnh. Nhiệm vụ của trường là: đào tạo, bổ túc cán bộ xã đội và tự vệ, cán bộ tiểu đoàn, đại đội dân quân của huyện, tỉnh; tập huấn cán bộ cơ quan quân sự huyện, giáo viên quân sự các trường phổ thông, đại học trên địa bàn tỉnh; bồi dưỡng đường lối quân sự và kiến thức quân sự cho các ngành, đoàn thể của huyện, tỉnh; tham gia nghiên cứu biên soạn tài liệu quân sự địa phương.

Thực hiện chỉ thị (số 189/QP ngày 18-3) của Bộ, Quân khu khẩn trương "kiên quyết hoàn thành việc thu hồi, kiểm tra, đánh giá chất lượng trang bị, vật tư và có chủ trương dứt khoát về sử dụng, xử lý”, Quân khu coi đó là nhiệm vụ trọng tâm của công tác xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật trong năm 1977.

Ngày 31-3, kế hoạch tổ chức chiến dịch thu hồi và bảo quản cơ sở vật chất kỹ thuật năm 1977 được giao cho Thượng tá Phạm Lê Đoài chủ trì tổ chức thực hiện. Kế hoạch bao gồm 3 nội dung:

1. Thu hồi vũ khí, trang bị ngoài biên chế của các xã, thị trấn về kho tỉnh; dồn kho lẻ của tỉnh thành 3 điểm.

2. Thu hồi số xe ngoài biên chế về Quân khu.

3. Tập trung dồn dịch tất cả các kho lẻ thuộc KX2 và kho công binh về 3 kho lớn của từng đơn vị.

Quân khu đã tổ chức rà soát một bước công tác biên chế tổ chức, khắc phục những chỗ còn chưa hợp lý, chồng chéo, lãng phí nhân vật lực và điều chỉnh cho phù hợp với từng cơ quan, đơn vị, bảo đảm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Ngày 25-3-1977, Bộ tư lệnh Quân khu ra Quyết định số 167/QĐ-TL tách phân hiệu Lục quân 1 thành 2 trường: Trường Quân chính Quân khu và Trường hạ sĩ quan Quân khu.

Trường Quân chính Quân khu có nhiệm vụ: Bổ túc cán bộ quân sự bộ binh, cán bộ chính trị cấp tiểu đoàn, đại đội và cơ quan; bổ túc cán bộ quân sự địa phương. Lưu lượng học viên 400 đến 500 học viên; đào tạo trung đội trưởng bộ binh theo yêu cầu của Bộ và Quân khu, lưu lượng 200 học viên; tổ chức các lớp tập huấn cán bộ và huấn luyện sĩ quan dự bị, từ 100 đến 150 người/khoá.

Biên chế của trường có 134 sĩ quan, 192 hạ sĩ quan, chiến sĩ, được tổ chức thành 5 khung đại đội bổ túc, 2 khung đại đội đào tạo, 1 khung đại đội tập huấn, các phân đội trực thuộc và cơ quan.

Trường Hạ sĩ quan Quân khu có nhiệm vụ đào tạo, bổ túc hạ sĩ quan bộ binh và binh chủng; đào tạo quản trị trưởng đại đội, lưu lượng học viên 1.000 đến 1.100. Biên chế 3 khung tiểu đoàn, các phân đội trực thuộc và cơ quan. Do thời gian gấp, đến ngày 30-4-1977 công tác biên chế, tổ chức mới hoàn thành; hai trường tiếp tục chiêu sinh mở lớp đào tạo, bổ túc học viên theo đúng quy định.

Ngày 30-4-1977, Bộ tư lệnh Quân khu ra Quyết định số 285/QĐ chuyển nhiệm vụ của Đoàn 200 an dưỡng thương binh, bệnh binh. Theo quyết định này, đoàn có nhiệm vụ: Tổ chức thành đơn vị chuyên sản xuất cây công nghiệp, chăn nuôi và sản xuất đồ mộc cho cơ quan Quân khu; tiếp tục nuôi dưỡng thương binh, bệnh binh với quân số khung phục vụ 200 và lưu lượng thương binh, bệnh binh 400.

Cuối tháng 4-1977, Quân khu tổ chức dồn dịch đội hình đóng quân của một số đơn vị, chuyển giao một số đơn vị, công trình cho các Bộ chỉ huy quân sự tỉnh, tổ chức tiểu đoàn kho xưởng công binh, triển khai chuẩn bị cho tổng kiểm kê trang bị khí tài, vật tư, tài sản vào 0 giờ ngày 25-6-1977.
______________________________________________
1. Thượng tá Lê Công Phê - nguyên Sư đoàn trưởng Sư đoàn 304 thay Thượng tá Trịnh Tố Phan làm Chỉ huy trưởng; Thượng tá Hoàng Minh Côn - Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy làm Chính ủy.
2. Trong đợt 1 huấn luyện năm 1977, sau 4 tháng, trung đoàn đã bổ sung 2.500 quân cho Mặt trận 479 Tây Ninh, phiên hiệu lúc giao quân là Đoàn 5.

[chuongxedap]

Trước yêu cầu phát triển của tình hình, tháng 7 năm 1977, Bộ tư lệnh Quân khu quyết định về quân số, tổ chức biên chế lực lượng cho Bộ chỉ huy quân sự các tỉnh Thanh Hoá, Nghệ Tĩnh, Bình Trị Thiên. Bộ chỉ huy quân sự Thanh Hoá quân số là 5.921 người, trong đó lực lượng sẵn sàng chiến đấu 1.730, bao gồm Tiểu đoàn 6 pháo binh, Tiểu đoàn 68 đảo Mê, Đại đội 188 bộ binh, Đại đội 17 công binh, Đại đội 18 thông tin, Đại đội 19 trinh sát + vệ binh, Trường quân sự, Trung đội 25 vận tải, các trạm trại, các cơ quan quân sự huyện, thị xã, tỉnh và 409 quân số lâm thời.

Bộ chỉ huy quân sự Nghệ Tĩnh quân số trực thuộc là 6.137 người, trong đó có 2.183 người thuộc lực lượng sẵn sàng chiến đấu và 154 quân số lâm thời, bao gồm Đại đội 211 bộ binh thuộc huyện Kỳ Sơn, Tiểu đoàn 25 pháo binh, Đại đội 32 đảo Mắt, Trung đội 33 đảo Ngư, Tiểu đoàn 1 và Đại đội 17 công trình, công binh, Đại đội 18 thông tin, Đại đội 23 vệ binh, Trung đội 20 trinh sát, Trung đội 25 vận tải, trạm khách T20, Trường quân sự, bệnh xá, trạm sửa chữa, cơ quan Bộ chỉ huy quân sự tỉnh và các huyện, thành phố Vinh, thị xã Hà Tĩnh.

Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Bình Trị Thiên có quân số trực thuộc là 6.887 người, trong đó quân số sẵn sàng chiến đấu 2.542, lực lượng lâm thời 845, gồm Tiểu đoàn 8 bộ binh, các đại đội 1, 3, 12 bộ binh, Đại đội 2 quân cảnh, các tiểu đoàn pháo binh 6, 14, Đại đội 32 Cồn Cỏ, Tiểu đoàn 7 và Đại đội 17 công binh, Đại đội 18 thông tin, Trung đội 20 trinh sát, Trung đội 25 vận tải, Trường quân sự, các trạm, trại, cơ quan Bộ chỉ huy quân sự tỉnh, thành phố Huế, các thị xã Đồng Hới, Đông Hà, Quảng Trị và các huyện. Do tính chất đặc điểm của tỉnh, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Bình Trị Thiên được tổ chức 1 đại đội kiểm soát quân sự và vệ binh.

Theo chức năng nhiệm vụ quân số lâm thời được bố trí cho các đội quy tập mộ liệt sĩ, công tác chính sách, thu hồi kho tàng, phá gỡ bom mìn, khung tiểu đoàn thu dung thương binh, bệnh binh và tăng cường cho 11 khu đội, thành đội Huế.

Lực lượng xây dựng kinh tế của các tỉnh ở Thanh Hoá gồm Trung đoàn 14, Đoàn 74, Trung đoàn 858 huấn luyện tân binh, đội gạch ngói, Phòng Xây dựng kinh tế. Nghệ Tĩnh có hai Trung đoàn 1 và 2, Trung đoàn 177 huấn luyện tân binh, đội gạch ngói, đội đánh cá, hậu cứ, phòng kinh tế. Bình Trị Thiên có Trung đoàn 6, Trung đoàn 186, Tiểu đoàn 8 đánh cá, Tiểu đoàn 28 sản xuất vôi, xi măng, Phòng Xây dựng kinh tế.

Theo yêu cầu nhiệm vụ mới, Quân khu chấn chỉnh Đoàn 405 thành trường cán bộ quản lý kinh tế trực thuộc Cục Xây dựng kinh tế có nhiệm vụ đào tạo, bổ túc, bồi dưỡng trình độ lý luận quản lý kinh tế cho cả hai lực lượng sẵn sàng chiến đấu và xây dựng kinh tế. Khung nhà trường gồm 88 người (39 sĩ quan), lưu lượng học viên 200 - 250 người.

Tiểu đoàn 732 được chấn chỉnh thành trường sơ cấp xây dựng thuộc Cục Kinh tế. Lưu lượng học viên từ 350 - 400 người. Khung cán bộ, giáo viên, nhân viên 130 người (có 28 sĩ quan).

Ngày 20-5-1977, Bộ tư lệnh Quân khu ban hành 3 quyết định về tổ chức trong Ngành Hậu cần Quân khu gồm: Quyết định về tổ chức, biên chế Trường Hậu cần Quân khu, gồm: 3 khoa Quân y, Quân nhu, Kỹ thuật với 540 học viên khoa; Lái xe 500 học viên. Quân số khung có 85 sĩ quan và 317 hạ sĩ quan, chiến sĩ. Quyết định tổ chức đội tập huấn trực thuộc Cục Hậu cần Quân khu để tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, nhân viên hậu cần Quân khu với lưu lượng học viên thường xuyên từ 220 - 250 người. Cục Hậu cần phân công cán bộ các phòng làm giáo viên giảng dạy. Khung tập huấn có 4 sĩ quan và 23 hạ sĩ quan, chiến sĩ. Đồng thời quyết định Thiếu tá Đinh Trọng Thoan, bác sĩ, Trưởng phòng Quân y Quân khu làm Chủ tịch Hội đồng giám định y khoa thay đồng chí Đặng Đình Thức chuyển công tác đi nơi khác. Hội đồng có 3 ủy viên, gồm Thiếu tá Văn Đức Minh, bác sĩ Phó phòng Quân y; Trung tá Phan Duy Sơ, Phó phòng Chính sách; Đại úy Lê Vĩnh Hiền, Viện phó Viện quân y 4.

Trước yêu cầu khối lượng giám định y khoa lớn, ngày 23 tháng 8, Bộ tư lệnh Quân khu thành lập Hội đồng giám định y khoa phụ trách khu vực phía nam Quân khu thuộc Viện quân y 268, gồm Thiếu tá Đoàn Thông, Viện phó - Chủ tịch; Thiếu tá Lưu Văn Thắng, bác sĩ - Phó chủ tịch; Trung tá Lê Phước Thanh, Chính ủy viện - Ủy viên, Thượng úy, bác sĩ Hoàng Văn Khôi và Thượng úy, bác sĩ Nguyễn Nghĩa là Ủy viên; Chuẩn úy, quân y sĩ Nguyễn Đắc Vẫy, thư ký Hội đồng.

Theo Quyết định số 77/QP của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Tổng Tham mưu trưởng, ngày 28-5-1977 Bộ tư lệnh Quân khu quyết định tổ chức biên chế cơ quan Cục Xây dựng kinh tế¹; biên chế Ban Thanh tra Quân khu; thành lập trung đoàn xây dựng cơ bản trực thuộc Quân khu mang phiên hiệu Trung đoàn 105.

Thực hiện phương châm tinh giản cơ quan, nâng cao chất lượng sự lãnh đạo, chỉ đạo, Bộ tư lệnh Quân khu tiến hành chấn chỉnh tổ chức điều chỉnh biên chế ở các cơ quan Quân khu; đồng thời tổ chức một trung đội xe chuyên chở cán bộ, chiến sĩ đi công tác, đi phép trên các tuyến Vinh - Nam Đàn; Vinh - Huế; Vinh - Nghĩa Đàn; hợp nhất Phòng Dạy nghề thương binh với Phòng sản xuất tiết kiệm thành Phòng sản xuất - tiết kiệm trực thuộc Cục Hậu cần Quân khu.

Trong điều kiện đời sống gặp nhiều khó khăn, giao thông vận tải còn quá nhiều bất cập, việc tổ chức các chuyến xe trên các tuyến và tổ chức các trạm đón tiếp quân nhân đã góp phần tích cực tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ, chiến sĩ; góp phần giảm bớt mật độ tập trung xếp hàng đợi chờ xe cộ ở các bến, các ga; đặc biệt là giải quyết một bước tương đối cơ bản tình trạng giả danh quân nhân, trà trộn làm điều phi pháp, gây mất trật tự, an toàn nơi công cộng đông người.
_____________________________________________
1. Theo quyết định Bộ Quốc phòng ban hành ngày 17-5-1977: Cục Xây dựng kinh tế có 4 đồng chí trưởng - phó chính trị và phó chuyên môn ở cấp Cục, 7 phòng: Tham mưu - kế hoạch; Xây dựng cơ bản; Nông - lâm; Cơ quan vật tư xe máy; Tổ chức lao động tiền lương; Tài vụ; Chính trị và Ban Hành chính.

[chuongxedap]

Triển khai thực hiện chỉ thị của Thường vụ Quân khu ủy về xây dựng đơn vị cơ sở vững mạnh toàn diện (15-5-1977) và chỉ thị về công tác chính trị đối với lực lượng làm nhiệm vụ xây dựng kinh tế (18-5-1977), các đồng chí lãnh đạo, chỉ huy cơ quan, đơn vị đã tăng cường công tác chỉ đạo, kiểm tra trực tiếp các cơ sở. Các đoàn cán bộ cơ quan Quân khu bám sát các “điểm” chỉ đạo. Mục đích là tập trung sức xây dựng đơn vị cơ sở vững mạnh, tiến bộ đồng đều, vững chắc, toàn diện và thống nhất, tập trung vào việc nâng cao chất lượng, đưa vào chế độ, nền nếp hoạt động, theo yêu cầu: Đơn vị nào, địa phương nào, lĩnh vực công tác nào cũng trưởng thành, tiến bộ. Xây dựng đơn vị cơ sở vững mạnh, kết hợp chặt chẽ với việc xây dựng trung đoàn, sư đoàn và tỉnh mạnh.

Đối với lực lượng làm nhiệm vụ xây dựng kinh tế, việc thường xuyên nâng cao giác ngộ xã hội chủ nghĩa và phương hướng nhiệm vụ quân sự, được đặt thành một trọng tâm của công tác chính trị làm cho cán bộ, chiến sĩ nhất trí cao, tuyệt đối tin tưởng vào đường lối xây dựng kinh tế của Đảng và Nhà nước; làm cho mỗi đơn vị, mỗi người không ngừng củng cố quyết tâm, gắn bó tình cảm, trách nhiệm đối với nhiệm vụ Đảng giao.

Các đơn vị dân quân tự vệ và các lực lượng thường trực quán triệt những quy định của Bộ về sẵn sàng chiến đấu. Đối với dân quân tự vệ, tăng cường trạng thái sẵn sàng chiến đấu theo quy định 3 cấp: thường xuyên, tăng cường, lên cao và 3 cấp báo động. Báo động cấp 3 là cấp thấp nhất, có một thời gian để hành động sau khi nhận lệnh, nhưng chưa triển khai. Cấp 2 là sẵn sàng chiến đấu cao hơn cấp 3, các cơ sở chuẩn bị sẵn sàng nổ súng khi có lệnh. Cấp 1 đã triển khai hoàn toàn tại vị trí chiến đấu đợi lệnh nổ súng.

Đối với các lực lượng thường trực có 3 trạng thái: thường xuyên, tăng cường, cao nhất và có 3 cấp báo động. Cấp 3 là sẵn sàng về mọi mặt để cơ động chiến đấu, nhưng chưa triển khai. Cấp 2 đủ để cho bộ đội kịp triển khai chiến đấu, chủ động nổ súng trước địch. Cấp 1 đã triển khai hoàn toàn, sẵn sàng nổ súng (bộ binh sẵn sàng xuất kích, pháo sẵn sàng bắn, máy bay sẵn sàng cất cánh, tàu thuyền sẵn sàng rời bến).

Nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu bao gồm cả bảo vệ Tổ quốc chống ngoại xâm; đồng thời chủ động nắm chắc tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, sẵn sàng phối hợp với các lực lượng khác khi có yêu cầu; thực hiện các nhiệm vụ đột xuất như chống bão lụt, chống cháy nổ, chống hạn, cấp cứu nhân dân khi có thiên tai, hỏa hoạn.

Ngày 8-9-1977, Bộ tư lệnh quyết định giải thể cơ quan Văn phòng Bộ tư lệnh Quân khu, hoàn thành trước ngày 20 tháng 9. Những việc liên quan đến cơ quan nào thì cơ quan đó căn cứ chức trách phục vụ Bộ tư lệnh và có một thư ký giúp việc Tư lệnh.

Cùng ngày 8-9, Bộ tư lệnh ra các quyết định: Giải thể Ban Chính trị của Bộ Tham mưu Quân khu, sắp xếp một số cán bộ làm công tác chính trị gồm 1 hiệp lý viên, 1 trợ lý tổ chức, chính sách, cán bộ, 1 trợ lý câu lạc bộ, 2 nhân viên thống kê Phòng Quản lý hành chính; quyết định chuyển giao cơ sở sản xuất Đồng Nông (kể cả Phòng sản xuất) thuộc Trường Quân chính Quân khu về Cục Hậu cần; tổ chức tiểu đoàn đánh cá biển (phiên hiệu Tiểu đoàn 14 Nguyễn Viết Xuân) trực thuộc Cục Hậu cần gồm 175 người, trong đó có 10 sĩ quan. Tổ chức bộ phận B77 trực thuộc Cục Chính trị Quân khu gồm 23 người (có 20 sĩ quan) làm nhiệm vụ công tác bảo vệ Đảng, bảo vệ quân đội dưới sự chỉ đạo nghiệp vụ của Tiểu ban đặc biệt Quân khu ủy¹. Chuyển giao bệnh xá Quân khu bộ thuộc Cục Hậu cần về trực thuộc Bộ Tham mưu. Bệnh xá, đồng thời là tổ chức quân y của cơ quan Bộ tư lệnh, gồm 27 quân nhân và công nhân viên quốc phòng, quân nhân chuyên nghiệp (2 bác sĩ là sĩ quan, 6 y sĩ, 5 y tá, 1 dược trung, 1 hoá nghiệm, 3 dược công, 5 nấu ăn, tiếp phẩm, 1 tài vụ, 1 quản lý); lưu lượng 30 giường bệnh. Tổ chức trạm chế biến trực thuộc Cục Hậu cần, biên chế 50 người (do 1 sĩ quan phụ trách), nhằm góp phần giải quyết những khó khăn, thiếu thốn cho các cơ quan và bộ đội đứng chân trên địa bàn phụ cận, khắc phục tình trạng ăn mì hạt, bo bo, mì luộc kéo dài. Đồng thời, giúp các đơn vị học tập kinh nghiệm, vận dụng rộng rãi trong Quân khu.

Trên cơ sở thực tế các đơn vị và tình hình ở các cơ sở, ngày 20-12-1977, Trung tướng Lê Quang Hoà thay mặt Thường vụ Quân khu ủy và Bộ tư lệnh Quân khu gửi thư đến toàn thể cán bộ, chiến sĩ, đảng viên, đoàn viên, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên quốc phòng trong Quân khu. Sau khi đánh giá thành tích Quân khu đạt được, đồng chí Trung tướng Lê Quang Hoà nhắc lại lời Bác Hồ dạy cán bộ: "Từ tiểu đội trưởng trở lên, từ Tổng tư lệnh trở xuống phải săn sóc đời sống vật chất - tinh thần của đội viên, phải xem đội viên như chân tay, ruột thịt, phải hiểu nguyện vọng và thắc mắc của đội viên..." và kêu gọi, động viên cán bộ, chiến sĩ toàn Quân khu cố gắng tạo bước nhảy vọt vượt bậc trong tổ chức đời sống tinh thần, vật chất của bộ đội.

Trong những năm đầu Tổ quốc thống nhất, quân dân Quân khu 4 vừa khẩn trương khôi phục sau chiến tranh, chấn chỉnh tổ chức biên chế, triển khai bố trí lực lượng, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, đồng thời tham gia xây dựng kinh tế đất nước, kết hợp kinh tế với quốc phòng tạo cơ sở để tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn trong những năm tiếp theo, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.
______________________________________________
1. Tiểu ban này do đồng chí Đại tá Phan Văn Đường - Ủy viên Thường vụ Quân khu ủy, Phó chính ủy kiêm Chủ nhiệm Chính trị Quân khu trực tiếp phụ trách. Các trưởng phòng cán bộ, tổ chức, bảo vệ, quân pháp, Văn phòng kiểm tra là ủy viên. Tiểu ban có nhiệm vụ giúp Quân khu ủy nghiên cứu, khai thác mọi nguồn tài liệu thu được của địch, phát hiện, xác minh rõ, kết luận chính xác những vấn đề liên quan âm mưu, thủ đoạn ly gián, chia rẽ, phá hoại nội bộ ta...