Trại Đa-vít (Davis Camp) Sài Gòn

[Giangtvx]

THƯ CỦA ĐẠI TƯỚNG  LÊ ĐỨC ANH

        Về Đề nghị Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho hai đoàn Đại biểu quân sự Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa và Chính phủ Cách mạng lâm thời  Cộng hòa miền Nam Việt Nam    

        Kính gửi: - Bộ Quốc phòng
                      - Ban Thi đua Khen thưởng Trung ương

        Tôi đã đọc bộ Hồ sơ báo cáo đề nghị phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng võ trang nhân dân trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước cho Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa và Đoàn đại biểu Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam do Ban liên lạc Cựu chiến binh Ban Liên hợp quân sự "Trại Đa-vít" soạn thảo đề nghị.

        Là nhân chứng trong giai đoạn lịch sử này, trên cương vị là Ủy viên Đảng ủy - Phó Tư lệnh Bộ chỉ huy Miền (B2), tôi hoàn toàn nhất trí những nội dung bản báo cáo đã nêu và đánh giá các Đoàn đại biểu quân sự của ta tham gia mặt trận đấu tranh ngoại giao quân sự này xứng đáng được Đảng và Nhà nước ta khen thưởng.

        Để tôn vinh những hoạt động sáng tạo, độc đáo trên mặt trận đấu tranh ngoại giao quân sự; để biểu dương những thành tích đấu tranh khôn khéo, kiên cường ngay trong lòng địch của cán bộ, chiến sĩ tham gia đấu tranh trên mặt trận ngoại giao quân sự này, tôi đề nghị các đồng chí thông qua và cho quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng võ trang nhân dân cho hai Đoàn đại biểu quân sự của ta tham gia Ban Liên hợp quân sự 4 bên và 2 bên đấu tranh thi hành Hiệp định Pa-ri về chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình ở Việt Nam như đề nghị.

        Chúc các đồng chí mạnh khỏe và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ.

Hà Nội, ngày 10 tháng 4 năm 2011          

         Đại tướng Lê Đức Anh                  

        Nguyên Phó Tư lệnh Bộ chỉ huy Miền (B2) Nguyên Uy viên Bộ Chính trị, Nguvên Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

[Giangtvx]

THƯ CỦA  THỨ TRƯỞNG BỘ CÔNG AN
Trung tướng Đặng Văn Hiếu

     

Về thành tích của lực lượng công an tham gia hai Đoàn quân sự Trại Đa-vít

   
(Năm 2013: Ủy viên Ban chấp hành trung ương Đảng cộng sản Việt Nam, Đại biểu Quốc hội khóa XIII, Thượng tướng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Công an, Phó bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Chủ nhiệm ủy ban kiểm tra Đảng ủy Công an Trung ương.)

Hà Nội. ngày 11 tháng 5 năm 2011        

        Kính gửi: Ban liên lạc Cựu chiến binh Ban Liên hợp quân sự Trại Đa-vít thuộc Hội Cựu chiến binh Việt Nam

        Ngày 28 tháng 02 năm 2011, Ban liên lạc Cựu chiến binh Ban Liên hợp quân sự Trại Đa-vít thuộc Hội Cựu chiến binh Việt Nam có văn bản gửi Bộ Công an về việc đề nghị cho ý kiến đánh giá về thành tích của lực lượng công an trong quá trình tham gia đấu tranh ngoại giao, quân sự thi hành Hiệp định Pa-ri về Việt Nam để phục vụ cho việc xét phong tặng danh hiệu "Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân" thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cho hai tập thể:

        -   Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa.

        -   Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.

        Qua nghiên cứu hồ sơ và báo cáo thành tích của các tập thể đề nghị khen thưởng, Bộ Công an có ý kiến như sau:

        1.   Việc đề nghị phong tặng danh hiệu "Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân" thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cho hai tập thể trên, chúng tôi thấy rất cần thiết và rất xứng đáng vì thành tích lập được đặc biệt xuất sắc, có ý nghĩa giáo dục truyền thống, để lại dấu ấn lịch sử đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc.

        2.   Vê sự kiện Đa-vít. Bộ Công an và Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam lúc đó đã cử một lực lượng đông đảơ (gần 140 đồng chí) có bản lĩnh chính trị vững vàng, có kinh nghiệm chuyên sâu trong đấu tranh với kẻ thù, tham gia vào mặt trận đấu tranh ngoại giao quân sự trong Ban Liên hợp quân sự 4 bên, 2 bên; các đồng chí lãnh đạo Bộ Công an và An ninh miền Nam có nhiều chỉ đạo sâu sắc, sát thực tế công tác an ninh, bảo vệ trong đấu tranh ngoại giao quân sự trong sào huyệt của địch.

        Đồng chí Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị đã chủ động chuẩn bị lực lượng và 9 phương án công tác công an trong việc tổ chức trao trả giặc lái, tù binh, phương án tiếp nhận số cán bộ, chiến sĩ của ta bị địch bắt... Đặc biệt là phương án công tác an ninh trong Ban Liên hợp quân sự 4 bên, 2 bên thực hiện Hiệp định Pa-ri về Việt Nam. Bộ đã tuyển chọn, cử trên 100 cán bộ gồm Phó Giám đốc sở, Phó Trưởng ty Công an và lãnh đạo Phòng Bảo vệ chính trị của sở, Ty Công an toàn miền Bắc; số cán bộ bảo vệ, cán bộ kỹ thuật nghiệp vụ và cán bộ phiên dịch tiếng Anh được Bộ trưởng cho đi đào tạo từ trước. Đồng thời chọn cử hơn 10 đồng chí từ An ninh Trung ương Cục và An ninh các khu tham gia Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam trong Ban Liên hợp quân sự 4 bên, 2 bên.

        Quá trình đấu tranh công tác tại Ban Liên hợp quân sự. cán bộ. chiến sĩ công an nhân dân. an ninh đã đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn hoạt động của kẻ thù như: tìm mọi cách mua chuộc, khống chế. lôi kéo, bắt cóc cán bộ, chiến sĩ ta, cài cắm cơ sở vào nội bộ ta; đã đấu tranh có hiệu quả chống lại bọn ngụy quân, ngụy quyền giả danh lưu manh, côn đồ hung hãn tấn công vào các trụ sở, nơi cán bộ ta đến làm việc, định cướp tài liệu của cán bộ ta mang theo, anh em ta cương quyết không để lọt tài liệu vào tay địch, nhiều đồng chí bị thương trong khi lảm nhiệm vụ. có đồng chí bị hy sinh trong ngày 29 tháng 4 năm 1975.

        Thông tin liên lạc là hoạt động đặc biệt quan trọng trong điều kiện sống trong vòng vây của kẻ thù. cán bộ an ninh đã kịp thời giải quyết các trở ngại về kỹ thuật do địch gây ra như phá sóng, chèn sóng, gây nhiễu, giữ được bí mật của hai Đoàn ta và bảo vệ an toàn hai Đoàn bạn (Hung-ga-ri và Ba Lan) trong Ủy ban Quổc tế.

        Lực lượng công an, tham gia Ban Liên hợp quân sự trong Trại Đa-vít đã khôn khéo triển khai nhiều biện pháp nghiệp vụ, kỹ thuật nhất là công tác tình báo, phản gián có hiệu quả đảm bảo được an ninh chính trị nội bộ, bảo vệ an toàn tổ chức, con người và bí mật công tác.

        Trong 823 ngày đêm liên tục, kiên cường đấu tranh với kẻ thù ngay trong lòng địch 2 Đoàn đại biểu quân sự của ta đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần vào Đại thắng mùa Xuân năm 1975; trong đó lực lượng công an trong Trại Đa-vít đã có những đóng góp xuất sắc.

        Bộ Công an hoàn toàn nhất trí với đề xuất của Ban liên lạc Cựu chiên binh Ban Liên hợp quân sự Trại Đa-vít về việc đề nghị phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho 2 Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Việt Nam Dãn chủ cộng hòa và Chính phủ Cách mạng lâm thòi Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Đề nghị các đồng chí xem xét, làm thủ tục theo quy định.
          

KT. BỘ RƯỞNG            
           THỨ TRƯỞNG              
Trung tướng Đặng Văn Hiếu    

[Giangtvx]

THƯ CỦA  TỔNG GIÁM ĐỐC THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM
Trần Mai Hưởng

     

Về thành tích của lực lượng Thông tấn xã Việt Nam tham gia hai Đoàn quân sự Trại Đa-vít

Hà Nội. ngày 4 tháng 4 năm 2011        

        Kính gửi: Ban liên lạc Cựu chiến binh Ban Liên hợp quân sự "Trại Đa-vít"

        Ngày 8 tháng 3 nàm 2011, Thông tấn xã Việt Nam nhận được công văn của Ban liên lạc Cựu chiến binh Ban Liên hợp quân sự "Trại Đa-vít" thuộc Hội Cựu chiến binh Việt Nam về việc đề nghị tham gia ý kiến vào việc phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa và Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam có ý kiến như sau:

        Trong cuộc đấu tranh kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, trận tuyến đấu tranh ngoại giao quân sự sau Hiệp định Pa-ri là một sáng tạo độc đáo về nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh của Đảng ta, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đem lại hòa bình cho đất nước Việt Nam. Hoạt động báo chí và đấu tranh dư luận là một mũi nhọn quan trọng tại "Trại Đa-vít", là tiếng nói chính nghĩa và cụ thể chính xác, có tầm quan trọng đặc biệt.

        Riêng Thông tấn xã Việt Nam, cơ quan thông tin duy nhất lúc bấy giờ đảm nhiệm trách nhiệm nặng nề vừa đảm bảo công tác thông tin, vừa chi viện sức người, sức của cho Thông tấn xã Giải phóng, cử cán bộ phục vụ Hội nghị Pa-ri về Việt Nam và sau đó Thông tấn xã Việt Nam đã chọn cử một đội ngũ nhà báo, cán bộ kỹ thuật có trình độ nghiệp vụ cao, có lập trường quan điếm đúng, rõ ràng, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đức tính hy sinh cao đẹp để biệt phái sang Bộ Quốc phòng, biên chế thành sĩ quan báo chí để cùng với một số cơ quan thông tin đại chúng khác vào "Trại Đa-vít" tổ chức thành Ban thông tấn báo chí của đoàn đặt dưới sự lãnh đạo chỉ đạo trực tiếp của đoàn, do Phó Trưởng đoàn - Đại tá Võ Đông Giang trực tiếp phụ trách.

        Thông tin của Thông tấn xã Việt Nam từ "Trại Đa-vít" đã trở thành thông tin chủ yếu của hai Đoàn ta lúc đó, phát đi những dòng tin, bức ảnh cụ thể về hoạt động của hai Đoản ta tại "Trại Đa-vít", thông tin với dư luận thế giới thấy rõ ý đồ phá hoại Hiệp định Pa-ri của ngụy quyền. Những cán bộ, phóng viên, kỹ thuật viên của Thông tấn xã Việt Nam được giao nhiệm vụ hoạt động tại "Trại Đa-vít” đã không quản ngại gian khổ, hy sinh, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của Đảng, Nhà nước, nhân dân và cơ quan Thông tấn xă Việt Nam giao cho.
Trong thòi gian tham gia hoạt động của Ban Liên hợp quân sự "Trại Đa-vít", cán bộ, phóng viên, kỹ thuật viên của Thông tấn xã Việt Nam đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao và góp phần vào thành tích của quân đội ta trong mặt trận đấu tranh ngoại giao quân sự, đóng góp vào thắng lợi của cuộc đấu tranh chống Mỹ, cứu nước, giải phóng hoàn toàn miền Nam. thống nhất đất nước.

        Trên cơ sở đó, Thông tấn xã Việt Nam nhất trí với Ban liên lạc Cựu chiến binh Ban Liên hợp quân sự "Trại Đa-vít" thuộc Hội Cựu chiến binh Việt Nam đề nghị Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa và Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.
  
          

TỔNG GIÁM ĐỐC            
Trần Mai Hưởng              

[Giangtvx]

(1926-2012)

THƯ CỦA  THỨ TRƯỞNG BỘ QUỐC PHÒNG
Thượng tướng Nguyễn Trọng Xuyên

     

Giới thiệu thành tích của  hai Đoàn quân sự Trại Đa-vít

Hà Nội. ngày 2 tháng 4 năm 2011        

        Kính gửi: Đồng chí Đại tướng Phùng Quang Thanh - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng

        Trước hết, tôi chúc mừng đồng chí tái trúng cử ủy viên Bộ Chính trị khóa XI vừa qua. Nhân dịp đầu xuân Tân Mão, tôi kính chúc đồng chí Bộ trưởng và toàn thể gia đình sức khỏe luôn dồi dào, hạnh phúc, an khang... Sau đây tôi xin trình bày với đồng chí Bộ trưởng một việc để đồng chí xem xét:

        Vừa qua, tôi có nhận được tập hồ sơ đề nghị phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho hai Đoàn đại biểu quân sự của Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam mà tôi có tham gia làm nhiệm vụ trong Ban Liên hợp quân sự 4 bên và 2 bên Trung ương. Tài liệu này do Ban liên lạc Cựu chiến binh Ban Liên hợp quân sự "Trại Đa-vít" soạn thảo.

        Sau khi xem tập hồ sơ, tôi rất hoan nghênh các đồng chí đó đã đại diện cho toàn thể các tướng lĩnh, sĩ quan, cán bộ, chiến sĩ thành viên của hai Đoàn đại biểu quân sự cách mạng hàng năm sinh hoạt truyền thông ở hai miền Nam - Bắc. dồn hết tâm sức chuẩn bị cho bản báo cáo thành tích và các tài liệu kèm theo, đứng ra trình bày, đề nghị lên Bộ Quốc phòng xem xét.Đây là hai đơn vị được Quân uỷ Trung ương chỉ đạo thành lập thực hiện nhiệm vụ thi hành Hiệp định Pa-ri ngay từ khi Hiệp định được ký kết và bám trụ tại Tân Sơn Nhất (Sài Gòn) đến ngày 30 tháng 4 năm 1975 và đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Trong quá trình tiến hành nhiệm vụ, do phía Mỹ - ngụy phá hoại điên cuồng Hiệp định đã gây thương vong tổn thất cho hai Đoàn ta: 9 liệt sĩ, 25 thương binh, thường xuyên gây sức ép và phá hoại mọi hoạt động của hai Đoàn ta...

        Tôi thấy, hai Đoàn đại biểu quân sự ta hoàn toàn xứng đáng được Đảng, Nhà nước tuyên dương công trạng. Đây là dịp tôn vinh sự lãnh đạo sáng suốt, mưu lược tài tình của Đảng ta, ngợi ca tinh thần đấu tranh dũng cảm, kiên cường, mưu trí, bền bỉ và sáng tạo của lực lượng vũ trang cách mạng trên trận tuyến ngoại giao quân sự. Vinh quang này thuộc về Đảng ta, Nhà nước và quân đội anh hùng.

        Các tài liệu do Ban liên lạc Cựu chiến binh Ban Liên hợp quân sự "Trại Đa-vít" đã chuẩn bị và được gửi đến đồng chí Bộ trưởng. Có vấn đề gì cần hỏi thì cho phép anh em gặp trình bày hoặc cho cơ quan chức năng trực tiếp nghe báo cáo và sau đó Bộ trưởng xem xét.

        Kính mong đồng chí Bộ trưởng xem xét trường hợp đề nghị trên. Ban liên lạc và tôi chân thành cảm ơn.

        Kính!
          

THƯỢNG TƯỚNG                
Nguyễn Trọng Xuyên            

       Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng thường trực Bộ Quốc phòng

[Giangtvx]

THƯ CỦA  NHÂN CHỨNG LỊCH SỬ
Đồng chí Huỳnh Văn Trình

     

Hà Nội. ngày 10 tháng 3 năm 2011        

        Kính gửi: Đại tá Nguyên Văn Khả (Vũ Nam Bình)
                      Trưởng ban liên lạc Cựu chiến binh Ban Liên hợp quân sự "Trại Đa-vít"

        I - Tôi đã nhận được và nghiên cứu kỹ bộ "Hồ sơ Báo cáo đề nghị tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa và Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam".

        Tôi rất hoan nghênh, hoàn toàn nhất trí vì bộ Hồ sơ đó đã tổng hợp phản ảnh đầy đủ các mặt: bối cảnh tình hình, tố chức - hoạt động đấu tranh và thành tích xuất sắc của hai Đoàn đại biểu; trích dẫn ý kiến đánh giá quan trọng của nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, quốc phòng, ngoại giao... về vấn đề này; đồng thời nêu lên nguyện vọng chính đáng của các nhân chứng lịch sử là thành viên của hai Đoàn đại biểu quân sự ta.

        Đây là cơ sở thực tiễn rất tốt, có giá trị đích thực để lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa - Thông tin. các Bộ, ngành hữu quan khác và lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh làm căn cứ xem xét, trình lên lãnh đạo Đảng và Nhà nước quyết định việc phong tặng danh hiệu thi đua cao quý mà chúng ta đề nghị.

        II - Đế góp thêm một tiếng nói của một người trong cuộc, với tư cách nguyên là thành viên Ban lãnh đạo Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa trong Ban Liên hợp quân sự 4 bên Trung ương - nguyên là Phó Trưởng đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa trong Tổ Liên hợp quân sự 4 bên về người mất tích (MIA) tại Sài Gòn, tôi xin nêu rõ một số yếu tố sau đây để nhấn mạnh tầm quan trọng và tính chính đáng của việc tuyên dương hai Đoàn đại biểu quân sự ta danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.

        1/ Chúng ta đề xuất việc phong tặng này không xuất phát từ động cơ "bệnh thành tích", "kể công vì lợi ích cá nhân"; cũng không phải trên cơ sở "cơ chế xin cho"; mà là làm vì lịch sử dân tộc: tôn vinh sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, nêu cao truyền thống quốc phòng, an ninh, ngoại giao Việt Nam, đáp lại sự hy sinh xương máu của đồng chí, đồng đội, để lại bài học về tinh thần yêu nước cho thế hệ mai sau. Cũng trên tinh thần như vậy mà thời gian qua Đảng và Nhà nước ta đã từng phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Đại đội pháo binh nữ Ngư Thủy - Quảng Bình và tập thể 10 cô gái thanh niên xung phong ngã ba Đồng Lộc - Hà Tĩnh...

        2/ Cuộc đấu tranh thi hành Hiệp định Pa-ri của hai Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam trên chiến trường miền Nam thực sự là một trong những huyền thoại độc đáo, sáng tạo về ngoại giao quân sự Việt Nam, chưa từng có trong lịch sử nước ta và trên thế giới.

        -  Trong thời gian rất ngắn - từ 13 tháng 1 năm 1973 (thỏa thuận cơ bản Hiệp định Pa-ri tại cuộc gặp riêng Lê Đức Thọ - Kít-xinh-giơ) đến ngày 28 tháng 1 năm 1973 (Hiệp định bắt đầu có hiệu lực), đã cấp tốc thành lập 2 Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam với đội ngũ hùng hậu gần 1.000 người gồm tướng lĩnh, sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân và công an nhân dân được chọn lọc từ các chiến trường về, cán bộ ưu tú của Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa - Thông tin, Thông tấn xã Việt Nam và một số ngành dân sự khác, hội tụ thành một lực lượng thống nhất của cả hai miền đi vào trận chiến đấu mới ngay trong sào huyệt kẻ thù, như những dũng sĩ "vào hang hùm bắt cọp".
      

[Giangtvx]

        -   Tiến hành một cuộc "hành quân thần tốc" vào chiến trường B trong khí thế chiến thắng, bằng phương tiện hiện đại nhất do kẻ thù cung cấp (máy bay C130 và trực thăng của Mỹ), với thời gian ngắn nhất tiến thẳng về Sài Gòn (3 giờ từ Hà Nội và 1 giờ từ Lộc Ninh) trung tâm đầu não của địch, lập tổng hành dinh tại Trại Đa-vít - mảnh đất giải phóng công khai đầu tiên tại Sài Gòn - chỉ cách bộ tổng tham mưu ngụy l km theo đường chim bay.

        -   Đối mặt với một kẻ thù vô cùng ngoan cố, quyết tâm phá hoại và xóa bỏ Hiệp định Pa-ri, thực hiện âm mưu "Việt Nam hóa chiến tranh" bằng thái độ, hành động hung hăng, lật lọng, khiêu khích côn đồ hèn hạ nhất, cả trong đàm phán và xử sự hàng ngày đổi với sinh hoạt ăn, ở, đi lại của hai Đoàn đại biểu ta; chúng ta đã giữ vững sự điềm tĩnh, đàng hoàng, chững chạc, hiên ngang, dũng cảm. thông minh, đầy thiện chí hòa hình trong đấu tranh khôn khéo và không khoan nhượng.

        -   Kiên quvết bám trụ. tiến hành cuộc đấu tranh thi hành Hiệp định Pa-ri rất quyết liệt và căng thẳng trong suốt hơn 2 năm 3 tháng trong vòng vây của kẻ thù trên tất cả các mặt pháp lý, chính trị, ngoại giao và dư luận, với cường độ ác liệt ngày càng tăng theo chuyển biến chiến lược trên chiến trường - từ giai đoạn đàm phán trực tiếp tại các diễn đàn liên hợp quân sự đến giai đoạn đấu tranh ngoại giao, dư luận phục vụ chiến trường cho đến ngày toàn thắng 30 tháng 4 năm 1975.

        3/ Hai Đoàn đại biểu quân sự đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đấu tranh ngoại giao quân sự thi hành Hiệp định Pa-ri mà Đảng và Chính phủ đã giao, tập trung vào đấu tranh thực hiện những điều khoản cốt lõi nhất của Hiệp định và góp phần vào mặt trận đấu tranh dư luận nêu cao thiện chí thi hành Hiệp định của ta, vạch mặt bản chất phá hoại Hiệp định của địch, tranh thủ sự đồng tình và ủng hộ quốc tê đốĩ với ta.

        Nổi bật là:

        -   Ta đã thúc đẩy và giám sát việc rút hoàn toàn quân đội Mỹ và quân đội các nước chư hầu ra khỏi miền Nam Việt Nam trong thời hạn 60 ngày. Ngày 29 tháng 3 năm 1973, toán quân Mỹ cuối cùng lên máy bay rời Sài Gòn, đánh dấu mốc lịch sử, sau 115 năm kể từ năm 1858, đất nước ta sạch bóng quân thù xâm lược. Đây là thắng lợi cơ bản nhất của ta, là bước ngoặt thay đổi tương quan lực lượng trên chiến trường để tiến tới đánh cho ngụy nhào.

        -   Ta đã đấu tranh quyết liệt vào nhà tù Mỹ - ngụy buộc chúng phải trao trả cho ta nhân viên quân sự và dân sự bị bắt. tổng số gần 31.500 người, trong đó có một số nhân vật nổi tiếng như bà Võ Thị Thắng, Trương Tấn Sang, anh Huỳnh Tấn Mẫm và nhiều người khác sau này trở thành cán bộ cao cấp của Đảng và Nhà nước.

        -   Trên mặt trận dư luận và ngoại giao, ta đã liên tục và quyết liệt đẩy mạnh mũi tiến công này đối với các đối tượng Ủy ban Quốc tế, đoàn ngoại giao và các hãng thông tấn báo chí, nêu cao chính nghĩa và thiện chí thi hành Hiệp định thuộc về ta, tố cáo mạnh mẽ việc phá hoại Hiệp định và âm mưu, hành động chiến tranh của Mỹ - ngụy. Chính nhờ có sức mạnh chính nghĩa và sức mạnh chiến trường mà ta đã tạo nên sự ủng hộ và đồng tình của dư luận quốc tế đối với việc đánh trả và hành động quân sự chủ động của ta tiến công địch cho đến cuộc Tổng tiến công nổi dậy mùa Xuân 1975.

        4.   Đội ngũ cán bộ, chiến sĩ hai Đoàn đại biểu quân sự ta đã tỏ ra anh hùng, bất khuất, kiên trì chịu đựng gian khổ, vượt mọi khó khăn, hy sinh quên mình, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đấu tranh ngoại giao quân sự đặc biệt này, xứng đáng là những đại diện của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng "nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, kẻ thù nào cũng đánh thắng". Đã có 9 đồng chí hy sinh và 25 đồng chí bị thương trong khi làm nhiệm vụ. Từ tôi luyện trong lò lửa đấu tranh này, sau giải phóng, nhiều cán bộ, sĩ quan đã trở thành tướng lĩnh, cán bộ cao cấp các ngành.

        III - Tôi mong rằng, sau khi Bộ Ngoại giao đã đi đầu đánh giá cao thành tích đấu tranh thi hành Hiệp định và đã trao tặng Kỷ niệm chương cho các thành viên hai Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam thì các Bộ, ngành hữu quan, nhất là Bộ Quốc phòng (nơi đã lập ra và chỉ đạo đấu tranh của hai Đoàn đại biểu quân sự) sẽ cùng có tiếng nói ủng hộ và đề đạt lên Đảng và Nhà nước xem xét quyết định về "Hồ sơ Báo cáo đề nghị phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang cho hai Đoàn đại biểu" trên theo đúng quy định của Luật và Nghị định của Nhà nước và Chính phủ về thi đua khen thưởng.

Huỳnh Văn Trình      

       Nguyên thành viên Đoàn đàm phán riêng Lê Đức Thọ - Kít-xinh-giơ về Hiệp định Pa-ri. Nguyên Trung tá, thành viên Ban lãnh đạo Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa trong Ban Liên hợp quân sự 4 bên Trung ương. Nguyên Phó Trựởng đoàn Việt Nam Dân chủ cộng hòa trong Tổ Liên hợp quân sự 4 bên về người mất tích ở Sài Gòn. Nguyên Vụ trưởng - Cố vấn Bộ Ngoại giao.

[Giangtvx]

(1919 - 1996)

MẶT TRẬN MỚI

Thượng tướng TRẦN VĂN TRÀ¹        

(Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam)        

        Một ngày đầu tuần tháng Giêng năm 1973, trong sở chỉ huy Miền, tại gian nhà hầm giữa khu rừng căn cứ, không khí nhộn nhịp sôi nổi. Chúng tôi đang theo dõi tình hình chiến trường, nhưng trọng tâm là khẩn trương bàn kế hoạch và biện pháp thi hành Hiệp định Pa-ri một cách nghiêm túc, có hiệu quả... Bỗng một cán bộ tham mưu vào trao cho đồng chí Năm Ngಠ - Tham mưu trưởng Miền lúc ấy, một bức điện hoả tốc. Anh Năm Ngà nhẩm đọc nhanh qua bức điện rồi, với vẻ mặt nghiêm nghị không phân tích được là vui mừng hay lo lắng, trao cho tôi. Nội dung bức điện: Trung ương chỉ định tôi làm Trưởng đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Cách mạng lâm thòi Cộng hoà miền Nam Việt Nam trong Ban Liên hợp quân sự 4 bên tại Sài Gòn. Ôi, thật là đột ngột! Trung ương Cục. Quân ủy Miền đã xếp đặt từ trước thành phần Đoàn và đã được Trung ương đồng ý, nay bỗng cỏ sự thay đổi Trưởng đoàn vào giờ chót. Và chi còn vài ba hôm nữa là tôi phải có mặt ở Sài Gòn!

        Trong đời chiến sĩ mấy chục năm. tôi đã gặp bao nhiêu sự việc bất ngờ.... nhưng lần này bất ngờ đến với tôi đầy thú vị và cũng đầy lo lắng. Lo lắng vì công việc quá mới mẻ đối với tôi và quá gấp gáp, phải khăn gói lên đường ngay trong lúc tôi chưa kịp có thời giờ để hình dung công việc, nói gì đến chuẩn bị mọi thứ cho mặt trận đấu tranh mới, hoàn toàn không giống như trên chiến trường. Tuy vậy, trường hợp đột ngột trong công tác mà cấp trên giao cho tôi như vậy không phải là lần đầu. Tôi đã quen rồi. Tin ở lãnh đạo cấp trên, tin ở các đồng chí cộng sự, tin ở chính mình, tôi vẫn bình tĩnh nhận trách nhiệm. Thực ra, trong trường hợp này, phần thú vị dành cho tôi nhiều hơn. Sài Gòn thân yêu của tôi! Đã lâu lắm rồi, từ thời còn mồ ma thực dân Pháp, tôi đã sống và hoạt động cách mạng sôi nổi, đã giành thắng lợi và cũng đã nếm mùi thất bại ở đây, đã chiến đấu và đã phải xa thành phố này mấy chục năm, bây giờ trở về trong sự theo dõi của đồng bào, đồng chí và trong vòng vây dày đặc của kẻ địch... Trong một phút, bao nhiêu hình ảnh về Sài Gòn, xưa có, nay có, diễn qua đầu tôi như một cuộn phim. Thấy tôi ngồi im, đồng chí Mười Khang³ nhắc:

        -   Thế nào? Nhận nhiệm vụ đấy chứ. Chúc mừng nhé!

        Thế là đồng chí đến bắt tay và ôm hôn tôi. Căn phòng tức thì vang lên, mỗi người một câu chúc mừng, gửi gắm. rộn rã tiếng cười vui. không còn là không khí của buổi họp công tác nữa.

        Tôi trao đổi vài câu với anh Mười Khang rồi xin phép đi chuẩn bị cho cuộc hành trình vào Sài Gòn. Mọi việc ở nhà có anh Mười Khang đảm trách,

        Về đến nhà riêng của mình, nhìn xung quanh cảnh vật quen thuộc từ bao năm, tôi bỗng chốc xúc động với sự tạm biệt... Mọi cảnh vật hôm nay dường như cũng đang có một tâm hồn dào dạt, tươi vui, quyến luyến. Không biết tôi còn ngồi trầm ngâm như vậy mấy phút nữa nếu như không có các anh Chín Vinh⁴  và Hai Lê⁵ , Phó Chính ủy và Chủ nhiệm chính trị Bộ Tư lệnh Miền, bước vào, kéo tôi về với thực tại.

        -   ... Anh cần gì nữa? Anh đã bằng lòng với tổ chức và thành phần Ban Liên hợp của anh chưa? - Anh Chín Vinh hỏi.

        Tôi đồng ý giữ nguyên tất cả những gì đã được sắp xếp, chỉ yêu cầu thêm cho tôi đồng chí Tư Bốn⁶ . Anh Tư Bốn là một cán bộ tình báo, Anh hùng quân đội, đã ở trong Sài Gòn hơn ba năm và mới ra căn cứ mấy tháng nay sau khi đã có triệu chứng bị lộ. Anh ấy rất thạo Sài Gòn, rành từng đường phố, biết nhiều nhân vật thuộc giới đô thành. Ngoài việc giúp tôi một số việc, đồng chí sẽ là người lái xe của tôi nếu địch đồng ý để ta tự lo người lái...

        Chỉ còn một ít thòi gian, tôi vội phác qua kế hoạch chuẩn bị mọi mặt cho công tác mới. kiểm tra lại tổ chức của Đoàn, bàn kỹ với anh Ba Trần⁷  về nhiệm vụ, về người, tài liệu, phương tiện, đặc biệt là về thông tin liên lạc, dự kiến các tình huống, quyết định các biện pháp và giao anh Ba Trần, Phó đoàn, thay tôi điều khiển mọi công việc thực hiện.

        Còn tôi thì họp với Bộ Tư lệnh Miền, có các cơ quan tham mưu, chính trị, hậu cần... cùng dự, bàn sâu cụ thể về mọi biện pháp phối hợp đấu tranh giữa bàn hội nghị và trên chiến trường. Tôi nhấn mạnh nếu trên bàn hội nghị 4 bên ở Sài Gòn, kẻ địch phải kiêng nể chúng tôi, chúng tôi có giành được thắng lợi nào trong việc triển khai thi hành Hiệp định Pa-ri, thì đó chủ yếu là do sức mạnh của bộ đội ta trên chiến trường, do uy thế của các anh bên ngoài này là chính. Chúng tôi hứa sẽ xứng đáng là những người đại diện của các lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng miền Nam anh hùng ngay giữa thủ đô của địch và cũng là giữa lòng đồng bào thân yêu của ta.

---------------------
1.  Trích từ Tác phẩm chọn lọc của Thượng tướng Trần Văn Trà, Nxb Quân đội nhân dân. Hà Nội, 2005.
2.  Tức Thượng tướng Nguyễn Minh Châu, lúc đó là Thiếu tướng.
3.  Tức Đại tướng Hoàng Văn Thái, lúc đó là Trung tướng.
4.  Tức Thiếu tướng Trần Độ.
5.  Tức Thiếu tướng Lê Văn Tưởng.
6.  Tức Thượng tá Nguyễn Hữu Trí.
7.  Tức Thiếu tướng Trần Văn Danh.

[Giangtvx]

        Ngày 28 tháng 1 năm 1973 là ngày chúng tôi phải có mặt tại Sài Gòn. Đã hẹn giờ cho Mỹ đưa trực thăng đến đón chúng tôi ở Thiện Ngôn, một địa điểm nằm về phía bắc tỉnh Tây Ninh, ngay trên quốc lộ 22... Đầu năm 1972 - lúc này quân ngụy đã thay thế quân Mỹ, Thiện Ngôn là hướng thứ yếu của chiến dịch "Nguyễn Huệ"¹ . Trong chiến dịch, ta đã tiêu diệt hoàn toàn cứ điếm này. Cho nên Thiện Ngôn lúc ấy chỉ là một bãi chiến trường cũ. hoang vắng, cây cối cháy trụi, mặt đất loang lổ hố bom đạn, xác xe tăng, xe thiết giáp, pháo, xe vận tải Mỹ nằm ngổn ngang. Chỉ còn lại đường băng sân bay là dùng được cho máy bay trực thăng.

        Sau khi báo cho phía Mỹ ngày giờ đến đón, chúng tôi phái một tổ trinh sát đến Thiện Ngôn, dựa vào hầm hố cũ sửa sang lại thành công sự vững chắc, ở đấy chờ địch trước, trong và sau giờ hẹn. Anh em tổ này cứ 15 phút lại điện cho chúng tôi biết mọi diễn biến tình hình tại đây. Trong khi đó, một đoàn cán bộ với đủ phương tiện, thực sự chuẩn bị điểm xuất phát của Đoàn ỏ sân bay Lộc Ninh. Và toàn Đoàn chúng tôi ung dung tổ chức ăn Tết Quý Sửu trước. Chúng tôi biết rằng đến Sài Gòn là phải khẩn trương bắt tay vào công việc nên mặc dầu còn 4, 5 ngày nữa mới tới Tết âm lịch, chúng tôi tranh thủ lúc còn "ở nhà", cùng nhau hưởng một cái Tết dân tộc đậm đà tình nghĩa người đi kẻ ở. Ản Tết trước! Ảu cũng chỉ là lặp lại một sự việc đã diễn ra đôi lần trong lịch sử chiến đấu của dân tộc ta. Quang Trung - Nguyễn Huệ đã từng khao quân ăn Tết trước, Tết Kỷ Dậu 1789, tại địa điểm tập kết quân ở Tam Điệp để rồi tiến về Thăng Long đại phá quân Mãn Thanh làm nén chiến công hiển hách Đông Đa va chấm dứt vĩnh viễn sụ đô hộ của phương Bắc trên đất nước ta. Mùa Xuân năm 1968. toàn miền Nam cũng đã ăn Tết trước:, Tết Mậu Thân, để rồi xông lên tiến hành cuộc Tổng tiến công và nổi dậy, đập tan ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ, làm kinh hoàng Nhà trắng, làm mất vía Lầu Năm góc và buộc Mỹ phải xuổng thang chiến tranh, ngồi vào bàn đàm phán với ta ở Pa-ri. Mùa Xuân này. Xuân Quý Sửu. chúng tôi lại ăn Têt trước để vàơ giữa sào huyệt của quân thù đòi chúng thi hành đúng đắn Hiệp định Pa-ri và xem chúng còn giở trò gì. chúng thực sự muốn gì.

        Giữa căn nhà hẩm của Bộ Tư lệnh Miền, bữa cơm Tết đậm đà hương vị. Không có gì thịnh soạn lắm nhưng cùng có bánh tét và cả bánh chưng, có thịt heo tự túc, lại có thịt heo rừng, dưa hấu, rượu mùi, có sán phẩm tại địa phương, lại có cả quà từ Hà Nội. Các anh bên Trung ương Cục, Mặt trận, Chính phủ, các đồng chí trong Bộ Tư lệnh Miền, đại diện các cơ quan, đoàn thể và cả phóng viên báo Quân giải phóng... đã đến dự cùng các thành viên trong Đoàn chúng tôi. Thật là chân thành và ấm cúng. Niềm vui toả trên nét mặt mọi người. Niềm vui tràn trên từng ly rượu. Chúng tôi chúc nhau thắng lợi. hẹn ngày gặp lại rực rỡ hơn hôm nay, chúc thành công cả trên bàn hội nghị, cả trên chiến trường.

        Vào giữa bữa cơm Têt. câu chuyện đang râm ran thì chúng tôi nhận được bức điện từ Thiện Ngôn: "Đúng giờ hẹn, không có trực thăng Mỹ đến đón Đoàn mà có 2 phi cơ dịch bay lượn vài vòng, rồi tha mấy loạt bom quanh sân bay. Mảnh bom cùng mảnh xác xe tăng, xe thiết giáp bay tung toé quanh hầm chúng tôi. Sau đó yên tĩnh". Mọi người lại rót rượu và cùng nâng cốc chúc sức khỏe của chúng tôi trong Đoàn, chúc sự khôn ngoan và cảnh giác của chúng ta, chúc mừng sốt dẻo trận thắng đầu tiên của Đoàn trước sự phản trắc, đê hèn của Mỹ - ngụy. Câu chuyện trong bữa cơm càng thêm giòn giã, qua bàn luận về sự kiện Thiện Ngôn vừa rồi, về khả năng lật lọng của Mỹ - ngụy đối với Hiệp định Pa-ri, sự phức tạp trong nhiệm vụ của chúng tôi, cũng như trong công tác ở chiến trường. Mặc dù vậy, ở mỗi người hôm ấy đều nung nấu một niềm tin mãnh liệt, niềm tin tất thắng, bất cứ trong tình huống nào. Ở mỗi cặp mắt đều ánh lên sức sống rực rỡ của mùa Xuân...

        Lộc Ninh, một thị trấn đông dân và sung túc trong vùng giải phóng miền Đông Nam Bộ, nằm cách Sài Gòn 100 km ngay trên trục quốc lộ 13, chạy lên Cam-pu-chia rồi Lào. Quá về mạn Bắc là quốc lộ 14 đi Buôn Mê Thuột - Tây Nguyên và về mạn Nam là đường 17 nối với vùng căn cứ Bắc Tây Ninh của ta. Từ khi được giải phóng tháng 4 năm 1972, Lộc Ninh trở thành một vị trí quân sự quan trọng của ta, gây lo lắng cho vành đai phòng thủ của địch ỏ phía bắc Sài Gòn và là một trung tâm chính trị của vùng giải phóng B2. Đất Lộc Ninh là đất đỏ phì nhiêu thích hợp với cỏ cây miền nhiệt đới, với những rừng cao su bạt ngàn, những vườn cây ăn trái chôm chôm, sầu riêng, xoài, vú sữa... sum suê, những vườn hồ tiêu, cà phê có giá trị. Lộc Ninh trước đây là một cứ điểm kiên cố nằm trong hệ thống phòng thủ ngoài cùng của Sài Gòn do sư đoàn 3 ngụy phụ trách. Trong chiến dịch "Nguyễn Huệ" của ta, đây là hướng chính, là điểm then chốt nhất cần phái thanh toán. Nơi đây, ta không những đã tiêu diệt nhiều trung đoàn xe tăng, thiết giáp, nhiều chiến đoàn sừng sỏ của Sư đoàn 3 ngụy năm 1972 mà còn bắt sống nhiều tù binh ngụy, trong đó có đại tá Vĩnh... Chính vì vậy mà Lộc Ninh trở thành biểu tượng chiến thắng của ta, là nỗi nhục thất bại của địch. Ta muốn đối phương đưa trực thăng ra tận đây đón Đoàn ta để chúng luôn nhớ đến đòn khủng khiếp ấy và từ địa điểm vinh quang này, Đoàn ta hiên ngang tiến vào thủ đô của địch.

-----------------
1.  Chiến dịch tiến công của Quân giải phóng miền Nam mùa khô năm 1972 ở miền Đông Nam Bộ.  
 

[Giangtvx]

        Ngay sau khi chúng đã phản trắc bằng cách ném bom điểm hẹn Thiện Ngôn, ta liền kịch liệt phản đối chúng và hẹn lại ngày đón Đoàn ta ở Lộc Ninh này. Ta mong chúng không còn dám giở trò dơ bẩn nào nữa, tuy ta vẫn có đủ biện pháp đề phòng, bởi ta đã rõ bản chất kẻ địch không bao giờ thay đối. Sau khi ném bom Thiện Ngôn nhằm tiêu diệt Đoàn đại biểu quân sự ta trong Ban Liên hợp quân sự 4 bên Trung ương, đã bị ta phản đối, chúng lại cho quân càn quét, đánh phá, ném bom các điểm hẹn đón các Đoàn đại biểu ta ở các Ban Liên hợp quân sự khu vực Plây Cu, Mỹ Tho, ở các Tổ Liên hợp quân sự địa phương Phú Bài, Đà Lạt, Kon Tum, Tân An. Chúng luôn luôn lợi dụng từng trường hợp nhỏ, bất chấp lẽ phải, bất chấp các điểu khoản của Hiệp định, giở mọi thủ đoạn hòng tiêu diệt chúng ta. Mỗi lần như vậy, chúng tôi lại kịch liệt phản đối chúng ngay trong các phiên họp 4 bên ỏ Sài Gòn và chúng lại xin lỗi, đó tội cho bọn bảo an địa phương, hứa sẽ sửa trị. Chúng tỏi thừa biết là chúng chỉ hứa suông cho qua chuyện. Những sự việc ban đầu đó buộc chúng tôi phải suy nghĩ rằng Mỹ - ngụy đã có kế hoạch phá hoại Hiệp định Pa-ri từ việc nhỏ đến việc lớn.

        Phải chăng lịch sử lại diễn lại: Pháp đã bị thua nặng, phái ký Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 để rồi cùng Mỹ ra sức phá bỏ Hiệp định này; ngày nay Mỹ - ngụy bị đòn nặng phải ký Hiệp định Pa-ri rồi lại giở trò phá bỏ Hiệp định lần này nữa? Dẫu sao chúng ta là những người đã có kinh nghiệm. Chúng ta đánh và thương lượng, để có được một Hiệp định có lợi cho cách mạng. Chúng ta sẽ ra sức đấu tranh để thi hành mọi điều khoản của Hiệp định. Vì độc lập, tự do của dân tộc, chúng ta sẵn sàng hy sinh chiến đấu đến cùng, đồng thời chúng ta cũng đưa ra bàn tay hoà giải và hoà hợp dân tộc để cứu vớt những người lầm đường lạc lối. Nhưng, với kinh nghiệm xương máu đã trải qua, chúng ta không khờ khạo đến mức tin rằng kẻ địch của ta sẽ thành thật thi hành Hiệp định, do đó chúng ta không hề ngạc nhiên về những lật lọng này. Và chúng ta đã có sẵn hai kế hoạch cho hai tình huống có thể xảy ra: một là, do ta đấu tranh có kết quả, do áp lực của nhân dân ta và nhân dân thế giới, kẻ địch buộc phải thi hành đúng Hiệp định Pa-ri; hai là, chúng lại phá bỏ Hiệp định. Tuỳ ở kẻ địch. Ta nỗ lực cho tình huống một, nhưng ta cũng sẵn sàng đối phó với tình huống hai.

        Ngày 1 thang 2 năm 1973, đúng giờ hẹn, một đoàn trực thăng Mỹ do một trung tá Mỹ chỉ huy có sĩ quan ngụy đi theo, bay đúng theo đường bay và tầm cao do ta quy định, lượn một vòng trên vùng trời Lộc Ninh rồi lần lượt hạ cánh theơ đội hình hàng dọc thứ tự từ đầu Bắc sân hay. Trong khi bay trên trời hẳn chúng đã nhìn rõ sân bay, phố xá. nhưng quan trọng hơn. chúng còn nhìn thấy hàng loạt trận địa phòng không và xe tăng, bố trí nhiều vòng xa xa quanh thị trấn, sẵn sàng tư thế đối phó với những trò phản trắc. nếu có. Hôm ấy. thị trấn Lộc Ninh như một ngày hội lớn. Cờ cách mạng tung bay khắp nơi. Đặc biệt, tại sân bay tỏa ra một không khí trang nghiêm và trật tự. Đông đảo đồng bào các giới, cán bộ, bộ đội ăn mặc chỉnh tề, vẻ mặt hân hoan từ mọi nẻo trảy về, sắp thành đội ngũ. Một rừng biểu ngữ, khấu hiệu hoan nghênh thắng lợi của Hiệp định Pa-ri về Việt Nam... Một cuộc mit tinh chớp nhoáng diễn ra, sôi nổi, khí thế, ngay bên cạnh đoàn trực thăng Mỹ im lìm nằm đợi. Nhiều đại biểu thay mặt các giới, các đoàn thể đứng lên phát biểu ngắn gọn nhưng đều có nội dung hoan nghênh Hiệp định, đòi nghiêm chỉnh thi hành Hiệp định, đòi hoà bình và hoà hợp dân tộc, chúc mừng Đoàn ta và gỏi gắm lòng tin tất thắng vào sự đấu tranh của Đoàn. Tôi đã thay mặt Đoàn tỏ lời cám ơn cán bộ. chiến sĩ, đồng bào đã tiễn đưa Đoàn thân tình và trọng thế. ghi nhớ những điều dặn dò. gởi gắm vào Đoàn, và hứa xứng đáng với niềm tin ấy. Các sĩ quan và tổ lái người Mỹ. tỏ ra văn minh, đứng lặng lẽ nhìn, nhưng các sĩ quan ngụy thì bối rối, bực tức ngồi lỳ trong trực thăng mà không dám ra ngoài.

Trung tướng Trần Văn Trà phát biểu trong buổi mít tinh tiễn đoàn tại Lộc Ninh


Trung tướng Trần Văn Trà tạm biệt đồng bào, chiến sĩ Lộc Ninh để vào Sài Gòn nhận nhiệm vụ Trưởng đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam trong Ban Liên hơp quân sự 4 bên Trung ương (ảnh: Tư liệu lưu trữ)

[Giangtvx]

        Cuộc mít tinh kết thúc, theo lệnh của tư lệnh sân bay Lộc Ninh, đoàn trực thăng Mỹ nổ máy khởi động. Tôi quay nhìn khắp lượt đồng chí, đồng bào, rồi lần lượt bắt tay mọi người... Đoàn chúng tôi vẫy chào đồng bào, đồng chí rồi hàng hai nghiêm trang lần lượt lên trực thăng trước sự quyến luyến của mọi người. Viên thiếu tá Mỹ chỉ huy chiếc trực thăng của tôi tỏ ra rất lễ phép, cẩn thận kiểm tra chiếc ghế ngồi của tôi rồi bước xuống đứng nghiêm chào, mời tôi lên, đỡ tôi ngồi vào chỗ thoải mái, gài nịt an toàn cho tôi, xong lui về ngồi vào vị trí của y. Đoàn trực thảng bốc lên theo thứ tự đội hình, lượn một vòng trên bầu trời sân bay, nghiêng nghiêng chào rồi bay thẳng về Sài Gòn theo quốc lộ 13. Không phải chỉ đoàn người đông đảo ở sân bay vẫy chào đoàn trực thăng chúng tôi mà hầu như tất cả mọi người, những người đang đi trên đường, đứng ở sân nhà, đang làm ở ruộng lúa, rẫy khoai... quanh Lộc Ninh đều ngừng việc đứng lên vẫy chào vui vẻ. Một cảnh tượng hết sức cảm động, hết sức hoà bình ngay ở một khu vực còn đầy rẫy vết tích chiến tranh tàn phá... Bất giác, viên thiếu tá Mỹ quay lại phía tôi, vừa tươi cười vừa kính cẩn nói: "Các ông đã thắng cuộc!".

        Đoàn trực thăng bay dọc theo đường 13 qua Bình Long, Tàu Ô, Chơn Thành, Bầu Bàng, Lai Khê, Bến Cát... tất cả những nơi này đều từng là chiến trường của rất nhiều trận đánh ác liệt giữa ta và quân Mỹ, quân ngụy, trong nhiều năm tròi, là nơi còn ghi dấu của bao nhiêu chiến công oanh liệt của những chiến sĩ miền Đông gian lao mà anh dũng. Nhìn xuống cánh rừng - trước kia um tùm cây to, cây nhỏ chằng chịt chen nhau - mà nay xơ xác hoang tàn. Mặt đất chi chít những hố bom. Nhiều vệt dài tàn phá của bom B52 rải thảm, nằm liền nhau, vắt chéo lên nhau, rừng tan nát. Hèn chi mà từ trên nhìn xuống bọn Mỹ tưởng chừng như nơi nào B52 của chúng đi qua là trên mặt đất ở đó không còn sinh vật nào sống sót, rồi huênh hoang rằng B52 là thần chiến tranh khủng khiếp. Đây rồi, ta đang bay qua sông Sài Gòn. kia cầu Bình Lợi nằm giữa hai hàng lưới thép dày. sâu tận đáy sông. Và, An Phú Đông, rồi Tân Sơn Nhất. Đoàn trực thăng hạ cánh xuống phần sân bay quân sự. Chúng tôi nói lời cảm ơn đến tổ lái và bắt tay tạm biệt. Mọi người gọn gàng trong bộ quân phục chỉnh tề của Quân giải phóng, đứng thành hàng một trật tự trên sân bay.

Xuống Tân Sơn Nhất

        Các sĩ quan xách cặp, đeo súng ngắn. Các chiến sĩ đầu đội mũ tai bèo, vai đeo ba lô và khoác súng AK. Nhưng mọi người đều thống nhất mang dưới chân mình đôi dép cao su nổi tiếng. Không biết Mỹ - ngụy có hiểu được cái dụng ý này của chúng tôi không, nhưng các nhà báo trong nước và ngoài nước có mặt đông đảo ở sân bay hôm ấy đều rất tinh ý. Họ quay phim, chụp ảnh lia lịa. Tôi mỉm cười thú vị khi thấy họ chú ý quay nhiều, chụp nhiều những đôi dép cao su. Họ đã nói: "... và, với những đôi dép cao su giản dị, hiên ngang, họ đặt chân xuống sân bay Tân Sơn Nhất. Họ đi vào thủ đô Sài Gòn của Việt Nam cộng hoà lần này cũng vẫn bằng những đôi dép cao su từ Mậu Thân 1968..." (UPI, 1-2- 1973).

Những đôi dép cao su...

        Đúng, các nhà báo đã nói đúng sự thật. Những đôi dép cao su đã từng in dấu vết hiên ngang trên đường phố Sài Gòn, ở nhiều mục tiêu quan trọng và cả ở sân bay Tân Sơn Nhất này nữa, cũng như trên khắp các thị trấn, thị xã, thành phố toàn miền Nam hồi Tết Mậu Thân để có được khung cảnh ngày nay - những đôi dép cao su vào Sài Gòn lần này bằng những bước đi đàng hoàng và đầy thiện chí - để rồi một ngay nào đó chắc chắn cùng những đôi dép cao su nay sè trở về Sài Gòn một lần nữa... trong ngày giải phóng Sài Gòn.