Trong khuôn khổ thân phận của một người lính, như anh Trungsy1, anh Vovanha, anh Haanh, TQnam, v.v... nhiều anh khác nữa, thì bất luận phía bên kia thân phận của kẻ đối địch là như thế nào, tư tưởng, ý thức họ ra sao thì họ cũng cầm súng và bắn vào đồng đội của anh, đồng bào anh... Anh nghĩ gì thì vẫn cứ phải lựa chọn giữa cái sống và cái chết, suy tư về nhân thế, thân phận thì cũng phải lo cho mạng sống của mình, cho anh em mình và đồng đội mình.
Trong đoạn viêt về trận đánh sau khi vượt sông Srepok ( Mekong trĩu nặng phù sa ), tôi có viết
"….những tên địch cố băng sang đường, chỉ ngã trước nòng súng chưa đầy 10m…những tên lính có độ vênh về tuổi tác quá lớn, có thằng quá già và có thằng còn mang hơi sữa, kể cả nữ chỉ khoảng 14, 15 tuổi….. nhưng lúc này tất cả là địch, và điều duy nhất phải làm là tiêu diệt…nhìn hai tên địch nữ dìu nhau khi một đứa bị thương ở chân, khập khiễng từng bước trước mắt mình 30 – 40m…cũng phải chịu thôi…một thằng lính già bị pháo cắt mất một đoạn chân trái, vẫn ráng ôm súng bò ra mặt đường một cách đau đớn nhăn nhó….cũng phải chịu thôi ……những tên địch bị thương nhấp nhô với đủ tư thế, hầu hết cố bò ra mặt đường để tránh pháo ta, nhưng chúng có biết đâu rằng, có cả một tiểu đoàn đang chờ chúng trên con đường 19 này….hãy thông cảm cho con tóp Việt Nam, vì tay các bạn chưa rời vũ khí, và đồng đội của các bạn vẫn còn ẩn hiện đâu đây…..cũng sẵn sàng làm cho chúng tôi, không còn hiện hữu trên cõi đời này nữa….hãy thông cảm cho nhau nhé…
…..Chỉ vì chiến tranh không phải là trò đùa …..""
Còn đây là câu chuyện sau đó hơn 3 năm :
Mùa khô 1982, tôi cùng e95 đánh trận căn cứ 547 lần đầu tiên, trận này do đại úy Trần Bá Khánh e trưởng e95 chỉ huy, khi đó tôi là c trưởng Trinh sát của f đi phối thuộc.
Sau khi ta làm chủ trận địa, một anh lính c9 d3 tên TT(anh Claymore trên QSVN đã được một người bạn cùng công ty hiện nay, nói về tên của anh lính này) đi ngang qua căn hầm của địch, thấy tiếng khóc của trẻ con trong hầm, vì mẹ chúng ( là nữ Pốt, tay còn cầm súng ) đã chết, anh lính này tháo quả M67 định cho vào hầm , tôi ngăn không cho..
Đứa trẻ này được anh em c14 ( súng 12.7 ) của e95 đem về phum Kamtuất, Phum Cha giao cho dân nuôi, sau năm 1989 tôi có hỏi một số anh em c14 phục viên về, thì được biết cu con đã được 15, 16 tuối là tay chân trung thành của ta trong phum này. Câu chuyện chỉ có vậy.
Một người Campuchia là lính của Pốt, tôi sẵn sàng tiêu diệt ngay lập tức.
Một đứa trẻ cũng là người Campuchia tôi sẵn sàng cứu.
