Quân khu 4 - Lịch sử xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (1975 - 2005)

[chuongxedap]

*

*         *

Những tháng cuối năm 1980, các thế lực thù địch tiếp tục chống phá cách mạng nước ta. Đối phương không ngừng đe dọa “Dạy bài học thứ hai”, thường xuyên dùng lực lượng áp sát biên giới, đe dọa chiến tranh, nhất là phía Bắc Việt Nam và Bắc Lào.

Quán triệt Nghị quyết của Bộ Chính trị và Chỉ thị của Quân ủy Trung ương, ngày 25-11-1980, Bộ tư lệnh Quân khu ban hành Mệnh lệnh tác chiến gửi Bộ chỉ huy quân sự Thanh Hoá, Bộ chỉ huy quân sự Nghệ Tĩnh, Bộ chỉ huy quân sự Bình Trị Thiên giao 5 nhiệm vụ cụ thể về chiến đấu, nâng cao chất lượng phòng thủ; về chuẩn bị kế hoạch, lực lượng cơ sở quần chúng, căn cứ địa, bảo đảm hậu cần - kỹ thuật tại chỗ để đánh thắng địch trong tình huống chiến tranh diễn biến phức tạp kéo dài, kiên quyết giữ vững hậu phương trực tiếp của chiến trường chính; sẵn sàng chi viện nhân lực, vật lực và cơ động lực lượng đi chiến trường chính hoặc làm nghĩa vụ quốc tế.

Thực hiện nhiệm vụ tập trung sức mạnh tổng hợp, tiếp tục nâng cao chất lượng thế trận phòng thủ hệ thống 1, Quân khu xác định trọng điểm của mỗi tỉnh, trong đó Thanh Hoá gồm khu vực thị xã Sầm Sơn, Quảng Xương, Hoằng Hoá, Tĩnh Gia. Nghệ Tĩnh từ Diễn Châu vào Nghi Xuân, bao gồm thành phố Vinh; khu vực Quỳnh Lưu, khu vực đèo Ngang. Bình Trị Thiên gồm: khu vực nam - bắc Cửa Việt, Đông Hà, xây dựng Huế thành thành phố chiến đấu.

Về nhiệm vụ xây dựng lực lượng, hai tỉnh Thanh Hoá và Nghệ Tĩnh phấn đấu nâng tỷ lệ dân quân so với dân số trong năm 1980 lên 18%, làm tiền đề và cơ sở để tăng lên 20% trong 5 năm (1981-1985). Tỉnh Bình Trị Thiên do đặc điểm riêng, năm 1980 phấn đấu 11%, nhưng đến những năm 1981-1985 phải đạt 20%. Đó là mức phấn đấu nghiêm túc, quyết liệt để đáp ứng yêu cầu phát triển và biến động của tình hình nhiệm vụ, chủ động đánh thắng địch trong tình huống chiến tranh phức tạp kéo dài¹.

Theo tư tưởng chỉ đạo "Tổ chức lực lượng đúng quy định biên chế của Bộ, không có người thừa và người ít việc", Quân khu rà soát toàn bộ các tổ chức, trước hết là các đơn vị chủ lực cơ động, các đảo, tuyến biển, biên giới, các cơ quan quân sự địa phương, cơ quan Quân khu. Theo chủ trương đó, hai Sư đoàn 441 và 442 huấn luyện chiến sĩ mới được bổ sung thêm nhiệm vụ mới: Trong thời bình, hai sư đoàn chuyên trách huấn luyện chiến sĩ mới, trong đó có 1/3 huấn luyện sử dụng được các loại vũ khí hoả lực bộ binh; tiếp nhận huấn luyện quân thu gom; là sư đoàn dự bị động viên trên từng địa bàn đóng quân, đảm nhiệm chiến đấu một khu vực. Đồng thời quản lý, huấn luyện quân dự bị và tham gia xây dựng huyện pháo đài theo nhiệm vụ chiến đấu và làm nhiệm vụ khác được Quân khu giao².

- Khi có chiến tranh, hai Sư đoàn 441 và 442 sẽ chuyển thành sư đoàn bộ binh chiến đấu, gồm có: 2 khung trung đoàn bộ binh sẽ động viên quân dự bị ở các địa phương tổ chức thành 2 trung đoàn bộ binh hoàn chỉnh. Sư đoàn tiếp nhận thêm 1 trung đoàn bộ binh, 1 trung đoàn pháo binh, một số đại đội; tiểu đoàn trực thuộc sư đoàn điều động từ lực lượng dự bị động viên của tỉnh theo phương án phòng thủ đã quy định. Một bộ phận của cơ quan sư đoàn cũ và 3 - 4 khung tiểu đoàn tách ra tiếp tục làm nhiệm vụ huấn luyện chiến sĩ mới.

Để bảo đảm chỉ thị được thực hiện thống nhất, đặc biệt là khi có chiến tranh, Bộ tư lệnh Quân khu trực tiếp giao nhiệm vụ và tổ chức hiệp đồng giữa Bộ chỉ huy quân sự hai tỉnh và sư đoàn. Căn cứ vào nhiệm vụ được giao, hai bên quán triệt thực hiện các chế độ ngày càng nên nếp³.

Sau khi chỉ đạo cho cả ba tỉnh diễn tập chiến thuật đánh quân địch đổ bộ đường biển cho thủ trưởng và cơ quan chỉ huy huyện, tỉnh trên các hướng chủ yếu, có bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân tự vệ tham gia, Quân khu tiếp tục chỉ đạo củng cố thế trận ở tuyến 1; tăng cường củng cố sửa chữa công sự chiến đấu, tăng cường trang bị quân số, bổ sung các nhu cầu bảo đảm; trồng cây ven biển tạo vành đai xanh trên tuyến phòng thủ. Kết thúc đợt diễn tập, tổ chức rút kinh nghiệm diễn tập xã, cụm chiến đấu liên hoàn và pháo đài quân sự huyện, liên huyện.
______________________________________________
1. Riêng bộ đội biên phòng 3 tỉnh trước mắt giữ nguyên quân số. Thanh Hóa 33 đầu mối 2.571 người (có 307 sĩ quan, 33 nữ), Bình Trị Thiên 43 đầu mối 2.654 người (có 410 sĩ quan, 21 nữ). Bộ đội địa phương 3 tỉnh 13.399 (Thanh Hoá 4.556, Nghệ Tĩnh 4.650, Bình Trị Thiên 4.193). Cục Biên phòng Quân khu biên chế 40 người, có 35 sĩ quan.
2. Để chủ động trước tình hình mới, cả hai Sư đoàn vẫn giữ vững lưu lượng huấn luyện chiến sĩ mới, từ 9.000 - 9.500 người mỗi khoá theo chỉ tiêu Bộ Quốc phòng giao. Tổng quân số khung là 2.140, 15 tiểu đoàn, nay mỗi sư đoàn giảm 1 khung tiểu đoàn tăng thêm cơ quan sư đoàn, tổ chức 2 cơ quan tương đương cấp trung đoàn (mỗi khung quản lý 5 khung tiểu đoàn - khi cần thiết sẽ phát triển thành 3 khung tiểu đoàn bộ binh và các khung đại đội trực thuộc).
3. Ngày 27-5-1980 Quân khu chỉ thị bổ sung: tháng 6 tổ chức hiệp đồng, dần đưa vào nến nếp, chế độ.

[chuongxedap]

Thực hiện quyết định (ngày 8-5-1980) của Bộ Tổng Tham mưu, các tỉnh tổ chức thêm Ban khảo sát phân giới cắm mốc thuộc Phòng Biên giới Bộ chỉ huy quân sự tỉnh. Biên chế mỗi ban 10 người. Nhiệm vụ của ban này là: Giúp Bộ chỉ huy quân sự tỉnh đề xuất với cấp trên về kế hoạch khảo sát, phân giới cắm mốc trong địa bàn tỉnh; chỉ đạo các lực lượng vũ trang tỉnh thực hiện nhiệm vụ khảo sát, phân giới cắm mốc; làm lực lượng nòng cốt trong đoàn phân giới cắm mốc của tỉnh; thu thập quản lý hồ sơ, tài liệu có liên quan đến khảo sát, phân giới cắm mốc và các cột mốc biên giới.

Nhiều vấn đề cơ bản trong xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân được đưa dần vào cơ chế lãnh đạo, điều hành của Đảng, chính quyền ở các tỉnh Nghệ Tĩnh, Thanh Hoá, Bình Trị Thiên.

Kế hoạch sẵn sàng động viên phục vụ nhu cầu quốc phòng khi có chiến tranh được Hội đồng Chính phủ¹ giao cho Bộ trưởng Quốc phòng có trách nhiệm phối hợp với thủ trưởng các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan trực thuộc Hội đồng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đôn đốc các đơn vị trực thuộc triển khai gấp việc ký kết các hợp đồng cụ thể về kế hoạch sẵn sàng động viên khi có chiến tranh. Theo quyết định này chỉ tiêu được giao cho các tỉnh Quân khu 4 gồm: Tỉnh Thanh Hoá tuyển 5.700 người (có 700 nữ), 400 công nhân kỹ thuật (cơ và điện là 230, lái và sửa ô tô máy kéo 170), 102 xe ô tô, 1.300 giường bệnh, 10.000 cuốc bộ binh. Tỉnh Nghệ Tĩnh tuyển 7.300 người (800 nữ), công nhân kỹ thuật 250 (cơ và điện 200, lái và sửa ô tô máy kéo 50), 100 xe ô tô, 1.250 giường bệnh, 10.000 cuốc bộ binh. Tỉnh Bình Trị Thiên tuyển 5.500 người (500 nữ), công nhân kỹ thuật 270 (cơ và điện 200, lái và sửa ô tô máy kéo 70), 88 xe ô tô. Riêng tỉnh Thanh Hoá được giao chuẩn bị chế thử đạn cối 60mm.

Ngày 25 tháng 2, Hội đồng Chính phủ ban hành quyết định về kế hoạch tuyển quân: Ngày 15-3-1980, kế hoạch sẵn sàng động viên được gửi lên Thủ tướng Chính phủ và Ủy ban kế hoạch Nhà nước tổng hợp báo cáo với Thường trực Hội đồng chính phủ. Nếu chiến tranh xảy ra, thì kế hoạch này coi như Mệnh lệnh chiến đấu. Các cơ quan, địa phương thuộc Quân khu 4 có trách nhiệm thi hành thật nghiêm chỉnh để bảo đảm phục vụ chiến đấu bảo vệ vững chắc Tổ quốc.

Đồng thời với chuẩn bị kế hoạch sẵn sàng động viên Quân khu phải tuyển chọn 22.400 người (có 200 nữ) để đào tạo các ngành nghề cho Bộ Quốc phòng. Trong số đó có 1.700 đào tạo trung cấp kỹ thuật; 300 cơ yếu; 2.000 lái xe ô tô, 200 báo vụ 15W; 1.500 thợ sơ cấp các loại; 100 lái xe xích...

Trong năm 1980 nhiệm vụ đào tạo, bổ túc cán bộ thuộc các trường, lớp Quân khu và các đơn vị được giao cao hơn các năm. Trường Quân chính Quân khu từ 1.200 - 1.300 học viên; Trường Đảng 250; Trường Hậu cần 110; Trường Văn hoá 1.100 - 1.200; Trường Quân chính Thanh Hoá và Nghệ Tĩnh mỗi nơi 1.000; Bình Trị Thiên 600. Các đội huấn luyện: Pháo binh (Trung đoàn 16) 130; Công binh (Trung đoàn 414) 65; Cao xạ (Trung đoàn 283) 40; Thông tin 65; Trinh sát (Tiểu đoàn 12) đều phải bảo đảm mức chiêu sinh từ 100 học viên trở lên.

Để tập trung sự chỉ đạo, rút gọn biên chế, Quân khu sáp nhập các trường Quân khu 4 và Quân đoàn 65 (gồm Trương Quân chính, Trường Hạ sĩ, Trường Hậu cần, Trường Kỹ thuật, Trường Văn hoá)².

Việc sáp nhập bắt đầu từ ngày 1-5-1980, tiến hành từng bước chặt chẽ. Trừ Trường Kỹ thuật - căn cứ vào thời gian bàn giao của Trường Hậu cần Quân đoàn 2 sẽ di chuyển vào cuối tháng 9-1980, còn tất cả các trường Quân chính, Hạ sĩ, Hậu cần dời từ Nghệ An vào Phú Bài trong hai tháng 5 và 6, kịp khai giảng năm học mới đúng ngày 1-7-1980. Cuộc hành quân đường dài diễn ra trong điều kiện phương tiện vận chuyển khó khăn, gấp rút, nhưng các trường chấp hành nghiêm túc, bảo đảm an toàn, đúng thời gian quy định.

Các trung đoàn 167 và 223 thuộc Cục Xây dựng kinh tế chuyển thuộc quyền chỉ huy, quản lý của Cục Hậu cần Quân khu. Quân số được tính trong lực lượng xây dựng, thuộc ngân sách quốc phòng.

Theo quyết định ngày 12-4-1980 của Bộ trưởng Quốc phòng, các cơ quan và đơn vị xây dựng kinh tế thuộc Quân khu 4 gồm Cục Xây dựng kinh tế, Trường Quản lý kinh tế, Đội khảo sát, Tiểu đoàn 54 làm đá, tiểu đoàn vận tải; các trung đoàn 223 và 167 giải thể.

Cùng trong thời gian này, 10 nam chiến sĩ và 5 nữ thuộc Quân khu 4 được điều động về Quân chủng Phòng không - Không quân để tổ chức đơn vị dù; 1 tiểu đoàn xe tăng thuộc Trung đoàn 206 được điều động bổ sung cho Lữ đoàn 405 thuộc Đặc khu Quảng Ninh. 39.900 tân binh (37.900 nam) được tuyển và bàn giao trong đợt 1 cho 16 đầu mối³.
___________________________________________
1. Quyết định 58/CP ngày 25-1-1980 của Hội đồng Chính phủ, Bộ trưởng Quốc phòng ký hợp đồng với Ủy ban nhân dân ba tỉnh trong Quân khu thống nhất làm văn bản ký kết theo các chỉ tiêu Chính phủ giao.
2. Chỉ thị ngày 20-4-1980.
3. Điều ở Thanh Hóa 13.300 (12.600 nam), Nghệ Tĩnh 17.900 (16.900 nam), Bình Trị Thiên 8.700 (8.400 nam) giao cho Quân khu 4: 25.700 (24.800 nam), Quân đoàn 1: 200 nữ. Quân đoàn 3: 2.200 (2.000 nam), Binh đoàn 678: 4.700 (4.500 nam), Không quân: 2.200 (2.000 nam). Hải quân 1.200 (1.000 nam), Bộ tư lệnh Đặc công 300 (200 nam), Thiết giáp 1.600 nam. Thông tin 500 nam, Công binh 1.200 nam, Hoá học 100 nam.

[chuongxedap]

Hội đồng hậu cần của các tỉnh bắt đầu hoạt động dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ủy ban nhân dân tỉnh. Hội đồng có đủ các thành viên là các ngành lương thực, y tế, giao thông vận tải, thương nghiệp, công nghiệp, bưu điện, tài chính, giáo dục. Chỉ trong vài tháng Hội đồng đã huy động được lượng dự trữ 16.050 tấn lương thực, (Nghệ Tĩnh 5.600 tấn, Thanh Hoá 5.250 tấn, Bình Trị Thiên 5.200 tấn).

Kế hoạch đăng ký, quản lý, huấn luyện quân dự bị động viên đợt 2 năm 1980 tiếp tục thực hiện đạt kết quả tốt ở Sư đoàn 359, hai Trung đoàn 841 và 842.

Kế hoạch xây dựng công trình chiến đấu năm 1980¹ (trong đó Quân khu đảm nhận 17 điểm tựa cấp đại đội, 13 đại đội pháo dã chiến cho các tỉnh, các đảo, 2 sở chỉ huy Quân khu phía trước và cơ bản, 9 sở chỉ huy của tỉnh, huyện, trung đoàn) được xúc tiến khẩn trương cùng với hệ thống vật cản, chướng ngại, bao gồm trồng cây các loại trên chiều dài 120km dọc bờ biển kết hợp "vật cản nổ và không nổ" ở vùng trọng điểm.

Việc tập huấn, bồi dưỡng kỹ thuật sản xuất lương thực, thực phẩm triển khai theo bài bản, gắn liền với phổ biến kinh nghiệm tiên tiến của các đơn vị điển hình tự túc 7 tháng đến 12 tháng lương thực, thực phẩm, góp phần tích cực đưa lại những chuyển biến mới về nhận thức, tư tưởng, chất lượng và hiệu quả mới.

Quá trình triển khai các công tác toàn diện, đồng đều, khẩn trương, Quân khu chú trọng các nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm chỉ đạo thực hiện. Xây dựng pháo đài quân sự huyện mạnh được Quân khu xác định là một chủ trương lớn, là một vấn đề then chốt để chuẩn bị chiến tranh nhân dân địa phương.

Quân khu và tỉnh thống nhất yêu cầu cụ thể theo từng thời gian trên địa bàn những huyện cần tập trung chỉ đạo phải đạt bằng được trong vòng 6 tháng cuối năm 1980: Huyện có sự phát triển toàn diện về sản xuất, đời sống nhân dân được nâng dần lên; trị an thật tốt, quốc phòng mạnh thêm. Mỗi huyện xác lập được một văn kiện cơ bản chính thức đã qua nghiên cứu, thực nghiệm và kết luận chu đáo, kỹ lưỡng. Nhiệm vụ hoàn chỉnh xây dựng pháo đài quân sự huyện lần này phải do cơ quan quân sự tỉnh và huyện chịu trách nhiệm mọi mặt về kết quả đạt được, dưới sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của cấp ủy địa phương. Bộ chỉ huy quân sự các tỉnh có kế hoạch chỉ đạo các huyện triển khai thực hiện đúng nội dung, phương hướng.

Ở các huyện trọng điểm của hai tỉnh Thanh Hoá và Nghệ Tĩnh, Bộ tư lệnh Quân khu tăng cường cho mỗi tỉnh 2 sư đoàn phối thuộc cùng cơ quan quân sự tỉnh, thành, huyện, thị tổ chức thực hiện các nhiệm vụ theo yêu cầu xây dựng pháo đài chiến đấu. Ở Thanh Hoá có Sư đoàn 442 và Sư đoàn 358. Ở Nghệ Tĩnh có hai sư đoàn 359 và 441.

Quân khu quy định rõ: "Các sư đoàn nói trên vừa có nhiệm vụ thường xuyên, vừa có nhiệm vụ chiến đấu trong hệ thống phòng thủ của tỉnh". Trong đợt công tác đột phá 6 tháng từ tháng 6 đến tháng 11-1980 chia làm 3 bước², nhiệm vụ các sư đoàn cùng các địa phương được quy định: Cùng Bộ (ban) chỉ huy quân sự làm chuyên gia cho cấp ủy (chính quyền) xây dựng hoàn chỉnh phương án tác chiến của pháo đài quân sự huyện. Chuẩn bị chiến trường cho sư đoàn sẵn sàng làm nhiệm vụ chiến đấu. Thực hành chỉ huy chiến đấu phòng thủ trong thế trận chiến tranh nhân dân địa phương

Đối với Quân đoàn 65, Mệnh lệnh về tác chiến và xây dựng của Bộ tư lệnh Quân khu đặt cơ sở cho phương hướng nhiệm vụ cơ bản của quân đoàn là: Phối hợp chặt chẽ với lực lượng tại chỗ tiến hành các chiến dịch tiến công, phản công kiên quyết đánh thắng địch trong mọi tình huống trên địa bàn Quân khu. Hướng chủ yếu là Thanh Nghệ Tĩnh; hướng quan trọng là Bình Trị Thiên và hướng phối hợp là Quảng Nam - Đà Nẵng, sẵn sàng cơ động lên chiến trường phía Tây làm nhiệm vụ quốc tế, chủ yếu trên tuyến đường 7, đường 8; chú ý khu vực Cánh Đồng Chum (Xiêng Khoảng). Trước mắt, cần phối hợp chặt chẽ với địa phương, kiên quyết ngăn chặn, dập tắt kịp thời các vụ gây rối, phá hoại, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Đồng thời, tham gia xây dựng công trình phòng thủ, chống thiên tai, bão lụt ở các khu vực được phân công.

Sau một thời gian khắc phục khó khăn, lúng túng về nơi ăn ở, vị trí đóng quân, quân khu và quân đoàn tập trung củng cố quân đoàn; xác định nhiệm vụ, biên chế, tổ chức, quan hệ lãnh đạo, chỉ huy, điều chỉnh, bổ sung, tăng cường lực lượng chiến đấu (bao gồm bộ binh, binh chủng kỹ thuật, bổ sung quân số chiến đấu, hoả lực) nghiên cứu xác định đội hình bố trí của quân đoàn và giải quyết một số vấn đề cụ thể, bức thiết³.

Với 3 sư đoàn bộ binh, 5 trung đoàn binh chủng và đủ các đơn vị bảo đảm, phục vụ (6 tiểu đoàn, 2 đại đội, 1 trung đội chỉ huy phòng không, 2 đội điều trị, 1 đội vệ sinh phòng dịch) đứng chân trên các vị trí then chốt, chủ yếu, Tư lệnh quân đoàn khẩn trương triển khai chỉ lệnh sẵn sàng chiến đấu cho quân đoàn và từng đơn vị. Căn cứ vào tình hình, nhiệm vụ các đơn vị trên từng khu vực Tư lệnh Quân khu, quân đoàn xác định trạng thái sẵn sàng chiến đấu cụ thể cho từng đơn vi (cao, tăng cường hoặc thường xuyên). Yêu cầu cao nhất là thực hiện đúng tinh thần Chỉ lệnh số 47/QP (22-3-1980) và Công văn 123/TM (2-5-1980) của Bộ Tổng Tham mưu: "Đề cao cảnh giác, từng ngày, từng giờ, từng phút phải luôn sẵn sàng chiến đấu kịp thời đánh bại mọi âm mưu và hành động phá hoại, tiến công xâm lược của địch", luôn luôn "nắm chắc tình hình địch, giữ vững thông tin liên lạc, để khi phát hiện âm mưu, hành động tiến công của địch thì kịp thời chuyển lên trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao theo quyền hạn quy định"⁴.
_______________________________________________
1. Ngoài số do Quân khu làm, các đơn vị, địa phương triển khai tiếp một khối lượng xây dựng công trình lớn, chú trọng công sự xây lắp, đúc để làm nòng cốt. Tính riêng công sự vũ khí từ trung liên đến 12,7 ly là 425 cái, hầm đạn 414 cái, hầm cấp cứu thương binh 35 cái, chứa lương thực 35 cái, pháo 85 và 130: 64 khẩu, sở chỉ huy cấp đại đội 28 cái, đài quan sát 44 cái, bể dự trữ nước 108 cái, cải tạo 250m hang, đào lát 80m đường hầm.
2. Bước 1: chuẩn bị, bước 2: thực hành, bước 3: sơ kết.
3. Theo Mệnh lệnh của Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân ngày 6-9-1980, việc chuyển sở chỉ huy quân đoàn, cơ quan và đơn vị trực thuộc đóng ở Phú Bài về địa điểm mới, hoàn thành trước ngày 30-11-1980: Trung đoàn 284 về Giang Sơn (Tân Kỳ) trước ngày 30-9-1980, Sư đoàn 342 từ Đà Nẵng về Cam Lộ - Đồng Lâm - đường 9 trước ngày 30-9-1980. Sở chỉ huy quân đoàn, cơ quan, đơn vị trực thuộc về Nghĩa Thuận (Nghĩa Đàn), Quỳnh Tân (Quỳnh Lưu) trước ngày 30-11-1980. Sở chỉ huy bắt đầu làm việc ở nơi mới từ 0 giờ ngày 30-11-1980.
4. Theo kế hoạch rút quân tình nguyện, ngày 10-12-1980, Sư đoàn 341 mới hoàn thành chuyển quân từ vị trí tập kết "cua chữ V" (Tây Bắc Bát Tam Băng - Campuchia) về vùng Quỳnh Châu, Quỳnh Tam (Quỳnh Lưu), Nghĩa Thuận (Nghĩa Đàn).

[chuongxedap]

Trong số các đơn vị cấp sư đoàn của quân đoàn, buổi đầu do đặc điểm riêng (hầu hết tân binh tuyển ở các tỉnh phía Nam, chưa quen gian khổ), nên số quân bỏ ngũ ở Sư đoàn 342 chiếm tỷ lệ cao. Sau cuộc hành quân đường dài về tập trung xây dựng, củng cố, sư đoàn đã nhanh chóng chấn chỉnh bảo đảm quân số như các đơn vị bạn.

Các đơn vị trong quân đoàn đã tham gia cùng lực lượng tại chỗ kiểm tra theo hệ thống từng cấp, diễn tập theo phương án tác chiến; trong đó đỉnh cao là diễn tập chiến dịch đánh địch đổ bộ đường biển do Quân khu chỉ đạo tiến hành ở các tỉnh Thanh Hoá, Nghệ Tĩnh, Bình Trị Thiên với quy mô tác chiến binh chủng hợp thành, kết hợp ba thứ quân, hai phương thức tác chiến trên nền chiến tranh nhân dân địa phương ở các tuyến phòng thủ ven biển.

Việc triển khai đội hình của quân đoàn chủ lực kết hợp với tiến độ và chất lượng xây dựng làng xã, khu phố, công, nông, làm trường, xí nghiệp chiến đấu, xây dựng các điểm tựa, cụm điểm tựa đã từng bước gắn chặt với quy hoạch kinh tế - quốc phòng, kết hợp chặt chẽ sản xuất với chiến đấu.

Tổ chức hệ thống chiến đấu tiền tiêu trên biển - đảo, lấy đảo làm nòng cốt. Lực lượng dân quân tự vệ đánh cá được tổ chức thành các hải đội nhân ra rộng khắp các huyện ven biển, trọng điểm là Quảng Xương, Tĩnh Gia, Nghi Lộc, Quỳnh Lưu, Nghi Xuân, Bến Hải, Triệu Hải.

Trên hệ thống phòng thủ tuyến 1 trước tiền duyên mép nước, tổ chức hệ thống phòng ngự trận địa của pháo đài quân sự huyện, bao gồm khu vực phòng thủ của trung đoàn, các cụm điểm tựa cỡ tiểu đoàn phía trước và các làng xã chiến đấu cũng theo hình thức điểm tựa, cụm điểm tựa.

Các huyện Hoằng Hoá, Quảng Xương, bao gồm thị trấn Sầm Sơn có Trung đoàn 840, Trung đoàn 762 bộ đội địa phương làm nhiệm vụ phòng thủ¹. Các huyện Diễn Châu, Nghi Lộc, Nghi Xuân có Trung đoàn 841, Trung đoàn 764 bộ đội địa phương. Các huyện Bến Hải, Triệu Hải, thị xã Đồng Hới có Trung đoàn 842, Trung đoàn 6 bộ đội địa phương.

Các huyện này đã xây dựng xong kế hoạch bảo đảm công trình, thiết lập sở chỉ huy các loại của các cấp, tổ chức chỉ huy thống nhất, tăng cường bảo đảm chỉ huy và tổ chức huấn luyện cho các lực lượng phòng thủ, bồi dưỡng công tác chỉ huy.

Những huyện không có trung đoàn vẫn chuẩn bị sẵn khu vực phòng thủ cỡ trung đoàn (hoặc cụm điểm tựa cỡ tiểu đoàn) ngay trong hệ thống các làng xã (công, nông, lâm trường, xí nghiệp) chiến đấu. Các huyện phía sau, huyện biên giới chủ yếu đi sâu tổ chức các khu vực tác chiến cần thiết theo dự kiến khả năng địch có thể đổ bộ đường không để phối hợp với đường biển và theo phương án chống bạo loạn.

Quân khu cử cán bộ quân sự về tăng cường cho các cơ sở ở vùng trọng điểm giúp triển khai xây dựng làng xã chiến đấu, điểm tựa, cụm điểm tựa của bộ đội địa phương, hoàn thiện phương án tác chiến cơ bản và phương án các xã trọng điểm phòng thủ².

Đối với “thành phố, thị xã chiến đấu", Quân khu và tỉnh tăng cường chỉ đạo thí điểm thành phố Huế để rút kinh nghiệm chung.

Việc xây dựng làng xã chiến đấu, thực hiện chính sách công bằng, ổn định trật tự an ninh, được các địa phương gắn liền và kết hợp với việc thu gom quân đào ngũ bằng nhiều biện pháp tổng hợp: tư tưởng, tổ chức, nâng cao giác ngộ tự nguyện đi đôi với bắt buộc kiên quyết. Các tỉnh, các huyện tổ chức các công trường lao động giáo dục, định rõ thời gian lao động sau khi xem xét công khai - dân chủ từng hoàn cảnh cụ thể. Thời gian lao động bắt buộc được tính trừ vào thời gian phục vụ tại ngũ. Những trường hợp thuộc diện phải động viên trở lại đội ngũ thì giao cho các trung tâm huấn luyện giáo dục, huấn luyện bổ sung đi các hướng.

Bằng cách tổ chức như vậy, tỉnh Thanh Hoá đã thu gom được 3.250 người lên các "công trường lao động giáo dục - chính trị". Tỉnh Nghệ Tĩnh giao cho Sư đoàn 441 được 859 người. Tỉnh Bình Trị Thiên giao cho Trung đoàn 853 và Trung đoàn 6 được 258 người, lên công trường thủy lợi nam Thạch Hãn 55 người.

Nhằm đáp ứng yêu cầu cán bộ trước sự phát triển nhiệm vụ, Quân khu quyết định giao cho ba tỉnh triển khai huấn luyện, bồi dưỡng sĩ quan dự bị theo kế hoạch chỉ tiêu năm 1980. Thời gian mỗi lớp 1 tháng, tổng số 1.300 học viên (Nghệ Tĩnh và Thanh Hoá mỗi tỉnh 500, Bình Trị Thiên 300). Đồng thời, giao nhiệm vụ cho 3 trường Quân sự tỉnh và Cục Hậu cần Quân khu tổ chức huấn luyện hạ sĩ quan xuất ngũ trở thành sĩ quan dự bị.

Những hạ sĩ quan giữ chức tiểu đội trưởng, chỉ huy đơn vị chiến đấu, được đào tạo hạ sĩ quan hoặc là hạ sĩ quan công tác ở các cơ quan hoàn thành tốt nghĩa vụ có đủ tiêu chuẩn sau đây được tuyển huấn luyện thành sĩ quan dự bị như: Lịch sử rõ ràng, chính trị không thuộc diện "cấm kết nạp Đảng”, là đảng viên hoặc đoàn viên; có năng lực tổ chức, chỉ huy, nghiệp vụ chuyên môn và phẩm chất chính trị tốt. Tuổi từ 30 trở xuống, sức khỏe loại A và B1.

Thời gian huấn luyện là 3 tháng (từ tháng 9 đến 11-1980). Trường Quân sự Thanh Hoá đảm nhận từ 60 - 80 học viên; Trường Quân sự Nghệ Tĩnh từ 140 - 160; Trường Quân sự Bình Trị Thiên từ 200 - 250 học viên; Cục Hậu cần Quân khu 160 - 200 học viên.
_____________________________________________
1. Ở Thanh Hóa, chỉ đạo huyện Quảng Xương rút kinh nghiệm cho 6 huyện, thị ven biển; chỉ đạo huyện Thọ Xuân rút kinh nghiệm cho các huyện phía sau quy hoạch sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa. Các sư đoàn 358, 442; các trung đoàn 763, 840 cùng phối hợp với các huyện ven biển nghiên cứu, trinh sát địa hình, làm quyết tâm cơ bản, kế hoạch tác chiến và 10 văn kiện cơ bản cho chiến đấu, thông qua các cấp và giao nhận cơ sở, hiệp đồng giao nhận với các ngành thống nhất kế hoạch, xúc tiến các mặt cho diễn tập.
2. Nghệ Tĩnh tăng cường 30 cán bộ, Bình Trị Thiên 30, Thanh Hoá mỗi huyện tăng cường cho xây dựng cơ sở từ 7 - 8 cán bộ. Thực hiện chỉ lệnh sẵn sàng chiến đấu, mỗi xã vùng biển duy trì một trung đội 15 tay súng trực chiến; mỗi đơn vị tự vệ có 1 trung đội sẵn sàng cơ động. Miền núi biên giới mỗi xã 1 trung đội đủ trang bị, các xã nội địa mỗi nơi một tiểu đội trực chiến có 5 súng.

[chuongxedap]

*

*         *

Chủ động dự kiến trước tình hình, từ tháng 7 năm 1980, Bộ Quốc phòng quyết định điều chỉnh lực lượng ở Quân khu 4: Ngày 28-6-1980 Bộ Quốc phòng điều động Sư đoàn 318 thuộc Quân đoàn 65 (Quân khu 4) về trực thuộc Bộ Quốc phòng để làm Dầu khí ở Vùng Tàu¹. Ngày 3-10-1980, toàn bộ khung Sư đoàn 359 Quân khu 4, đủ 1.500 người được Bộ Tổng Tham mưu điều động về Binh đoàn 773 thuộc Quân khu 5 để làm cà phê ở Kon Tum. Quân khu phải chuẩn bị xong mọi mặt cho sư đoàn trong tháng 10 để hành quân về đơn vị mới trong tháng 11-1980.

Ngày 27-10-1980, Bộ trưởng Quốc phòng quy định sắp xếp lại biên chế của cơ quan quân khu, quân đoàn, trung đoàn gồm cơ quan tham mưu các cấp, các binh chủng, cơ quan kỹ thuật, cơ quan hậu cần.

Cùng thời gian này Sư đoàn 441 và Sư đoàn 442 được Quân khu quyết định lâm thời về tổ chức và nhiệm vụ. Theo quyết định, thì 2 sư đoàn có nhiệm vụ: Huấn luyện chiến sĩ mới theo chỉ tiêu hàng năm của Bộ giao và huấn luyện quân dự bị động viên theo kế hoạch của Quân khu trên các địa bàn được phân công, sẵn sàng khôi phục thành các sư đoàn bộ binh chiến đấu; đồng thời vẫn duy trì huấn luyện chiến sĩ mới khi có chiến tranh.

Tổ chức theo cơ cấu và biên chế khung sư đoàn bộ binh chiến đấu mạnh với tổng quân số 2.500 người; gồm 3 khung trung đoàn bộ binh trực tiếp làm nhiệm vụ huấn luyện (mỗi trung đoàn có cơ quan và một số bộ phận trực tiếp phục vụ huấn luyện, 5 khung tiểu đoàn bộ binh). Khi có chiến tranh, mỗi trung đoàn tách 2 khung tiểu đoàn làm khung huấn luyện chiến sĩ mới. số còn lại chuyển thành trung đoàn bộ binh chiến đấu trong sư đoàn. Cơ quan sư đoàn đủ cán bộ theo biên chế. Tổ chức khung trung đoàn pháo binh tương đối đủ cán bộ và nhân viên chuyên môn kỹ thuật theo biên chế. Mọi việc điều chỉnh tổ chức, sắp xếp quân số hoàn thành trong tháng 10 năm 1980.

Giữa lúc quân dân Quân khu 4 khẩn trương chấn chỉnh lực lượng, thì xảy ra 2 lần áp thấp nhiệt đới và 2 cơn bão số 4 và số 6 tràn vào tàn phá nặng nề gây tổn thất nghiêm trọng về người và tài sản nhân dân.

Sát cánh cùng Đảng bộ và nhân dân địa phương, các lực lượng vũ trang đã huy động 36.368 lượt người với 118.000 công tham gia phòng chống bão lụt, cứu người, cứu tài sản Nhà nước và nhân dân. Trong đó, các đơn vị bộ đội tham gia 12.886 lượt người với 56.305 công; dân quân tự vệ 23.482 lượt người với 61.775 công. Ở vùng Ghép - Nông Cống, Quân khu điều động 2 xe K61 và 1 xe Pap của Trung đoàn 414 công binh, luồn lách giữa gió bão, đêm ngày, kịp thời chở đồng bào đến nơi an toàn, đồng thời tiếp tế lương khô, bánh mì cho người bị kẹt lụt không còn lương thực, thực phẩm để qua những ngày mưa bão.

Vừa khắc phục hậu quả bão lụt, tranh thủ đẩy mạnh sản xuất đông - xuân, trồng rau màu chống giáp hạt, các tỉnh vừa khẩn trương triển khai tuyển quân đợt 2 năm 1980. Ngày 10-11 ban hành chỉ thị, ngày 30-11 bắt đầu giao nhận. Chậm nhất đến ngày 10-12 phải hoàn thành. Ngoài số lượng tuyển đợt 2: 18.504 người (12.104 nam, 6.400 nữ)², các tỉnh còn phải tuyển bù đợt 1: 1.534 nam thanh niên.

Trong thử thách gian khổ, chủ nghĩa anh hùng cách mạng, truyền thống yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội của quân dân Quân khu 4 tiếp tục bừng sáng. Toàn Quân khu đã chấp hành nghiêm chỉnh, hoàn thành xuất sắc đợt 2 tuyển quân theo chỉ tiêu giao.

Khắc phục những điểm yếu của đợt phát thẻ Đảng dịp 3-2, "cập rập, chưa quán triệt sâu sắc mục đích, yêu cầu, chỉ đạo chưa chặt chẽ", các đợt tiếp sau đã phát huy kinh nghiệm làm tốt ở cơ quan Quân khu, Sư đoàn 441, Trung đoàn 414, tạo nên những chuyển biến rõ về kiểm tra tư cách đảng viên, nâng cao chất lượng xây dựng Đảng, làm cho đội ngũ đảng viên ý thức sâu sắc về Đảng, nâng cao tinh thần phấn đấu cách mạng, ý thức tổ chức kỷ luật và đoàn kết nội bộ, thúc đẩy cuộc vận động xây dựng Đảng vững mạnh, trong sạch; đưa công tác quản lý đảng viên vào nền nếp, ngăn ngừa kẻ địch và phần tử xấu chui vào Đảng, bảo đảm yêu cầu nhiệm vụ cách mạng ngày càng cao.

Phát thẻ Đảng gắn với phát huy sức mạnh lãnh đạo của Đảng và hiệu lực chỉ huy các cấp, thực hiện chế độ thủ trưởng, gắn với tăng cường xây đựng cơ sở ba cấp, kết hợp và lồng vào chỉ tiêu cuộc vận động lớn.

Đối với những nơi thực hiện trước chế độ thủ trưởng: Quân khu đặt yêu cầu thường xuyên rút kinh nghiệm, ít nhất một quý đánh giá toàn diện một lần. Nơi chưa làm, nhưng đã có điều kiện thì mạnh dạn làm. Nơi còn thiếu điều kiện thì khẩn trương, tích cực tạo điều kiện để thực hiện, bảo đảm Nghị quyết Quân ủy Trung ương sớm được chấp hành ở khắp các đơn vị.

Quân khu đã kiên quyết đưa những cán bộ có triển vọng đảm nhận cương vị thủ trưởng đi học. Cán bộ quân sự học chính trị. Cán bộ chính trị học quân sự. Mọi cán bộ phải học hết chương trình tại chức theo quy định, có tổ chức kiểm tra nghiêm túc, chặt chẽ. Tất cả cán bộ còn phục vụ từ 3 - 5 năm đều bố trí học xong văn hoá cấp II. Số phục vụ từ ở năm trở lên phải học hết cấp III.

Quân khu chuyển mạnh công tác đào tạo cơ bản qua trường ngay từ cấp tiểu đội trưởng và đổi mới cơ cấu cán bộ một cách vững chắc. Thường vụ Đảng ủy Quân khu bàn chuyên đề về công tác quản lý cán bộ, giải quyết một cách cơ bản, toàn diện mối quan hệ giữa tăng cường sức mạnh lãnh đạo tập thể đi đôi với thực hiện chế độ thủ trưởng.
_______________________________________________
1. Quyết định có hiệu lực từ ngày 5-7-1980. Ngày 5-7-1980 Bộ Tổng Tham mưu ra Mệnh lệnh hành quân cho Sư đoàn 318; Trước ngày 14-7-1980, tiền trạm có mặt tại Đoàn an dưỡng Quân khu 7 ở Vũng Tàu. Từ ngày 1 đến ngày 5-8-1980 khối đầu tiên của Sư đoàn hành quân. Trước 24 giờ ngày 30-8-1980, sư đoàn hoàn thành việc chuyển quân đến địa điểm mới, bảo đảm an toàn, bí mật, triển khai làm nhiệm vụ được ngay. Sư đoàn vinh dự góp phần đặt những viên gạch đầu tiên cho nền công nghiệp dầu khí của Tổ quốc từ ngày khởi công xây dựng.
2. Thanh Hoá 4.876 người (nam 3.076. nữ 1.800) giao cho Binh đoàn 678, Quân đoàn 1, Sư đoàn 442. Bù đợt 1: 326 nam giao cho Sư đoàn 442, Nghệ Tĩnh 9.240 người (nam 5.740, nữ 3.500) giao cho Quân đoàn 1, Bộ tư lệnh Đặc công. Bộ lư lệnh Hải quân, Sư đoàn 441, Đặc công 32. Bình Trị Thiên 4.388 người (nam 3.288, nữ 1.100) giao cho Binh đoàn 12, Sư đoàn 441, Trung đoàn 853. Bù đợt 1: 1.208 nam giao cho Sư đoàn 441 và Trung đoàn 853.

[chuongxedap]

Trước tình hình trị an một số nơi diễn biến phức tạp, Đảng ủy Quân khu xác định: giữ vững an ninh - quốc phòng, trật tự an toàn xã hội, trong đó có trật tự quân nhân là nhiệm vụ hết sức quan trọng, để củng cố sức mạnh chuyên chính vô sản.

Quân khu nhận định: "Các hoạt động phá hoại của bọn xấu cũng như hoạt động của các loại kẻ địch chỉ là một. Bọn lưu manh, côn đồ, buôn gian, bán lậu, những phần tử xấu khác phá hoại ta trong nội địa đều phải trấn áp".

Trên cơ sở thống nhất quan điểm bảo vệ trật tự trị an, các Đảng bộ, chính quyền địa phương chủ trì lãnh đạo, tổ chức thực hiện, huy động lực lượng công an và lực lượng vũ trang làm nòng cốt cho phong trào toàn dân bảo vệ an ninh. Khắp Quân khu tổ chức các chiến dịch truy quét trên các trọng điểm, đánh vào các đối tượng càn quấy, nhất là những địa bàn chúng tập trung hoạt động. Quân đội (bao gồm quân sự địa phương và bộ đội chủ lực đóng quân trên địa bàn) có nhiệm vụ đề xuất, phối hợp cùng địa phương duy trì trật tự an ninh, kiên quyết đập tan âm mưu và hoạt động của mọi loại đối tượng phá hoại chống đối khác. Các chiến dịch truy quét được tiến hành 3 đợt mở màn tạo đà, tạo thế, sau đó đưa vào nền nếp hỗ trợ cho phong trào quần chúng bảo vệ an ninh địa phương hình thành phong trào rộng rãi trấn áp bọn phá hoại, gây rối¹.

Cuộc truy quét trên diện rộng, làm đồng loạt, tập trung, có chỉ đạo chặt chẽ đã làm cho các băng nhóm trộm cướp, phá hoại, bọn lưu manh, côn đồ bị đòn đau và bất ngờ. Số bọn thoát lưới phải rụt lại, chờ thời cơ hoặc tìm tới địa bàn khác. Trên những trọng điểm, ở thành phố Vinh; các thị xã Thanh Hoá, Hà Tĩnh, Đồng Hới, các bến xe, ga tàu, chợ búa, trên tuyến giao thông đường sắt, đường bộ, ta đã ngăn chặn một bước quan trọng các tệ nạn tiêu cực xã hội. Các hiện tượng cướp giật giữa ban ngày, "người ngay sợ bọn gian", thậm chí lượn lờ thách thức, "trêu ngươi" các nhân viên bộ máy công quyền làm nhiệm vụ giữ an ninh, trật tự, đã bị chặn đứng. Nhiều tài sản của công dân bị trộm cắp được thư hồi, trong đó có các loại vũ khí, chất nổ, ma tuý, hàng tạ đường hoá học, hàng trăm tấn lương thực, vật liệu xây dựng, xăng dầu thuộc loại hàng chiến lược đặc biệt quý hiếm thời kỳ đó.

Bài học quan trọng hàng đầu được Bộ Quốc phòng và các địa phương, đơn vị phát huy, tạo bước chuyển mạnh mẽ trong vấn đề an ninh quốc phòng là: Mọi cấp mọi ngành, mỗi cơ sở, từng chiến sĩ, cán bộ, nhân viên nhà nước và toàn dân - trước hết là lãnh đạo, chỉ huy các cấp và cơ quan chuyên chính phải thống nhất cao về nhận thức: đánh bại bọn càn quấy lưu manh, gây rối, buôn gian bán lậu có mối quan hệ rất chặt chẽ với chống chiến tranh phá hoại nội địa ta. Lực lượng vũ trang phải hậu thuẫn đắc lực, kiên quyết, triệt để; phải có tổ chức chỉ huy hiệp đồng thống nhất, chặt chẽ; mục tiêu, yêu cầu, biện pháp rất cụ thể.

Tại Hội nghị tổng kết Đảng ủy Quân khu, đồng chí Hoàng Minh Thi - Bí thư Đảng ủy nhấn mạnh: "Công an có vị trí trách nhiệm lớn, nhưng lực lượng có hạn. Lực lượng vũ trang ba thứ quân phải chịu trách nhiệm. Quân đội có quân đông, sức mạnh lớn, quân đội phải chịu trách nhiệm. Quân đội không được nề hà gì hết, miễn là bảo vệ cho được Đảng, chính quyền, thành quả cách mạng, không được để bất cứ kẻ nào phá hoại và làm suy yếu đi".

Quyết tâm của lãnh đạo, chỉ huy và những kết quả đạt được trong thực tế đã biến thành tình cảm trách nhiệm, hành động của quân và dân trong Quân khu: "Hễ có một kẻ phản nghịch nào đó phá hoại, thì hàng nghìn người, kể cả người già, trẻ con đều chống lại chúng, đánh bại chúng. Bất cứ kẻ nào đụng đến chính quyền, đụng đến Đảng và chủ nghĩa xã hội đều vấp phải tức khắc sự quật trả của trăm nghìn người, nghìn nghìn người...".

Quán triệt và triển khai thực hiện sáu vấn đề lớn về đường lối chiến lược quân sự của Đảng, căn cứ vào nhiệm vụ của các lực lượng vũ trang quân khu đầu năm 1981, Tư lệnh Quân khu phê chuẩn kế hoạch huấn luyện C81 và chỉ thị về việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ trong năm 1981 và các năm tiếp theo. Tiếp đó, Bộ tư lệnh Quân khu thành lập Ban chỉ đạo giúp Bộ tư lệnh Quân khu trực tiếp tổ chức thực hiện thống nhất chỉ huy quân khu - quân đoàn trước sự biến động lớn về tổ chức lực lượng. Từ ngày 1-3-1981, Quân đoàn 65 giải thể, cơ quan quân đoàn sáp nhập với cơ quan quân khu².

Đối với các đơn vị, chấn chỉnh, kiện toàn Sư đoàn 341 theo biên chế 0255; Sư đoàn 342 thành sư đoàn rút gọn, Sư đoàn 358 khung thường trực; các trung đoàn binh chủng 80 thông tin, 16 pháo binh, 283 phòng không, 414 công binh, 206 xe tăng.

Ba trung đoàn (74, 453 và 49) do Bộ Quốc phòng điều động đi xây dựng kinh tế.

Quân khu chuyển giao 16.050 chiến sĩ mới cho các đơn vị của Bộ, trong đó có 800 nữ và 6.000 nam cho Mặt trận 479 Campuchia.

Các công trình chiến đấu bao gồm các cụm điểm tựa, các sở chỉ huy, 5 tuyến đường cơ động, 4 bến vượt và nâng cấp 9km đường Hồng Sơn được triển khai xây dựng đúng kế hoạch³.
_______________________________________________
1. Riêng 3 đợt (1.5 - 19.6, 20.6 - 20.7, 21.8 - 10.9) phối hợp và làm hậu thuẫn cho công an, có sử dụng một bộ phận đặc công Quân khu và các tỉnh, đã bắt phá 3.012 vụ = 4.414 tên, trong đó có 28% ngoài địa bàn Quân khu. Ta thu 573 khẩu súng (có 66 súng ngắn), thu 20.864 kíp nổ, 11.900kg thuốc nổ. Ngoài ra, còn thu 172 chỉ vàng, 5 000USD, 416.452 đồng Việt Nam và 50.2kg thuốc phiện.
2. Ban chỉ đạo gồm các đồng chí: Đại tá Ngô Thành Vân - Chính ủy quân đoàn, trưởng ban; Đại tá Nguyễn Trọng Dần - Phó tư lệnh quân đoàn, phó ban; Đại tá Nguyễn Hải - Chủ nhiệm Hậu cần, ủy viên; Thượng tá Trần Quốc Chấn - Chủ nhiệm Phòng không quân đoàn, ủy viên.
3. Các cụm điểm tựa Sầm Sơn, Quảng Xương, Diễn Châu; cụm Yên - Tiến - Thiết (Nghi Lộc); cụm Cửa Việt. 5 sở chỉ huy cấp trung đoàn và huyện ở Quảng Xương, Nghi Lộc, Triệu Hải và 3 trung đoàn bộ binh 762, 764, Trung đoàn 6. Đường Cầu Tào đi Hoằng Trường 15km, đường thanh niên đi Quảng Giao 11km, ngã ba Tuần – Chuổng – Chuối - 1A 48km, Cổ Văn - Mỹ Lý 13km, Cửa Việt - Thuận An 40km; lát xong trường trạm 143 của Quân khu.

[chuongxedap]

Ngày 6-3-1981, Tư lệnh Quân khu quyết định dời chuyển khu trung tâm vô tuyến điện từ Truông Băng về Rú Mượu để bảo đảm thông tin liên lạc phục vụ sẵn sàng chiến đấu, trị an trong phạm vi địa bàn.

Sau hội nghị cán bộ Đảng và 4 đợt phát thẻ Đảng cho 6.791 đảng viên chiếm 59% đảng số ở 97/110 Đảng bộ, 604/988 chi bộ, tình hình tổ chức cơ sở có bước chuyển biến mới.

Trong 2 năm (1979-1980), Đảng bộ Quân khu đã kết nạp 6.463 đảng viên, tỷ lệ lãnh đạo từ 19,9% năm 1979 tăng lên 23,8%; đại đội có chi bộ từ 80% lên 88,2%; chi bộ có chi ủy từ 14,3% lên 19,8%; trung đội có tổ Đảng từ 11,6% lên 20,9%; tiểu đội có đảng viên từ 10,4% lên 27,3%. 80% Đảng bộ và 84% số chi bộ hoàn thành nhiệm vụ, trong đó số chi bộ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đơn vị đạt Quyết thắng là 27,9%, Đảng bộ cơ sở xuất sắc là 22%. 27% số đại đội chấm dứt vi phạm kỷ luật nghiêm trọng, các hiện tượng tiêu cực được khắc phục giảm dần.

Hơn 2.000 Bí thư chi bộ được bồi dưỡng chuyên sâu về công tác đảng, công tác chính trị và chức trách, nhiệm vụ bí thư. Hơn 7.000 đảng viên và đảng viên mới, hơn 6.100 đảng viên là cán bộ trung cấp, sơ cấp được bồi dưỡng lý luận cơ bản theo chương trình quy định. Gần ba vạn lượt cán bộ được tập huấn, bồi dưỡng về đường lối quân sự, hậu cần, chuyên môn, kỹ thuật, nghiệp vụ.

Quán triệt chỉ thị của Thường vụ Đảng ủy Quân khu về đào tạo, bồi dưỡng thanh niên, các cấp Đảng bộ triển khai xây dựng lực lượng vũ trang quân khu trong giai đoạn mới của cách mạng theo hướng: Giáo dục bồi dưỡng thanh niên thành những quân nhân ưu tú có trình độ giác ngộ mục tiêu, lý tưởng cao đẹp, có trình độ kỹ thuật, chiến thuật, nghiệp vụ chuyên môn giỏi, nếp sống chính quy, văn minh, có sức khỏe, thực sự là những con người mới xã hội chủ nghĩa giỏi đánh giặc, giỏi sản xuất, phấn đấu theo tiêu chuẩn đảng viên, đẩy mạnh phong trào thi đua Quyết thắng, phát huy mạnh mẽ vai trò xung kích, sáng tạo. Xây dựng, củng cố tổ chức Đoàn vững mạnh, làm tròn chức năng nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Trong các phong trào "Thanh niên làm theo lời Bác”, "Thanh niên xung kích làm chủ tập thể", "Ngày hội báo công", "Toàn Đoàn xây dựng Đảng", gần 1 vạn đoàn viên đã được bồi dưỡng, rèn luyện thành "đối tượng", "cảm tình" Đảng.

Tuy vậy, ở từng đơn vị đối chiếu với yêu cầu nhiệm vụ mới, còn bộc lộ những điểm yếu làm hạn chế những điểm mạnh, những thành công của những phong trào thi đua.

Thường vụ Đảng ủy Quân khu đã tập trung bàn sâu về các chuyên đề công tác tư tưởng, công tác bảo vệ lực lượng vũ trang, lãnh đạo "bảo đảm sinh hoạt dân chủ trong Đảng và giữ gìn kỷ luật phát ngôn", lãnh đạo "thi hành nghiêm chỉnh pháp luật trừng trị tội hối lộ"; tổ chức tốt các đợt sinh hoạt chính trị học tập các Nghị quyết 26, 32, 36 của Bộ Chính trị và Ban Bí thư, Chỉ thị 04 của Thường vụ Quân ủy Trung ương; nâng cao chất lượng tổ chức Đảng và đảng viên trong quá trình hoàn thành phát thẻ Đảng; lãnh đạo, chỉ đạo tiến hành Đại hội Đảng cấp sư đoàn, cục, nhà trường, trung đoàn.

Trong phiên họp chuyên đề ngày 17-7-1981, Thường vụ Đảng ủy Quân khu đã ra Nghị quyết tiến hành Đại hội Đảng bộ các cục, các nhà trường; Nghị quyết về "sinh hoạt dân chủ trong Đảng và giữ gìn kỷ luật phát ngôn". Thường vụ Đảng ủy Quân khu phân tích: "Bên cạnh mâu thuẫn chủ yếu giữa độc lập dân tộc của đất nước với âm mưu xâm lược của bọn phản động cấu kết với đế quốc, còn nổi lên mâu thuẫn chủ yếu nữa là đấu tranh giữa hai con đường xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa đang diễn ra quyết liệt từng giờ, từng phút trong xã hội và ngay trong từng con người. Trong khi đó, chúng ta còn nhiều khó khăn về kinh tế, đời sống, còn nhiều khuyết điểm, nhược điểm về quản lý kinh tế, quản lý xã hội".

Đánh giá những tác động ảnh hưởng đối với nội bộ lực lượng vũ trang: Thường vụ Đảng ủy Quân khu nêu rõ: "Trong quân đội ta đang thực hiện chế độ một người chỉ huy. Bên cạnh những mặt tốt, đúng, còn biểu hiện trong một số đồng chí chưa nắm thật vững nguyên tắc, chế độ, còn có những nhận thức, tư tưởng, cách làm nặng lề lối và dấu ấn cũ, để xảy ra những lẫn lộn, vấp váp".

Thường vụ Đảng ủy đặt trách nhiệm cho các cấp ủy lấy "ngày Đảng" để sinh hoạt quán triệt chỉ thị về "sinh hoạt dân chủ trong Đảng, giữ gìn kỷ luật phát ngôn", nắm vững mục tiêu là củng cố đoàn kết thống nhất nội bộ, xoay quanh đường lối, nhiệm vụ, nguyên tắc tổ chức của Đảng, chống tư tưởng cá nhân chủ nghĩa, cá nhân cơ hội, không đứng vững trên vị trí của người cộng sản, không hiểu hết tình hình, không phân rõ đúng sai, phải trái; có người mang nặng động cơ cá nhân, dẫn đến phê bình, phát ngôn bừa bãi, thiếu trách nhiệm, làm rối đoàn kết nội bộ, làm cho kẻ địch lợi dụng và mắc mưu chúng. Đồng thời yêu cầu các cấp lãnh đạo thi hành nghiêm chỉnh "Pháp lệnh trừng trị hối lộ", tăng cường giáo dục rèn luyện cán bộ, đảng viên quân nhân nhận thức sâu sắc âm mưu kẻ thù đang phá hoại ta dữ dội, muốn làm cho chúng ta đi chệch sai mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng ta. Trận địa phá hoại của chúng là trong nội bộ ta, đất nước ta, phá từ trong phá ra, nhằm làm cho ta suy yếu, đi đến xâm lược và thôn tính.

Trước thực trạng tình hình tiêu cực xã hội gia tăng, các cơ quan kiểm tra, thanh tra, pháp chế tăng cường chất lượng và hiệu quả hoạt động, vừa làm chức năng giám sát, thực hành công tố, vừa kịp thời giải quyết các vụ việc. Các cấp chú ý phát hiện mọi biểu hiện tiêu cực dù nhỏ, ngay trong cán bộ, cơ quan nắm tiền hàng, nắm cơ sở vật chất, nắm công tác điều động, thuyên chuyển, đề bạt cán bộ, trong tuyển chọn người đi học, ra quân, tuyển quân. Phải hết sức sòng phẳng, làm đúng chính sách chế độ. Đối với bên ngoài, lực lượng vũ trang phải góp phần tích cực, triệt để nhất thực hiện Pháp lệnh. Trong mối quan hệ với các cơ quan, phải có ý thức vừa giáo dục, vừa đấu tranh, không vì được việc cho mình mà không nghiêm chỉnh chấp hành pháp lệnh.

[chuongxedap]

*

*         *

Sau một thời gian khẩn trương học tập, huấn luyện, rèn luyện, các cơ quan Quân khu, các tỉnh, các sư đoàn, các lực lượng vũ trang từ bộ binh, binh chủng, chuyên môn kỹ thuật đã có sự tiến bộ nhanh và đồng đều về nội dung huấn luyện, diễn tập, về năng lực, trình độ và nền nếp công tác. Đó là cơ sở thuận lợi và yếu tố cơ bản, tạo khả năng thực tế để tiến hành các cuộc diễn tập trên quy mô quân khu đạt kết quả tốt hơn.

Ngày 26-5-1981, Thượng tướng Lê Trọng Tấn - Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam chỉ thị tổ chức diễn tập chỉ huy và tham mưu, nhằm kiểm tra nâng cao trình độ sẵn sàng chiến đấu của lực lượng vũ trang Quân khu 4, Vùng I Hải quân, lực lượng không quân, không để địch tập kích bất ngờ bằng không quân vào các mục tiêu quân sự, chính trị, kinh tế, giao thông quan trọng; đổ bộ đường biển kết hợp với tiến công đường bộ vào địa bàn Quân khu 4.

Lực lượng tham gia diễn tập gồm Bộ tư lệnh Quân khu 4 (tên gọi trong diễn tập là Quân khu 14), các trung đoàn 206 xe tăng, 16 pháo binh, 283 cao xạ, 414 công binh, 80 thông tin; các sư đoàn 341, 342, 441, 442, Bộ chỉ huy quân sự các tỉnh Thanh Hoá, Nghệ Tĩnh, Bình Trị Thiên, tổ đại diện không quân và chỉ huy, cơ quan sư đoàn không quân 372 (Mic 21), tổ đại diện Vùng I Hải quân.

Lực lượng thực binh gồm: 1 tiểu đoàn bộ binh, 1 cụm pháo (4 khẩu), sở chỉ huy một trung đoàn bộ binh thuộc Sư đoàn 341; các đại đội ra đa trong khu vực Thanh Hoá, Nghệ Tĩnh. Không quân tham gia với 8 lần/chiếc Mic 21D, 4 lần/chiếc Mi-24, 2 máy bay lên thẳng phục vụ diễn tập. Lực lượng dân quân tự vệ và bộ đội địa phương có 1 cụm và 1 xã của huyện Diễn Châu; 1 cụm và 1 xã của huyện Quảng Xương. Lực lượng dự bị động viên huy động tỉnh Thanh Hoá và Sư đoàn 358 (có 1 trung đoàn tập trung 10 ngày để huấn luyện và triển khai chiến đấu, các đơn vị khác tập trung kiểm tra xong thì giải tán. Tỉnh Nghệ Tĩnh và tỉnh Bình Trị Thiên, mỗi tỉnh động viên tập một trung đoàn bộ binh, kiểm tra xong giải tán. Bộ tư lệnhThông tin làm kế hoạch bảo đảm diễn tập và chỉ huy sẵn sàng chiến đấu.

Cuộc diễn tập tiến hành từ ngày 20 đến 30-7-1980.

Chấp hành Mệnh lệnh của Bộ Quốc phòng, chiều ngày 20-6-1981, Đảng ủy Quân khu 4 họp triển khai tổ chức và thực hành chiến dịch "Chống đổ bộ đường biển và động viên thời chiến" ở Thanh Hoá, Nghệ Tĩnh, Bình Trị Thiên dưới sự chủ trì của đồng chí Hoàng Minh Thi - Bí thư Đảng ủy¹.

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ diễn tập, Đảng ủy Quân khu họp khẳng định: "Việc tổ chức và thực hành diễn tập của Quân khu hiện nay là hết sức cần thiết, phù hợp với tình hình, nhằm nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng, trình độ và khả năng sẵn sàng chiến đấu cho lực lượng vũ trang và nhân dân trước âm mưu thâm độc của kẻ thù".

Do yêu cầu cao, tình huống phức tạp, lực lượng động viên lớn, phương tiện và trang bị hạn chế, thời gian ngắn, Đảng ủy Quân khu đề nghị với các Thường vụ Tỉnh ủy có nghị quyết chuyên đề lãnh đạo; các đồng chí Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh điều hành, triển khai thực tập chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu và kết hợp với việc dùng phương tiện vận tải đường thủy, đường bộ vận chuyển theo kế hoạch, đạt hiệu quả kinh tế. Đồng thời, kiểm tra lại kế hoạch chuẩn bị như Nghị định 58/CP của Hội đồng Chính phủ đã ban hành trước đây. Chú ý các ngành Ủy ban kế hoạch Nhà nước, Giao thông vận tải, Bưu điện, Công an, Y tế, Lương thực thực phẩm, Thương nghiệp, Hải sản, Thông tin - văn hoá, các ngành pháp luật cả ở cấp tỉnh và các huyện, các chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện, các trưởng, phó ty, ban, phòng.

Do tính chất và ý nghĩa quan trọng của diễn tập như một chiến dịch thực sự, diễn ra trên địa bàn rộng lớn, nội dung phong phú, nhiều vấn đề mới mẻ, rất khó, cần nhiều ngành, nhiều mặt, nhiều cấp, lần đầu tiên đón một khối lượng đông khách cấp trên và cả chuyên gia (Liên Xô), Thường vụ Đảng ủy đã cụ thể hoá Nghị quyết Đảng ủy Quân khu bằng Nghị quyết chuyên đề.

Nhờ quán triệt cho tất cả mọi người, nhận thức đầy đủ ý nghĩa, mục đích, nội dung cuộc diễn tập, xác định trách nhiệm cụ thể từng bộ phận, từng người theo chức trách được giao, từ cán bộ từng cấp, từng ngành tham gia diễn tập đến công vụ, lái xe, quân y, tiếp khách, nấu ăn, ai cũng làm tốt phần việc được giao, giữ gìn tốt kỷ luật, tác phong quân nhân, bảo đảm an toàn, bí mật, trật tự, an ninh trong suốt quá trình diễn tập, cả ở nơi trọng điểm, khu vực diễn tập và các địa bàn liên quan, nhằm mục tiêu cao nhất là hoàn thành thắng lợi cuộc diễn tập theo yêu cầu đề ra.
____________________________________________
1. Trừ đồng chí Lê Hữu Đức đi học vắng, các đồng chí trong Đảng ủy đều dự đông đủ: Đặng Hòa - Phó Bí thư Đảng ủy; Nguyễn Thế Bôn - Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng; Dương Bá Nuôi - Phó tư lệnh; Trần Văn Ân - Phó tư lệnh; Nguyễn Đình Ước - Phó tư lệnh, Chủ nhiệm Chính trị; Lê Thiết - Phó tư lệnh, Chủ nhiệm Hậu cần; Lê Đình Sô - Phó chủ nhiệm chính trị Quân khu; Nguyễn Trọng Dần - Phó tư lệnh Quân khu và ba đồng chí là Ủy viên Trung ương Đảng - Bí thư Tỉnh ủy ba tỉnh: Thanh Hóa: đồng chí Hoàng Văn Hiểu; Nghệ Tĩnh: đồng chí Trương Kiện; Bình Trị Thiên: đồng chí Bùi San.

[chuongxedap]

Ngày 18-7-1981, Mệnh lệnh số 1 "Chiến dịch chống đổ bộ đường biển" gửi Tư lệnh Quân khu 14 được phổ biến tại Sở chỉ huy Quân khu. Nhiệm vụ Quân khu 4 là:

1. Tổ chức chiến dịch chống đổ bộ đường biển và phòng ngự trọng điểm hướng tây. Hiệp đồng với Không quân, Hải quân, lực lượng Phòng không quốc gia, kết hợp 2 phương thức, 2 lực lượng tiến hành chiến tranh, vận dụng 3 cách đánh, kiên quyết đánh bại chiến dịch đổ bộ đường biển của địch. Hiệp đồng với lực lượng Mặt trận 78 đánh bại quân địch trên hướng tây.

2. Giữ vững địa bàn chiến lược nam Thanh Hoá, bắc Nghệ An, giữ vững tuyến giao thông chiến lược Bắc - Nam, giữ vững mục tiêu CZ, các trục đường chiến lược sang Lào, không để địch đánh chiếm. Bảo đảm cơ động các lực lượng chiến lược và vận chuyển vật chất kỹ thuật của Bộ qua địa bàn Quân khu 14.

3. Bảo vệ các cơ sở kinh tế - quốc phòng - văn hoá trên địa bàn Quân khu, bảo vệ tính mạng, tài sản nhân dân, giữ vững an ninh chính trị, an ninh quốc phòng, không để địch tàn phá.

4. Sẵn sàng lực lượng cơ động theo yêu cầu các hướng và chi viện sức người, sức của cho chiến trường chính.

Dưới sự chỉ đạo của Ban chỉ đạo và đạo diễn "C81" do Thượng tướng Lê Trọng Tấn - Tổng Tham mưu trưởng làm trưởng ban chỉ đạo kiêm đạo diễn Tư lệnh Quân khu¹.

Thành phần tham gia gồm 7.518 cán bộ, quân nhân khối chủ lực, 3.525 người khối địa phương (cơ quan Đảng, chính quyền, quân sự tỉnh, huyện và dân quân tự vệ). Đơn vị tham gia gồm Bộ tư lệnh và 5 cơ quan quân khu, Ban Thường vụ các Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân và các ngành chủ chốt 3 tỉnh Thanh Hoá, Nghệ Tĩnh, Bình Trị Thiên, Bộ chỉ huy quân sự 3 tỉnh, Ban chỉ huy quân sự 3 huyện (Quảng Xương, Diễn Châu, Triệu Hải), 2 thành phố (Vinh, Huế), 1 thị xã (Thanh Hoá), 4 sư đoàn bộ binh, 2 tổ đại diện không quân, hải quân, 5 trung đoàn binh chủng, 2 tiểu đoàn trinh sát, đặc công.

Bộ phận thực binh gồm 1 trung đoàn bộ binh của Sư đoàn 341, 1 tiểu đoàn bộ binh, cụm pháo mặt đất (4 khẩu), 6 tàu hải quân (2 tàu tên lửa, 2 tàu phóng lôi, 2 tàu đánh cá), 8 lần/chiếc máy bay Mic 21D, 4 lần/chiếc Mi-24, 4 lần chiếc Mi-8, 1 lần/chiếc K25, 2.500 dân quân tự vệ các huyện Quảng Xương, Diễn Châu, Triệu Hải.

Cuộc diễn tập diễn ra trong 7 ngày (24 - 30.7.1981) thể hiện rõ sự kết hợp cả 2 phương thức tiến hành chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, cả trong bộ đội chủ lực, trong các lực lượng vũ trang địa phương, các cơ quan chỉ huy quân sự tỉnh, huyện, thành phố, thị xã, cả trong phòng ngự, tiến công, phản đột kích, cả trong tổ chức và chỉ huy.

Trình độ công tác tham mưu được bồi dưỡng và nâng cao thêm (cả tác nghiệp trên bản đồ, tính toán kế hoạch, thời gian, công tác tổ chức hiệp đồng). Đối với các huyện, thành, thị, qua chiến dịch cũng như qua từng tình huống cụ thể, những vấn đề lớn và khó trong tổ chức hoạt động của pháo đài quân sự, huyện, thành phố, thị xã chiến đấu (bao gồm cả cách đánh, cả tổ chức động viên lực lượng, tổ chức hậu phương, chức trách, nhiệm vụ và các động tác triển khai các công việc cụ thể của cấp ủy, chính quyền, của các ban, ngành, đoàn thể, dân quân tự vệ và nhân dân...) đã được giải quyết một bước quan trọng. Các cơ quan nghiệp vụ, các binh chủng khắc phục được các mặt yếu về nắm tình hình, phân tích nghiên cứu địch, ta đã có sự tiến bộ theo mức thuần thục, nhuần nhuyễn, thông thạo, vững chắc.

Cơ quan hậu cần khắc phục khó khăn, bảo đảm trang bị hoàn toàn mới, đủ các loại theo quy định cho các đơn vị quân dự bị động viên, tạo được ấn tượng tốt ngay từ đầu. Các mặt công tác bảo đảm diễn tập khá đa dạng. Thường vụ Đảng ủy giao cho đồng chí Dương Bá Nuôi - Phó tư lệnh trực tiếp phụ trách cùng các thủ trưởng cơ quan Cục, Chánh Văn phòng Bộ tư lệnh chịu trách nhiệm hoàn toàn trước Thường vụ Đảng ủy và Bộ tư lệnh Quân khu, điều hành chu đáo, hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Các bản tin nhanh do báo Quân khu 4 cùng xưởng in Quân khu đảm nhận biên tập ấn hành ngay tại chỗ, góp phần cùng các mặt công tác đảng, công tác chính trị chiến dịch đúc rút thêm những kinh nghiệm tốt.
____________________________________________
1. Phó trưởng ban chỉ đạo: Trung tướng - Phó Tổng tham mưu trưởng Phùng Thế Tài; 4 phó trưởng ban chỉ đạo kiêm đạo diễn: Thiếu tướng Hoàng Điền, Thiếu tướng Hoàng Văn Thái (nguyên Phó chính ủy Quân khu 4 thời kỳ đầu năm 1960), Thiếu tướng Nguyễn Nam Khánh, Thiếu tướng Nguyễn Vân Thuận. Tham mưu trưởng kiêm đạo diễn Tham mưu trưởng: Đại tá Hoàng Nghĩa Khánh. Giúp Ban chỉ đạo đạo diễn quân - binh chủng, có 7 đại tá, 1 thiếu tướng Tư lệnh (hoặc phó) các quân, binh chủng, 2 đại tá, Phó Cục trưởng Quân báo và Cục Tổ chức - động viên; 4 thượng tá đạo diễn các sư đoàn. Đạo diễn các tỉnh do Quân khu tổ chức.

[chuongxedap]

Ngày 8-9-1981, Đảng ủy Quân khu (mở rộng) họp đánh giá "chiến dịch C81": "Thắng lợi diễn tập C81 thể hiện rõ nét ở phương thức tiến hành chiến tranh nhân dân theo đường lối quân sự của Đảng trong giai đoạn cách mạng mới của nước ta, thể hiện sự đoàn kết nhất trí quân - dân - chính - Đảng trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, thể hiện việc xử lý các tình huống chiến dịch một cách đúng đắn"¹.

Tiếp theo chiến dịch C81, từ ngày 23 đến 27-11-1981, cuộc diễn tập pháo đài quân sự huyện Hương Điền thành công đã góp phần rút ra những kinh nghiệm thực tế về vận hành chức năng, nhiệm vụ từng cơ quan, cách đánh của bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, biên phòng và dân quân tự vệ trong phòng thủ².

Thắng lợi của cuộc diễn tập C81 càng thêm ý nghĩa khi các ngành, các cấp có những chuyển biến tích cực trong thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và các nhiệm vụ; gắn với thắng lợi của vụ mùa bội thu, sản xuất phát triển. Năng suất, diện tích, sản lượng đều tăng. Nhân dân phấn khởi tin tưởng Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6 của Trung ương Đảng (khoá IV), Nghị quyết Bộ Chính trị về phân phối lưu thông; chủ trương khoán sản phẩm đến tổ lao động và người lao động, tin vào kết quả đấu tranh chống tiêu cực, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn Quân khu.

Thắng lợi của các cuộc diễn tập và những mặt hoạt động khác của Quân khu đạt được trong điều kiện gặp rất nhiều khó khăn về lương thực, thực phẩm; đời sống nhân dân, bộ đội, công nhân viên chức thiếu thốn chứng tỏ nỗ lực và quyết tâm cao trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong khi đó, âm mưu thủ đoạn gây "chiến tranh phá hoại toàn diện"³ ở Việt Nam, chiến tranh "phá hoại tổng hợp” ở Lào của các thế lực thù địch diễn ra ngày càng thâm hiểm. Những hoạt động lấn chiếm biên giới với lực lượng lớn và phạm vi rộng hơn trong những tháng giữa năm 1981 cùng với sức ép thường xuyên của hơn hai chục sư đoàn quân địa phương và các quân đoàn chủ lực của đối phương, đòi hỏi Đảng bộ, quân và dân trong Quân khu những nỗ lực với cường độ cao, khối lượng công việc lớn và dồn dập, khẩn trương.

Đối với dân quân tự vệ, Quân khu đã nâng tỷ lệ dân quân tự vệ lên 15,1% so với dân số (1.018.921), khối tự vệ đạt 59,2% tổng số cán bộ, công nhân viên chức. Nam dân quân tự vệ chiếm 58,5% (596.404); quân nhân phục viên, xuất ngũ, chuyển ngành 105.499 đồng chí (17,2%). Dân quân tự vệ được biên chế thành 25 trung đoàn và 7 tiểu đoàn tự vệ; 7 tiểu đoàn và 3.198 đại đội dân quân, 620 đại đội tự vệ. Các địa phương trồng được 1.250.000 cây phi lao dọc bờ biển, 27.000 cây tre ở các làng xã chiến đấu, huy động 74.040 công đào đắp 75.540m3 đất đá phục vụ công trình chuẩn bị diễn tập.

Quân khu đã hoàn thành việc sáp nhập Quân đoàn 65 với Quân khu 4, giải thể 48 đơn vị, kiện toàn có chất lượng 3 sư đoàn bộ binh (341, 342, 358) đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tác chiến, huấn luyện. Đồng thời, chuyển quân và bàn giao 3 trung đoàn đi xây dựng kinh tế. Động viên quân dự bị đạt và vượt yêu cầu quân số (Thanh Hoá động viên cho Sư đoàn 358 đạt 9.384/9.358 người = 100,02%, 157/256 xe ô tô; Nghệ Tĩnh động viên 1 trung đoàn bộ binh đạt 2.518/2.405 = 102,2% và 8/7 ô tô. Bình Trị Thiên động viên 1 trung đoàn bộ binh 2.505/2.405, đạt 102,2% và 7/7 xe ô tô.

Quân khu, các tỉnh, các sư đoàn mở được 361 lớp huấn luyện tập trung cho 21.045 cán bộ chỉ huy trung cao cấp; huấn luyện chiến sĩ mới được 39.200 người có 1.781 nữ. Trường Quân chính Quân khu mở 36 lớp bổ túc đào tạo 4.615 cán bộ.

Thực hiện chỉ thị của Trung ương Đảng, Quân ủy Trung ương và Hướng dẫn của Ban tổ chức Trung ương và Tổng cục Chính trị, Quân khu đã tổ chức lấy ý kiến đóng góp vào công tác nhân sự chuẩn bị Đại hội Đảng cấp trên (chủ yếu nhân sự trong phạm vi liên quan trực tiếp đến Quân khu). Đồng chí Lê Đình Sô - Ủy viên Thường vụ Đảng ủy, Phó chủ nhiệm Chính trị Quân khu phụ trách cùng đồng chí Đoàn Thanh Lức – Trưởng phòng Cán bộ, đồng chí Nguyễn Khắc Sanh-Trưởng phòng Tổ chức Quân khu và một số cán bộ cơ quan chức năng được giao tập hợp thành văn bản báo cáo, phản ánh đầy đủ trung thực ý kiến của các cấp theo đúng quy định.

Đáng tiếc là vào cuối năm 1981 có một vài đánh giá, kết luận và thái độ hành xử để lại dấu ấn không bình thường trong thực hành dân chủ, đoàn kết, trong tự phê bình, tiếp thu phê bình⁴. Vốn là một Đảng bộ dày dạn truyền thống và bản lĩnh, nhất là truyền thống đoàn kết xoay quanh đường lối chủ trương của Đảng, nhiệm vụ cách mạng, điều đáng tiếc được khắc phục. Song đó là một bài học sâu sắc.
___________________________________________
1. Nghị quyết 61/NQ, ngày 14-8-1981 - Hồ sơ 51/QKU - Lưu trữ Quân khu 4.
2. Thành phần tham gia có Huyện ủy, Ủy ban nhân dân, Ban chỉ huy quân sự huyện Hương Điền, Trung đoàn 6, Tiểu đoàn 14 pháo mặt đất, 2 đồn biên phòng 140, 142, tiểu đoàn bộ đội địa phương huyện. Nội dung diễn tập: Chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu, thứ tự các động tác của người chỉ huy và cơ quan huyện. Thứ tự tiến hành các bước tổ chức chuẩn bị chiến đấu của chỉ huy, của cơ quan huyện của các đơn vị bộ đội. Động tác chỉ huy và cơ quan trong thực hành chiến đấu qua từng giai đoạn.
3. Sau một quá trình nghiên cứu, “chiến tranh phá hoại toàn diện" định danh lại, nhận dạng lại là "chiến tranh phá hoại nhiều mặt”.
4. Điều này thể hiện trong một số điểm ở văn bản Nghị quyết hội nghị Đảng ủy Quân khu 4 số 61, ngày 14-9-1981 và trong xử sự một số trường hợp, trong đó có kết luận về đồng chí Lê Đình Sô.