Lịch sử Quân sự Việt Nam

He he... cái này phải để tác giả dịch mới hay. ;D
Gần 30 năm 0 đọc chữ giun này nên Tiahien ngồi cả tiếng mới thòi ra được mấy chữ ;D. Tạm phiên âm 1 đoạn còn bác nào có rãnh thì dịch chứ nhìn hoài nhức mắt quá:
------

Chun chumpo mou dos bonda Samakmik(Smik) nưng bonda mik
Nâu te mui rô-dak kal tua tiet kh'nhum đâng ban t'lâng l'liên tâu s'roc vinh
Mun pi  lia tưc đây Angkor Ð bo vak(?) kh'nhum sum chun pô soc-phiếp bonda S.mik
nung bonda mik khơi b'rak Th'na bonda S.mik nưng bonda mik nưng b'ro -tê
đôi sokom k'nong ki mak kar rồ-bos  kh'luôn đom-ri chiep chuon  luơn nhap
ban chôl bokăt bro-chia-chun bakdêvoat kampuchia oi nưng o kas ban tâu
riên nâu b'rotek Viet nam ban chup kh'nhum vinh ng? ti-k'rông Hochiminh-
Ti lum nâu S'roc kùm nơt rồ-bos kh'nhum.
Bonda S.mik nưng bonda mik chia ti sòm-lanh,
Bun ch'nam mun nú kh'nhum ban chia tia hien th'vơ ka kh'nong kon kòm-lăng  Pro-dap a-vut bak-đê-voat Vietnam nưng kampuchia rùm-đok tât-đây kampuchia, chóp pì-dom n?k kal núk rồ-hút dos shóp th'ngay ni kh'nhum ban rùm nâu nung th'vo nek k'ru
a-nuk chiet ngô (?) kampuchia, bun ch'nam kon-long mok kh'nhum ban t'ria t'rô kar lùm-bạk  vuc t'na(?) kar dok khat k'rup muck kô bònte bun ch'nam kòn-long  mouk núk kồ bon-nhach tô-via kh'nhum nức khơi tia tuok-bây đôi âu buck m'dai bòn-cợt
n'vai kar thây tà chui kh'bak-t'mak pì brochiachun Vietnam th'na
r'vua khe rua nâu kampuchia kh'nhum kồ ban me âu kampuchia de tam chui (?)hot .... chia âu me bòn-cợt đe,

   Bằng C của 2 bác MT91 và Kon tiahien thật đáng nể !!!
   Em lúc đó mà làm sếp, chắc bắt 2 cha này đi chuyên gia mút mùa luôn. Cho về rất uổng !  ;D ;D ;D

**********************88
 Trời đất ! Vậy ra đây là" Huyết lệ tâm thư " của Minhtrang gửi bonda samakmik và bonda mik Campuchia cách mạng . Không phải Sambot Ch_nehar  chà !
 Nhưng mà vẫn dám mong, tái hồi gặp gỡ với con cháu Campuchia đang đi học ở Vietnam , Tại tp HCM .
 Các cháu nào, sinh tầm 1980 , 81 , 82 , quê Domdeck , Boengmealea , Svaileu mau mau tìm về nguồn cội . Âupuc MT bấy lâu ngóng chờ , nay đã thành hươu cao cổ rồi đó nghe .  Hà hà ! Pá pa oi .
  ( Cám ơn Kontiahien )

"Kính gửi đến các đồng chí và các bạn ...."  Minh trang chỉ biết lợt đai xum pía luc thum Kon tiahiên thôi !!!(nhạy lời bài hát )
Thú thật ,lần giở những trang cũ .Minhtrang chẳng biết mình viết cái gì ,phải đánh vần ,phải đoán mò mới biết mình viết gì .
Kontia hiên quả là nhớ dai,đại tài ,đại tài . Gần ba mươi năm rồi còn gì !!!
May có trang QS này để mà lên ,để gợi nhớ chứ không thôi chết mang theo chứ có ai biết mình viết gì .  

Boong MT91 khiêm tốn quá làm mình hơi hỏng... giò ;D ;D
Ngày đó mà mình viết chữ đẹp được như vậy, chắc đã có bà buôn Kh'mer rùi.
Tội thay, mình chuyên "nối giáo cho giặc"? cứ mỗi lần các chiến hữu nhờ viết thư và dịch thư tình, mình bắt các ông phải trả cò: vài điếu S'mith hay 1 nhúm thuốc rê cũng được. ;D
Vài tháng sau, em Milat sai Me đến đòi lại khăn Kà-ma của em đã tặng cho mình vì phát hiện 2 thư tỏ tình cùng 1 tuồng chữ(mà cả gan dám viết tặng cho em họ nữa chứ!) :-\
Giải thích bằng cách hẹn cả 2 đến "ba mặt một lời". Đến khi gặp mặt cả 2 em, mình lại không nói được cái gì hết(vốn nói có hạn chỉ có thư tình biết sao chép thôi ;D)
Dở khóc dở cười, may mà đơn vị dời đi... :'(

       Trời đất ! sao bác gan viết thư cho cả hai em cùng một nội dung !
Ngày đó,nhờ biết mấy con chữ ,MT cũng tán được concromum của lão trưởng phum Th'mây-Khum Khn'noong phnum đó .Bữa tối hôm nọ ,cái con bé tên Chum ngồi dạy em đọc co -kho - cồ -khố -ngô.Mình đọc tiếp : Đò -tho -đồ -thố -nô,em nhoẽn miệng cười và hỏi :Boòng Bang ches xò xê tê ?.Mình bảo biết viết chút chút .Thế  là tối nào hai đứa cũng đều ngồi dạy em của Chum học chữ và luôn nhận những thứ mà chú bội đội nào cũng cần :Thuốc rê ,đường t'nốt  và hơn thế nữa !
      Tính MT hay đùa ,những lần hay quên một việc hay một vật gì thì nói cho qua : "Tôi mắc bệnh đãng trí từ lâu rồi ! Ngày trước ,khi rời quân ngũ về nước ,lúc qua phà Niêk lương ,tôi đã bỏ quên một con vợ và bốn đứa con ngay tại bến mà không sao liên lạc được !!!"
 Nói vui  vậy thôi ,mình vẫn giữ  "trinh tiết" để về với người yêu à nghe !

He he… đúng là 2 lá thư do chính tay mình viết. Một để gởi em Milat, một nữa viết dùm cho bạn mình gởi đến Mikhon là em họ Milat. Đúng là làm biếng sinh họa cứ sao 1 nội dung cho nhanh, chỉ khác vài chi tiết và chữ ký cuối thư.
Không ngờ họ thân nhau quá, đưa thư sonsa kong-top VN cho nhau xem… Hic, thấy 2 lá viết giống nhau thì họ đặt dấu chấm hỏi về tình cảm của Tiahien và cho là mình diễn tuồng.
Sau khi biết mình chỉ viết thư dùm bạn, Milat vẫn giận. Tuy nhiên, sau những tháng đi càn xa trở về Kra-va, Milat và cả nhà em đều dành cho mình tình cảm rất quí báu. Vì quan hệ Nghĩa vụ quốc tế và đời lính sống nay chết mai, mình sau đó cũng có lẫn tránh không để đẩy mức quan hệ lên thành cao trào dù gia đình em rất tạo điều kiện.
......
Topic này chắc đến hồi cuối rồi MT91 hay bác Svailơ mở tiếp phần 2 cho anh em vào tám tiếp đê ;D

Mới nhắc thì TL đã mở Phần 2 cho Tiahien rùi! Hôm nay lại là chủ nhật nên tăng ca phải đòi lương gấp đôi, boong TL nhể ;D

Nói không phải nịnh: Ông TL ngồi trong trướng gấm ở TW mà có mắt nhìn người, giao cái topic Bằng C ngoại ngữ này cho Kon tiahien là quá "đúng người đúng việc".

Hổm rày tôi hơi khó chịu vì lão Kon tiahien cứ úp úp mở mở, chỉ phiên âm thôi chứ không chịu dịch ra tiếng Việt dùm mình. Làm mình cứ phỏng đoán không biết lão minhtrang91 viết cái gì trong đó mà có chữ Ôi kh' nhum xum mơ-đon mơi ôn chô phờ-té (Cho tôi được một lần nhìn em trong phòng tắm). ;D

[quote author=thượng sĩ Hùng
... mình cứ phỏng đoán không biết lão minhtrang91 viết cái gì trong đó mà có chữ : Ôi kh' nhum xum mơ-đon mơi ôn chô phờ-té (Cho tôi được một lần nhìn em trong phòng tắm).
[/quote]
**********************88
 Thuongsy Hung dịch hay quá , nhưng còn thiếu tí tị nửa sau : Oi đay boòng , ban ngút tức chui... niêng .( Cho tôi được một lần nhìn em trong phòng tắm , rồi tự chính tay mình , anh được  tắm cho... em )
  Ối ! Ôi ! Trong cuộc chiến khốc liệt này , nhiều chàng vẫn hái được ... khối  hoa .

Chắc chắn gần ba mươi năm trôi qua ,chúng ta có ai tiếp cận sách báo của Miên đâu mà trau dồi .MT lợt đai xum pía Kontia hiên vì những từ mình viết ,bác ấy phiên âm quá đúng :
-Sốc phiếp: sức khỏe ; Tâu x'rốc vinh : về nước ; tức đây : đất  nước.
-Chôl Păk prochiachun bắt đê voát campuchia: vào Đảng nhân dân Cách mạng Kampuchia
- okas ban tâu riên nâu protês Việt Nam : cơ hội được đi học ở nước Việt Nam
- x'rốc cùm nớt rồ bos kh'nhum  : Quê mẹ của tôi
- Rùm đos : giải phóng ;on t'rạ chiết :quốc tế
 Bây nhiêu thôi cũng đã bái phục ! bái phục !
    
      Kính gửi các đồng chí và các bạn !
Chỉ còn một khoảng thời gian ngắn nữa thôi ,tôi sẽ lên xe hơi đi về nước .Trước khi chia tay đất nước Chùa Tháp ,tôi xin chúc sức khỏe các đồng chí và các bạn và mong rằng các đồng chí và các bạn chiến đấu dũng cảm trong công tác của mình để rồi phấn đấu vô Đảng Nhân dân Cách mạng Campuchia ,sẽ được đi học ở nước Việt nam ,được gặp lại tôi tại thành phố Hồ Chí Minh - quê mẹ của tôi
    Các đồng chí và các bạn thương mến !
Bốn năm nay,tôi là người lính làm việc trong lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam và Campuchia giải phóng đất nước Campuchia .Từ ngày đó đến nay tôi làm nghĩa vụ quốc tế và sống trên đất campuchia xa nhà xa cha mẹ đẻ nhưng được sự dùm bọc che chở của các ba,mẹ Campuchia ,coi bộ đội như con đẻ của mình....  

hehe , em còn giữ cuốn sách tự học tiếng khme dành cho quân tình nguyện . Bác nào có nhu cầu ôn lại tiếng K thì liên hệ nhé .

Bác haanh thân.
Nếu có thể bác scan rồi up lên cho anh em down với. Việc scan và up lên mình mình có thể hỗ trợ bác. Cám ơn bác trước nha

 Ha Ha ! Minhtrang sợ cháy nhà thật rồi . Vội dịch ngay " Huyết lệ Tâm thư " rồi .
 Cứ im lặng, để anh em phải lọ mọ , đoán già đoán non là tôi và TS Hung còn dịch thoáng ra nhiều tình tiết cực kỳ lâm ly nữa đó Minhtrang à .

hehe , mấy cái vụ này em dốt lắm khi nào bác uống cà phê với các bác tribeco , MT91 hú em cái em cầm ra cho  bác  ;D

 Quyển sách đó hiện giờ thuộc loại hàng quý hiếm đó ,mấy lần tôi vô nhà sách kiếm tự điển Việt Kam đỏ con mắt mà không có . Nếu được hôm nào bác cho tôi mượn tôi photo lại để dành qua K múa mồm.

@lamlinh : hehe , ai biết bác ngứa chổ nào mà gãi  ;D biết vậy hôm qua em cầm ra cho bác luôn  ;D đúng là mấy cuốn này giờ tìm không có , em bị mất cuốn tự học chữ K nên có ra chổ TTXVN tìm mua lại nhưng họ không có bán chỉ bán giáo trình dạy tiếng K của họ .

khoe hàng tí  ;D

Bác minhtrang ở đâu? Nhà mình ở Thanh Đa, mình đi làm ở dường Phạm Ngọc Thạch Q3 (gần hồ con rùa) Nếu bác ở gần đâu đây thì hôm nào rãnh mình sẽ mời bác chầu cafe và mình sẽ scan và up cuốn sách học tiếng K để anh em ôn tập rồi còn "trở lại chiến trường xưa" nữa nha bác haanh

hehe , mấy cái vụ này em dốt lắm khi nào bác uống cà phê với các bác tribeco , MT91 hú em cái em cầm ra cho  bác  ;D
[/quote]
Bác minhtrang ở đâu? Nhà mình ở Thanh Đa, mình đi làm ở dường Phạm Ngọc Thạch Q3 (gần hồ con rùa) Nếu bác ở gần đâu đây thì hôm nào rãnh mình sẽ mời bác chầu cafe và mình sẽ scan và up cuốn sách học tiếng K để anh em ôn tập rồi còn "trở lại chiến trường xưa" nữa nha bác haanh
[/quote]
 - Hi bác  Vinhdoan  , hỏi nhỏ bác chút , bác nói bác ở Thanh Đa , bác có gần khu cư xá không ?

Không biết khu cà phê bờ sông Thanh Đa lúc này còn đắt khách như thời 9x, 0x không bác Đoàn Văn Vinh hỉ?

Tôi biết có một thời "Cà phê Thanh Đa" được tung lên mạng, sau vụ đó không biết có bị vắng khách không hay lại đông hơn? Biết đâu được, có khi mấy em lại thích được đưa lên mạng mới chết chứ. ;D

Lúc trước cafe "đèn mờ" nhiều lắm bác ạ, giờ thì thấy đâu hết rồi, chỉ còn cafe "thường" thôi hihi... Vì mình ở Thanh Đa nên không ngồi cafe Thanh Đa mà toàn chạy ra nơi khác không à. Chắc bác cũng từng đi điều nghiên ở ca Thanh Đa rồi nên hôm nay mới hỏi thăm lại chiến trường xưa, đúng không?

Bác minhtrang ở đâu? Nhà mình ở Thanh Đa, mình đi làm ở dường Phạm Ngọc Thạch Q3 (gần hồ con rùa) Nếu bác ở gần đâu đây thì hôm nào rãnh mình sẽ mời bác chầu cafe và mình sẽ scan và up cuốn sách học tiếng K để anh em ôn tập rồi còn "trở lại chiến trường xưa" nữa nha bác haanh
[/quote]
 - Hi bác  Vinhdoan  , hỏi nhỏ bác chút , bác nói bác ở Thanh Đa , bác có gần khu cư xá không ?
[/quote]
Mình ở ngay trong lô 2 cư xá Thanh Đa luôn bác à. Bác có "hậu phương nhỏ" ở đó hay sao mà lại hỏi nhỏ vậy bác hp10/76. Bác có ở gần Thanh Đa không? Có thường xuyên ghé "hậu phương nhỏ" không?

Bắt đầu lạc đề và chuẩn bị sa đà rồi đấy các bác ạ! ;)

 - Quê bác đẹp và nên thơ quá , có dòng sông uốn khúc , có cầu kiều bắc qua , chiều chiều em hay qua đó vui chơi và ngắm cảnh , nhớ Thanh Đa của bác ghê

 - em chỉ sượt hậu phương ở đó thôi , hồi xưa chỉ nghe lô E , lô K ,  chưa nghe lô 1 lô 2 bao giờ .

 Tư lệnh dongadoan cảnh báo rồi đó các bác ạ. Trở lại đề tài chính thôi.

    Chà hơi lục pờ-đây , cùm đơ lênh s' rây, kh-mạ kê tế boong .
  Ôl ơi ôl pro-chanh bệt nuôl lò o, Ôl ơi ôl pro-chanh bệt nuôl lò o .
  Prò-chanh rố boòng rố boòng ôl khân...

Trước hết ,Minhtrang cảm ơn bác Vinh Đoàn .Vào đây bàn chuyện phiếm chơi ,không có thời gian để học chữ Tây chữ Mỹ để còn tiếp đoàn khách quốc tế đến thăm nói chi chuyện học Tiếng Miên .Mà bây giờ hình như đầu óc hơi hơi  lão hóa rồi ,làm việc chỉ theo kinh nghiệm thì được chứ nói học nâng cao trình độ ...khó à nghe .Chả bù dân bộ đội thường nói " ...ngu lâu ,dốt bền khó đào tạo ..."
 Tuy vậy ,cái khoản caphe Hồ con rùa thì MT thích lắm .Chắc chắn MT sẽ lôi bác Tribeco và Haanh cùng ghé đó hú bác ra nhé !

không có thời gian để học chữ Tây chữ Mỹ để còn tiếp đoàn khách quốc tế đến thăm nói chi chuyện học Tiếng Miên .Mà bây giờ hình như đầu óc hơi hơi  lão hóa rồi ,làm việc chỉ theo kinh nghiệm thì được chứ nói học nâng cao trình độ ...khó à nghe .Chả bù dân bộ đội thường nói " ...ngu lâu ,dốt bền khó đào tạo ..."
..............................
 
[/quote]
Đúng như bác MT nói lúc rày đi đâu cũng thấy người ta sính tiếng Tây tiếng U (âu)… ;D
Nhiều năm trời học tiếng K mà chẳng có dịp xài(!), mà khi đó các bác mình còn trẻ cũng như Tiahien, ở bên K với dân K suốt, ngày quan hệ bằng tiếng K riết nên từ từ cũng có thói quen suy nghĩ bằng tiếng K… đến độ buổi tối có bạn nằm mớ sảng cũng hê to:” Lớt đai lơn”… he he…
@ bác H3 Hùng: Khi bác có dịp trở về SoriJa tự nhiên ở đâu mà tiếng K bác cũng “phun” ra nhiều thế. Có lẽ nó vẫn tiềm ẩn ở trong đầu mỗi người nhưng chưa có dịp dùng thôi , các bác nhỉ?
Còn chữ K muốn học cũng hơi khó đó các bác ạ. Thứ 1: Kampuchia có số chữ viết (mẫu tự) nhiều nhất thế giới nếu tính theo lối chữ ghép âm (ngoài trừ TQ, thì mỗi chữ là mỗi hình vẽ độc lập được sắp xếp theo bộ). Theo Tiahien biết mẫu tự của ta có nguồn gốc từ chữ Latin, còn chữ K theo hệ San-crit (nguồn gốc từ Tây Tạng cổ- còn gọi là chữ phạn). Thứ 2: Điều kiện học: Tuy có sách tự học nhưng cũng rất cần có người biết trước để chỉ dẫn thêm vì ngôn ngữ nước nào cũng có những ngoại lệ, biệt lệ hoặc bất quy tắc…(ở K, gặp ai biết chữ là Tiahien hỏi liền, mình chịu học chữ nước họ là họ cảm thấy hãnh diện lắm sẵn sàng mất buổi dạy không công cho bộ đội, he he… thường giỏi chữ là các “Lục Mon” (sư, thầy chùa), “Lục tà” (các ông già làng), Lục K’ru (Thầy bùa chứ không phải nek k’ru- thầy giáo vì sau thời Pốt giới trí thức bị diệt gần hết, Pốt còn bãi bỏ cả hệ thống nhà trường và chỉ duy trì chữ K trong các lớp học Công xã coi như phương tiện tuyên truyền mà thôi và chỉ có công dân hạng 1 mới được học chữ)… Nhưng đi học chữ dễ tiếp thu nhất là học với Ôn S’rey Kh’mer (em gái Kh’mer)… he he… vừa học, vừa chọc ghẹo, vừa kiếm cách … thông thái hơn con gái nên học mau nhớ lắm các bác! (Lại có thêm sonsa chứ có sao đâu, he he…)

Đúng như bác MT nói lúc rày đi đâu cũng thấy người ta sính tiếng Tây tiếng U (âu)… ;D
Nhiều năm trời học tiếng K mà chẳng có dịp xài(!), mà khi đó các bác mình còn trẻ cũng như Tiahien, ở bên K với dân K suốt, ngày quan hệ bằng tiếng K riết nên từ từ cũng có thói quen suy nghĩ bằng tiếng K… đến độ buổi tối có bạn nằm mớ sảng cũng hê to:” Lớt đai lơn”… he he…
@ bác H3 Hùng: Khi bác có dịp trở về SoriJa tự nhiên ở đâu mà tiếng K bác cũng “phun” ra nhiều thế. Có lẽ nó vẫn tiềm ẩn ở trong đầu mỗi người nhưng chưa có dịp dùng thôi , các bác nhỉ?
Còn chữ K muốn học cũng hơi khó đó các bác ạ. Thứ 1: Kampuchia có số chữ viết (mẫu tự) nhiều nhất thế giới nếu tính theo lối chữ ghép âm (ngoài trừ TQ, thì mỗi chữ là mỗi hình vẽ độc lập được sắp xếp theo bộ). Theo Tiahien biết mẫu tự của ta có nguồn gốc từ chữ Latin, còn chữ K theo hệ San-crit (nguồn gốc từ Tây Tạng cổ- còn gọi là chữ phạn). Thứ 2: Điều kiện học: Tuy có sách tự học nhưng cũng rất cần có người biết trước để chỉ dẫn thêm vì ngôn ngữ nước nào cũng có những ngoại lệ, biệt lệ hoặc bất quy tắc…(ở K, gặp ai biết chữ là Tiahien hỏi liền, mình chịu học chữ nước họ là họ cảm thấy hãnh diện lắm sẵn sàng mất buổi dạy không công cho bộ đội, he he… thường giỏi chữ là các “Lục Mon” (sư, thầy chùa), “Lục tà” (các ông già làng), Lục K’ru (Thầy bùa chứ không phải nek k’ru- thầy giáo vì sau thời Pốt giới trí thức bị diệt gần hết, Pốt còn bãi bỏ cả hệ thống nhà trường và chỉ duy trì chữ K trong các lớp học Công xã coi như phương tiện tuyên truyền mà thôi và chỉ có công dân hạng 1 mới được học chữ)… Nhưng đi học chữ dễ tiếp thu nhất là học với Ôn S’rey Kh’mer (em gái Kh’mer)… he he… vừa học, vừa chọc ghẹo, vừa kiếm cách … thông thái hơn con gái nên học mau nhớ lắm các bác! (Lại có thêm sonsa chứ có sao đâu, he he…)

[/quote]
Nhất trí hoàn toàn với ý kiến của bác kontiahien về việc học ngoại ngữ K, tuy nhiên mình xin bổ sung thêm thắt chút: Nếu chỉ dừng lại ở việc học từ các p'ôn s'rey thì vẫn còn hạn chế bác ạ. Vì chỉ là p'ôn s'rey thôi nên khi mình có phát âm hay dùng từ sai thì các em cũng không dám chỉnh sửa cho mình nhiều vì sợ mình giận. Nếu học được từ  soongsa thì sẽ được chỉnh sửa từng chút từ cách phát âm, dùng từ và cả cách nói "rất kh'mer" chẳng hạn như muốn nói người khác khùng, điên thì vẫn có thể nói "s'cuut" nhưng người kh'mer thường nói "mìh s'rưử c'rup tứưc" có nghĩa là "không đủ nước" do người K quan niệm con người được tạo nên bởi lửa, nước, gió và đất nếu thiếu nước thì đầu óc không bình thường. Chắc những điều này bác kon tiehien đều biết cả rồi nhưng chưa đề cập đến.
Giờ mình nhờ bác kon tiehien giúp mình lời bài hát S'ro-em khiêu chey. Mình rất thích bài này, mình nhớ có tổng cộng 3 phần, hiện nay mình chỉ nhớ lỏm bỏm, mình ghi lại dưới đây để nhờ bác chỉnh sửa giùm:

S'ro-em khiêu chey Tè s'rey chh'mua ây pro-lừng
Boòng sua choong đâng, pro-lừng chia cu via s'na
S'rey sor th'pho khuổi, luối chào côn túi mê-t'ra
Banh p'ruynh snêiha, chop ao rồ'bo kh'nhum.

S'ror-em pala, đôi p'ca compung Pro-pùm
Tèng pi túi dol thum, ch'mua kh'nhum mình del prap-nhiết
(câu 3, câu 4 đoạn này mình quên lời mất nhờ bác chỉ cho)

P'ôn chh'mua pholla, lò-o múc. lò-o riêng lò-o khnoong
Ban chup kh'nia mà-đoong, boòng xum xô-xa p'ôn s'rey
Sro-lanh boong tưư, boòng chia mê srok khum th'mey
Mê srok côn bây, pro-puôn cáach ná (câu này thường là nữ hát đệm theo)

Bác giúp mình nha, cám ơn bác nhiều

hehe , kiểu này chắc phải tổ chức Hội thi dân ca Khme để cho các thí sinh Hai ruông , Kontiahien , svailo và VinhDoan so tài với nhau quá  ;D cho bác BY làm giám khảo  ;D

He... phải phục mấy ông này thuộc và giờ vẫn nhớ dân ca khmer mướt thật ! :D bọn trẻ dân K giờ phần nhiều không biết đến những bài dân ca của chính họ ! năm rồi ở Batđomboong bọn nó cứ trố mắt nghe mấy coong top VN yêu cầu hát dân ca ! ;D

Tiếng khmer mà việc phiên âm chủ yếu là ngày xưa mấy ông Việt kiều mình sinh sống ở Phnompenh học chương trình Pháp nên sử dụng lối phiên âm của người Pháp mà những người không quen với những mẫu tự phiên âm kiểu này, học theo sách mang ra xài dân K nghe ú ớ ! rồi thực tế học từ dân K đối chiếu lại cách phiên âm kiểu Pháp lại đâm ra càng mù mờ !
Khổ cái là bây giờ nếu viết lại theo phiên âm toàn Việt thì có thể bị xem là không " bác học " ! :D Ví dụ phiên kiểu sách vở là khroch thực tế phát âm ghi lại phải là ' khội ', dùng mẫu tự thay dấu như nek ( k thay cho dấu nặng ) thực tế phát âm là ' ne ', ' s ' thay cho dấu sắc...

Mình có một số ý kiến vậy không biết mấy chiên gia tiếng khmer trên này có cao kiến gì để anh em mình ôn lại tiếng khmer dễ dàng hơn không ? mình là coong top mà ! cứ nôm na cho dễ, có thể thành một trường phái riêng có khi lại hay hơn  ( cho dù có thể bị xem là nói " bồi " !)  ;D

hehe , bác DKsaigon nói đúng quá  ;D ngày xưa em khi chưa biết đọc chữ phải đưa cuốn tự học tiếng khmer cho dân đọc để mình học phát âm theo chứ cái phiên âm trong sách đọc dân không có hiểu . Học nói theo cách lính cũ dạy mình tự chua thành tiếng việt rồi đọc dân nghe được hết  ;D
Ví dụ như bọn em hát : ọp ô sa tô à Pốt banh chô việt nam banh vinh dân nghe được hết  ;D hehe bschung thử hát câu này cho bà gì đó nghe xem bả hiểu không  ;D

Đúng như vậy bác dksaigonạ. năm 2007 mình đi du lịch K mình yêu cầu hát dân ca thì đám trẻ K nói là đã từng nghe lâu lắm nên giờ ít biết lắm. Bọn họ yêu cầu, mình hát 1 đoạn trong bài sro-em khiêu chey được khen nở lổ mũi luôn. Về phiên âm tiếng K, dĩ nhiên là chưa có chuẩn thống nhất nên nhiều khi phiên âm có khác nhau dù có khả năng khi phát âm lại giống nhau. Để có thể có chuẩn thống nhất nhờ các bác biết chữ soạn chuẩn rồi đưa ra để anh emcùng đóng góp, sau đó thống nhất cách phiên âm để có thể giúp nhau ôn lại tiếng K cho dễ dàng Ít nhất là đưa gia đình, đi cùng anh em bè bạn ở cơ quan du lịch ở K mà rành tiếng thì cũng thú vị lắm.
Nhờ tất cả các bác biết chữ K cùng chung sức giúp anh em cần ôn tiếng K nha. Mình thì mù chữ các bác ạ. Cám ơn các bác trước thật nhiều nha.

 Thưa các bác !
  Việc đọc phiên âm cho Tiếng K không phải chuyện đùa.Những tiếng đơn âm tiết ,ta có thể dùng tiếng Việt để ghi phiên âm thì đúng hoàn toàn .Tiếng K vừa đơn âm vừa đa âm tiết nên đối với các tiếng đa âm tiết phải dùng tiếng Pháp để ghi phiên âm .Thí dụ S'coal =quen -Chính xác đó .
  Các bác đi du lịch bên Mỹ ,Châu Âu còn sợ không  biết tiếng để giao tiếp chứ đi Miên thì cần gì phải học cái chữ chết tiệt  này làm chi cho mệt .Cứ xổ Tiếng Việt ,dân không hiểu thì xổ Tiếng Tiều còn hổng hiểu nữa thì xổ tiếng Anh .Có khi Tiếng Anh nó giỏi hơn mình đó các bác ạ! 
  
 

 sai chủ đề , tự xóa bài.

he he, thì đâu có ai đùa ! :D ai đã rành tiếng khmer rồi lại biết tiếng Pháp rồi phải đối chiếu phiên âm kiểu này với từ mình đã biết thì cũng... chỉ mình biết ! ;D ví dụ phát âm từ s' coal thế nào cũng có người đọc thành xờ co ô lờ ! cũng như từ chol ch'nam th'may trên đài có người đọc thành chôn chơ nam thơ mây... Như đã mình ví dụ thay vì viết là nek thì viết luôn là ' nẹ ' đâu cần dùng k thay dấu nặng, tes viết là ' té ', rồi chh = s thì viết luôn là s, s = x , o = ô...! người không biết phiên âm kiểu này ( mà phần lớn anh em cựu binh học nghe nói qua giao tiếp với dân bạn ! ), có khi thấy chữ ne ka với te sờ này thì ú ớ luôn !  ;D

Mình là cựu binh qua thăm đất k mà xổ tiếng tây thì có vẻ không được... xa ma ki như ngày xưa lắm ! ;D
Với lại mình từng nghe khi ngồi trên xe qua K , một nhóm thanh niên ta ( hình như thường đi qua chơi...bài ! ) nói với nhau vẻ ngưỡng mộ là : mấy ông CCB ở K ngày xưa qua đó nói tiếng miên rành lắm, tụi mình thì ú ớ thấy quê quá !  ;D )

Minh trang đã đọc gần hết 60 trang của topic này ,không bác học ,không trường lớp chính quy nhưng chúng ta cần nhất trí nhau một điều này :Bất kì một thứ tiếng nào cũng có giọng chuẩn và giọng địa phương .Chúng ta cãi nhau thì ai cũng thắng ,chẳng ai thua đâu .Nhất là trọng tài đã từng ở vùng miền với một trong hai người cãi nhau thì người còn lại thua là cái chắc ! Minhtrang đơn cử ở Tiếng Việt : ba ngàn thì người miền Nam đọc là ba ngàng ,người miền Trung đọc là boa ngòon.Minhtrang đã gặp nhiều người Hoa nói giọng Bắc rất chuẩn ,hỏi ra,đó là Hoa Nùng ở Hải Phòng di cư vào Nam theo Ngô Đình Diệm .
     Cho nên ,trong topic này có bác nói "tư" là đi thì mình buồn cười ! Đây là tiếng đơn âm tiết .Tâu là tâu ,lấy tiếng Việt phiên âm là đúng 100% không chạy đâu được !( đánh vần : tô -âu-tâu ) ,Ôn là em (phải đọc giọng chuẩn âm cuối n là chính xác rồi ) .Minh trang cũng xin mạn phép nhắc lại : Chữ Miên gần giống chữ  Việt :Đó là chữ ghi âm :Tia : con vịt ( Tô-ia -tia ) còn ph'tia là cái nhà (pho-chơn tô -ia -tiếng đa âm tiết ,có chơn :chân ).Chữ Campuchia viết hai hình vị : Cô-mô chơn pô dấu dưới u và Chô-ia .Chữ Việt Nam của ta cũng viết hai hình vị : Vô-ia-to -viêt và no-a-mô-nam .Cũng từ chỗ này ,các bác nói t'rây cũng đúng ,sậy cũng đúng ( do thằng đớt không nói được t'r ) .
 Trên các báo của ta , các phóng viên và biên tập quen viết Chôn-chơ -nam thơ mây thôi cũng được ,riết rồi người ta ,báo này đến báo nọ cũng viết như thế và như thế người ta tưởng đúng ! ( Vì có ai góp ý đâu mà biết sai ) .Mà ...có chết thằng Tây nào đâu các bác ạ. Tiếng Việt ,ta còn viết sai nữa là.Thí dụ : qui luật ,qui tắc ( chữ qui các bác đánh vần làm sao ?)Các báo vẫn viết đầy đó mờ .Năm 1991 ,MT có viết thư bằng tay ( chưa có máy đánh chữ vi tính ) gửi cho Tổng biên tập của một báo đoàn thể có uy tín và phát hành rộng rải ở thành phố này về việc dùng sai chữ i thay vì y và không được thư phản hồi !.........
    

    Tài liệu tiếng K không hiểu sao cực kỳ hiếm nhất là tự điển.   Vào nhà sách tự điển nước nào cũng có từ Anh, Hoa, Pháp đến Đức, Nhật, Hàn...riêng tiếng K thì không.
    Hôm nay tình cờ vào mạng thấy có quảng cáo nơi bán tài liệu tiếng K, liên hệ bằng số di động.
    Liên hệ tiếp xúc thử té ra là một cậu sinh viên năm thứ 2 dáng vẻ hiền lành, người gốc khmer miền Tây.
  - Một quyển Tư học tiếng Khmer+ 2 đĩa CD : 80.000 đ
  - Một quyển tập viết : 10.000 đ
  - Đặc biệt: 2 cuốn từ vựng Khmer-Việt và Việt-Khmer ( có phiên âm Tiếng Việt ) khoảng 15.000,16.000 từ, dày độ 800-900 trang - nhà xuất bản Thông tấn, năm 2009 & 2010 : mỗi quyển 100.00đ
    Tất cả cùng tác giả: bác  Ngô Chân Lý

    Giá cả như thế so với giá gốc chắc hơi cứng- đương nhiên- bán đúng giá sinh viên sao sống được?- mà kiếm nơi bán gốc, kiếm đâu ra ?  ;D ;D ;D
   Bác nào ở Tp HCM thích " ngâm cứu ", liên hệ số : 01228867641 gặp Hậu

  Vì thành phố Hồ Chí Minh không nhiều dân K .Nếu các bác có dịp về trà Vinh ,Sóc Trăng , các bác vào nhà sách sẽ có sách giáo khoa tiếng K cho học sinh tiểu học .
  Bác Vinh Đoàn cần ngâm cứu bài hát K ,chỉ cần liên hệ xe bán đĩa dạo ,hỏi đĩa nhạc K ,có đủ thứ .Chỉ năm ngòon /1 đĩa thôi ,nghe đã lắm !MT mới mua nè !

Cám ơn Tribeco đã sưu tầm giúp ae. Giá như vậy là không mắc! Chỉ không biết có dịp để xài thôi. ;)
Nhất là phải cài bộ gõ chữ K mới đánh được chữ của họ. Cái này mình đang mò… cần ae có kinh nghiệm giúp đỡ thêm ;D

Vậy mình sẽ noi gương bác, kiếm ít đĩa nghe chơi. Cám ơn bác minhtrang91 nha Hôm vừa rồi dự lễ kỷ niệm ngày thành lập E5, có gặp bác tribeco và được bác tribeco giời thiệu sơ nve62 bác. mong có ngày gặp bác.
Thân

Mình sẽ gặp nhau trong tuần này ! Minhtrang sẽ nghỉ nửa buổi làm  ,rủ Tribeco đi cùng ra bác nhé !

cài này cũng tùy anh à ! ở Siêm Reap xổ tiếng Cam không được thì chơi qua tiếng Anh liền nhưng ở Phnom Penh thì tiếng Cam không xong thì phánh qua tiếng Việt ngay chứ tiếng Anh thì ở Phnom Penh em cam đoan là thua.
Có chuyện này : hôm trước ở Siem Reap em chỉ đường cho bác tài Tuk Tuk đi mua Ca-ti-a-tuot (con cà cuống) sau màn mở đầu nói đoạn đường sẽ đi và trả giá (anh em trong nhóm hơi bị lác mắt rồi ;D), tới màn lên xe chỉ đường "tâu" , "Plu-Chiết" tự nhiên tới khúc quẹo phải quên mất quẹo phải tiếng K là gì bí quá em hô "Boong turn right" Cam , Anh lẫn lộn may mà thằng Tuk tuk hiểu nhưng kg quê bằng câu 1 anh trong đoàn " ủa Claymore mày chưa học tiếng K quẹo phải hả !"  thiệt lúc đó muốn độn thổ cho rồi.

hehe quẹo trái phải là gì ta , nãy giờ nhớ hổng ra . Hồi xưa còn học đánh xe bò ( lan cô ) nói tiếng K bò nghe răm rắp  ;D thiệt tình trí nhớ xuống cấp quá  ;D

Dễ mà, quẹo bên nào thì lấy tay chỉ bên đó rồi nói: "ve ri quẹo" (very well), còn đừng quẹo bên đó thì cũng lấy tay xua về phía đó rồi nói "nót ve ri quẹo" (not very well) thì nó quẹo đúng liền ;D! Xe bò cũng vậy, giật dây và cũng nói vậy, bò đi sai đường thì đánh bò cho nó quẹo cho đúng ;D.

Nói chơi thôi, tiếng Khmer quẹo phải là: "bốt toi xây-đum", quẹo trái là "bốt toi xây-quăng".

Khmer Unicode For Window XP:
For MS Window XP, Khmer Unicode Keyboard (NIDA 1.0) driver is required. KhmerUnicode2.0.0.exe (developed by KhmerOS and NIDA) has both Khmer Unicode software and Khmer Unicode Keyboard (NIDA 1.0). Please follow the below instruction to download and install it. If you install the Khmer Unicode in your computer system correctly, you should be able at least to view the web site in Khmer via Mozilla FireFox, MS IE, Opera, and Safari ....
Download driver:
ở đây (http://www.cambodia.org/fonts/KhmerUnicode2.0.0.zip) cái này gõ cả Anh(EN)-Viet(VI)-Cam(CA) :)

**********************88
 Thuongsy Hung dịch hay quá , nhưng còn thiếu tí tị nửa sau : Oi đay boòng , ban ngút tức chui... niêng .( Cho tôi được một lần nhìn em trong phòng tắm , rồi tự chính tay mình , anh được  tắm cho... em )
  Ối ! Ôi ! Trong cuộc chiến khốc liệt này , nhiều chàng vẫn hái được ... khối  hoa .
[/quote]ÔI,dịch hay quá,ý nghĩa thì nhân văn quá,tôi ...muốn tắm cho một ai đó...nào có được,...ừ thì ...hái hoa..dân chủ...mình hái đúng ..bà xã mình bây giờ...khổ chưa?

Đúng rồi đó ytá ! :D quên thì cứ tuỳ nghi ứng biến, nhớ được chữ gì có thể diễn đạt được thì xổ ! ;D
Nhắc chuyện quẹo trái quẹo phải nói sao mình cũng đã quên tuốt! năm trước bắt xe ôm về phum cứ cũ, chú xe ôm cũng không rành đường mình thì cũng quên từ trái phải, thế là cứ: xốp xốp ( ngừng lại ) , chăm chăm tích ( chậm chậm lại ), nú...nú... khang nú ( đó, đó... phía đó ), thế là cũng về đến đúng phum cũ !  ;D

Kính gửi bác Vinhdoan bài hát :
              


                    

 @minhtrang91, 30/4 này họp mặt ở CC bác nhớ mang theo mấy cái đĩa nhạc khơmer mình làm vài vòng lăm thoan nhé .

He he... mới thử download về để cài, hình như không ổn bác Cuong.tran ạ!
Khi Uninstall nó ra không hết, chữ K chiếm luôn các file hệ thống? Buộc phải ghost lại toàn bộ máy, hơi mệt!

 Hổm rày trang này hơi bị vắng người tham gia . Bác chủ nhà phải viết cái gì đi chứ !
 Minh trrang có người quen ,nhập ngũ sau mình .Hắn nói khi qua Miên ,hắn không thèm nói chuyện với dân ,chẳng thèm tìm hiểu phong tục tập quán chi cả vì đầu óc hắn ta luôn coi dân K thuộc loại "nhược tiểu ".
 Minh trang nghe và cười thầm trong bụng vì vốn mình nào dám cãi cọ với ai đâu .Thế nhưng , MT nghĩ ,khi mình cho người ta là nhược tiểu thì chính cái đầu mình đã nhược tiểu trước rồi .Dù không phải đi làm ngoại giao nhưng mình có đọc ở đâu đó Bác có dặn các cô chú khi ở nước ngoài 6 tháng trở lên là phải thành thạo ngôn ngữ của nước đó để làm việc cho tốt .Mìnhtrang đã "học tập và làm theo" Bác Hồ đó thôi !
 

Cám ơn MT91 nhé.
Mình post bài phụ âm K để các bác ôn lại đây:

Các bác chưa cần phải nhớ cách đọc hết các mặt chữ ;D

hehe , bác kotiahien này ngày xưa phải làm chuyên gia mới đúng  ;D Tài năng như bác mà mất dạy quả là đáng tiếc  ;D

Phải nói không thèm dạy (do ý chí chủ quan ) chứ không phải mất dạy ( bị ,thụ động ) Haanh à !

1/ hehe , em thấy giáo viên bỏ nghề thường đùa là mình mất dạy .
2/ hehe , em và lão KTH này đủ thân mật để đùa .
3/ Xét theo quan niệm chính thống thì Nhà Nước bỏ tiền ra đào tạo mình để mình phục vụ XH mà mình " không thèm dạy " nghe có vẻ bất ổn bác MT 91 à . Em tin rằng bất cứ giáo viên nào vì bất kỳ lý do gì mà không được đứng trên bục giảng họ đều tiếc nuối và có lẽ cũng hơi băn khoăn ray rức cái gì đó nên mới thường tự nhận là mình mất dạy  ;D

He he... Trong ngành GD anh chị vẫn thường hay đùa mà MT, cứ hể "bị" hay "muốn" mà không đi dạy nữa (kể cả về hưu) cũng gọi "mất dạy" như Haanh nói vậy thui ;D . Biết đâu sau này tự điển VN sẽ cập nhật hóa nghĩa bóng này ;D ;D

Trước khi post Bảng các Nguyên âm K, các bạn xin tham khảo các ý sau:
Lắng nghe ý kiến phản hồi từ các bác

Công nhận Kon tiahien nhà ta chịu khó nghiên cứu và phát triển việc học tiếng Campuchia thiệt.

Ngày xưa khi chiến đấu bên K, tôi còn trong tuổi ăn tuổi học nên rất tích cực học tiếng K, nhưng không có thầy dạy, tự học là chính, ngay cái tài liệu học tiếng K nhỏ bằng bàn tay cũng phải mượn, mượn rồi phải trả ngay, nên có kịp thuộc bài đâu !

Những từ tiếng K tôi biết được là do quá trình gần gũi với dân Sophi (3 tháng, từ tháng 3/80 đến tháng 6/80) mà biết. Nhưng còn ngu ngơ lắm, đến nổi bà me Campuchia hôm nọ ở Sophi (mặc áo cánh màu xanh bóng) nhận xét tôi thế này:

Mần chê xa-đắp tê ! (Hắn không nghe được đâu !) Hic :-X

Thấy ông lamlinh hiện tên trên bảng chữ nên tôi post tặng ông tấm hình chùa Sophi tân cổ giao duyên một cách lãng xẹt này cho ông xem.

Hi, cái chùa này xây lại trông xấu quá, chỉ có cái khung nhà bằng ván phía trên tầng gác là giống với cái chùa ngày xưa ! Nghèo khó đi đôi với nhau, nếu không sửa thì chùa sẽ sập, còn xây sửa kiểu này thì hư hết ngôi chùa cũ bằng gỗ với cái cầu thang (chắc khoảng 9 bậc) bằng gỗ !

@ Bác h3 Hùng ạ: Như bác là quan hệ quân dân thắm thiết rồi! Nhiều khi bộ đội không rành hết câu từ của họ, họ lại thấy thích hơn, không phải e dè gì cả nên vui vẻ, cởi mở hơn.
Cũng tùy điều kiện ở mỗi đ/v mà có chỗ thuận lợi gần dân hơn. Ngày ở bên K, đến giờ gác đêm chẳng biết làm gì, Tiahien cứ lấy ngón tay vẽ xuống đất mà học chữ, cứ thấy thuận viết thế nào thì viết chứ có ai dạy đâu, he he... viết chữ cho các Lục xem Luc cũng phải... chạy luôn vì chữ viết chẳng theo quy tắc của họ mà viết theo kiểu chữ Hán: nét dọc đi trước nét ngang. Vậy mà cũng được khen so sê sa-at ná ;D

Chuyến đi K vừa rồi do chùa đang làm lễ gì đó ngoài sân, nên tôi không vào viếng chùa được. Mà trong khuôn viên nhà chùa tăng phục treo lửng lơ như vậy làm sao mình dám tự tiện xông vào. Phum nghèo, chùa nghèo, các sư coi chùa chắc còn trẻ, chưa đủ tầm quán xuyến nên để cảnh chùa đìu hiu thế này. Thua xa cái chùa ngày xưa của tôi, nhỏ-gọn-đẹp, thanh nhã, sư cụ trụ trì hiền hòa. Tôi còn nợ ông trụ trì già ngày xưa những đĩa trái cây đựng xoài và vài điếu thuốc thơm.

Tôi tự nhũ rằng sẽ có một ngày nào đó, tôi bao xe hơi trở về cái phum này, rước con cháu của bà me nuôi tôi, kêu nó dẩn đường tôi đi Anlong-ven thăm lại bà già. Đây là đứa cháu kêu má tôi tôi bằng dây (bà)). Hôm bửa angko krao tinh ý, bảo nhỏ tôi : Con bé đó nó nhìn ra ông là chú của nó đó, xem cách nhìn của nó kìa, nó quí ông lắm !

Tính trong bụng là vậy nhưng tôi biết rằng: Việc đời có nhiều điều bất như ý lắm, không phải tính là được !

Đây là tấm hình côn sơ-rây Khơ-me (con gái Khơ-me) ở phum Sophi (huyện Sisophon, tỉnh Battambang ngày xưa). Đứa con gái này theo vai vế nó phải kêu tôi bằng chú (pu):

Lắng nghe ý kiến phản hồi từ các bác
[/quote]
Chào bác Kontiahien !
 Nói về Ngữ âm học Tiếng Việt ,Khi nói về nguyên âm ,Giáo sư Tiến Sĩ Hồ Ngọc Đại cho một định nghĩa rất ấn tượng và MT tâm đắc và vẫn thường phát biểu trong các cuộc hội thảo :
"Nguyên âm được ghi bằng các con chữ ,có khi là một(nguyên âm đơn ) ,có khi là hai(nguyên âm đôi ) mà khi ta đọc nó lên ,ta luôn kéo dài mà luồng hơi không bị cản lại .
Thí dụ :i,i.......................i ;e,e,e.................e;o,o............o ; a,a,a......................a......
 Trong Tiếng Miên ,với vốn liếng ít ỏi từ ba chục năm trước ,MT nhận ra có những nguyên âm như : a đứng sau co đọc thành "ca" nhưng đứng sau cô thì đọc thành "kia "
              tương tự cho-a-cha;chô -ia-chia;no-a-na;nô-ia-nia;tho-a-tha;thô-ia-thia.
 Ở Tiếng Miên còn có chơn.Thí dụ từ Campuchia phân tích gồm Cô-mô,chơn pô,dấu u dưới chơn pô,Chô-ia .....Tuy có hơi khó hơn chữ Việt nhưng học cũng dễ thôi nhất là khi ta đã biết tiếng K rồi chỉ tối đa 6 tháng là viết tuốt tuồn tuột .

 Bởi vậy tôi thấy cái chùa này sao lạ quá, không giống cái chùa ngày xưa tôi từng đứng gác , mà sao các sư bây giờ bầy hầy quá vậy , phơi phóng tùm lum không có ngăn nắp chút nào .

Chào bác Kontiahien !
 Nói về Ngữ âm học Tiếng Việt ,Khi nói về nguyên âm ,Giáo sư Tiến Sĩ Hồ Ngọc Đại cho một định nghĩa rất ấn tượng và MT tâm đắc và vẫn thường phát biểu trong các cuộc hội thảo :
"Nguyên âm được ghi bằng các con chữ ,có khi là một(nguyên âm đơn ) ,có khi là hai(nguyên âm đôi ) mà khi ta đọc nó lên ,ta luôn kéo dài mà luồng hơi không bị cản lại .
Thí dụ :i,i.......................i ;e,e,e.................e;o,o............o ; a,a,a......................a......
 Trong Tiếng Miên ,với vốn liếng ít ỏi từ ba chục năm trước ,MT nhận ra có những nguyên âm như : a đứng sau co đọc thành "ca" nhưng đứng sau cô thì đọc thành "kia "
              tương tự cho-a-cha;chô -ia-chia;no-a-na;nô-ia-nia;tho-a-tha;thô-ia-thia.
 Ở Tiếng Miên còn có chơn.Thí dụ từ Campuchia phân tích gồm Cô-mô,chơn pô,dấu u dưới chơn pô,Chô-ia .....Tuy có hơi khó hơn chữ Việt nhưng học cũng dễ thôi nhất là khi ta đã biết tiếng K rồi chỉ tối đa 6 tháng là viết tuốt tuồn tuột . Bác ơi! đừng dùng chữ "Miên" để gọi người Kh'Me.Gọi như thế họ kêu mình là ''Dul'' thì mất đòan kết hết.
{ khà! khà! Để xem bác haanh chỉ đúng ko.Nếu đúng thì or'cul bác ấy}
[/quote]

@hotronghieu : hehe , tơ râu hơi  ;D

Dạ,em xin cảm ơn và tiếp thu bác hotronghieu và thượng tá đã chỉ giáo !

hehe , khnhum ót đân ây tê bông ơi , khnhum nói chuyện riêng với boong Hieu mừ  ;D bác hay khèo móc  em út quá , em út móc lại thì đừng khóc nghen  ;D

hahaha haanh chuyển nghề về làm lục cru rồi nhé. Xum òn chơn lục tà, lục thum,lục cà đum tho ,cà đum thui , don don mà đu ,ná lục . hahaha...

haanh ráng sắp xếp ngày 6/6 đi với cánh tụi mình về Núi Hồng chơi đi, coi ông lamlinh31278 múa lăm-thôn bài Or Svai chan-ti, đến màn cuối ổng ỉn ỉn hay lắm. ;D

hehe thôi em hổng dám đi đâu , em sợ vụ ỉn ỉn cái mông của lão ấy lắm , thanh niên K thấy ngứa mắt nó vây cho bệ cà ba thì chết  ;D

 


E hèm ! em sợ mất đầu bỏ lại gấu và hot nhất 4rum không ai chăm sóc hả , he he hay là sợ con nít miên bu lại hau : âu púc ơi âu púc cùm bỏ kôl tâu s'róc,tâu vinh , kôl nức âu púc chờ rờn ná .

He he... chào các bác,
Mấy ngày qua không vào được QSVN, chẳng phải việc gì bận mà bị Cấm Túc tại gia để điều trị, Lý do: "Đua Moto" với mấy cô hồn ở Bình Hưng Hòa, Hic! nó cho mình Shư mấy ngày liền.
Nay thấy khỏe nên tham gia post tiếp bài Nguyên Âm K, cho các bác tham khảo

Bài Nguyên âm K mình tạm dùng tiếng Việt có sẵn để phiên âm đọc, nếu các bạn muốn nghe giọng chuẩn xin mời theo đường link sau:http://www.studiomartin.us/khmer/khmer-language-vowels.cfm (http://www.studiomartin.us/khmer/khmer-language-vowels.cfm)

Do tư liệu tải về Bảng Mẫu tự K post ở đầu thiếu mất chữ Lo (^L
Mẫu tự K gồm 2 phần: Phụ âm và chân (người K gọi là chơn). Bảng Chân chữ sau đây gồm 33 chân:

Bảng chữ cái của bác Kon Tiahien rất hay. Để yta học lại mẫu giáo tiếng Khmer coi sao.

Các bác biết tiếng Anh có thể vô trang WEB youtube:
http://www.youtube.com (http://www.youtube.com)
Rồi khỏ: "khmer lessons" thì có cả trăm clips chỉ cách đọc và phát âm tiếng K (bằng tiếng Anh), rất chính xác, tha hồ mà học nhé, thí dụ bài học này của thầy SadSushi (Bài 1: "Xin chào, tên tôi là ..."):
http://www.youtube.com/user/SadSushi#p/a/7F6D94C39EFABB9B/0/3MVRPl3I6GE (http://www.youtube.com/user/SadSushi#p/a/7F6D94C39EFABB9B/0/3MVRPl3I6GE)

Còn thầy Kime0 chỉ các viết cũng hay lắm:
http://www.youtube.com/watch?v=lLglhyMZQKY&feature=related (http://www.youtube.com/watch?v=lLglhyMZQKY&feature=related)
(hehehe , cái cốc hay ca uống nước, tiếng Khmer là "Ka", dễ ợt)

Chuẩn nhất thì có vô trường lớp đàng hoàng của thầy Khmerschool:
http://www.youtube.com/watch?v=5i4j0T1KUUY (http://www.youtube.com/watch?v=5i4j0T1KUUY)

Ngoài ra, ở trang này có tự điển Anh-Khmer căn bản 5 ngàn chữ và có câu mẫu, ở đây có chỉ cách đọc và viết, tuy nhiên chỉ có dạy tiếng Anh, các bác vừa học tiếng Anh, vừa trau dồi tiếng Khmer để đi qua K. vừa đỡ mỏi tay vừa làm dân vận:
http://www.wssweb.com/WSSLanguage/Khmer-Cambodia-Language-MainPage.aspx (http://www.wssweb.com/WSSLanguage/Khmer-Cambodia-Language-MainPage.aspx)

@Yta262: Mình cũng phải ôn lại Mẫu giáo chữ K đấy thôi. Ở đây nhiều bác Cựu nói tiếng K như gió vì 0 có điều kiện để biết chữ nên pót ở đây nhằm các bác có rãnh thì tham gia thôi. Cũng là vận động trí não một tí để chống lão hóa, còn các chuyên gia tiếng K lớp trẻ ngày nay được đào tạo rất nhiều rồi ;D

*Từ ĐƠN ÂM K:

*Từ ĐƠN ÂM K:(tiếp)

Năm 1980 mình có xin đi nhổ răng tại 7E. Lội bộ một mình hơn 6 km từ Ăngko Krao ra đến Xiêm Riệp. Có cái răng đau mà viện cho nằm đến 3 ngày? Hehe… thì ra viện chỉ có một ông nha sĩ, còn bệnh nhân về răng từ các đơn vị đổ về quá đông.
Nằm chờ đến ngày nhổ được cái răng(đọ thuminh) mình làm quen với đám anh em F5 toàn thương binh cả. Thời ấy mà sao thương binh F5 đông thế, mới biết chỗ ae F5 chiến sự ác liệt dường nào.
Buổi tối, ae bị thương nhẹ rủ mình đi dạo vòng quanh thành phố Xiêm Riệp. Trong bọn có một anh lớn tuổi hơn (có lẽ tên Hậu), tiếng K nói sõi không khác dân địa phương. Cả bọn cà tàng dạo phố, riêng anh Hậu phải đi hai hàng vì vết mổ miểng B40 ở mông. Đi qua chỗ các quầy, xe bán nước của mấy cô x’rây K, anh bỗng kéo bọn tôi giật ngược lại. Chỉ mặt mấy cô bé anh phang:
          -   Choay me bụa ni, hiên tha k’rọ dơng dan-mếch! Anh chôl tóp chui bụa hẹnh ban rua nâu pì PônPot. Sòm-phâng na? X’rêy ka-mia na? Hiên ni-dêy b’đê b’đa tha khôich anh?
Anh Hậu nổi nóng la om sòm với bọn gái K, lúc ấy Tiahien mới tập tọe học tiếng K nên nghe ra câu được câu chăng. Chỉ thấy mấy cô bé chạy ra Xum tôs (xin lỗi) luôn miệng. Sau đó hỏi ra mới nghe anh nói:-Mấy cái con này thấy mình đi hai hàng dám nói mình bị bệnh “lậu”. M… nó, nó tưởng mình không nghe được chắc.
Đến giờ Tiahien cũng không biết K gọi từ gì cho cái bệnh chơi bời ấy, thế mà cái anh Hậu nghe được họ nói lén quả thât tài.

Anh Hậu này cũng có máu xô-vanh dữ he, gái K nói xấu sau lưng anh 1 anh chửi bằng 2. ;D

Mà ảnh chửi sao vậy? Tôi đọc không hiểu lắm bác Tìa Hiên ôi.

hehe , em cũng hiểu lờ mờ : ĐM tụi mày dám nói xấu tụi tao thế à ? tao đi lính giúp tụi bây đánh nhau với Pốt . Gái điếm cái giề , dám nói bậy bà làm tao bực bội  ;D ( cái từ khội này cũng hơi bị nhiều nghịa )

He he... chú Haanh dịch đúng rồi đó ;D Không ngờ vốn liếng ...chửi cũng còn nhớ dữ, tâu K mờ đon tâu!(Đi K 1 chuyến đi)

hehe , vốn liếng chửi còn nhớ lâu là nhờ ngày xưa em làm công tác dân vận giỏi , đấu tranh với bọn địch ngầm nhiều  ;D Tiếng k em quên hết rồi nhưng khi mấy anh nhắc lại tự nhiên trong tiềm thức nó bật ra  ;D

 Em nghe nói lính mình qua K, học những câu chửi và đạo loại như vậy nhanh hơn những câu chữ khác phải không bác Haanh? Mà muốn học lẹ thì kiếm memai dạy thì học mau thuộc lắm?

@yenthanh : chú hỏi câu này hay lắm nhưng nếu anh nói đúng sự thật thế nào cũng bị 1 số bác tuyên huấn ném đá  ;D thôi thì chú cứ biết như vậy đi  ;D

Vào topic này toàn thấy các thầy dạy tiếng Khờ Me, không có thầy nào dạy tiếng Lào à?

hehe em đang tính đề nghị các cụ mở lớp dạy tiếng lào mà chưa dám nè  ;D

  Em đề nghị bác mr.ngan làm chủ nhiệm lớp,bác linhthongtin làm lớp trưởng, vì tiếng Lào gần giông tiếng một số dân tộc miền núi phía Bắc ,như thái,Tày,Nùng...nên chắc Mr.ngan siêu rồi...còn các bác ở Cánh Đồng Chum nữa kìa  ;D

Ở bên k buồn lo nhiều hơn vui,mà buồn lo thì hay sinh cáu..mà cáu thì hay văng...tùm lum, mà xôm,lụi không được thì...quá cáu chớ còn gì..

He... nhận định này có phần chủ quan, phiến diện đấy! 8)
Các ĐV thuộc QK7, QĐ4 có gốc lính miền đông, lớp lính cũ từng ăn dầm ở dề trên đất K từ lâu rồi, nhiều ông rành tiếng K, cộng thêm lính gốc dân biên giới nói tiếng K, chửi Pốt tung nóc hầm! ;D
Cũng ở các ĐV nhất là có lính nam nhiều, thì khoản tiếng đan mạch từ quan đến lính, ăn cơm cũng xổ vài câu thì ăn mới dzô, và có cả kho giai thoại! mấy ông CTV cũng có nhắc nhở kềm chế nhưng cũng mấy vị này chỉ kềm chế trong hội họp thôi!. Bởi vậy cái khoản chuyển ngữ tiếng đan mạch thường ngày sang tiếng K cho hợp với...câu cú, ngữ pháp là chuyện tự nhiên ! chẳng phải học đâu xa, từ những ông mà ít nhiều lính cũ từng ở K đều biết! ;D
Chẳng buồn lo, cáu bẳn gì mới nói tiếng đan mạch giọng k đâu! ;D

Mấy lão ở K lâu rùi cũng không ngại “chê kh’nia” với dân K đâu.
Phum Ăngko Krao có một Mê-Brô (quên từ K gọi các pê-dê rùi, gọi tạm thế). Liền ông mà chỉ thích bộ đội gọi là Ming (thím) và ăn bận màu mè, điểm trang hết cỡ. Rất yêu mấy chàng Top Vn trắng trẻo, đẹp trai. Biết được Mê-brô này có tính hay mắc cỡ mà tôt bụng, ae lính nhà ta cũng kiếm chuyện chọc ghẹo tới, không được gà, cá thì cũng được bầu bí chí ít cũng có th’năm chuốc (thuốc rê).
Sau vài lần làm quen mới biết Ming chửi thề một cây. Hể chú đội nào bất ngờ ôm chầm Ming từ sau lưng là Ming xổ tiếng ĐM một tràng liền (chỉ so sánh nổi với liền bà Bắc hà đánh ghen ::)). Thế rồi mới khám phá Ming bị “Liệu”. Mấy cậu tai quái chẳng ngại nghe chửi vẫn cứ tìm cách hù Ming. Tội nghiệp, mỗi lần như thế Ming bị xúi bảo cởi hết quần áo mà có biết gì đâu. He he… chỉ nhờ Ming có tuổi chớ trẻ đẹp dám dễ mất…zin với cánh lính nhà ta lắm ;D.

  He !  không biết mấy ming này mà gặp mấy ming coong top VN thì sao nhỉ Đàn anh ? bênh5 này có căn nguyên chủ yếu là "tâm lý" nên dễ lây lan lắm,mà xã hội càng phát triển thì "nó" cũng phát triển theo !

hehe ,lực lượng dân K thân địch sau này rưng cà ba lắm các bác ạ . Họ cũng học hỏi được nhiều từ phía congtop VN nên không còn ngây thơ chất phát như lúc ban đầu . Việc tuyên tuyền vận động họ cũng gặp nhiều khó khăn , phải đấu trí theo kiểu ăn miếng trả miếng y như nhà ngoại giao thực thụ  ;D. Thường câu chuyện được kết thúc bằng :choai me rưng cà ba hả ? bà dách anh banh bệ cà ba bây giờ  ;D Nếu chưa phê vớt thêm câu đồ tơ râu cờ rọp ( trúng đạn ) hehe câu này là câu rủa ( chứ không phải chửi ) mà dân K kị lắm  ;D

He...hồi thời đầu mình chỉ có mỗi câu " lò bo do " ( đồ mắc dịch ), cũng là câu mắng vui thôi! chứ không có câu nào " độc "! ;D
Ngay cả tiếng đệm cũng vận dụng cho nó " bác học " hơn, cụ thể là thay từ me trong câu " choi me " thành " choi ma đai ", he he... dùng từ ma đai, mấy chú dân k nghe trố mắt ngạc nhiên và có vẻ thán phục cái " trình " của coong top! ;D

Cái từ choi ma dai Tiahien mới cập nhật hôm nay bác DK ạ!
Nhưng mà Tiahien nghe dân K nói "Bò lơ-dô" quen hơn mà bác ;D

Tôi thì chẳng biết tiếng K nhiều đâu , dăm ba từ vớ vẩn thôi nhưng từ thuốc rê thì còn nhớ , cái này vẫn dùng thời còn bên đó , theo BY ở vùng Kpong spu người dân gọi là ( tha nam chụa ) so với th'năm chuốc của bác Kon tiahien thì hình như tiếng K cũng có phát âm nặng nhẹ hay mỗi vùng nó có gì đó lái đi một chút thì phải .
 Các bác cựu có thấy như vậy không ?

He... đúng vậy!
Tha nam chuôc: tha nam là thuốc , thêm từ chuôc là hút để phân biệt thuốc hút với thuốc uống chữa bệnh! :D . Từ chuôc ( không dấu ) nhưng khi phát âm thì có thể bỏ dấu lên xuống thành chuốc, chuộc, và có nới phát âm thành chụa ! và còn từ " bờ rây chuôc " là thuốc điều nữa! không biết có phải vậy không các " chiên da " tiếng k?  :D

Ở vùng KPcham là xứ sở thuốc thơm Cotab và dĩ nhiên cũng có thuốc rê đen, bọn tôi xin thuốc rê của dân dĩ nhiên là xin thuốc Cotab, kẹt lắm mới hút thuốc đen!  ;D và mở miệng nói " miên tha nam cotab tê " câu dài quá lười nói! thành ra chỉ hỏi " miên tạp? ", riết rồi dân cũng hiểu ( mới đầu họ cũng không hào phóng cho thuốc cotab đâu, nếu chỉ nói tha nam chuôc là họ chỉ cho thuốc rê đen hút nặng bỏ bà! he... lính ta phải cười cười tay xua miệng nói... tạp...tạp !  ;D )
Về vùng quê KPcham mà gặp dân giờ vẫn hỏi " miên...tạp...tạp " là họ sẽ biết ngay là coong top ngày xưa ! :D

Giống này người K gọi là à S'tơi ;D

  Bác hchivna @ : bác ở bển lâu,đi nhiều rành rẽ đất nước con người Campuchia,chỉ tiếc có lẽ bác quá bận vì công việc nên lâu nay ít thấy "xuất hiện" cùng anh em !

@bschung: đâu có bác, em trẻ người non dạ, đi ít, biết ngắn. Biết thì em nói biết, không biết thì lắng nghe các bậc cha anh nói đâu dám phán lung tung. Bác H3Hung va mấy bác nữa đang ở đây, chiều nay các bác mới nhắn tin cho em, em đang ở Takeo, chắc là mấy hôm nữa gặp mặt các bác cựu. ;D

Ch'nam thọt chơ-rờn rúp thọt chếch bong b'ôn nâu s'róc dơng mơl lênh ná, hachiva ;D (Nhớ chụp nhiều ảnh chia cho anh em ở quê mình xem)

Sôm cồ rốp boong Kôn tìa hiên, kh'nhum nưng dốc chất tuk đăk khất khom bòm phót (Xin chào bác Con nhà lính, em sẽ cố gắng hết sức) ;D

em mới kiếm được cuốn "1 số câu tục ngữ ca dao tiêng khơ-me & việt ,có nội dung gần giống nhau" cua nhà xuất bản văn hóa dân tộc -2006.Nhưng không biết cách tải lên mạng ,bác nào giúp hộ được không,để anh em cùng tham khảo chung.Cám ơn

Hoan nghênh Daccongtinhnhue góp phần làm giàu lại kỷ niệm (0 nói kiến thức) học chữ K của các CCB và một số các chiến binh còn đương nhiệm. Phần tải lên mạng cũng không khó lắm nếu bạn có các phương tiện như máy Scan, máy ảnh KTS, hoặc dtdd có giao tiếp cổng USP với computer.

- Nếu có máy Scan, bạn scan trang muốn tải lên mạng vào máy tính. Theo Tiahien chỉ cần scan ở chế độ file nhẹ KB (dưới 1000 kilobyle), với lệnh save file (lưu tập tin) dưới định dạng JPEG(jpg) gif hoặc png là các file ảnh có thể giao tiếp được với trang web qsvn chấp nhận.(Phần mềm của máy scan cho phép chọn hoặc bỏ chọn các tyle(loại) này- Td: tập tin có tên là: aa.jpg, aa.png, aa.gif hoặc *.jpg...

- Với hình ảnh chụp thẳng từ máy ảnh Kỹ thuật số hoặc điện thoại dđ. Thường file đã có đánh số mặc định, Td: xxxx.jpg, xxxxxx.jpg ... bạn chỉ cần insert hoặc import (lệnh nhập) vào 1 phần mềm chỉnh sửa ảnh bất kỳ(thường là Photoshop, Corel, Page maker, word, pain... có các chức năng chỉnh sửa ảnh) để thu nhỏ số KB của ảnh chụp lại cho nhẹ ký, lưu lại với một tên file(tập tin) tự chọn.
    Khi gởi lên mạng qsvn, bạn nhấp vào thanh công cụ"Trả Lời" nằm gần cuối trang(ở dưới phần trả lời cuối cùng), nhấp vào mục "Các tùy chọn khác" để tải hình ảnh, chọn thanh: Browse của mục:"Gửi kèm" để máy tính tìm đến ổ đĩa mà bạn lưu tên tập tin hình ảnh đó.
    Chúc bạn thành công.

Xin tham gia một số câu mà MT91 còn nhớ :
   1/. S'ro lanh con mà tao ; S'ro lanh cho mà thăng (Dịch là :Thương con nửa giạ,thương cháu một giạ -Ý nói ông bà thương cháu nhiều hơn thương con mình đẻ )
   2/. Lụi kê th'lốp đay ; đết th'ngay th'lốp phơ nếch (Dịch là :Ăn cắp của người tay quen tay;ngủ ban ngày quen con mắt -Tương đương Ăn cắp quen tay ; ngủ ngày quen mắt )

Hồi thời Ăng Ka còn cai trị dân K ,bọn chúng gán cho những người có cảm tình với Việt Nam là C'bal duôn ,Kh luôn kh'me(Tức là: cái mình Kh'me mà cái đầu Việt )

Hiii.. Đơn vị tụi em thì hay chọc nhau những câu này:
Mình toan tâu ph'lieng. Mình toan đâng khênh langhia= Chưa đi mưa, chưa biết lạnh
Mình toan khenh c'đa mà-chhu, mình toan chanh tức ph'nết= Chưa thấy quan tài chưa.. đổ lệ

Bác nói mấy câu này làm mình nhớ bữa gặp Dũng tây ở Tân Bình ,ổng nói cái gì đó lại chêm thêm "C'đao mươn " .Nghiệm mãi ổng mới nói -Nóng gà đó mà !!!
Cười gần chết đi được .

  Nếu quân ta còn ở lại thêm 10 năm nữa thì có lẽ trong tiếng K có nhiều từ Việt bị K hóa,kể cả tục ngữ ,ca dao,hò vè,cả thành ngữ nữa các bác nhỉ  ;D,may thế mình rút quân sớm sau 10 năm chinh chiến,trả lại sự "đơn điệu" vốn có cho tiếng khmer.

Có một lần ra chợ ... không cố tình nhưng khi nói xong thấy ai cũng nhìn mình thì hoảng quá , trốn luôn ....Cứ xài tiếng Việt và tiếng Miên lẩn lộn thì cực kỳ nguy hiểm ... Tụi này đi ra chợ mua gà, con gà cứ chạy lòng vòng khó bắt quá , gặp ngay tình huống nó lủi vào cái bụi tre , chìa cái đít ra ngoài , mình nhanh chóng la lên CHẠP CÁI ĐUÔI NÓ .... Làm mấy bà chạy bung đi hết ...nghĩ lại mới thấy ...GHÊ

,ổng nói cái gì đó lại chêm thêm "C'đao mươn " .Nghiệm mãi ổng mới nói -Nóng gà đó mà !!!
Cười gần chết đi được .
[/quote]

 Bác làm mình nhớ lại những ngày làm Pết trong phum quá . Đây là những từ cứ nhai đi nhai lại trong lúc hành nghề " dân vận " hehe ... Cđao , Lnghia , sư tần o khluông , vinh múc ... Một phát Kí ninh là khỏe ngay , hehe . Rồi từ đó được phong làm lục cru pết luôn ......

 Bác làm mình nhớ lại những ngày làm Pết trong phum quá . Đây là những từ cứ nhai đi nhai lại trong lúc hành nghề " dân vận " hehe ... Cđao , Lnghia , sư tần o khluông , vinh múc ... Một phát Kí ninh là khỏe ngay , hehe . Rồi từ đó được phong làm lục cru pết luôn ......[/quote]
hehe vậy bệnh sư pua ( đau bụng ) của các cô bác trị thế nào ? chích kim số mấy  ;D

Thế trong quá trình hành nghề bác haanh đã được "mát xa lưng" chưa (tẩm quất ấy) ;D

Do quan lại Đại Nam tại Chân Lạp làm nhiều điều ức hiếp, nhũng nhiễu dân Chân Lạp; do nhà Nguyễn bắt Ngọc Vân công chúa về Gia Định, đày Trà Long và Lê Kiên ra miền Bắc Việt Nam, nhân dân Chân Lạp oán giận và nổi dậy chống quân Việt Nam ở khắp nơi. Người em của Nặc Ông Chân là Nặc Ông Đôn khởi nghĩa với sự giúp đỡ của Xiêm La. Quân nhà Nguyễn đánh dẹp không nổi, đến khi vua Minh Mạng qua đời thì Trương Minh Giảng phải bỏ Trấn Tây thành rút về An Giang[31].

Ký ức của người Khmer về các cuộc nổi dậy của họ thời đầu thế kỷ 19 và về sự tàn bạo của quan quân nhà Nguyễn khi đánh dẹp đã được lưu truyền trong ca dao và truyện kể của người Khmer. Họ dùng từ "Youn" (trong tiếng Khmer có nghĩa là "man rợ") để chỉ người Việt. Các bà mẹ thường dùng chuyện "Youn bắt" để dọa con. Kênh Vĩnh Tế - con kênh đào dài 25 dặm được xây dựng bởi dân phu Việt và một phần người Khmer ở Thoại Sơn - đã để lại những câu chuyện về cách đối xử tàn ác của người Việt đối với người Khmer mà sau này Khmer Đỏ đã sử dụng trong các chiến dịch tuyên truyền khơi dậy lòng hận thù của người Campuchia đối với người Việt.
Cách giải thích này đúng không các đại ca?

Đúng hay không đúng thì cứ đưa nguồn của mấy cái chuyện kia lên đê!  ;D

 Hiện tại ngay bây giờ tôi đang có trong tay một cuốn truyện mang tựa đề :
 Các nhân vật lịch sử Trung đại Đông Nam Á tập 1
 Của nhà xuất bản giáo dục , giấy phép do cục xuất bản cấp ngày 24.5.1997 và in xong 7.1997
 Chủ biên Lê Vinh Quốc và Hà Bích Liên .
 Nếu ta căn cứ theo cuốn sách này thì chúng ta có thể khẳng định được rằng :
 Những phần đất thuộc đồng bằng sông Cửu Long và một số tỉnh khác thuộc VN chúng ta chưa bao giờ thuộc đất của người Khmer .
 Cũng căn cứ theo cuốn sách này để hiểu thêm về lịch sử thì có thể hiểu : Chuyện 35 năm trước Pôn Pốt phát động 1 cuộc chiến tranh đối với nhân dân VN bên biên giới Tây nam với quan điểm là đòi đất của VN chúng ta là hết sức vô lý , Pôn Pốt muốn đòi cái thứ mà chưa bao giờ nó là của người dân Campuchia cả .
 Đầu truyện là nhân vật Gunavarman - Vị Hoàng tử người Phù nam có công khai phá Đồng Tháp Mười .
 Đây mới chính là những người chủ đầu tiên của những vùng đất này đầu tiên , mặc dù lâu nay chưa từng có cuốn sách nào thừa nhận phần đất kia là của người Khmer nhưng ít nhiều chúng ta cũng được truyền tai nhau chuyện 6 tỉnh miền Tây và 6 tỉnh miền Đông là đất của người Khmer và nhà Nguyễn của chúng ta đã mở mang bờ cõi về đây cách đây khoảng trên 300 năm , chuyện chúa Nguyễn mở mang bờ cõi VN về hướng Nam thì đã rõ nhưng phần đất này thì không phải là của người Khmer , người Khmer chỉ là một bộ phận nhỏ dân sống trên phần đất này mấy trăm năm trước .
 

  - Một tư liệu khác cũng đáng để tham khảo thêm:
http://vnthuquan.net/diendan/tm.aspx?m=301690&AspxAutoDetectCookieSupport=1 (http://vnthuquan.net/diendan/tm.aspx?m=301690&AspxAutoDetectCookieSupport=1)

Những nghiên cứu về Phù Nam và Chân Lạp mà tôi có xem qua thì tôi cũng nghiêng về ý kiến Phù Nam và Chân Lạp là 2 nước khác nhau và Phù Nam bị Chân Lạp ( khmer ) chiếm! vì tập quán sống ( cũng do vùng đất gốc là vùng cao ráo mà hình thành lối sống của người khmer ?) nên người khmer ( mà dân số ngay đến thế kỷ 20 cũng chỉ vài triệu người! ) cũng không thiết tha và cũng không có khả năng, nhu cầu cai quản vùng đất thấp trong khi vùng đất ( lãnh thổ KPC hiện nay ) còn mênh mông bằng phẳng dễ canh tác, dễ sống do thiên nhiên ưu đãi từ con sông Mekong, biển hồ, rừng bạt ngàn dễ khai thác...vì vậy Khmer bỏ vùng đất nam bộ tặng cho chúa Nguyễn cũng không tiếc rẻ gì ( vì họ cũng chiếm được của Phù nam thôi! )

Tin vào luận cứ này không hẳn vì tôi cố chứng minh phản biện lại ý kiến là đất nam bộ có được là do chúa Nguyễn chiếm của Khmer như có người nói?!, thực tế đã từng ở, biết đến đất nước KPC, tính cách, tập quán sống của người khmer mà suy ra vậy! ;)

Mình là dân Miền Tây nam bộ tính đến đến đời mình là gần mười đời . Mình thấy ý kiến của DK Sài gòn  có phần đúng vì :
 - Ở Miền Tây rất ít có chùa của người Khơme được xây dựng từ lâu đời , đa số các chùa của người Khơme chỉ xây dựng từ hơn một trăm năm trở lại đây thôi , đa số là do người Pháp giúp đở để xây dựng lại chùa gần như là nơi nào có người Khơme ở khoảng một xóm là nơi đó có chùa , mà chùa xây toàn bằng xi măng (thời Pháp mới bắt đầu có xi măng ) , có khắc chữ khơme và chữ Pháp . Đây là một bằng chứng khi xâm lược Nam Kỳ người Pháp đã nghiên cứu tập tục và rêu rao cho rằng người VN chiếm đất của người khơme cho nên họ giúp người khome đánh lại người Việt ( đây là âm mưu gây chia rẻ mất đoàn kết để họ dễ cai trị  . Vì vậy người Pháp trong khi xâm lược Nam Kỳ họ đã giúp người khome xây thêm chùa để  giả tạo ra chứng cớ là đất nầy của người khome .
 - Thực sự đất Miền Nam là đất hoang chưa có chủ , người Khơme chỉ sinh sống rải rác vài vùng dọc theo sông Mê Kông , chỉ có vài nơi thôi , còn lại là rừng tràm , đước mênh mông , không người cai quản .
 - Từ nhỏ mình thường nghe ông bà xưa kể lại về thời đi khai hoang lập xóm , nào là phải đốn cây tràm vạt nhọn một đầu ken dầy đặc để làm hàng rào xung quanh nhà , chống cọp và các loại thú dữ tấn công gia súc , có khi cọp bắt cã con nít ở trong nhà . Còn lúc đi phát rừng làm rẩy , làm ruộng thì phải hai người đi đâu lưng với nhau lại và lúc nào tay cũng phải cầm giáo mác hay là cầm cây đòn sóc ( tầm vong vạt nhọn ) vì cọp thường bắt người từ sau lưng . Mình thường nghe Ông nội kễ lại , thời ông sở ông sơ gì đó lúc hai ba tuổi  còn nhỏ ra bìa rào chơi gặp con chó vện rất to nằm cà lưng vào hàng rào , khi khi tía má đi làm ruộng về ông lại kể cho nghe và chỉ chổ con chó vện nằm . Đến khi Tía (cha ) ra coi thì thấy toàn lông cọp còn dính vào hàng rào . Toàn rừng tràm hoang vắng . Tổ tiên mình khai hoang bằng cách đốt rừng tràm rồi bứng gốc để làm ruộng lúa . Ở lâu sinh con sinh cháu mà thành làng chứ mình không từng nghe nói là ruộng đất có sẳn của người kheme nào để lại .
 - Tổ tiên mình ngày xưa trốn rất sâu vào trong rừng tràm để sống , nhưng lâu lâu vẫn phải chạy trốn giặc , vì gặp giặc ( thời nầy ông cha mình gọi những toán quân tàn sát dân là giặc ) là sẽ bị tàn sát , có khi giặc là người Chà Và ( từ Ja Va hoặc Mã Lai tới bằng đường biển ) , có khi là người khome . Sau nầy chúa Nguyễn mới chiêu dân ra để lập thành làng , thành tổng . Như vậy vùng đất Nam Bộ chính là vùng đất hoang mà người dân đã đến đó khai thác trước , sau nầy mới có chính quyền , đó là chính quyền của  nhà Nguyễn . Đương nhiên khi khai hoang thì không chỉ có một nguồn di dân mà có ba nguồn . Một nguồn là dân bản địa người khome rất ít  . Dân khome đến khai hoang trước ở một số nơi , sau đó đến người Minh Hương và người Kinh . Vì vậy mà ngày nay trong các vùng dân cư ở Nam Bộ thường đan xen lẫn nhau ba giống dân trong một địa bàn làng xã , thị trấn , đó là xóm của người Khơme , rồi xóm của người Minh Hương , rồi xóm của người thuần Việt . Nhưng ngày nay thì rất ít phân biệt vì ba giống dân nầy sống chan hòa đoàn kết với nhau không phân biệt và cưới gả lẫn nhau , người thuần Việt cưới gả con cho người khome , cho người Minh Hương và ngược lại . Cho đến ngày nay thì gần như là một khối đoàn kết thống nhất .

   hehe... bác Hai Ruộng nhắc chuyện khẩn hoang mở đất, khai hoang lập xóm làm tribeco nhớ hồi nhỏ khoái đọc nhất tập truyện ngắn Hương rừng Cà Mau của nhà văn Sơn Nam.

 Từ nhiều năm nay , chẳng biết căn cứ vào đâu chúng ta vẫn nghe những lớp người trên ghé vào tai nói nhỏ : Đất miền Nam của VN chúng ta xưa kia là cuả người Khmer đấy . Thời Chúa Nguyễn của chúng ta mở mang bờ cõi về phương Nam đã chiếm của người Khmer cách đây mấy trăm năm ...vv
 Nghe vậy và cũng chỉ biết vậy , lịch sử VN cũng chẳng thấy nói . Những năm tháng chúng ta chiến đấu bên đất Campuchia cũng có tìm hiểu xong vốn tiếng K nghèo nàn quá chẳng đủ để nghiên cứu cho thỏa trí tò mò của mình , tôi cũng cứ nghĩ chắc nó là như vậy .
 Thời Chúa Nguyễn mở mang bờ cõi cách đây trên 300 năm rồi , cái thời mà lẽ phải thuộc về kẻ mạnh , mọi dân tộc trên Thế giới này dẫm đạp lên nhau mà sống , bởi vậy nước VN ta mấy ngàn năm bị giặc phương Bắc nhòm ngó và đô hộ Bắc thuộc có mỗi 1000 năm của lịch sử thì chuyện ta chiếm đất của người Khmer khi đó cũng là chuyện thường .
 Gần đây hết sức vô tình tôi có được cuốn sách này , đọc xong và bật ngửa ra với những thông tin từ cuốn sách , sự thật hoàn toàn không phải như vậy .
 Năm xưa Pôn Pốt từng tuyên bố một câu xanh rờn : Đâu có cây thốt nốt thì đó là đất của người Khmer cũ . ( tôi nghe nói thốt nốt mọc tới gần Nha trang thì phải )
 Nghe xong BY tôi ức lắm nên cũng tuyên bố một câu xanh không kém Pôn Pốt : Đâu có cây tre thì đó cũng là đất của người Việt nam chúng ta xưa kia . ( giáp Thái lan tôi thấy tre VN của ta mọc nhiều lắm ) ;D
 Giữa BY và Pôn Pốt khác nhau mỗi một điều ở lời tuyên bố đó :
- Pôn Pốt tuyên bố như vậy có mấy trăm ngàn lính Pốt ôm súng lao vào cuộc chiến đánh nhau thí mạng .
- BY tuyên bố như vậy có mấy thằng lính chúng tôi ngồi nghe và nhe răng cười .
 Nói vui vậy thôi , người Phù Nam mới chính là chủ nhân đích thực của mảnh đất Nam bộ VN bây giờ và chưa có bất kể tài liệu nào chứng minh tại sao một dân tộc cũng có thời kỳ khá phát triển bị diệt vong vào khoảng thế kỷ VII . ( lúc đó người VN chúng ta chưa mở mang bờ cõi tới xứ này )

 Ngày còn nhỏ đi học chúng tôi ở ngoài miền Bắc cũng rất thích cuốn Đất rừng phương Nam của nhà văn Đoàn Giỏi .

 @ bodoiphucket:
 Báo Cáo Nguồn đây bác ạh? http://www.vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n
Có luôn bản Đồ thời Minh Mạng, phía tây mình tới 2/3 Biển Hồ. Theo em biết, sau khi chiếm VN, Pháp dở hơi cắt lại bản đồ.

Wiki thì ai muốn viết gì lên đó cũng được! :D

Đoạn nói về Chân Lạp đọc qua thì cũng dễ nhận ra chỉ là suy đoán chủ quan dựa trên những lời " nghe rằng, nghe đâu là... ", không đưa ra được cứ liệu cụ thể như khi rút bỏ khỏi Chân Lạp, nếu đơn phương thì ít ra cũng phải có mệnh vua, chỉ dụ, thánh chỉ...gì đó hoặc quan trấn thủ tự rút cũng phải có báo cáo với triều đình...! hoặc cũng phải suy lý dựa trên những luận cứ thuyết phục...đâu chỉ nói vài câu đơn giản thì hiển nhiên là đoạn lịch sử đó được viết lại trung thực, đúng đắn nhất? ( mà ai viết, chính thống hay không chính thống, viết trong hoàn cảnh như thế nào?). 8)

Điều dễ nhận ra là đoạn đó được viết gần đây, khi lồng vào để lý giải cho nguồn gốc xung đột, gây hấn của Khmer đỏ! :o

Và với quan điểm về Việt Nam và Chân Lạp ( KPC ) như đã viết kiểu này thì nếu có người phát triển viết thêm vào thời kỳ hậu Khmer đỏ không chừng cũng viết kiểu : " ...nhân dân KPC oán giận nổi lên chống quân VN ở khắp nơi..." !. Cũng có người tin lắm chứ... vì nghe nói là quân VN phải vất vả đánh dẹp " kháng chiến " của " nhân dân " Khmer suốt 10 năm... cuối cùng phải rút hết về nước?!  >:(

Buồn cười! :D

@dksaigon: Có lẽ vậy bác ạ? xét cho cùng nó chỉ là 1 kênh, 1 ý kiến  để giải thích từ Yuon. Sai/đúng chưa biết...???.
Còn chiến tranh Việt - Xiêm giành quyền thần phục của Chân lạp thì chính sử có nói đến. Về mặt sự kiện thì chắc hoàn toàn đúng. Google seacrh, bác dksaigon se đọc các tư liệu chính thống như : Việt Nam sử lược, Việt sử tân biên, Lịch sử VN - NXB Giáo dục - chiến tranh Việt xiêm thì chuyện này là có thật.  ;D. Còn nói vụ này ko có thì em ko biết nói sao. Nếu em có gì sai em thành thật xin lỗi.
Nhưng em có cảm giác hình như anh đang hiểu sai ý em, dè bỉu gì đó, em ko hiểu. Anh lớn hơn em nhiều mà. Thôi có duyên thì gặp .... kính chào bác.

Sao thế? chỉ trao đổi thôi mà! :D
Mình chỉ nhận xét về bài viết trên Wiki , ở đó thì một bài viết có thể nhiều người viết...để làm gì?... không biết! ::)

Nói thêm một chút nữa!... trên wiki thấy những mục như về một địa danh, vùng... còn trống chẳng hạn, mình biết rõ địa danh, vùng ấy nếu viết thì cũng có thể gọi là đóng góp được chút gì đó như lời mời của wiki ! nhưng lại thôi, không dám ! vậy mà đọc nhiều mục thấy có người viết vô tư ( viết đại?! ) quá, nên... buồn cười ! :D

Thực ra ở một số tỉnh miền tây như Trà Vinh (hàng xóm của tỉnh Bến Tre tôi, cách Bến Tre con sông Cổ Chiên thôi) vẫn còn ngôi chùa Kh'mer cổ hàng ngàn năm là chùa Âng gần Ao Bà Om một danh thắng của tỉnh Trà Vinh.
http://giadinh.net.vn/20090320034219371p0c1023/doc-dao-thang-canh-ao-ba-om.htm

Hoặc chùa Dơi (chùa Mã tộc) ở Sóc Trăng cũng có tuổi đời trên 400 năm.
http://www.thuvienhoasen.org/cvn-soctrang-ma-ha-tup.htm

Còn đây là thông tin từ trang web của tỉnh Trà Vinh, tức cơ quan nhà nước nói chứ không phải dân thường nói đâu nhe: http://www.travinh.gov.vn
vào : Tìm hiểu Trà Vinh/ Văn hóa - Nghệ thuật/ Danh lam thắng cảnh/ Phế tích Lưu Cù

Từ thông tin của trang web trên chúng ta càng thấy rõ vùng đất miền tây nam bộ của mình là kế thừa từ vương quốc Phù Nam cách đây 20 thế kỷ rồi.

Vô tư đi, đây không phải là đất gốc, đất tổ tiên của người Campuchia đâu mà sợ họ qua đây giành. ;D

Từ thông tin của trang web trên chúng ta càng thấy rõ vùng đất miền tây nam bộ của mình là kế thừa từ vương quốc Phù Nam cách đây 20 thế kỷ rồi.

Vô tư đi, đây không phải là đất gốc, đất tổ tiên của người Campuchia đâu mà sợ họ qua đây giành.

 Nhất trí với H3 HUNG ! Quê mình ở gần chùa Mahatup cách 5km đường chim bay và cũng ở cách chùa SACH KUÔNG ( người Việt mình gọi là chùa Tắc Gồng ) cụng khoảng 5km , từ lúc còn nhỏ đi chăn trâu chiều tối là mình hay nhìn đàn dơi bay túa ra đi kiếm ăn , đến gần sáng thì lại bay về chùa , nhà mình có trồng mấy cây nhản , đến khi gần chín là phải dùng lưới để che bảo vệ , nếu không thì đàn dơi quần chỉ hai đêm là không còn một trái . Dân xứ mình chùa nào cũng đi , chùa Phật , chùa Khơme đều đến thắp hương cã , các nhà sư đi khất thực cũng ghé khắp các nhà không phân biệt nhà người Khơme , người Việt , người Minh Hương . Hai chùa nầy lâu đời của người Khơme ( khoảng 400 năm , cũng đến thời Pháp thuộc , người Pháp mới cấp tiền cho xây lại các ngôi chùa nầy bằng xi măng . Gần đó có chùa Phật của người Việt cũng rất lâu đời , nhưng nhỏ hơn vì người Việt phải tự đóng góp tiền của dân chúng mà xây chùa chứ chính quyền Pháp không giúp . Như vậy việc người Pháp giúp người Khơme xây  các ngôi chùa nói lên rằng Thực dân Pháp đã có thâm ý muốn dựng lên chùa để gây chia rẻ tình đoàn kết hai dân tộc . Chẳng những họ xây dựng , tôn tạo lại những ngôi chùa KHƠME có sẳn từ lâu đời mà họ còn xây thêm nhiều chùa mới , nơi nào có dân tộc KHƠME sinh sống là họ xây chùa và khắc vào tường hai dòng chữ Khơme và chữ Pháp . Còn những nơi có chùa Phật cũng lâu đời thì họ không trợ giúp xây dựng . Mà có nhiều chùa Phật còn bị phá khi Pháp Xâm lược Việt Nam .

Kính chào các bác các chú trong QSVN, cháu là thế hệ sinh sau đẻ muộn nhưng cũng đang mang trên người bộ quân phục QĐNDVN và hiện đang công tác tại CHDCND Lào. Cháu đồng ý với ý kiến trên của bác linhthongtin, các chú các bác cũng nên có thêm những trao đổi về tiếng Lào đề các bác CCB đã từng công tác tại Lào có dịp ôn lại kỷ niệm xưa.
Kính!

hehe trong này cũng có nhiều CCB chiến đấu ở Lào vậy các bác xung phong mở lớp dạy tiếng Lào cho tụi em học ké với để nếu có dịp đi Lào chơi bập bè vài câu với các em gái Lào cho nó oách  ;D

Chiến hữu nào muốn ôn luyện tiếng Lào thì vào trang này đao loát về nhé nhưng với điều kiện là phải biết chữ Lào.

http://vietcntt.com/news/gioi-thieu-phan-mem,hoc-tieng-lao-voi-phan-mem-tu-dien-viet--16215.html.

Mùng 1 Tết DL 2011 rơi vào ngày thứ bảy. Như vậy sẽ được nghỉ bù vào thứ hai, Tôi định sang Xiêng Khoảng chơi. Đi chiều thứ sáu về sáng thứ hai, thăm Cánh đồng Chum. Ai tham gia đăng ký nhé. Sang tháng 12 sẽ gửi lịch trình và dự trù kinh phí cụ thể. Yêu cầu có hộ chiếu còn hạn trên 6 tháng.

Bác nào thích học (ôn) ngoại ngữ K thì lên youtube nhé:
----------------
Bài 1:
Hello, my name is ...
Xua xờ đây, Khờ-nhum Chờ-mua ...
http://www.youtube.com/watch?v=3MVRPl3I6GE

Bổ trợ về Xua-xờ-đây,
Xua-xờ-đây chơ-nam thơ-mây
Happy new year
http://www.youtube.com/watch?v=Yj2iged9JhI

Tiếng Khmer phài công nhận là không dễ học. Tui đã qua 1 năm học với 3 năm thực hành thế mà giờ nhìn lại nhiều chữ nhận không ra. Chắc phải mất nhiều thời gian mới nhớ lại nổi.

Bài 2: Tôi (đến) từ ...
I'm from ...
Khơ-nhum moáp pi ...
http://www.youtube.com/watch?v=eMuGFnr12cg

Mấy hôm nay chẳng buổn đi chơi . Cứ mỗi chiều rảnh rỗi ra đầu hẽm ngồi nói dóc với mấy người dân K sang Việt Nam nuôi bệnh  tại Bệnh viện Quốc tế Ngoại thần kinh . Nhờ vậy ,Minhtrang đã nhớ lại một số triếng K .Nếu các bác muốn phụ đạo thêm thì có phiên dịch ngồi chung với dân K.Địa chỉ : Quán cà phê vĩa  hè  số 79 đường  Lũy Bán Bích Phường Tân Thới Hòa Quận Tân Phú !

Khá lâu mới về thăm nhà đã thấy mấy cái TV to đùng made in Youtube nằm sẵn, he he... cảm ơn các bạn đã trang trí dùm.
Kể ra việc ôn tiếng K cũng ít có thời gian thật. Trong thời đại ngày nay tiếng Anh vẫn thấy được sử dụng luôn.
Vậy sao các bác không dùng tiếng Anh để kể chuyện ở K nhỉ?
Tiahien thấy "Bằng C của lính" có thể có tiềm năng về nguồn cho tất cả các sinh ngữ, chứ đâu phải chỉ riêng tiếng K thôi, phải 0 các bác?
Tuy nhiên vì trình độ sinh ngữ tiếng Anh có hạn nên ở đây chỉ rủ rê các bác, các bạn có thời gian rãnh vào trao đổi thôi.  ;D 
Để khởi động lại topic, Tiahien sẽ lần lượt dịch một bài báo từ Tiếng Anh sang tiếng Việt. Nội dung bài viết cop từ mạng xuống có liên quan đến kiến thức của CCB về Kam. Cũng một phần do trích đoạn sau đây của bác QuyenKH :"Hi vậy năm ấy bác hướng Đăng Cum của bọn PaRa , sao nói Caomelai là cứ điểm của 3 phái .. hi hông lẽ nơi ấy chỉ có Tà Mốc thôi sao ?Bài viết từ năm 2000 về quan hệ nội bộ của "Triều đại" Pôn Pốt. Hy vọng các bạn góp phần tham gia.

The Cambodia Daily WEEKEND, Saturday and Sunday, April 8-9, 2000
The Final Chapter
The Veil of Secrecy is Lifting On the Last Days of the Khmer Rouge

By Thet Sambath and Adam Piore
The Cambodia Daily

Anlong Veng Town, Oddar Meanchey province -- In the end, the fierce one-legged warrior who presided over so many battles, who ordered so many attacks, who oversaw so much terror in the name of Khmer nationalism, was captured unarmed, outside his own country in the jungles of Thailand.
Ta Mok, the last defiant Khmer Rouge leader, placed himself voluntarily in government custody about one year ago not far from here.
Those who remained loyal to the notorious rebel virtually to the end claim he knew he faced prison, yet wanted to bring peace to his followers.
-----------------

The Cambodia Daily WEEKEND, Saturday and Sunday, April 8-9, 2000
Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
Campuchia Daily

Anlong Veng Town, tỉnh Oddar Meanchey--Cuối cùng, thủ-lĩnh-một-chân khét tiếng, người chủ trì rất nhiều trận đánh, người đã ra lệnh rất nhiều cuộc tấn công, người cai quản rất nhiều kẻ khủng bố dưới danh xưng chủ nghĩa dân tộc Khmer bản vị, đã bị bắt giữ tay không, bên ngoài lãnh địa của ông ta,  trong khu rừng rậm thuộcThái Lan.
Ta Mok,  lãnh đạo Khmer đỏ cứng đầu cuối cùng, tự nguyện đặt mình vào sự giam giữ của chính quyền khoảng một năm trước đây.
Những người trung thành với phiến quân nổi tiếng - dường như cuối cùng đã thông tin cho ông ta biết: ông phải đối mặt với nhà tù, dù chưa mang lại hòa bình cho những người theo ông như mong muốn.

(continue)
...........
Some of his own former soldiers who helped capture him believe he hoped, almost to the last moment, that he would not go to jail. Ta Mok, they say, was lured by a false offer of amnesty.
Whatever the truth, the veil of secrecy that has long enshrouded this last Khmer Rouge stronghold is lifting, one year after the end of the decades-old movement that almost destroyed Khmer culture, killing more than 1 million people and helping make Cambodia one of the world’s poorest nations.
Today those who helped lure Ta Mok into government hands, those close to the 1997 murder of movement co-founder Son Sen and the ensuing Ta Mok-ordered arrest of Pol Pot, ordinary villagers, and commanders who led the crippling final mass defection here, are retelling their version of events.
And in those accounts, new details are emerging about the final days of the Khmer Rouge.
Mass Defection Splits Leaders The beginning of the end, say those living here at Pol Pot’s last headquarters, was the defection of the northwestern towns of Pailin and
Phnom Malai to the government in 1996. It was immediately apparent that the loss of the gem-and-timber-rich territory would cripple the Khmer Rouge financially. The psychological blow of losing some 15,000 loyal soldiers and Khmer Rouge civilians, as well as former deputy premier Ieng Sary, was also significant.
----------------------
(tiếp theo)
............


Một số cựu binh sĩ của riêng ông đã giúp bắt giữ ông ta, vẫn nuôi hy vọng cho ông, cho tới khoảnh khắc cuối cùng, rằng ông sẽ không phải đi tù. Ta Mok, họ nói, bị phỉnh gạt bởi một giao dịch giả của tổ chức Ân xá.
Dù sự thật, những tấm màn từ lâu che phủ bí mật của Khmer đỏ cuối cùng đựơc vén lên , một năm sau khi sự kết thúc của giai đoạn"thập kỷ cũ"(75-85?) gần như phá hủy hoàn toàn nền văn hóa Khmer, giết hơn 1 triệu người và làm cho Campuchia thành một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới.
Hôm nay những người giúp thu phục Ta Mok về tay chính phủ, cũng chính họ từng dính líu tới vụ mưu sát đồng sáng lập Son Sen năm 1997 và phục tùng lệnh của Ta Mok nhằm bắt giữ Pol Pot, số dân theo chủ nghĩa bản vị, và một số chỉ huy - những kẻ từng đưa cuộc "Đại giải giáp" nơi đây tới kết thúc thê thảm, đang hồi ức phiên bản của họ về các diễn biến.
Và thể hiện trên các tường thuật, các chi tiết mới đang hiện ra về những ngày cuối cùng của Khmer đỏ.
Giới lãnh đạo bất đồng từ cuộc "Đại giải giáp" trong bước đầu tiên của thời suy tàn, nói rằng những người sống ở đây tại Chỉ huy sở cuối cùng của Pol Pot, đã rút bỏ khỏi vùng Tây Bắc Pailin và Phnom Malai về với chính phủ năm 1996. Ngay lập tức sự mất mát rõ ràng của vùng đất giàu-gỗ-và-đá-quý này sẽ làm kiệt quệ Khmer đỏ về tài chính. Đòn cân não bùng lên làm mất đi khoảng 15.000 chiến sĩ trung thành cùng thường dân Khmer đỏ, với cả cựu phó thủ tướng Ieng Sary, âý là điều đáng kể.

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........
But many here now say it was the political consequences inside the Khmer Rouge power structure that were the most devastating.
It had been almost 20 years since the Cambodian communist movement had experienced such a traumatic split. This rupture, like the purges in 1978 that resulted in mass desertions to Vietnam, would alter the course of Khmer Rouge history.
The trouble started with an order that came down to the border trading towns in 1996, residents of the two towns and officials here say.
Longtime defense minister Son Sen ordered Pailin and Malai to relinquish control of all private property, including motorbikes, cows, trucks, and saw mills, to the Khmer Rouge organization, they say.
The directive caused an uproar and escalated tensions between the movement’s headquarters in Anlong Veng and Pailin, its most important strategic stronghold to the west.

....................

Nhưng ở đây, hiện người ta cho rằng đó là những hệ quả chính trị tiềm ẩn trong cấu trúc quyền lực Khmer đỏ đã bị tàn phá hầu hết.
Gần suốt 20 năm kể từ khi phong trào Cộng sản Campuchia đã trải nghiệm sự bất đồng sau chấn thương. Sự tan vỡ này, giống như những cuộc thanh trừng năm 1978 dẫn tới việc đảo ngũ hàng loạt đến Việt Nam, điều này sẽ làm thay đổi quá trình lịch sử của Khmer đỏ.
Những rắc rối phát sinh từ một sắc lệnh ban xuống cửa ngõ thông thương tại biên giới vào năm 1996-cư dân của hai thị trấn và các quan chức ở đây nói.
Bộ trưởng quốc phòng lâu năm Son Sen đã ra lệnh Pailin và Malai từ bỏ quyền kiểm soát tất cả các tài sản tư nhân, bao gồm cả xe máy, bò, xe tải, và nhà máy cơ bản  cho tổ chức Khmer đỏ, họ nói.
Chỉ thị gây ra sự náo động và mức căng thẳng leo thang bởi sự chuyển đổi quyền lực  tại Anlong Veng và Pailin, nơi là thành lũy chiến lược quan trọng nhất ở phía tây.
....................
còn tiếp

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........
Former Khmer Rouge general Ke Pauk, a senior subordinate of Son Sen and once ranked sixth in the movement’s hierarchy, claimed in two interviews in mid-February that Son Sen acted on his own without Pol Pot’s approval, but most other Anlong Veng officials and genocide researchers say Son Sen was acting on behalf of Pol Pot.
At first, most believed the problem could be resolved, said Ke Pauk who was in Anlong Veng at the time. Pol Pot ordered his most prominent followers—Ta Mok, Son Sen and Nuon Chea—to go to Pailin and Malai and negotiate a compromise.
The three failed in their mission.
“Ta Mok did not solve the problem. On the contrary, he made a small problem a big problem,” Ke Pauk said, sitting outside his Siem Reap home.
Suong Sikoeun, an official at the foreign affairs ministry during the Democratic Kampuchea regime, agreed, saying Ta Mok did not negotiate when he visited Malai. “He only said he supported Son Sen and was stubborn,” Suong Sikoeun recalled in an interview in March at his Malai home.
......................

Cựu Tướng lĩnh Khmer đỏ Ke Pauk, một thành viên cao cấp dưới thời Son Sen và bậc xếp hạng thứ 6 trong hệ thống phân cấp hành chính, tuyên bố trong hai cuộc phỏng vấn vào giữa tháng hai rằng Son Sen tự mình hoạt động ngoài sự chấp thuận của Pol Pot, nhưng hầu hết các quan chức và các nhà nghiên cứu diệt chủng khác tại Anlong Veng nói Son Sen đã hành động trên uỷ nhiệm của Pol Pot.
Ban đầu, hầu hết tin vấn đề có thể được giải quyết- lời của Ke Pauk người có mặt tại Anlong Veng vào lúc đó. Pol Pot ra lệnh cho những thân cận cấp cao  nhất — Ta Mok, Son Sen và Nuon Chea — đến Pailin và Malai nhằm thương lượng một thỏa hiệp.
Cả ba đã thất bại trong nhiệm vụ của họ.
"Ta Mok không giải quyết đuợc vấn đề. Ngược lại, ông đã làm chuyện bé xé to", ngồi bên hiên nhà ông tại Siem Reap, Ke Pauk nói.
Sương Sikoeun, một quan chức bộ ngoại giao trong chế độ thời Camphucia Dân chủ, cùng ý kiến, nói Ta Mok đã không thương lượng khi ông viếng thăm Malai. "Ông chỉ nói ông ta ủng hộ Son Sen và tỏ ra bướng bỉnh" Sương Sikoeun nhớ lại trong một cuộc phỏng vấn hôm Tháng ba tại nhà ở Malai.

...................
còn tiếp

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........
Furthermore, some ex-Khmer Rouge who stayed with the movement until the last waves of defections in late 1998 and 1999, said in recent weeks that Son Sen’s directive was a justified response to Ieng Sary’s inability to account for up to $10 million in rebel funds, allegedly swindled by Thai businessmen.
However, others who defected in 1996 said the order was a strong-arm attempt by Pol Pot’s clique, isolated in Anlong Veng, to reestablish authority over rebel settlements near trading routes to Thailand, where the quality of life was better compared to jungle bases.
Whatever the differences, they were intractable.
The final split occurred at a July 1996 meeting in Phnom Malai, 80 km north of Pailin on the Thai border, military analysts say. Present were Ta Mok; Ieng Sary; Y Chhien, the former commander of guerrilla division 415 and now Pailin governor; and others.
Ieng Sary and Y Chhien, joined by division 450 commander Sok Pheap, led Pailin and Malai away from the rest of the movement in August. Three months later, they went over to their long-time foes, officially joining the government in Phnom Penh.
At the time of the August rupture, clandestine Khmer Rouge radio denounced Pailin chief Ieng Sary as a traitor and accused him of losing millions of the movement’s dollars that had been provided by the Chinese government between 1985-91
........................
Hơn nữa, một số nhân vật "Khmer đỏ mở rộng"đã tồn tại với *Khối phong trào suốt tiến trình cho tới cuối đợt giải giáp vào cuối năm 1998 và 1999, cho biết trong tuần gần đây chỉ thị Son Sen là một quy chụp trách nhiệm cho sự bất lực của Ieng Sary nhằm thanh khoản trên $ 10.000.000 trong quỹ phiến quân, cáo buộc bị lừa bởi doanh nhânThái.
Tuy nhiên, một nhân vật khác đã đào thoát năm 1996 nói rằng đơn đặt hàng là một nỗ lực tăng viện vũ khí của tập đoàn Pol Pot, tập trung tại Anlong Veng, để tái thiết lập chính quyền phiến quân ở khu định cư gần đường bay thương mãi đến Thái Lan, nơi chất lượng cuộc sống tốt hơn so với các căn cứ trong rừng già.
Có khác biệt, tất có bất đồng.
Theo các nhà phân tích quân sự, chia rẽ cuối cùng đã xảy ra tại một cuộc họp vào tháng 7 năm 1996 tại Phnom Malai, cách bắc Pailin 80 km tới biên giới Thái. Hiện diện có Ta Mok; Ieng Sary; Y Chhien, cựu tư lệnh của sư đoàn du kích 415 và hiện là Bí thư Pailin; và những người khác.
Vào tháng Tám, Ieng Sary và Y Chhien, sát nhập cùng Sok Pheap tư lệnh sư đoàn 450 , đưa Pailin và Malai tách khỏi phần còn lại của Khối phong trào. Ba tháng sau đó, họ qua mặt đối thủ truyền kiếp, chính thức gia nhập chính phủ tại Phnom Penh.
Tiến trình Tháng Tám tan vỡ, đài phát bí mật của Khmer đỏ lên án Ieng Sary-chủ tịch Pailin- là một kẻ phản bội và buộc tội ông  làm mất hàng triệu đô la của Khối phong trào, số tiền đã được chính phủ Trung Quốc cung cấp vào giữa 1985-91
------------

*Khối phong trào: The movement(the Cambodian communist movement )
Tiahien tam dịch ý của tác giả theo cụm từ trên.
.........
còn tiếp

 Được đấy KONTAHIEN ơi ! Ráng lên đồng đội E 747 .

Một số nhân vật quan trọng ở đây ngày đó không hề thấy nhắc tới. He he... họ vô danh hay vì Tiahien cấp lớn quá nên chẳng màng để ý. ;D
Khmer đỏ trong thế bị tiêu diệt nên bắt buộc tìm đến sự liên hiệp các phái khác vốn là cựu thù của nhau. Chưa cất được tiếng nói chung đã thấy triệu chứng tan rã vì ai cũng muốn tranh quyền đoạt vị.
Riêng Tamok hầu như không qua đào tạo nước ngoài, chẳng có học vị gì đáng nói nhưng kể ra cũng là một chỉ huy đáng nể vì không ít gây khó khăn cho các đơn vị của ta sau những năm 1980, chỉ trưởng thành lên trong môi trường chiến đấu nhưng ông ta lại có tầm ảnh hưởng quan trọng với ban lãnh đạo của Pốt cho đến giai đoạn cuối.

(http://farm2.anhso.net/pic/l/123746/22520111510211845/Tamok.jpg)

He died on Friday in the Cambodian capital at the age of 80, after being in government custody since 1999.
@Hairuong: Chắc Bác Hai cũng biết Tamok sau đó được đem về Anlong veng hỏa táng?

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........

“He has been cutting down trees and selling logs to make big profits for himself....He has helped the two-headed government with strategy and brought them to attack our bases in Pailin and Malai,” said a female announcer, refering to Phnom Penh authorities led by first prime minister Prince Norodom Ranariddh and second prime minister Hun Sen.
The extraordinary rebel radio broadcast attacking one of the movement’s highest leaders signaled to the world that Ieng Sary had fallen out of favor with the Khmer Rouge nerve center.
Indeed, Ieng Sary and Pol Pot—brothers-in-law who studied Marxist-Leninist theory together in Paris in the 1950s, helped bring order to the Cambodian communist movement in Phnom Penh beginning in 1956, and spearheaded the 1975-79 Democratic Kampuchea regime—had parted ways.
The fighting began almost immediately.
In interviews last year in Ieng Sary’s stronghold of Pailin, former Khmer Rouge fighters recalled being summoned to a cave by their commanders during the standoff that summer in 1996 and told that Ta Mok planned to kill their leader Y Chhien.

..............
"Ông ta cắt giảm cây rừng và bán các chứng từ để hưởng lợi lớn riêng mình....Ông đã giúp chính phủ liên hiệp hai phái bằng chiến lược quân sự và dẫn họ tấn công các mật cứ của chúng tôi ở Pailin và Malai"lời của một nữ phát thanh viên, đề cập đến  chính quyền Phnom Penh do thủ tướng đầu tiên Hoàng thân Norodom Ranariddh và thủ tướng thứ hai Hun Sen lãnh đạo.
Đài phát thanh phiến quân phát sóng nhằm tấn công một trong những nhà lãnh đạo cao nhất của Khối phong trào một cách bất thường báo hiệu với thế giới rằng Ieng Sary đã rơi khỏi quỹ đạo thần kinh trung ương của Khmer đỏ.
Thật vậy, Ieng Sary và Pol Pot — anh em dâu rể- từng nghiên cứu lý thuyết Marxist-Leninist với nhau ở Paris trong thập niên 1950, từng hổ tương mang lại trật tự cho phong trào Cộng sản Campuchia ở Phnom Penh khởi nguồn đầu năm 1956, và đỉnh điểm là chế độ Camphucia Dân chủ năm 1975-79 — đã đường ai nấy đi.
Chiến sự nổ ra gần như ngay lập tức.
Trong cuộc phỏng vấn năm ngoái tại thành lũy Pailin của Ieng Sary, cựu chiến binh Khmer đỏ được các chỉ huy gọi triệu tập đến một hang động trong thời gian mùa hè năm 1996 đầy căng thẳng và được báo rằng Ta Mok đã lên kế hoạch giết Y Chhien lãnh đạo của họ.
..............
còn tiếp

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........
“Ta Mok came here and tried to destroy us,” Ieng Vuth, Ieng Sary’s son and Pailin’s first deputy governor, said in March 1999.
According to Huth Bo, 35, who was a company commander based in Pailin, Ta Mok began to move units from other regions, bringing in artillery and laying mines in an area near Pailin known as Zone 250. Y Chhien convened a meeting of local commanders and asked them: “Do you want to follow Ta Mok, or do we find our own way and survive?” Huth Bo recalled.
The commanders took a vote and decided to fight, Pailin residents said last year. Y Chhien came to the front lines and took half his troops to fight Ta Mok, leaving the rest in defensive positions to oppose government forces, Huth Bo said. “Everybody agreed we should fight Ta Mok,” he said.
Others had to choose sides. Troops loyal to Son Sen’s brother Ny Khorn, based between Malai and Pailin at Phnom Dei at Sampov Loun district, supported Ta Mok and Son Sen.
While Ke Pauk claimed he had 1,000 fighters, Tep Kunnal, a member of the Khmer Rouge’s foreign ministry and associate of Pol Pot in recent years, said 250 was closer to the truth.

....................................................

"Ta Mok đến đây và tìm cách tiêu diệt chúng tôi" Ieng Vuth, con của Ieng Sary và Phó Bí thư đầu tiên của Pailin, cho biết trong tháng 3, 1999.
Theo Huth Bo,35 tuổi, một trung tá chỉ huy có trụ sở tại Pailin, Ta Mok bắt đầu di chuyển đơn vị từ các vùng khác, mang theo trọng pháo và rải mìn ở một khu vực gần Pailin được gọi là khu 250. Y Chhien được triệu đến gặp gỡ các chỉ huy địa phương và đã hỏi họ: "Các bạn muốn làm theo Ta Mok, hoặc chúng tôi phải tự tìm đường riêng và sống sót?" Huth Bo nhớ lại.
Các chỉ huy đã bỏ phiếu và quyết định chiến đấu, cư dân Pailin đã thuật lại từ một năm trước. Y Chhien đem nửa quân số đến biên giới để chống lại Ta Mok, để phần còn lại ở vị trí phòng thủ chống lại các lực lượng chính phủ, Huth Bo cho biết. "Tất cả mọi người đã đồng ý chúng tôi nên đánh Ta Mok".
Những người khác đã phải chọn bên. Quân đội trung thành với Ny Khorn, anh em của Son Sen, cứ lõm giữa Malai và Pailin thuộc núi Phnom Dei, quận Sampov Loun, hỗ trợ cho Ta Mok và Son Sen.
Trong khi Ke Pauk tuyên bố ông đã có 1.000 chiến sĩ, theo Tep Kunnal, một thành viên bộ ngoại giao Khmer đỏ và là trợ lý của Pol Pot trong những năm gần đây, cho rằng con số 250 là sát hơn với sự thật.

..............
còn tiếp

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........
Whatever the force, it was outnumbered and out-gunned by the Pailin units supporting Ieng Sary and Y Chhien and defending their home terrain. Ny Khorn’s troops were subdued.
Pailin officially joined the government Nov 6. It was hailed as a milestone by Phnom Penh in its taxing 20-year fight against the Khmer Rouge. Hun Sen visited Pailin under heavy security and celebrations lasted for several days.
Ny Khorn finally joined the government, along with brother Son Chhum and Ta Mok son-in-law Meas “Ta” Muth, in December 1996. The three had been captured in October and held captive in Pailin by Y Chhien for several months until they agreed to pledge loyalty to the King and the Constitution.
Meanwhile, Ta Mok, Son Sen and Nuon Chea had remained out of the fray, fleeing to their home territory through Thailand, said Khem Them. He was one of Ta Mok’s most loyal lieutenants before defecting to the government in December 1998.

....................

Lực lượng gì cơ chứ, quân số chẳng đủ vũ khí chẳng còn, đơn vị tại Pailin hỗ trợ Ieng Sary và Y Chhien và bảo vệ địa phận của họ. Binh lính của Ny Khorn xuống tinh thần.

Pailin chính thức gia nhập chính phủ ngày 6 tháng mười một. Đây được coi như một cột mốc quan trọng với Phnom Penh trong sự trả giá suốt 20 năm chống Khmer đỏ. Hun Sen viếng thăm Pailin dưới sự bảo vệ chặt chẽ và lễ hội kéo dài suốt vài ngày.
Ny Khorn cuối cùng cũng gia nhập chính phủ, cùng với người em trai Son Chhum và Meas "Ta" Muth, con rể của Ta Mok  tháng 12 năm 1996. Cả ba đã bị Y Chhien bắt vào tháng mười và giam ở Pailin một vài tháng cho đến khi họ đồng ý để minh chứng lòng trung thành trước nhà vua và hiến pháp.
Trong khi đó, Ta Mok, Son Sen và Nuon Chea vẫn ở ngoài cuộc xung đột, chạy trốn về lãnh địa thông qua Thái Lan,  Khem Them cho biết. Ông từng là một SQ  trung thành nhất trong quân Ta Mok trước khi tan rã về với phe chính phủ tháng 12 năm 1998.
.........
còn tiếp

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........
Some 200 km away at Anlong Veng, Pol Pot was furious.
He decided that harsh punishment was in order. Ta Mok, Nuon Chea and Son Sen returned to headquarters Dec 15, said Tep Kunnal, one of the foreign affairs ministry officials who was in Anlong Veng at the time, in a March interview.
“Pol Pot suspected the three were involved with Hun Sen,” Ke Pauk said.
“The reason is because Pol Pot asked the three to solve the problem, so why was it not solved? Why did the situation deteriorate?”
Each man was ordered to stay in his home, effectively under house arrest.
It marked the beginning of the internal leadership feud among the remaining hardliners. All except Pol Pot had channels of contact to the Phnom Penh government, military intelligence officials said, testing loyalty and fueling feelings of distrust in tight-knit Anlong Veng. Leadership responsibilities were shuffled. In the end, a shocking murder
destablized the crumbling movement and balance would never again return.
•••


Cách đó 200 km tại Anlong Veng, Pol Pot cực kỳ tức giận.
Ông quyết định ban ra các hình phạt khắc nghiệt. Ta Mok, Nuon Chea và Son Sen về trụ sở ngày 15 tháng 12,dẫn lời Tep Kunnal, một trong số các quan chức bộ ngoại giao có mặt tại Anlong Veng vào lúc đó, trong một cuộc phỏng vấn vào Tháng ba.
"Pol Pot nghi ngờ ba ông này đã tham gia với Hun Sen," Ke Pauk nói.
"Lý do là vì Pol Pot hỏi ba người giải quyết vấn đề, tại sao nó không được giải quyết? Tại sao làm tình trạng xấu đi?"
Mỗi ông được lệnh ở trong nhà mình, bị quản thúc tại gia chặt chẽ.
Nó đánh dấu sự khởi đầu mối hận thù nội bộ giữa nhóm lãnh đạo với các tôn chỉ ràng buộc. Duy nhất Pol Pot có tất cả các kênh giữ liên lạc với chính phủ Phnom Penh, các quan chức tình báo quân sự nói: kiểm tra sự trung thành đồng nghĩa đổ đẩy cảm giác mất lòng tin đang chồng chéo tại Anlong Veng. Trách nhiệm lãnh đạo bị xáo trộn. Cuối cùng, một vụ giết người gây sốc dấy lên tính bất ổn làm vỡ vụn toàn phong trào và sự cân bằng sẽ không bao giờ trở lại lần nữa.
..........(http://farm2.anhso.net/pic/l/123746/23520111122373365/son-sen.jpg)

Bác Koh tiahien xem lại chỗ màu đỏ,1000 lính thì đúng hơn. Google nó hay dịch thế.

Cảm ơn bạn qtdc, dùng Guc hổ trợ cho nhanh nhưng quên kiểm lại, Tiahien đã sửa ;D

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........
Contemporary media accounts say Ta Mok led an attack in Siem Reap province in December 1996, and that he was involved in peace negotiations with the government.
Those accounts seem to conflict with the version of events described recently in Anlong Veng.
Still, Ke Pauk, Khem Them, and several others, insist Ta Mok was not allowed to leave his home for several months in late 1996 and early 1997. The timing of the detentions of Ta Mok, Nuon Chea, and Son Sen could not be pinned down—some military officials here maintained they were under guard until June but others challenged those claims.
On June 9, said Ke Pauk and Khem Them, Pol Pot sent his trusted, shadowy commander So Sarouen to see Nuon Chea and Son Sen and instruct them to come to a meeting.
That was the day Pol Pot’s fate was sealed.
Instead of bringing Son Sen to a meeting, So Sarouen and his men brutally murdered the long-time defense chief, his prominent wife Yun Yat, and their entire family, according to Khem Them, Ke Pauk, and others.
Ke Pauk claims that Pol Pot simply wanted to summon the defense chief to his house and smooth things over. He says So Sarouen took matters into his own hands because of a long-standing feud between himself and Son Sen.
Khem Them, however, maintains Pol Pot ordered the murders to neutralize a powerful potential adversary who had experienced rejection in Pailin and Malai and was inching closer to Phnom Penh.
...................

Các nguồn phương tiện truyền thông đương thời nói Ta Mok đã lãnh đạo một cuộc tấn công vào tỉnh Siem Reap trong tháng 12 năm 1996, và rằng ông đã tham gia vào cuộc đàm phán hòa bình với chính phủ.
Các nguồn này có vẻ mâu thuẫn với các phúc bản qua các sự kiện được mô tả gần đây tại Anlong Veng.
Chẳng hạn, Ke Pauk, Khem Them và nhiều người khác đã nhấn mạnh Ta Mok đã không được phép rời khỏi nhà mình khoảng vài tháng từ cuối năm 1996 đến đầu năm 1997. Thời gian bắt giữ Ta Mok, Nuon Chea, và Son Sen có thể không được chú bị— một số quan chức quân sự ở đây còn bảo lưu rằng các vị trên đang còn ở dưới sự bảo vệ cho đến tháng sáu, song một số khác phản bác các tuyên bố trên.
Ngày 09 tháng 6, theo lời của ông Ke Pauk và Khem Them, Pol Pot sai thân cận của mình, So Sarouen một thủ lĩnh ngầm đến gặp Nuon Chea , Son Sen và hướng dẫn họ đến cuộc họp.
Đó cũng là ngày số phận Pol Pot được niêm phong.(?)
Thay vì đưa Son Sen vào cuộc họp, So Sarouen và lính ông ta đã tàn sát dã man bộ trưởng quốc phòng lâu năm, người vợ chính thất Yun Yat và cả gia đình Son Sen, theo lời Khem Them, Ke Pauk, và những người khác.
Ke Pauk tuyên bố rằng Pol Pot chỉ đơn giản muốn triệu tập bộ trưởng quốc phòng đến nhà và mọi việc cần diễn ra êm đẹp. Ông nói So Sarouen đã lạm quyền vì sự tồn tai một mối hận thù lâu đời giữa mình và Son Sen.
Khem Them, tuy nhiên, bảo lưu ý mình cho rằng chính Pol Pot ra lệnh cho các vụ giết người nhằm vô hiệu hóa sức mạnh của kẻ thù tiềm năng, những người đã trải nghiệm sự thoái trào ở Pailin và Malai và từng phút gần gũi hơn với phe Phnom Penh.
....................................
P/s:That was the day Pol Pot’s fate was sealed.
Fate= số phận.
Có lẽ ý tác giả muốn nói đến cái chết của Son Sen tạo ra số phận cho Pol Pốt?

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........

Journalist Nate Thayer attended the Ta Mok-led show trial of Pol Pot in late July 1997 and has reported much of what is known about the final days of the Khmer Rouge.
He said Pol Pot was charged in 1997 at a show trial organized by the Khmer Rouge—the so-called “people’s court”— with the murder of Son Sen and “the attempted murder and detention of Ta Mok and Nuon Chea,” among other crimes.
Pol Pot, Thayer wrote in the Far Eastern Economic Review, “called a mass meeting on February 25 [1997] and had [So Sarouen and another underling] declare that new military and political leaders would be replacing Ta Mok.”
Later that year, in October, Thayer secured the only interview Pol Pot had granted in almost 20 years, and the despot admitted he had ordered the murder of Son Sen. He expressed no remorse, explaining he had evidence that his comrade of more than 30 years was conspiring against him.
It was General Nhiek Bun Chhay, then the top Funcinpec officer in the RCAF, who revealed the execution of Son Sen to the world.
“When Pol Pot’s bodyguards reached Son Sen and Son Sen resisted going, they shot him, his wife, his child, his maid, his bodyguards....[They] were killed in front of the house,” Nhiek Bun Chhay said in June 1997
........................
Nhà báo Nate Thayer đã tham dự phiên tòa điển hình do Ta Mok tổ chức  để xử Pol Pot vào cuối tháng 7 năm 1997, và nhiều vu việc xảy ra về những ngày cuối cùng của Khmer đỏ được thuật lại.
Ông nói Pol Pot bị kết tội  năm 1997 tại một phiên tòa công khai được tổ chức bởi Khmer đỏ — cái gọi là "tòa án nhân dân" — với vụ giết hại Son Sen và tôi danh "Dự định mưu sát và giam cầm Ta Mok và Nuon Chea" trong số các tội khác.
Bài về Pol Pot, Thayer đã viết trong Tầm nhìn Kinh tế Viễn đông(Far Eastern Economic Review), lời "Kêu gọi Đại hội toàn thể ngày 25 tháng 2 năm 1997 và đuợc (So Sarouen và các cấp dưới khác) tuyên bố rằng nhà lãnh đạo quân sự và chính trị mới sẽ đuợc chọn: Ta Mok."
Cuối năm đó, trong tháng mười, nhà báo Thayer gần 20 năm được phép đặc trách phỏng vấn riêng Pol Pot, và kẻ bạo chúa đã thừa nhận ra lệnh giết Son Sen. Ông thể hiện sự bất hối, giải thích rằng ông đã có bằng chứng về đồng chí của ông sau hơn 30 năm âm mưu chống lại ông.
Đây là lời của Tướng Nhiek Bun Chhay, trở thành người đứng đầu cơ quan RCAF thuộc đảng Funcinpec sau này, tiết lộ với thế giới về vụ xử Son Sen:
"Khi vệ sĩ Pol Pot chạm đến Son Sen và Son Sen đã chống lại, họ đã bắn ông ta, vợ ông, đứa con, người làm phòng, các vệ sĩ của ông....[Họ] bị giết ngay trước nhà". Nhiek Bun Chhay nói trong tháng 6 năm 1997.
..................

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........

The clandestine Khmer Rouge radio station announced that Son Sen and his wife, who controlled DK propaganda and education departments during part of the Pol Pot regime, had colluded with “communist Vietnam” and “its puppet” Hun Sen.
“Communist Vietnam and its puppet Hun Sen have used their terrorist links with Son Sen and Yun Yat in order to divide and destroy the [National Assembly of Democratic Kampuchea] and the liberated zones of Democratic Kampuchea,” Khieu Samphan said on the radio.
Tep Kunnal and another former Democratic Kampuchea foreign affairs ministry official, Suong Sikoeun, said in March at their homes in Phnom Malai that the movement’s central leadership began to question Son Sen’s loyalty as early as 1992.
Neither knew details about the slaying, but Tep Kunnal, who was in Anlong Veng at the time, said Pol Pot had warned Son Sen to stop making telephone contact with operatives of Hun Sen.
.................

Đài phát thanh bí mật của Khmer đỏ đã thông báo rằng Son Sen và vợ của ông, người kiểm soát công tác phòng ban tuyên truyền và giáo dục dưới chế độ Pol Pot, đã có liên kết ngầm với "cộng sản Việt Nam" và "con rối"Hun Sen.
"Đảng Cộng sản Việt Nam và tay sai Hun Sen đã sử dụng quân khủng bố liên hệ với Son Sen và Yun Yat để chia rẽ và tiêu diệt [Quốc gia dân chủ lập hiến Campuchia] và các khu giải phóng thời Camphucia Dân chủ," Khieu Samphan nói trên đài phát thanh.
Tep Kunnal và một cựu viên chức ngoại giao thời Camphucia Dân chủ, Sương Sikoeun, phát biểu tại nhà của họ ở Phnom Malai vào tháng ba rằng lãnh đạo Trung tâm của Khối phong trào đã sớm đặt dấu hỏi về sự trung thành của Son Sen từ năm 1992.
Không biết chi tiết về vụ thanh trừng, nhưng Tep Kunnal, người có mặt tại Anlong Veng vào lúc đó, cho biết Pol Pot đã cảnh báo Son Sen ngừng điện thoại tiếp xúc liên lạc với người của Hun Sen.
.....................................
(continue)
Thayer reported that the movement’s leaders were deeply split before the murder about whether to make peace with the government, an option Pol Pot opposed. He said Ta Mok was already gaining strength against the aging leader, and that the murder was part of a failed purge.
Some here even say that Son Sen was hoping to broker a deal with the CPP side of the government, while Khieu Samphan and others favored the Funcinpec officers.
Not everyone believes the murder of Son Sen was related to the defection of Pailin and Malai and waning loyalty.
Some genocide researchers believe he was killed because he knew too much about the Khmer Rouge’s most sinister deeds, at a time when talk of a peace agreement was in the air and the international community was calling for a tribunal for crimes against humanity.
If he had told what he knew, top leaders would have faced prison or execution, the theory goes.
Whatever the case, the top echelons of the movement had taken two of its own, a furore was unleashed, and paranoia was spreading through its ranks.
“If he had just killed Son Sen, it would have been no problem,” Khem Them said. “But the problem is he killed his wife, his children and his grandchildren. That is very fierce.”
•••
..................
Thayer báo cáo rằng các nhà lãnh đạo Khối phong trào đã chia rẽ sâu sắc trước khi sự thanh trừng (thành viên) đàm phán hòa bình với chính phủ, là lựa chọn làm đối thủ với Pol Pot . Ông nói thêm Ta Mok đã đạt đủ sức mạnh chống lại lãnh đạo lão hóa, và vụ ám sát  đó là một phần của một sự thanh trừng thất bại.
Thậm chí hiện nay người ta nói rằng Son Sen đã hy vọng môi giới một thỏa thuận với đảng phái CPP thân chính phủ , trong khi Khieu Samphan và những người khác ủng hộ các quan chức Funcinpec.
Ít người tin rằng vụ ám hại Son Sen liên quan đến việc trở cờ tại Pailin và Malai và cảnh báo lòng trung thành.
Một số nhà nghiên cứu diệt chủng tin rằng ông đã bị giết bởi vì ông biết quá nhiều về những hành xử nham hiểm nhất của Khmer đỏ, có lần khi thảo luận một nghị sự hòa bình về không gian và cộng đồng quốc tế đang kêu gọi mở một tòa án xử tội ác chống nhân loại.
Nếu ông phát biểu theo sự hiểu biết của mình, trên lý thuyết, các nhà lãnh đạo hàng đầu (Khmer đỏ) sẽ phải đối mặt với nhà tù hoặc bị hành xử.
Bất chấp sự thể, tầng nấc hàng đầu của Khối hành động đã tự tước đi hai đặc quyền của mình, một là tính suy tôn đã giảm thiểu và hai là bệnh hoang tưởng đã tràn lan qua các thứ bậc lãnh đạo.
"Nếu ông ta chỉ phải giết Son Sen, thì không thành vấn đề," Khem Them  nói. "Nhưng vấn đề là ông ta (Pon Pot)giết vợ, con cái của Sonsan và cả cháu nội của ông ấy. Đó quả là tàn bạo."
•••
-------------
còn tiếp

Dùng công cụ hỗ trợ của go oggle thì phài kiểm tra lại, hôm tháng trước có nhà báo của báo SGGP dịch navy SEALs là hải cẩu đặc biệt tinh nhuệ chắc cũng dùng công cụ này. Mà coi kỹ thấy cách dịch của công cụ này kỳ quá. Chỉ có lợi điểm là đỡ mất công tự dịch lấy.

"Mao Chủ tịch vĩ đại" đã nói đại ý "trí thức không bằng cục phân", rất đúng trường hợp Khmer Đỏ này. Toàn những ông bà tốt nghiệp ở Đại học Sorbonne nổi tiếng của Pháp, có từ thế kỷ 13 lận. :-\ :-\

Các bác mà nhờ anh Guc tốt đấy chứ, giảm nhẹ một phần công việc, nó có tùy chọn thay thế từ, đóng góp cho bản dịch hay hơn chẳng hạn. Nói cho cùng đó là một hệ thống "thông minh dần dần", con người chỉ bảo thì nó sẽ "sáng dạ" thêm và giúp việc lại hiệu quả hơn. Chỉ sợ nó học nhiều quá nên đôi lúc cũng "tẩu hỏa nhập ma". :-\ :-\

@Ledvu và qtdc:
Tiahien nghĩ đơn giản hơn điều bạn Ledvu và qtdc đã áp dụng cho cách dịch dùng Guc hổ trợ.

Ngày trước (trước khi có vi tính) muốn viết một bài văn hay bất cứ thể loại gì để truyền đạt bằng câu chữ (văn, thơ, tiểu luận, bình văn, bình thơ, diễn văn, lời mở đầu, thư ngõ, thư cảm tạ, tái bút, lưu bút, nhật ký, tự truyện, chuyện hài, chuyện phiếm v.v...và v.v...)  người viết ít nhất cũng có tuổi đời + bề dày kinh nghiệm. Do đó người viết ngoài kiến thức, luôn luôn phải có những trang bị cần thiết cho bài viết của mình bằng cách học, mua , mượn, đổi, xin... các tư liệu cần thiết để chứng minh cho bài viết của mình, điều đó giúp tăng phần giá trị của bài viêt.

Trong thời đại vi tính ngày nay, lợi thế bằng "trình độ search" (tìm kiếm) trên mạng giúp người viết có thể vượt qua ngưỡng đó. Dễ dàng đưa ra những câu trả lời cho các câu hòi về thời gian và kinh nghiệm, lợi thế đó thuộc về lớp trẻ và đã được đào tạo bài bản.

Tiahien xài google để hổ trợ cách gõ bàn phím vốn không phải là sở trường của mình. Nhưng cũng không thể lừa mị các cặp mắt tuổi trẻ của các bạn được (các bạn già còn tinh đời hơn ;D).

Dẫu là như thế, nhưng khổ nỗi, lớp trẻ dường như tự đắc, coi mình đã "thông thiên định thiên", "tri nhân định nhân"...lấy sở học đương thời của mình rồi coi mọi người bằng RÁC.

Tiahien cũng từng "mò" trên nhiều trang mạng, thấy các trang WEB của nước ngoài thể hiện, giới trẻ nước ngoài hơn hẳn (về trao đổi kinh nghiệm khoa học) hơn lớp trẻ nước mình hiện nay, nên lòng càng nhuốm nỗi đau.(Ý của riêng Tiahien)

Các bạn đang "xài"và "trả tiền" cho tri thức nước ngoài, vô tình hay cố ý??? Cho Tiahien một chữ "Nếu":,Tiahien xin chọn:"Nếu các bạn không xài (tẩy chay) Google, Tiahien sẽ không bao giờ đụng đến bàn phím".

Chân thành.

Rất tán thành ý kiến bác Tiahien. Nhưng "lợi thế đó thuộc về lớp trẻ đào tạo bài bản" thì cũng không hẳn đâu. Internet rõ ràng là một kho tri thức, đồng thời cũng là một bãi rác khổng lồ. Dù thế giới tiến đến đâu thì bao giờ cũng có câu: "Khôn đâu đến trẻ, khỏe đâu đến già". Cái gì cũng có giá của nó cả. Thế giới phẳng thì người ta cần đến nhau hơn, ràng buộc nhau chặt chẽ hơn. Mà người ta lại càng phải đi nhiều hơn, chứ không phải chỉ ngồi lướt web, phải đi để kiểm chứng.

Ấy nhưng mà nói vui nếu quả thực PP có 1000 tiêm kích thay vì 1000 lính thì hóa hay vì nó sẽ toi sớm, tiền anh 3ship cho nó sẽ đổ hết vào xăng và anh 3ship cũng khánh kiệt luôn, các bác CCB không khéo sẽ đỡ khổ hơn đấy. Bác có thấy LX sụp đổ một phần vì chạy đua vũ trang với Mỹ mà kinh tế lạc hậu không kham nổi không? Các CCB LX họ rất thấm thía điều này.

Nói về chuyện ngoại ngữ thì em có bà chị làm ăn ở NP đã nhiều năm, trước Tết năm nay, một hôm bà ấy cùng thằng con lái xe ô tô đi công việc. Ông quý tử đi sai luật thế nào đấy bị cảnh sát K tuýt còi. Thằng bé xuống xe nói tiếng Anh phân bua, mặc dù nó cũng ở NP giúp bố mẹ làm ăn một thời gian rồi nhưng không chịu học tiếng KPC. Hề hề, ông cảnh sát bạn xổ luôn tràng tiếng Việt bảo cho tao xin tiền, ông quý tử bà chị nhà em bảo không có, đồng chí cảnh sát bạn nói luôn cũng bằng tiếng Việt: "Xin mẹ ấy" và chỉ luôn vào bà chị em. Sau khi giải quyết xong, trước khi cho đi, đồng chí bạn kêu: "Việt Nam-Campuchia hữu nghị". He he he...

Mà là người ai mà chẳng có lúc nhầm lẫn và sai sót, sai bao giờ cũng nhiều hơn đúng, sợ nhất là những ông bà chẳng bao giờ sai hay nói cách khác chẳng bao giờ cho là mình sai, vì đó là "siêu nhân". Trong nghĩa đó thì PP và những người lãnh đạo Khmer Đỏ chính là "siêu nhân".

Tui chẳng bao giờ thử cái công cụ đó. Nó như là 1 cái máy, không linh hoạt chút nào. Bảo dịch ra tiếng Việt cho trơn tru thì tui cũng chịu thua, đọc & hiểu ý là được rồi. Muốn dịch cho thông chắc phải nhờ đến mấy nhà học giả. Tui thì cũng cỡ tuổi Kon Tiahien chứ đâu còn trẻ gì  :( ( hình như tia hiên tiếng khmer nghiã là lính phải không )., đi lính 3/12/78. ở K gần 3 năm.

@bác Ledvu: Bác nhập ngũ trước Tiahien tôi một ngày ;D. hồi ấy có 3 nơi huấn luyện cho lính thành phố: quang Trung, 2Bis XVNTĩnh, trại Dương Mộng Hồng. Tiahien ở QTrung không biết bác ở đâu? He he...chắc hiện bác vẫn ở thành phố, có dịp ae mình gặp làm "dzài dze", OK?
Ý của Tiahien về lợi thế của Guc và Internet là rất rõ. Đó là thành quả tuyệt vời của văn minh nhân loại. Dĩ nhiên nó chưa hoàn chỉnh nhất là ở chế độ dịch tự động. Tuy nhiên nếu chỉ dựa vào gõ tay, không biết tốc độ dịch được mấy trang /ngày :P. Tiahien cũng không chuyên dịch thuật nhưng dùng công cụ này nó giải quyết được bài dịch dài chỉ trong 30 giây ;D. Chịu khó kiểm lại câu cú, ngữ pháp 1 chút là xong(đôi khi mì ăn liền nên còn sót sạn và lỗi trên Net ngày nay hình như nhiều hơn), ở đây còn có các bác tham gia chỉnh sửa thêm cho Tiahien là quý rồi, thân ái.
----------------------
Đính chính lại Tiahien nhập ngũ 4/11 bác ah, 5 tuần sau huấn luyện đã biên chế đơn vị chiến đấu C17 - E747 - hành quân lên Phương Lâm tảo thanh FULRO. Tiếng Khmer Tiahien là "lính" đó bác.

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........

The grisly murder scene had been photographed, and Ta Mok launched a public relations battle, accusing Pol Pot of attempting to assassinate him as well. He used the photos to convince the villagers of Anlong Veng that Pol Pot was a traitor.
Ta Mok began to “make propaganda,” summoning village chiefs to meet with him and announcing that it was Pol Pot himself who was the traitor, Ke Pauk and Khem Them said.
Yet Ke Cheang, Ke Pauk’s daughter and a longtime Anlong Veng resident, claims Ta Mok freed himself from house arrest and began working against Pol Pot even before the murders.
“Ta Mok was detained only two months, three months at that time. And then he escaped from house arrest by asking the security guards if he could visit the people,” said Ke Cheang, who is in her 40s but who declined to reveal her position in the Khmer Rouge organization. “He never returned to the house. He collected the people. He called the people, the village chiefs, and other leaders and accused Pol Pot of treachery, and attempting to assassinate him. But the people, we didn’t believe Ta Mok’s accusations. Because the people, we knew that Ta Mok wanted power.”
It is unclear what happened next.
Some say Pol Pot ordered his troops not to fight, convinced that internal battles would further hobble the movement and that a compromise could be reached. According to this version of events, Ta Mok got the jump on Pol Pot and sent troops after the longtime leader.
..........................
Cảnh giết người dã man đã được chụp ảnh, và Ta Mok tung ra một trận chiến cộng đồng, buộc tội Pol Pot cố tìm mọi cách có thể để ám sát ông ta. Ông đã sử dụng các bức ảnh để thuyết phục dân làng Anlong Veng rằng Pol Pot là một kẻ phản bội.
Ta Mok bắt đầu "làm công tác tuyên truyền", triệu tập các trưởng làng đến gặp ông ta và thông báo rằng Pol Pot đã tự biến mình thành kẻ phản bội, Ke Pauk và Khem Them nói.
Tuy vậy, Ke Cheang con gái Ke Pauk và là một cư dân lâu năm Anlong Veng, cho là Ta Mok tự giải thoát mình khỏi vụ quản thúc tại gia và bắt đầu công việc chống lại Pol Pot thậm chí trước cả các vụ mưu sát.
"Ta Mok bị giam chỉ hai, ba tháng tại thời điểm đó. Và sau đó ông đã trốn thoát sự quản thúc tại gia bằng cách yêu cầu bảo vệ cho ông cơ hội có thể thăm viếng ngưởi thân," Ke Cheang cho biết, nay đã 40, từ chối để lộ vị trí của bà trong tổ chức của Khmer đỏ. nói:"Ông không bao giờ quay trở về nhà. Ông triệu tập nhân dân. Ông kêu gọi dân chúng, các trưởng làng và các nhà lãnh đạo khác và buộc tội Pol Pot phản bội, và tìm cách loại trừ Pot. Nhưng người dân chúng tôi đã không tin lời buộc tội của Ta Mok . Bởi làm dân, chúng tôi biết rõ Ta Mok mong muốn quyền lực."
Thật không rõ ràng cho những gì xảy ra tiếp theo.
Người ta nói Pol Pot ra lệnh cho quân đội của ông  tránh giao tranh, viện dẫn rằng xâu xé nội bộ sẽ làm lung lay Khối phong trào nhiều hơn và một thoả hiệp phối hợp có thể đạt được. Lợi dụng các bước diễn biến này, Ta Mok đã qua mặt Pol Pot và điều quân tới áp sát vị lãnh đạo lâu năm.
....................

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........

Others say Ta Mok won the public relations battle with the people and, thus, lured the most fighters to his side.
The death of Son Sen sparked a series of gunfights, and battles raged in the streets for two to three days, Khem Them said.
Tep Kunnal said Pol Pot and a handful of intellectuals including Khieu Samphan, Chan Youran, Mok Ben, Kao Bun Heng and In Sopheap fled north with the radio transmitting equipment, taking refuge in the Dongrek Mountains along the Thai border.
Supporters of Pol Pot led by So Sarouen slugged it out with Ta Mok’s followers for several days but when the family of So Sarouen was captured and held hostage, Ta Mok forced Pol Pot’s top fighting loyalist to surrender, and the armed conflict was over, Khem Them said.
Ta Mok’s forces then detained intellectuals Nuon Chea, Mak Ben, Kor Bun Heng and others as hostages, Ke Pauk said, and continued their pursuit of Pol Pot.
Pol Pot soon found himself isolated and on the verge of arrest. He and his longtime deputy, Khieu Samphan—for years, the public face of the Khmer Rouge—decided to flee, according to Ke Pauk, Khem Them and others.
At the time, it was widely reported that Khieu Samphan was a hostage of Pol Pot. But Khem Them, Ke Pauk and others in Anlong Veng say that was not the case. He followed Pol Pot voluntarily, they say.
...............................
Dư luận khác nói rằng Ta Mok chiến thắng trong trận chiến quan hệ cộng đồng trước công chúng, và như vậy, thu hút hầu hết chiến sĩ về bên mình.
Cái chết của Son Sen gây ra một loạt vụ nổ súng, và trận đánh dằng dai trong các đường phố đến 2-3 ngày, Khem Them nói.
Tep Kunnal nói Pol Pot và một số các nhà trí thức bao gồm Khieu Samphan, Chan Youran, Mok Ben, Kao Bun Heng và In Sopheap vội rời bỏ miền Bắc với thiết bị truyền phát thanh, chọn nơi ẩn náu trong dãy núi Dongrek dọc theo biên giới Thái.
Những người ủng hộ Pol Pot dẫn dắt bởi So Sarouen ẩn mình trước phe thân Ta Mok trong nhiều ngày nhưng khi gia đình của So Sarouen bị bắt giữ làm con tin, Ta Mok buộc  người thủ lĩnh chiến đấu trung thành với Pol Pot phải đầu hàng, và cuộc xung đột vũ trang kết thúc, Khem Them nói.
Quân độiTa Mok  sau đó giam giữ nhà trí thức Nuon Chea, Mak Ben, Kor Bun Heng và những người khác làm con tin, Ke Pauk nói, và họ tiếp tục truy đuổi Pol Pot.
Pol Pot sớm thấy mình bị cô lập và trên đà bị bắt giữ. Ông và phó lâu năm của mình, Khieu Samphan — trong nhiều năm, là bộ mặt của Khmer đỏ — đã quyết định bỏ chạy, theo Ke Pauk, Khem Them và những người khác.
Vào lúc đó, có thông tin lan truyền báo rằng Khieu Samphan là con tin của Pol Pot. Nhưng Khem Them, Ke Pauk và những người khác tại Anlong Veng cho rằng điều đó không đúng. Ông ta tự nguyện theo Pol Pot thôi, họ nói.
....................
còn tiếp

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........
The End of Pol Pot

It was Khem Them, the powerful Ta Mok loyalist, who unearthed the information that led to Pol Pot’s arrest.
He claims Pol Pot, Khieu Samphan and several bodyguards carried suitcases stuffed with hundreds of thousands of dollars.
Khem Them said one of the bodyguards claimed $5 million cash was stored in five suitcases. Another five suitcases, containing an additional $5 million, were hidden in an unknown location, the guard told him.
The pair planned to escape to another country, he said. Media reports at the time detail rumors that Pol Pot was scheming to reach a third country—though they also say Nuon Chea and Ta Mok had fled, which was not the case.
Pol Pot and Khieu Samphan escaped to an area on the border called Kbal Ansom, about 10 km east of the Chrork Choam pass. Forced to flee again, they hid in caves, several sources said.
“At the time, they had five bodyguards and Pol Pot’s wife and daughter with them,” Khem Them recalled. “The suitcases were from China and they were very heavy.
“But four of the five bodyguards had a plan to betray Pol Pot because they wanted the money. That’s why they listened to the radio and then they lied to Pol Pot and Khieu Samphan and said ‘the troops are coming, please go this way.’ ”
............................

Sự kết thúc của Pol Pot

Khem Them, cán bộ trung kiên đắc lực của Ta Mok , người khai thác các thông tin dẫn đến Pol Pot bị bắt giữ.
Ông tuyên bố Pol Pot, Khieu Samphan và một số vệ sĩ mang vác các Vali nhồi đầy với hàng trăm ngàn đô la.
Khem Them cho biết một trong những vệ sĩ đã báo lại số 5 triệu đô tiền mặt đã được chứa trong năm va li. 5 va li khác, có chứa 5 triệu đo la nữa, đã được dấu tại một vị trí không xác định, người bảo vệ đã nói với ông ta.
Cả hai lên kế hoạch trốn thoát tới một quốc gia khác, ông nói. Phương tiện truyền thông báo cáo các chi tiết đồn đãi tại thời điểm ấy Pol Pot tìm cách đến một nước thứ ba — dù họ cũng nói rằng Nuon Chea và Ta Mok đã bỏ chạy, điều đó không đúng.
Pol Pot và Khieu Samphan bỏ trốn tới một khu vực biên giới được gọi là Kbal Ansom, khoảng 10 km về phía đông của đèo Chrork Choam. Họ buộc phải bỏ chạy một lần nữa, trốn trong hang động, một số nguồn tin cho biết.

"Lúc đó, họ có năm vệ sĩ, vợ Pol Pot và con gái," Khem Them nhớ lại. "Các vali của Trung Quốc sản xuất và chúng rất nặng.

"Nhưng bốn trong số năm vệ sĩ đã có một kế hoạch phản bội Pol Pot bởi vì họ tham tiền. Đó là lý do tại sao họ đã nghe các đài phát thanh và sau đó họ nói dối Pol Pot và Khieu Samphan : "các binh đội đang đến, hãy đi theo đường này.' ”

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........

Khem Them claims the four conspirators fled with the money and joined nearby units under the command of Funcinpec General Khann Savoeun. (The then-RCAF Military Region 4 commander, who just a few weeks later would be pinned against the Thai border alongside his ally Nhiek Bun Chhay with resistance forces following the eruption of violence on July 5-6 in Phnom Penh).
Khem Them says the money that had been taken from Pol Pot and Khieu Samphan was given to Nhiek Bun Chhay. But he says when he asked Nhiek Bun Chhay about the money later, he was told the general had never heard of it.
Nhiek Bun Chhay also told a reporter last month he knew nothing about the money.
Khann Savoeun, RCAF deputy commander in chief and a former resistance force commander at the Funcinpec border stronghold of O’Smach, recalled being told by Prum Su, a former Khmer Rouge leader and relative of Nhiek Bun Chhay, that “four of Pol Pot’s bodyguards” had escaped and “were bringing important things” with them. But he refused to meet the four.
“I didn’t believe Prum Su’s report,” Khann Savoeun said recently. “I thought he was making a lie to me or someone wanted to use this as a trick to ruin my reputation. I didn’t want to get involved with Khmer Rouge rebels, so I didn’t care and kept quiet.”
........................

Khem Them tuyên bố bốn kẻ âm mưu chạy trốn với số tiền mặt và đã gia nhập đơn vị gần đó dưới sự chỉ huy của Đại tướng Funcinpec Khann Savoeun. (Sau đó-chỉ huy quân khu 4 của Lực lượng RCAF , một vài tuần sau ông được chỉ định phòng thủ biên giới Thái Lan cùng với đồng minh của mình Nhiek Bun Chhay cùng các lực lượng kháng chiến sau vụ bùng phát bạo lực vào ngày 5 đến 6 tháng bảy tại Phnom Penh).
Khem Them nói rằng tiền lấy từ Pol Pot và Khieu Samphan đã được trao cho Nhiek Bun Chhay. Nhưng ông cũng nói khi hỏi Nhiek Bun Chhay về tiền bạc trên, ông được bảo rằng Đại tướng chưa bao giờ nghe về nó.
Nhiek Bun Chhay cũng đã nói với một phóng viên vào tháng trước ông ta chẳng hay biết gì về vụ tiền bạc.
Khann Savoeun, phó tư lệnh RCAF  và là một cựu chỉ huy của Funcinpec đồn trú tại vùng biên giới O'Smach, theo lời của Prum Su (cựu lãnh đạo Khmer đỏ có quan hệ với Nhiek Bun Chhay)thuật lại câu chuyện, rằng Khann từng nói:"bốn tên vệ sĩ của Pol Pot"đã trốn thoát và "đã mang những thứ quan trọng" theo chúng. Nhưng ông từ chối cho gặp bốn người ấy.
"Tôi không tin  báo cáo của Prum Su ," Khann Savoeun trả lời gần đây. "Tôi nghĩ rằng ông ta đã dựng đứng câu chuyện với tôi hoặc có ai đó muốn sử dụng mánh khóe để hủy hoại danh tiếng của tôi. Tôi không muốn tham gia với quân nổi loạn Khmer đỏ, vì vậy tôi không quan tâm và giữ yên lặng."

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........

At the time, CPP and Funcinpec troops had already fought for several days in Battambang province, and tensions were running high between the two ruling parties in Phnom Penh. Both of which wanted rebel units to defect to them.
Khann Savoeun said he was later informed that the four were taken to Pailin by former comrades.
In any case, only one of the five bodyguards remained with Pol Pot and Khieu Samphan, a man Khem Them says was named “Mr Ngeth.” With $25,000 remaining, Pol Pot dispatched Ngeth to Thailand to buy food and seek help.
But Ta Mok had tipped off Thai authorities. With control of the Khmer Rouge’s resources and power firmly in his grasp, Ta Mok now held sway. Local Thai units were on the lookout, and Ngeth was quickly caught, he said.
Khem Them claims he went to pick up Ngeth at the Thai border. Ngeth revealed Pol Pot’s secret location, and Ta Mok sent army units into the jungle to bring back the fugitives, he said.
Two hundred troops were dispatched to the location with the prisoners Ngeth and So Sarouen, Khem Them said. He stayed a few meters back in a Landcruiser awaiting the arrests.
The following account of the scene, by Ke Cheang, could not be independently confirmed:
She said Pol Pot and Khieu Samphan stood up. Khieu Samphan had two pistols. He pointed one at Pol Pot and one at himself. He threatened to kill them both, and said he would do so if the troops came any closer.
He spoke to Pol Pot in English, words that none present understood. Then he told troops he would only speak to the father of his daughter-in-law, a soldier loyal to Ta Mok.
...................


Vào lúc đó, quân đội CPP và Funcinpec đã giao tranh trong nhiều ngày tại tỉnh Battambang, và sự căng thẳng đã dâng cao giữa các đảng cầm quyền hai phái tại Phnom Penh. Cả hai đều muốn các đơn vị nổi loạn đảo ngũ về với họ.
Khann Savoeun nói rằng ông đã được thông báo trễ bốn người đã được đưa tới Pailin bởi các đồng đội cũ.
Dù vậy, vẫn còn một trong những vệ sĩ ở lại với Pol Pot và Khieu Samphan, một người đàn ông, Khem Them nói người đàn ông đó có tên là "Mr ngeth." Với 25.000 đô còn lại, Pol Pot phái Ngeth đến Thái Lan để mua thức ăn và yêu cầu trợ giúp.
Nhưng Ta Mok đã mua chuộc chính quyền Thái. Với sự kiểm soát nguồn lực và quyền lực vững chắc của Khmer đỏ  trong nắm tay mình, Ta Mok trở thành kẻ thống trị. Đơn vị địa phương Thái giăng lưới, và Ngeth nhanh chóng bị bắt giữ, ông nói.
Khem Them tuyên bố ông đã đến nhận Ngeth tại biên giới Thái Lan. Ngeth tiết lộ địa điểm bí mật của Pol Pot, và Ta Mok chỉ việc gửi các đơn vị quân đội vào rừng để mang về các kẻ lánh nạn, ông nói.
Cùng với tù nhân Ngeth và So Sarouen, hai trăm lính được phái đến đúng vị trí, Khem Them nói. Ông ta ở lại trong chiếc Landcruiser cách chỉ một vài mét chờ lệnh bắt giữ.
Một nguồn tin chưa được xác nhận, do Ke Chean, cảnh tiếp diễn như sau:
Cô nói Pol Pot và Khieu Samphan cùng đứng dậy. Khieu Samphan có hai súng ngắn. Ông ta chỉ một cây vào Pol Pot và một vào chính mình. Ông dọa sẽ tự sát, và nói rằng ông sẽ hành động nếu các binh sĩ tiến lại gần hơn.
Ông nói với Pol Pot bằng tiếng Anh, mà những người có mặt không ai hiểu được. Sau đó ông nói với quân đội ông sẽ chỉ nói chuyện với cha của con dâu ông(xuôi gia), một người lính trung kiên của Ta Mok.

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........

Craig Etcheson, a genocide researcher at the International Monitor Institute and longtime scholar of the Khmer Rouge, was skeptical of the account. “That doesn’t sound like the Khieu Samphan, I know,” he said.
Ke Cheang, who said she talked to several soldiers present at the arrest, claims the in-law was summoned and the weapons were put down. So Sarouen and Ngeth emerged from the jungle, and a solution seemed at hand.
According to Ke Cheang, the troops sent to arrest Pol Pot and Khieu Samphan spoke of killing Pol Pot on the way to the jungle, but upon seeing their proud former leaders bedraggled and threatening suicide, some burst into tears.
Nuon Neang Aun, Pol Pot’s cook, also said soldiers refused to carry out Ta Mok’s order to kill Pol Pot. She spoke reverently of Pol Pot and added, in an interview at Malai in March, that villagers “got on their knees and begged” Ta Mok not to kill Pol Pot and Khieu Samphan.
Khem Them could not confirm all the details of Ke Chheang’s account. But he acknowledged that he saw Khieu Samphan with a pistol.
“Khieu Samphan had one pistol but I didn’t see him point the weapon at Pol Pot. At the beginning I was not there,” he said. “One reason I stayed away and hidden was because Pol Pot did not like me and I didn’t like Pol Pot.
“Khieu Samphan and Pol Pot were very happy when they saw Sarouen and Ngeth; they didn’t know of my presence and the trap. Later I walked from the forest, and Pol Pot and Khieu Samphan were very surprised at the time.
“And then I called them, please, get in the car to go to Anlong Veng. And then I and Pol Pot [went] in one car, and Khieu Samphan in other car.”
.....................
Craig Etcheson, nhà nghiên cứu diệt chủng tại viện  giám sát quốc tế và là học giả lâu năm về chế độ Khmer đỏ , hoài nghi về tường thuật trên. "Nghe không giống mẫu người như Khieu Samphan, tôi biết," ông nói.
Ke Cheang, nói rằng cô đã nói chuyện với một số chiến sĩ có mặt lúc bắt giữ, tuyên bố người xuôi gia đã được mời tới và phải bỏ vũ khí xuống. So Sarouen và Ngeth từ trong rừng bước ra, và vấn đề được giải quyết.
Theo Ke Cheang, các binh sĩ đựơc điều đi bắt giữ Pol Pot và Khieu Samphan đã bàn về việc giết chết Pol Pot trên đường vào rừng, nhưng tận mắt chứng kiến cựu lãnh đạo của họ trong cảnh bi thương nhưng đáng tự hào vẫn đe dọa tự sát, một số đã trào nước mắt.
Nuon Neang Aun, đầu bếp của Pol Pot, cũng cho biết binh sĩ đã từ chối thực hiện lệnh của Ta Mok giết Pol Pot. Cô nói nhờ sự khả kính của Pol Pot và thêm vào đó, trong một cuộc phỏng vấn tại Malai vào tháng 3, mà dân làng "đã quỳ xuống và cầu xin" Ta Mok không nên giết Pol Pot và Khieu Samphan.
Khem Them không thể xác nhận tất cả các chi tiết trong lời trình của Ke Chheang. Nhưng ông thừa nhận rằng ông đã thấy Khieu Samphan với một khẩu súng lục.
"Khieu Samphan có một khẩu súng lục, nhưng tôi không thấy anh ta chỉa vào Pol Pot. Tôi đã không có mặt ở thời điểm đầu tiên,"ông nói. "Một trong những lý do là tôi ở xa và định dấu mình do Pol Pot không thích tôi và tôi cũng không thích Pol Pot.
"Khieu Samphan và Pol Pot rất vui mừng khi họ thấy Sarouen và Ngeth; họ không biết sự hiện diện của tôi và cái bẫy. Lát sau, từ cánh rừng tôi bước ra, thấy tôi, Pol Pot và Khieu Samphan đã rất sững sốt.
"Và rồi tôi bảo họ, xin vui lòng, vào trong xe đi đến Anlong Veng. Và sau đó tôi và Pol Pot  cùng vào trong một chiếc xe, và Khieu Samphan trong chiếc xe khác."
...............

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........

Pol Pot was taken into custody. A show trial was arranged—attended by Thayer and publicized around the world—and he was convicted as a traitor. He lived out his final days under house arrest, not far from where he was captured.
When he died on April 15, 1998, Khmer Rouge officials said it was a heart attack. The body was cremated in the jungle before an autopsy could be conducted.
Ke Pauk, Khem Them, and leaders in Pailin last year say he died after Ta Mok stopped giving him oxygen needed for his heart condition. Some reports say he was poisoned, but they cannot be confirmed.
When asked last year if Pol Pot had been murdered, Mei Meakk, Pailin’s cabinet chief who claimed to have spoken with the tyrant during his final days, said, “Pol Pot was cremated on a bed of tires. What do you think?”
With the arrest of Pol Pot, Ta Mok became the new leader of the Khmer Rouge. But his rule would be short and unsuccessful. The former chief of staff presided over the final fall of the rebels. Today, he sits in a Phnom Penh military prison awaiting a trial for crimes against humanity.

....................
Pol Pot đã bị bắt giam. Một phiên xử công khai được bố trí — có sự tham dự của Thayer và công bố công khai trên toàn thế giới — và ông đã bị kết án như một kẻ phản bội. Ông đã sống trong ngày cuối cùng nơi ông bị quản thúc, không xa nơi ông bị bắt.
Khi ông qua đời ngày 15 tháng 4 năm 1998, các giới chức Khmer đỏ nói rằng đó là một cơn đau tim. Xác được hỏa táng trong rừng sau khi tiến hành khám nghiệm tử thi .
Ke Pauk, Khem Them, và các nhà lãnh đạo ở Pailin hồi năm trước nói rằng ông chết vì Ta Mok lệnh ngừng tiếp ôxy cần thiết cho điều trị bệnh tim của ông. Một số báo cáo nói rằng ông bị đầu độc, nhưng họ không có gì chứng minh.
Năm ngoái,khi được hỏi nếu cho rằng Pol Pot bị ám toán, Mei Meakk,  trưởng văn phòng Pailin người tuyên bố đã thường xuyên tiếp xúc với bạo chúa trong những ngày cuối đời, nói, "Pol Pot được hỏa táng trên một giường bằng lốp xe. Bạn nghĩ sao?"
Với việc bắt giữ Pol Pot, Ta Mok trở thành lãnh đạo mới của Khmer đỏ. Nhưng thời gian cai trị của ông ngắn ngủi và không thành công. Ngôi vị chủ trì cuối cùng đã sụp đổ theo sự thất bại của phiến quân. Hôm nay, ông ngồi trong một nhà tù quân sự Phnom Penh đang chờ một phiên tòa cho tội ác chống nhân loại.
....................
còn tiếp

Tui huấn luyện ở Quang Trung. Như vậy là tui vô đó 1 tuần thì TiaHien chuyển đi. Tiếng K tui còn nhớ chút đỉnh, vẫn còn nhớ 2 từ dùng chỉ người lính, tia hiên và kong top mà bộ đội VN chỉ gọi = kong top chứ không gọi tia hiên.

hehe từ kon tia hiên dân thường dùng để gọi lính K  , bác kontiahien này suýt ở lại làm rể nên tự nhận mình là kon tia hien cho đở nhớ người xưa  ;D

Tia hien chắc là từ cũ, vẫn dùng từ trước tới giờ, còn kong top là mới. chắc cũng tương đương như lính và bộ đội của tiếng Việt. Như tui nghĩ thì " bộ đội " là từ mới xuất hiện sau, xuât hiện từ hồi nào thì không rõ.

@Chú Haanh: "bớt giỡn" chút đi! Bộ làm rể K dễ lắm sao? Có cơ hội đấy nhưng chưa có...duyên.
Thời cơ+cơ duyên = cháy nhà.
Tỉ như Angkor nhà ta : Bệnh sốt rét + người thương chăm sóc= cơ hội qua K tìm côn-kat.
Còn lính khoẻ mạnh như trâu giống Tiahien hồi đó cũng phải đấu tranh tư tưởng lắm mới rũ áo ra đi. Tội nghiệp cho thằng nhỏ mới lớn phải nhịn... và giấc mơ đổi đời của em gái phương xa.
Bác Ledvu nghĩ đúng đó, Tiahien thêm ý sau:
Chữ Tiahien dịch nghĩa là "Lính" nói chung; Từ này xuất hiện từ rất lâu trong các văn kiện lưu trữ của Việt Nam, có thể từ Thế Kỷ 18 (Trong Quốc Triều Chánh Biên Toát Yếu- Nhà Nguyễn, 178X, đã thấy đề cập đến từ"Lính" và "Lệ"), thường được dùng là "binh lính". Tuy nhiên không biết có liên quan đến sự nâng cấp vũ khí cho quân đội không? Hình tượng binh lính gắn liền với "súng", còn từ "quân sĩ" hoặc "sĩ tốt" có hình tượng liên đới tới Cung, kiếm, giáo, thương...
Từ KongTop = Bộ đội có thể xuất hiện muộn hơn. Ghi nhận được trong các văn kiện khởi nguồn của Đảng CS quốc tế và VN. Trong diễn đàn văn chương sau đó có dùng tới nhiều để chỉ tính đặc thù của một đội quân thuộc giai cấp vô sản, mang tính chất tiên phong ,tình nguyện thay vì từ "lính" được hưởng lương bổng. Vì thế không ai viết:"Bộ đội Tây Sơn", hay "Bộ đội VNCH"...
Nhưng vẫn có thể sử dụng cụm từ:"Binh lính Bắc Việt", "Lính Cộng Sản", "lính Sao vàng" hay"lính Tám to"...
- Từ đấu tranh tư tưởng cũng là từ đặc thù của thời đại VN hiện nay. He he... khó dịch ra tiếng nước ngoài cho người ta hiểu lắm.
Đấu tranh= Fight, Struggle=  Rơu Bòmrék
Tư tưởng= Ideology  = Sưt Òm mor
Có thể người nước ngoài dùng từ khác thay thế hơn là ghép các từ này lại để biểu đạt cùng ý, Vd: Keep one's mine... Bòm rek Òm-mor

Đúng là không ai viết như thế cả, nhưng em xác nhận VNCH có gọi lính của họ là "bộ đội" trong các tài liệu quân sự của họ ... năm 1977 ở đồn Mang Cá, chính mắt em đã đọc và thấy rất lạ!

Có người đặt Từ, tất sẽ có người dùng Từ. Có ai bảo VNCH từ cục đá chui ra. Lãnh đạo của nền Đệ I Cộng Hòa không ít người có xuất thân từ kháng chiến chống Pháp. Nhiều quan chức Cộng Hòa cũng từng tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ.
Về diễn đàn văn chương nghệ thuật, không lạ nếu Phạm Duy cũng thích sử dụng từ "bộ đội" ở một số sáng tác của mình, đoc thêm bài của Hoàng Cầm viết về Phạm Duy ở đây: http://www.art2all.net/tho/dangtien/hoangcam/phamduyvatoi.htm (http://www.art2all.net/tho/dangtien/hoangcam/phamduyvatoi.htm)

Có thể vì vậy trên các báo cáo tình hình chiến sự, người viết nếu vốn gốc từ kháng chiến dùng từ Bộ đội cho VNCH cũng là dễ hiểu. Nhưng đến nền đệ nhị CH thì gần như đâ có phân hệ. Tài liệu Tuaans đã đọc ở đồn Mang Cá năm 1977, nếu được viết ở ngưỡng 1965 trở đi thì Tiahien cũng rất lạ.

  ;D Theo mình nhớ thì từ con-top dùng chung cho bđ VN và bđ Hiêng ;Còn tìa hiên dùng cho Pốt ;yu-thia dùng cho lính Lon-nol ;Các bạn thẩm tra lại xem sao .

Hồi đó tôi cũng hay nghe câu nói của trẻ em K : com top Việt Nam quay ngọp tê hiên Ponpốt !

hehe sau này em chỉ nghe dân gọi à Pốt hoặc gọi chung chung là khơ mân( địch ) , khi nghe dân nói kon tia hien là biết họ nói bộ đội k . Khi vào phum bọn em thường hỏi chủ nhà có con trai không , đâu rồi họ trả lời là thơ kon ta hien nâu sroc chứ không ai dám trả lời thơ kon tia hiên Pốt  ;D

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........
Talk of Defection Deal RaisesTensions in Phnom Penh
 
While Khmer Rouge leaders were fighting in Anlong Veng, government leaders in Phnom Penh were also sparring. In the months that followed the defection of Pailin and Malai, events in the two distant towns would become inextricably linked.
The saga of Son Sen’s murder and the arrest of Pol Pot played out against the backdrop of the shocking fighting in Phnom Penh between the CPP and Funcinpec—leading some even today to question the Khmer Rouge version of why and even whether Son Sen was really killed.

Nhiek Bun Chhay placed the date of Son Sen’s murder as June 10, 1997. The revelations came just days after Funcinpec military brass announced they were close to reaching an agreement with Khmer Rouge leaders that would end the war.
The possible peace treaty raised the specter that some Khmer Rouge leaders finally could be brought before a tribunal for crimes committed during the 1975-1979 Democratic Kampuchea regime.
And just the day before Son Sen’s murder, King Norodom Sihanouk publicly ruled out pardons for Pol Pot and Ta Mok, and said he would only grant amnesty to other Khmer Rouge leaders if Cambodia’s two prime ministers insisted he do so.
Genocide researchers have identified Son Sen as a crucial link between the worst atrocities of the Khmer Rouge and the leaders who served on the central committee of the communist party.
They say physical evidence implicating leaders such as Pol Pot, Ta Mok and others in enacting the policies that resulted in the deaths of more than 1 million Cambodians remains scant.
But Son Sen is clearly implicated in the Khmer Rouge paper trail, according to Youk Chang, director of the Documentation Center of Cambodia.
........................
Chuyện thỏa thuận giải giáp dấy lên các căng thẳng ở Phnom Penh

Trong khi các thủ lĩnh của Khmer đỏ đang hỗn chiến tại Anlong Veng, chính phủ tại Phnom Penh cũng đang nổ ra khẩu chiến giữa các cấp lãnh đạo. Trong những tháng tiếp theo sau sự giải giáp ở Pailin và Malai, diễn biến giữa hai thành thị xa xôi lại trở nên liên quan mật thiết với nhau.
Giai thoại vụ giết chết Son Sen và vụ bắt giữ Pol Pot lan ra tương phản với bối cảnh chiến sự gây sốc ở Phnom Penh giữa CPP và Funcinpec — dẫn đến vấn đề quan tâm hiện hữu là giải đáp bài toán về vai trò của Khmer Đỏ ra sao cho dù thực thể Son Sen đã chết.

Nhiek Bun Chhay xác định ngày Son Sen bị sát hại vào 10 tháng 6 năm 1997. Những tiết lộ hé mở chỉ vài ngày sau khi quân Funcinpec thông báo họ đã gần đạt tới một thoả thuận với lãnh đạo Khmer đỏ và sẽ kết thúc chiến tranh.
Hiệp ước hòa bình có thể đạt được cũng tạo ra nỗi ám ảnh rằng một số lãnh đạo Khmer đỏ sẽ được đưa ra trước một tòa án về tội ác trong chế độ Kampuchea dân chủ giai đoạn1975-1979.
Và chỉ một ngày trước khi Son Sen bị giết, nhà vua Norodom Sihanouk ban chỉ dụ miễn xá tội trạng cho Pol Pot và Ta Mok, và nói rằng ông chỉ sẽ cấp ân xá cho lãnh đạo Khmer đỏ khác nếu hai đồng thủ tướng Campuchia đề đạt lên ông.

Các nhà nghiên cứu tội ác diệt chủng đã xác định vai trò Son Sen như một mắt xích quan trọng giữa sự tàn bạo tồi tệ nhất của Khmer đỏ với các nhà lãnh đạo từng giữ trọng trách Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản.
Họ nói rằng bằng chứng hiển nhiên ám chỉ các nhà lãnh đạo như Pol Pot, Ta Mok và nhân vật khác về việc ban hành chính sách dẫn tới cái chết của hơn 1 triệu người dân Cam dù chưa liệt kê hết.
Nhưng trong nghiên cứu tư liệu của Khmer đỏ, Son Sen rõ ràng được ám chỉ tới, theo Youk Chang, giám đốc của Trung tâm Tư Liệu Campuchia.

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........

Documents from the Tuol Sleng Prison Center, or S-21—where an estimated 20,000 were tortured and executed—were sent to him and bear his signature. As the Democratic Kampuchea official with responsibility for internal security, orders for arrests and killings emanated from his office.
“Son Sen is the link to the other leaders,” Youk Chang said. “If he was called to trial, he could implicate the entire Democratic Kampuchea Central Committee.”
Former leaders and cadre interviewed in Anlong Veng insist Son Sen was murdered and that it had nothing to do with politics in Phnom Penh or any possible war crimes tribunal.
But they acknowledged political events in Phnom Penh did have a crucial impact inside the remote Khmer Rouge organization:
• Feuds over whether to end the war had long divided the movement since the Khmer Rouge had derailed the Paris Peace Agreement in 1993 by going back to war.
• Ieng Sary is said to have been sidelined from power because he opposed a return to war.
• The split was so pronounced that accusations of collusion and sympathy for royalist troops led to to the purge of scores of loyal cadre.
In the days that preceded the flight of Khieu Samphan and Pol Pot from Ta Mok and his troops, Nhiek Bun Chhay publicly identified Khieu Samphan as the man who was negotiating the peace agreement on behalf of the Khmer Rouge.
At the time, and in the weeks that followed, it was widely reported that Pol Pot was opposed to a peace deal. And in the days after his flight, Nhiek Bun Chhay said that “95 percent” of the forces in Anlong Veng were supporting the Phnom Penh government.
But Ke Pauk, Khem Them and others in Anlong Veng now maintain Pol Pot was in favor of reintegrating his troops at the time of his fight with Ta Mok, and that it was Ta Mok who opposed a peace.
......................

Tài liệu từ nhà tù trung tâm Tuol Sleng, S-21-nơi ước tính khoảng 20.000 người bị tra tấn và bị hành quyết — đã được gửi đến ông ta và mang chữ ký của ông. Theo văn phòng Camphucia Dân chủ có trách nhiệm về an ninh nội địa, chỉ lệnh các vụ bắt giữ và giết người bắt nguồn từ văn phòng của ông.
"Son Sen là mối liên kết tới các lãnh đạo khác," Youk Chang nói. "Nếu ông được gọi ra xét xử, ông có thể viện tới toàn bộ Uỷ ban Trung ương Kampuchea Dân chủ ."
Cựu lãnh đạo và cán bộ phỏng vấn tại Anlong Veng khẳng định Son Sen cần bị xử trí và sẽ không có gì để lộ vấn đề chính trị với Phnom Penh hoặc bất kỳ tòa án về tội ác chiến tranh nào khác.
Tuy nhiên, họ thừa nhận sự kiện chính trị tại Phnom Penh đã có một tác động quan trọng đến nội bộ các tổ chức Khmer đỏ.
• Mối cừu thù được cho qua hay không để kết thúc cuộc chiến tranh vốn đã chia rẽ lâu dài trong Khối phong trào kể từ khi Khmer đỏ chệch bước thoả thuận hoà bình Paris vào năm 1993 quay lại với chiến tranh.
• Ieng Sary được cho là đã bị tước (bên lề) quyền lực bởi vì ông phản đối sự quay trở lại cuộc chiến tranh.
• Sự chia rẽ do đó được thông báo qua lời cáo buộc về sự thông đồng và thiện cảm với quân đội bảo hoàng dẫn tới cuộc thanh trừng dựa trên thang điểm trung thành của cán bộ .
Trong vài ngày trước chuyến bay của Khieu Samphan và khi Pol Pot rời Ta Mok cùng quân đội của ông ta, Nhiek Bun Chhay đã khẳng định Khieu Samphan là người Khmer đỏ chỉ định để đàm phán Hiệp định hòa bình.
Vào lúc đó, và trong nhiều tuần tiếp theo, có thông tin rộng rãi rằng Pol Pot bị chống đối ở cuộc thương lượng hòa bình. Và sau chuyến bay của ông ta ít ngày, Nhiek Bun Chhay nói: "95 phần trăm" các lực lượng tại Anlong Veng sẵn sàng hỗ trợ chính phủ Phnom Penh.
Nhưng Ke Pauk, Khem Them và những người khác tại Anlong Veng hiện cho rằng chính Pol Pot vẫn được cổ xuý tinh thần bởi binh lính của mình trong cuộc chiến với Ta Mok, và đẩy Ta Mok vào vị thế phá hoại hoà bình.
........
còn tiếp

Trước giờ tui đọc bài viết chủ yếu là phần tiếng Anh, giờ đọc vài câu phần tiếng Việt thấy gucgồ dịch lủng củng quá.
Chẳng hạn như câu này: " In the days that preceded the flight of Khieu Samphan and Pol Pot from Ta Mok and his troops " preceded = sau đó, đáng lý phải dịch là " vài ngày sau chuyến bay đó... "
Mà nói cho ngay thì cả phần tiếng Anh cũng do người Khmer viết rồi dịch ra thì phải, nên cũng còn lủng củng.

 Sao mình đọc bài " Ngày Tàn Của Chế Độ Pon Pốt " . Mình cảm thấy hơi lùng bùng lỗ tai , có nhiều sự việc sảy ra thấy khó hiểu , nhưng cũng rất thích , đọc để biết sự việc diển biến như thế nào . Cảm ơn Kon Ta Hien !

Khúc này Tiahien cũng bị lủng củng:
1-Thời gian không xác định trước(sau) lúc nào?
2-Từ "and" giữa 2 chủ từ (Khieu Samphan and PonPot) hay giữa 2 mệnh đề (the flight of.... PonPot from Tamok).

Tra trên V-dict:
precede= đi trước; đứng trước; đặt trước; ở trước; có trước, đến trước
*the words that precede:
những từ ở trước, những từ ở trên đây

*In the days that preceded, có thể dịch : Trong vài ngày trước đây.

Các bạn rành văn phạm xin tham gia thêm, please ;D

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........
Reached by telephone and during interviews on other matters in recent months, Nhiek Bun Chhay declined to discuss the final days of the Khmer Rouge, implying it remains too politically volatile an issue to discuss.
“I don’t want to comment about this,” he said once. “Because now I am in the government. It’s not like before.”
According to Khem Them, Nhiek Bun Chhay and Khieu Samphan, Ta Mok had completed plans to end the war and was to sign a peace agreement at Preah Vihear temple on July 5.
Last month, Nhiek Bun Chhay denied that.
In a May, 1998 interview, RCAF Deputy Commander in Chief and CPP standing committee member Pol Sarouen accused Prince Ranariddh and Nhiek Bun Chhay of signing a defection deal with the Khmer Rouge in the days before the CPP and Funcinpec turned their guns on each other on July 5-6 1997.
Thayer wrote that a military and political agreement between Nhiek Bun Chhay and the Khmer Rouge led by Khieu Samphan had been inked at Preah Vihear temple at the Thai border on July 4.
CPP and Funcinpec forces, long suspicious of each other, had been competing for months to win the surrendering forces of the Khmer Rouge to their side.
The pair attempted to derail the 1996 talks in Pailin, going to “secretly meet Ieng Sary and telling them that the government officers are Yuon’s servants, Yuon’s puppets,” Pol Saroeun charged in the 1998 interview, using the derogatory word for Vietnamese.
When Funcinpec announced it was on the verge of inking a deal with the hardened 4,000-strong fighting force in Anlong Veng, Second Prime Minister Hun Sen appeared clearly threatened. He condemned the talks as illegal, and warned Funcinpec to stop them.
“I’m directly charging that someone is colluding with the Khmer Rouge to undermine the government,” Hun Sen said in a speech June 16, 1997. Funcinpec, he added, “has to choose between Hun Sen, who is the second prime minister, and Khieu Samphan. Please choose one of the two.”
..................
Tiếp xúc qua điện thoại và qua nhiều cuộc phỏng vấn về các sự kiện khác trong những tháng gần đây, Nhiek Bun Chhay đã từ chối bình luận về những ngày cuối cùng của Khmer đỏ, ngụ ý nó vẫn còn quá nhạy cảm chính trị để đưa ra thảo luận.
"Tôi không muốn bình luận về điều này," ông nói, "Bởi vì bây giờ tôi là nguời của chính phủ. Nó không giống như trước đây."
Theo Khem Them, Nhiek Bun Chhay và Khieu Samphan, Ta Mok có kế hoạch tổng thể nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh và đã ký một thỏa thuận hòa bình tại đền Preah Vihear ngày 05 tháng 7.
Tháng trước, Nhiek Bun Chhay phủ nhận việc này .
Cuộc phỏng vấn trong tháng 5, năm 1998, phó tư lệnh RCAF - thành viên Uỷ ban thường trực CPP Pol Sarouen buộc tội Hoàng thân Ranariddh và Nhiek Bun Chhay đã ký kết với Khmer đỏ một thỏa thuận ly khai trước những ngày CPP và Funcinpec đọ súng lẫn nhau vào ngày 5/6 tháng 7, năm 1997.
Thayer đã viết rằng một thỏa thuận chính trị và quân sự giữa Nhiek Bun Chhay và Khieu Samphan, lãnh đạo Khmer đỏ đã được ký tại ngôi đền Preah Vihear tại biên giới Thái Lan ngày 04 tháng 7.
Một thời gian dài, Lực lượng CPP và Funcinpec đã luôn ngờ vực với nhau, sự tranh chấp trong nhiều tháng nhằm giành ưu thế về hàng binh của Khmer đỏ sang phía mình.
Cả hai đã cố tình chệch hướng cuộc đàm phán ở Pailin 1996, đi đến "bí mật gặp gỡ Ieng Sary và nói cho họ rằng các quan chức chính phủ là công chức của Duôn(từ miệt thị chỉ người Việt), con rối của Duôn" trong cuộc phỏng vấn năm 1998, Pol Saroeun bị chỉ trích khi sử dụng từ xúc phạm đối với người Việt Nam.
Khi Funcinpec đã thông báo tình hình thỏa thuận đã ở bên lề văn bản với lực lượng đủ 4.000 binh sĩ tinh nhuệ tại Anlong Veng, thủ tướng thứ hai Hun Sen đã nhận diện rõ ràng có sự đe dọa . Hun Sen lên án các cuộc đàm phán là bất hợp pháp, và cảnh báo Funcinpec nhằm ngăn chặn chúng.
"Tôi đang trực tiếp quy trách rằng ai đó đang thông đồng với Khmer đỏ để làm suy yếu chính phủ," Hun Sen nói trong một bài phát biểu ngày 16 tháng 6 năm 1997. Funcinpec, ông nói thêm, "phải lựa chọn giữa Hun Sen, thủ tướng thứ hai, hoặc Khieu Samphan. Hãy chọn một trong hai."
...........

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........

Tensions were on the rise between CPP and Funcinpec.

On June 17, on Norodom Boulevard, bodyguards of National Police Director General Hok Lundy (CPP) exchanged gunfire with Funcinpec security guards—the most serious overt violent clash since the week of fighting in Battambang province in February.
In the weeks that followed, the two continued to disagree, with Hun Sen insisting on unconditional surrender, while Ranariddh advocated the right of Khieu Samphan to found his own political party.

On July 5, fighting broke out in the streets of Phnom Penh. CPP forces drove Funcinpec to the border, where they joined up with some Khmer Rouge units and continued a low intensity civil war for months.
The fighting was widely viewed by some Khmer Rouge as an attempt to prevent the Khmer Rouge from achieving the agreement they had hoped for, Khem Them said. And hard-line units in Samlot who had defected to the government in 1996 rebelled under the command of local warrior Im Phan and joined up with Funcinpec forces on the border.
....................
Những căng thẳng gia tăng giữa CPP và Funcinpec.

Ngày 17 tháng 6, trên đại lộ Norodom, cảnh vệ của Tổng Nha Cảnh sát Quốc gia Hok Lundy (CPP) đã đọ súng với nhóm bảo an Funcinpec — đụng độ bạo lực công khai nghiêm trọng nhất kể từ tuần lễ chiến sự tại tỉnh Battambang vào tháng hai.
Trong những tuần lễ tiếp theo sau, hai bên tiếp tục có bất đồng, Hun Sen nhấn mạnh đòi việc đầu hàng vô điều kiện, trong khi Ranariddh ủng hộ Khieu Samphan quyền thành lập chính đảng của riêng mình.
 
Ngày 5 tháng 7, chiến đấu đã nổ ra trong các đường phố Phnôm Pênh. Lực lượng CPP đẩy Funcinpec tới biên giới, nơi họ gia nhập với một số đơn vị Khmer đỏ và tiếp tục một cuộc nội chiến ở cường độ thấp trong nhiều tháng.
Cuộc chiến được đánh giá (bởi số thân Khmer đỏ) như một nỗ lực để đối phó Khmer đỏ có được thỏa thuận như họ mong muốn, Khem Them nói. Và các chiến sĩ tuyến đầu tại Samlot, nhóm ly khai chính phủ năm 1996 đã nổi dậy dưới sự chỉ huy của thủ lĩnh địa phương Im Phan và tham gia vào lực lượng Funcinpec ở biên giới.
.........................
còn tiếp

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........
But CPP forces routed Funcinpec in Phnom Penh and gained clear control of the country. Talk of a Phnom Penh-Khmer Rouge peace agreement was shelved. And Ta Mok continued to rule the remaining guerrillas.

Ta Mok Autocracy Leads to Mass Defection

In the isolated village of Anlong Veng, events were growing tense again.
Behind the Khmer Rouge curtain, Ta Mok began his new reign by calling a public meeting and announcing that the “black clouds are gone.” He boasted that “even the president of America could not catch Pol Pot, only Anlong Veng people could arrest Pol Pot,” Ke Pauk recounted in February.
His speech suggested that freedom was in the air. Instead, Ta Mok attempted to strengthen his power using “suppression,” according to Ke Pauk.
Ke Pauk was once among those closest to Ta Mok in the movement. But he claims he fell out of favor in 1989. His daughter says it is because he criticized Son Sen in public meetings for not providing adequate clothing to the troops. Others say he was accused of sympathy for King Norodom Sihanouk.
But the former commander still had respect for his erstwhile subordinates and the general population was wary and hungry and ripe for new leadership.

................
Nhưng lực lượng CPP  đã quét sạch quân của Funcinpec khỏi Phnom Penh và rõ ràng đã giành quyền kiểm soát đất nước. Thỏa thuận hòa bình Phnom Penh-Khmer đỏ đã được xếp vào tủ. Và Ta Mok tiếp tục cai quản các du kích quân còn lại.

Cuồng vọng của Ta Mok dẫn tới Tổng giải giáp

Trong nội thị Anlong Veng bị cô lập, các sự biến đã ngày một căng thẳng.
Phía sau bức màn Khmer đỏ, Ta Mok bắt đầu triều đại mới của ông bằng cách tổ chức một cuộc họp công cộng và thông báo rằng những "đám mây đen đã trôi qua." Ông khoa trương rằng :"thậm chí tổng thống Mỹ không thể bắt giữ được Pol Pot," chỉ có nhân dân Anlong Veng mới bắt giữ được Pol Pot, Ke Pauk kể lại vào tháng hai.
Phát biểu đại ý nói sự tự do đã đến trước ngưỡng cửa.
Ngược lại, Ta Mok từng bước củng cố quyền lực của mình bằng cách sử dụng "đàn áp" Theo lời Ke Pauk.
Ke Pauk là một trong số những người gần gũi nhất với Ta Mok trong Khối phong trào. Nhưng ông tuyên bố ông ta đã hết được cổ súy trong năm 1989. Con gái của ông nói rằng đó là vì ông chỉ trích Son Sen trong các cuộc họp công khai về việc không trang bị đầy đủ quần áo cho các binh sĩ. Những người khác nói rằng ông bị cáo buộc bởi lòng sùng bái dành cho vua Norodom Sihanouk.
Nhưng cựu chỉ huy này vẫn còn được tôn trọng đối với đồng hương cấp dưới của ông và dân chúng nói chung đã giác ngộ, rồi nạn đói, và hướng tìm 1 vị lãnh đạo mới.
.................

Yta262 không có ý nói mình rành văn phạm đâu nhé Kon Tiahien ơi, chỉ mong cùng nhau học sinh ngữ thôi  :D.

In the days that preceded the flight of Khieu Samphan and Pol Pot from Ta Mok and his troops, Nhiek Bun Chhay publicly identified Khieu Samphan as the man who was negotiating the peace agreement on behalf of the Khmer Rouge.

Yta262 đọc thấy câu này hơi khó hiểu, có lẽ vì tác giả muốn giữ giọng văn tường thuật (narration) nên dùng thì quá khứ (past tense) của động từ precede chăng? Cho nên mới dùng "preceded". Nếu dùng "Days preceding the flight ..." thì dễ hiểu hơn? Nếu là yta, thì yta sẽ viết như vầy: "Some days before the Khieu Samphan and Pol Pot's flight, which is off Ta Mok and his troops, ...". Ngắt câu ra thành từng ý một thì đỡ mệt cho người đọc hơn, tuy nhiên đó là văn phong của mỗi người ... Tiếng Việt, Tiếng Anh hay bất kỳ ngôn ngữ nào mà dồn nhiều ý trong 1 câu dài đều làm người đọc phải đọc đi đọc lại mới nắm được ý chính.

Tiếng Anh mà có chữ "pre-" đứng đầu là có nghĩa "trước" cái gì đó ...

"Tiếng Việt, Tiếng Anh hay bất kỳ ngôn ngữ nào mà dồn nhiều ý trong 1 câu dài đều làm người đọc phải đọc đi đọc lại mới nắm được ý chính."
Rất hoan nghêng ý kiến của Yta262, nhiều câu tiếng Anh rất khó dịch chuẩn sang tiếng Việt nếu muốn dịch sát nghĩa mà giữ nguyên kết cấu đoạn văn.
Mỗi từ trong câu văn còn phải liên đới đến ngữ cảnh đoạn văn theo ý người viết, đôi khi từ còn ẩn chứa phương ngữ, điển cố, điển tích, hàm ý... mà người Anh viết theo cách hiểu của họ và người Việt viết theo cách hiểu của ta.

Như bác Ledvu đưa ra, có thể người viết đoạn tiếng Anh này dựa vào cách tường thuật của phóng viên người Khmer(phỏng đoán qua tên của tác giả).

Cũng có thể, theo cách hiểu của người của người Anh nên bài viết không cần phải dùng thêm từ để giải thích ngữ cảnh tương đương của mệnh đề trước, Tiahiên ví dụ:
Với đoạn văn:
In the days that preceded the flight of Khieu Samphan and Pol Pot from Ta Mok and his troops,
Dựa vào ngữ cảnh(ý nói cả hai người Khieu và Pot đều rời Tamok)ta có hai mệnh đề phải được xác định:1- Chuyến bay của Khieu 2-PolPot rời Tamok.
Ở đây chưa chắc Khieu và Pot cùng đi một chuyến bay vì chẳng thấy tư liệu nào nói Pot xuất hiện tại Nông Pênh và tại sao Khieu là người Khmer Đỏ uỷ nhiệm (nếu đã có Pot).
Theo Tiahien câu văn trên có thể viết :
In the days that preceded the flight of Khieu Samphan and (the flight of)Pol Pot from Ta Mok and his troops,-
Từ flight ở mệnh đề 1 hiểu theo nghĩa đen và the flight của mệnh đề 2 hiểu theo nghĩa bóng(bay biến đi), có thể tác giả sử dụng thể hàm ý cho câu văn mà không cần nhắc lại bằng câu  chữ.
Cũng chỉ là cách hiểu riêng của Tiahien thôi, chưa chắc đã đúng nhưng khi dịch tiếng Việt mà không tách câu ra dễ bị người đọc cho là rắm rối và lủng củng.

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........
It was 1998, when smoking had been banned, when the only music allowed in Anlong Veng was the vitriolic theme song of the revolution, when women were not allowed to wear makeup, and when the people lived in continued fear of purges amidst the shifting alliances and internal turmoil.
“We lived like animals,” said one villager of the days before the defection.
The harsh new conditions contrasted sharply with the tantalizingly close end of war, derailed by CPP’s offensive against Funcinpec in Phnom Penh.
Ke Pauk decided to make a move along with several of his commanders. According to his son and daughter, the former leader had a “brother” in government-controlled Pailin, a brother who was working as an agent for Mol Roeup, a senior military adviser to Hun Sen who shortly after the July 1997 fighting became RCAF intelligence chief.
In any case, Ke Pauk conferred with his former commanders. On March 23, 1998, thousands revolted under Ke Pauk and others, and Ta Mok fled to the jungle with his most trusted underlings and a handful of intellectuals, including Pol Pot, held as captives.
But the defections continued.
......................
Năm 1998, khi lệnh cấm hút thuốc lá được ban ra, khi âm nhạc cách mạng lạc quan chỉ được phép trình diễn ở Anlong Veng, khi phụ nữ không được phép trang điểm, và khi con người sống trong sợ hãi triền miên bởi quá trình thanh lọc, bởi sự bất định giữa các khối liên minh và nội loạn.
"Chúng tôi đã sống như loài động vật," ông villager nói một vài ngày trước khi có giải giáp.
Các điều kiện khắc nghiệt mới tương phản cùng cực với giai đoạn cuối chiến tranh đầy trớ trêu, chệch hướng bởi lực lựơng phòng vệ của CPP đã tấn công vào Funcinpec tại Phnom Penh.
Ke Pauk đã quyết định đồng tình với nhiều vị chỉ huy của ông. Theo con trai và con gái của ông, cựu lãnh đạo có "huynh đệ" trong cơ quan tiếp quản tại Pailin, một huynh đệ từng giữ vị trí là thuôc hạ cho Mol Roeup-cố vấn quân sự cấp cao của Hun Sen- người không lâu sau cuộc chiến đấu tháng 7/ 1997 đã trở thành giám đốc tình báo RCAF.
Trong mọi trường hợp, Ke Pauk đều tư vấn với cấp chỉ huy cũ của mình. Ngày 23 tháng 3 năm 1998, hàng ngàn loạn binh dưới cờ Ke Pauk và một số khác, và Ta Mok phải bỏ trốn vào rừng với các thuộc hạ trung kiên của ông cùng một số ít các nhà trí thức, bao gồm cả Pol Pot, bị giám sát giam giữ.
Nhưng việc ly khai vẫn tiếp diễn.
.................

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........

But the defections continued.
Nuon Chea and Khieu Samphan came over in December. Khoem Them and five other key military commanders—Khoem Nguon, who became Ta Mok’s army chief of staff, Nuon Nov, Kem Khet, Meas Muth and Im Phan—came over three weeks before.
It was supposed to pave the way for the rebel chief’s eventual defection, according to Khem Them. But it didn’t turn out exactly as planned.

Ta Mok’s Capture: The End
Former rebel commander of division 980 Yim Phem, now commander of division 23, and his deputy Nuon Chroeun played a key role in arresting the rebel chief. Both defected to the government with Ke Pauk in March 1998.
Sitting at division headquarters in Anlong Veng in February, they recalled contacting Khem Them and two other men who remained loyal to Ta Mok, Khoem Nguon and Nuon Nov. Through the trio, the two, along with RCAF deputy commander in chief Chea Saran, arranged to meet Ta Mok and bring him over to the government, they said.
A meeting was arranged and they arrived at Chhorng Sangum, in Thai territory, they said. Ta Mok was there with his grandchildren.
“When we saw them, first we only talked about health and we sat there awhile,”
Yim Phem said. “And looked simple and normal, not angry or anything.
“He was not angry at us even though we were his former people and defected away from him. I couldn’t know about his heart; if he is angry at us or not. Probably he was angry, because we were his people and now we were against him.”
After chatting, Ta Mok was “invited” to Anlong Veng to “see the government,” Yim Phem said.
“And at that time, when we looked to his face, he looked very worried. We had brought with us three vehicles and more than 10 people from RCAF and went straight to Anlong Veng town,” he said. “It was a trick to trap Ta Mok. He must have known, but he had no place to go.”
...................
Nhưng việc ly khai vẫn tiếp diễn.
Đã đến lúc của Nuon Chea và Khieu Samphan trong tháng mười hai. Còn Khoem Them và năm chỉ huy chủ chốt quân đội khác — Khoem Nguon,  tham mưu trưởng Lục quân của Ta Mok, Nuon Nov, Kem Khet, Meas Muth và Im Phan — đã ly khai từ hơn ba tuần trước.
Cho là có sự dọn đường giải giới với các trưởng nhóm phiến quân cuối cùng, theo Khoem Them. Nhưng nó không được diễn ra chính xác theo kế hoạch.

Bắt giữ Ta Mok : Sự kết thúc
Cựu chỉ huy sư đoàn phiến quân 980 Yim Phem, chỉ huy sư đoàn 23 hiện nay, và phó của ông ta Nuon Chroeun đóng vai trò then chốt trong việc áp giải các trưởng nhóm loạn binh. Cả hai với Ke Pauk đều ly khai về quân chính phủ trong tháng 3 năm 1998.
Ngồi ở tổng hành dinh Sư đoàn tại Anlong Veng vào tháng hai, họ nối lại liên lạc với Khem Them và hai người khác thuộc lớp trung thành với Ta Mok, Khoem Nguon và Nuon Nov. Thông qua bộ ba, hai ngườiđó, cùng với phó tư lệnh RCAF  Chea Saran, sắp xếp gặp gỡ Ta Mok và dẫn ông ta ra với chính phủ, họ đã nói.
Cuộc gặp được bố trí và họ đến Chhorng Sangum, lãnh thổ Thái, họ nói. Ta Mok đã có mặt với các cháu nội của mình ở đó.
"Khi chúng tôi thấy họ, đầu tiên chúng tôi chỉ hỏi thăm sức khỏe và chúng tôi chuyện trò một lúc"
Yim Phem nói: "Này xem đơn giản và bình thường đi, đừng giận hay làm gì khác nữa".
"Ông đã không giận gì chúng tôi mặc dù chúng tôi từng là những người của ông trước đây và bỏ ông ta mà đi. Tôi không chắc ông đã nghĩ gì trong thâm tâm; Ônh ta đang giận chúng tôi hay không. Có lẽ ông tức giận, bởi vì chúng tôi đã là người dân của ông và bây giờ chúng tôi đã chống lại ông."
Sau khi trò chuyện, Ta Mok đã được "mời" tới Anlong Veng "duyệt chính phủ," Yim Phem nói.
"Và vào thời điểm đó, khi chúng ta nhìn vào khuôn mặt ông, ông trông vẻ rất lo lắng. Chúng tôi đi trên ba xe và nhiều hơn 10 cs từ RCAF và làm một mạch đến thị xã Anlong Veng"Y Phem nói: "Đó là mẹo để bẫy Ta Mok. Ông ta phải nhận ra, nhưng ông đã không còn nơi để đi."

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
(continue)
...........
A helicopter was waiting in Anlong Veng. The chieftain was whisked off to Phnom Penh, and soon placed in prison.
“I cannot really say whether he was angry or not,” Yim Phem said. “How can he be angry? He had already lost everything.”
Asked if cooperation from Thai forces helped drive Ta Mok into government hands, Yim Phem said simply, “I think you know better than me.
“He knew that he had no chance to go to any place. The Thais were also looking for him and, in Cambodian territory, there was nothing more for him. It was only along the border, a very limited area, on which he could still stand. That’s why he had no chance against us.”
Said Nuon Chroeun, “Ta Mok has no way to escape because the Thais were also going to find him. He thought if he returned to Cambodia, it would be better than giving himself up to the Thais. I don’t know if he was tricked or not.”

Officials at the Thai Embassy declined to comment on events, or detail their level of cooperation with either government or the Khmer Rouge forces. They also declined to comment on whether Ta Mok was arrested in Thai territory.

Khem Them, who defected just two months before Ta Mok’s arrest, offered a slightly different version of events.
“There was fighting between the troops—Ke Pauk and Yim Phanna against our troops—and then we left the area. I, Nuon Nov and Ta Mok still controlled some troops.
“Later, after the fighting, I made negotiations with the government—they made contact with me and I went to Phnom Penh—that is before Ta Mok was sent to Phnom Penh.”
Khem Them said he saw top CPP generals in the capital, including Mol Roeup, RCAF deputy commander-in-chief Meas Sophea, and RCAF infrantry commander Chea Saran.
“I went to see [them] and we reached agreement. They said that they would accept us into the government and that everything in the past is forgotten.”
“About Ta Mok, they agreed to accept Ta Mok and to put him in one place, in a quiet place. He would not have freedom like Khieu Samphan, Ieng Sary, Nuon Chea. They can go anywhere in the country. But Ta Mok cannot. One place in Anlong Veng, they said.
..............
Máy bay trực thăng đã chờ sẵn tại Anlong Veng. Người đầu đảng đã bồng bềnh tới Phnom Penh, và nhanh chóng được đưa vào ngục thất.
"Tôi thực sự không thể nói gì cho dù ông có giận dữ hay không," Yim Phem nói. "Ông bị tức giận đến thế nào? Ông đã mất tất cả mọi thứ."
Khi được hỏi nếu hợp tác từ quân đội Thái Lan giúp giải Ta Mok vào tay chính phủ thì thế nào, Yim Phem nói đơn giản, "tôi nghĩ rằng bạn biết tốt hơn so với tôi.
"Ông ta biết rõ chẳng còn cơ hội để đi đâu hết. Khi người Thái cũng đang tìm kiếm ông ta, còn tại lãnh thổ Cam, cũng chẳng còn gì nữa. Đó chỉ còn là những đường biên, một vùng rất giới hạn, để có thể tồn tại. Điều dẫn đến câu hỏi vì sao ông ta không còn cơ hội chống lại chúng tôi."
Lời của Nuon Chroeun:"Ta Mok không còn đường trốn thoát vì người Thái cũng sẽ tìm kiếm ông. Ông ta nghĩ nếu trở lại Cambodia, có lẽ sẽ tốt hơn là lọt vào tay người Thái. Tôi không biết ông ta có bị lừa hay không"

Các quan chức tại Đại sứ quán Thái từ chối bình luận về các sự kiện, các chi tiết về mức độ hợp tác với chính phủ hay với các lực lượng Khmer đỏ. Họ cũng từ chối bình luận về việc liệu Ta Mok đã bị bắt tại lãnh thổ Thái .

Khem Them, người ly khai chỉ hai tháng trước khi Ta Mok bị bắt giữ, cung cấp một phiên bản có sự kiện hơi khác.
"Có chiến sự giữa quân — Ke Pauk và Yim Phanna chống lại quân đội của chúng tôi- và sau đó chúng tôi rời khu vực. Tôi, Nuon Nov và Ta Mok vẫn còn kiểm soát một số binh lính.
"Tiếp đó, sau cuộc chiến , tôi thực hiện đàm phán với chính quyền — họ liên hệ với tôi và tôi đã đi đến Phnom Penh — đó là trước lúc Ta Mok đã được dẫn đến Phnom Penh."
Kheom Them nói rằng ông đã gặp các vị tướng hàng đầu CPP  tại thủ đô, bao gồm cả Mol Roeup,  phó tổng tư lệnh RCAF Meas Sophea và chỉ huy phó RCAF Chea Saran.
 "Tôi đã đi để gặp [họ] và chúng tôi đạt thỏa thuận. Họ nói rằng họ sẽ chấp nhận cho chúng tôi tham gia vào chính phủ và rằng tất cả mọi thứ trong quá khứ sẽ cho vào quên lãng."
"Về Ta Mok, họ đã đồng ý chấp nhận Ta Mok và đưa ông ta ở một nơi, một nơi hoàn toàn yên tĩnh. Ông ta sẽ không có quyền tự do như Khieu Samphan, Ieng Sary, Nuon Chea. Họ có thể tới bất cứ đâu trên khắp đất nước. Ngoại trừ Ta Mok. Chỉ ở một chỗ tại Anlong Veng, họ bảo.
...............

Chương cuối cùng Vén lên tấm màn bí mật vào ngày cáo chung của Khmer đỏ
Bởi Thet Sambath và Adam Piore
Tiếp theo và hết
...........
“And then I came back from Phnom Penh and talked to Ta Mok about this issue. And Ta Mok said ‘if I am still obstinate, the war will still continue and many people who follow him suffer.’
“So that’s why Ta Mok told me to do whatever is the benefit for the people. He said ‘Even if I am in jail or killed, I will agree to go if it helps my people live in peace and be safe.’ ”
Khem Them said he brought Ta Mok and several of his aides from Dong Tong area to the Chrork Choam/Chorng Sangam border pass with cooperation from Thai border units. He said Ta Mok was handed over to troops under division 11 commander Uy Sopheap (CPP).
“I took Ta Mok and a few of his bodyguards to Choam and left him to stay there surrounded by many RCAF troops,” Khem Them said. “They were deployed around the area to provide security for Ta Mok; they were worried about attack from other people.
“And then I left for Phnom Penh again.”
One government intelligence source intimately involved in Ta Mok’s capture would confirm only that the rebel chief had been arrested using “military tactics.” He asked not to be named and declined to outline specifics.
Chea Mon, the top northern commander for RCAF in charge of Oddar Meanchy and Siem Reap provinces, said he was not present at the arrest but saw Ta Mok shortly afterward. He described the former rebel chief as frightened.
“He was very scared when he saw the RCAF soldiers and was sent by helicopter from Anlong Veng,” he said. “His face became very pale. He seemed agitated and restless.”
Now housed in the grassy military compound near Tuol Sleng Prison in Phnom Penh, Ta Mok has made no public comment nor has been been allowed to give any interviews since his incarceration began. (Additional reporting by Gina Chon and Chris Decherd)
...................
"Và sau đó tôi trở lại từ Phnom Penh và thuật lại với Ta Mok về vấn đề này. Và Ta Mok nói: -nếu tôi vẫn kiên cường(chống), cuộc chiến vẫn sẽ tiếp diễn và nhiều người làm theo ông ta phải chịu đựng."
"Vì thế đó là lý do tại sao Ta Mok nói tôi phải làm bất cứ điều gì  có lợi cho nhân dân. Ông nói rằng:-Ngay cả khi tôi đang ở trong tù hoặc bị giết, tôi sẽ đồng ý ra đi nếu việc ấy giúp người dân của tôi sống trong hòa bình và yên ổn.'”
Khem Them nói rằng họ đã đưa Ta Mok và một số phụ tá của ông từ khu vực Dong Tong đến biên giới Chrork Choam/Chorng Sangam qua sự hợp tác từ các đơn vị biên giới Thái. Ông nói rằng Ta Mok đã được giao cho quân đội dưới quyền Tư lệnh sư đoàn 11 Uy Sopheap (CPP).
"Tôi đã giao Ta Mok và một số vệ sĩ của ông cho Choam và để ông phải ở lại đó bao quanh bởi nhiều RCAF binh sĩ," Khem Them nói. "Họ đã được triển khai xung quanh khu vực này để bảo đảm an toàn cho Ta Mok; họ cũng lo lắng về cuộc tấn công từ phe phái khác.
 "Và sau đó tôi trở về Phnôm Pênh"
Một trong những nguồn tình báo chính phủ có liên quan mật thiết trong việc bắt giữ Ta Mok chỉ xác nhận rằng thủ lĩnh phiến quân đã bị bắt giữ bằng cách sử dụng "phương án quân sự." Ông yêu cầu giấu tên và phủ nhận các đàm tiếu ngoài lề.
Chea Mon, người chỉ huy phía bắc RCAF phụ trách của tỉnh Siem Reap và tỉnh Oddar Meanchy, cho biết ông đã không có mặt tại cuộc bắt giữ nhưng đã thấy Ta Mok không lâu sau đó. Ông mô tả cựu thũ lĩnh phiến quân dường như rất sợ hãi.
"Ông ấy đã rất sợ hãi khi nhìn thấy những người lính RCAF và được chuyển đi bằng trực thăng từ Anlong Veng " -ông nói- "Khuôn mặt của ông ấy trở nên nhợt nhạt. Ông có vẻ giao động và bồn chồn."
 Hiện toạ lạc trong khu phức hợp quân sự bằng cỏ gần nhà tù Tuol Sleng ở Phnom Penh, Ta Mok không được phát biểu công khai cũng không được phép cho bất kỳ cuộc phỏng vấn nào vì lệnh giam của ông đã bắt đầu. (Báo cáo bổ trợ bởi Gina Chon và Chris Decherd)
 
Hết

 Chắc mình phải đọc lại vài lần nữa mới nắm được nội dung KONTIAHIEN ơi ! Rất cảm ơn đồng đội ! Chiều nay mình mới gặp đứa cháu nội đích tôn của thủ Trưởng Năm Mân . Hiện thời Thủ Trưởng cũng còn tương đối khỏe . Vì trước đây Thủ Trưởng bị tai biến mạch máu nảo , nên không còn minh mẫn như trước kia .

Vì đây là bài báo tổng hợp nhận định của nhiều nhân vật khác phe nhau nên có cái khó hiểu, bác Hai à.
Sau đây là những nhân vật chính được đề cập tới bác xem để hiểu rõ hơn.

Major figures in the Khmer Rouge movement
• SALOTH SAR (Pol Pot) — Prime minister of Democratic Kampuchea, 1976-79. Controlled Khmer Rouge until he was arrested by Ta Mok forces, convicted of treason, and placed under house arrest (July 25, 1997). Died April 15, 1998, while still in custody.
• LONG BONRUOT (Nuon Chea) — President of Democratic Kampuchea’s People’ s Representative Assembly (1976-79). Placed under house arrest by Pol Pot loyalists (1996). Defected to government (December, 1998).
• KIM TRANG (Ieng Sary) — Democratic Kampuchea Deputy Prime Minister for Foreign Affairs. Removed from any real power because he opposed a return to war (1993). Pailin troops supporting him defeat forces loyal to Ta Mok (1996). Contends he received a full pardon from any prosecution, including international tribunal, from King Sihanouk (September, 1996).
• EK CHOEUN (Ta Mok) — Chief of General Staff, Khmer Rouge armed forces.
Ordered by Pol Pot to settle a dispute with Son Sen in Pailin and Anlong Veng (1996). Defeated in attempt to wrest control of border areas from troops loyal to Ieng Sary and Son Sen, forced to flee to Thailand (1996). Returns to Cambodia, is allegedly placed under house arrest by order of Pol Pot. Leaves custody easily after two months and begins propaganda campaign that ultimately leads to Khmer Rouge arrest of Pol Pot (July 1997). Becomes new leader of Khmer Rouge. Driven into jungle when Ke Pauk decides to lead revolt against him (March, 1998). Arrested
in Thailand and brought to Phnom Penh prison (March 7, 1999).
• SON SEN (Khieu) — Democratic Kampuchea Deputy Prime Minister for Defense. Responsible for state security. Defies Pol Pot by ordering Pailin and Malai residents to turn over all property to Khmer Rouge. Forced to flee to Anlong Veng (1996). Murdered with at least 10 family members by forces under command of Pol Pot loyalist So Sarouen (June 10,1997).
• KHIEU SAMPHAN (Hem) — President of the Democratic Kampuchea State Presidium. Allegedly started negotiating in 1997 with government for peace agreement on behalf of Khmer Rouge. Stayed with Pol Pot as Ta Mok forces took control of Khmer Rouge, eventually forced to hide in cave. Arrested along with Pol Pot (July 1997). Defected to government (December, 1998).
•KE VIN (Ke Pauk) — Deputy Chief, General Staff, Khmer Rouge Armed Forces. Responsible for mass civilian executions in Kompong Cham and Odong during the 1970s. Belonged to 50-member Khmer Rouge Central Standing Committee (1972-90). Claims he fell out of favor with leadership as far back as 1989. Led a rebellion of thousands that drove Ta Mok out of power (March, 1998).
• SO SAROUEN — Pol Pot’s highest commander and top security bodyguard. Sent by Pol Pot to see Nuon Chea and Son Sen and settle dispute. Decides instead to kill Son Sen (June 10, 1997). Sentenced with Pol Pot (July 25, 1997). Executed (March 26, 1998).
• KHEM THEM (Ta) — Senior military commander, later appointed defense minister. On behalf of Ta Mok, led the search to catch Pol Pot (July, 1997). Defected to government (December, 1998). Now a military deputy commander.
• HUTH BO — Company commander based in Pailin. Fought against the Ta Mok insurrection.
• IENG SAVATH — Son of Ieng Sary. Voiced concern that Ta Mok would destroy Khmer Rouge forces in Pailin (1996). Now first deputy governor of Pailin.
• NGETH — Pol Pot bodyguard. Sent to Thailand to get food and seek help. Instead, tipped off Ta Mok forces on Pol Pot’s location (July, 1997).
• KE CHEANG — Daughter of Ke Pauk. An Anlong Veng resident who contends her father lost power within the Khmer Rouge because he was accused of providing inadequate clothes to troops, and because of his perceived sympathies to King Sihanouk.
• MEAS MUTH — Ta Mok’s son-in-law and a top military commander. Defected to government (December, 1998).
• IEM PHAN — Former Ta Mok military commander. Defected to government (December, 1998).
• NUON NOV — Ta Mok’s economic adviser. One of Pol Pot’s jailers.
Defected to government (December, 1998).
• KHEM NGUON — Ta Mok’s military chief of staff. Said he would shoot himself before he would work with Hun Sen government (Spring, 1998). Spearheaded final deal between Khmer Rouge and Hun Sen government (Dec. 4, 1998)

Hi.. Anh Kontiahien và các Anh cựu chiến binh ơi. Nhờ anh dịch giúp dùm Svnmarines mấy chữ K này nghĩa là gì? Cám ơn Anh nhiều lắm nha.. ( Thằng bạn nó đi chơi bên K về mua quà .. cào ra thấy trúng 500 mà không biết 500 gi?.. Real hay Bath?
........
(http://farm3.anhso.net/upload/20110707/19/o/anhso-195335_XOSOKPC.jpg)

hehe chữ cuối cùng là ria  ;D

Cánh đi C chúng tôi phục sát đất cánh đi Cam các bác. Vừa thạo tiếng Khờ me lại thông thạo tiếng Anh.

Hồi đó mới qua bển tụi em cũng chưa biết gì đâu bác ơi,vốn liếng ngoại ngữ 6 năm học phổ thông coi như trả lại thầy cô hết ráo,tiếng K lúc đó coi như là một điều kiện bắt buộc để sinh tồn nên phải ráng mà nhét vô đầu.Tới chừng hoàn thành xong nhiệm vụ về nhà lại bị lạc hậu thêm mấy năm (chỉ dám so với mấy thằng bạn cùng thời thôi) nên lại phải ráng tự trang bị "vũ khí" để bước vào cuộc chiến mới,kỳ này là cuộc chiến lo cơm áo gạo tiền và...vợ! Em nhớ lúc đó mỗi tối đi học tiếng Anh nhìn qua nhìn lại gặp chiến hữu nhiều lắm,toàn là mấy bác tài xích lô và xe ôm!Hì hì!

cái gì chứ tiền thì tui nhớ, 500 rial, mà 500 rial thì chẳng đáng gì, chắc chỉ để con nít K mua kẹo thôi. Hôm bữa trước nghe bác nào nói 1.000.000 VND đổi được 180.000 rial thì phải.

  Trong bảng là 3 mức thưởng:
     - Mức thưởng thứ 5   = 5,000 ria
     - Mức thưởng thứ 6   = 1,000 ria
     - Mức thưởng thứ 7   =    500 ria
chú ý: sau thời kỳ UNTAC người dân K quen dùng đồng dollar Mỹ cho đến nay cho nên từ "ria" cỏ lúc chỉ đơn vị tiền tệ của K mà cũng có khi là nói đồng dollar Mỹ, tùy giá trị của hàng hóa hoặc giao dịch và hình như cách thể hiện con số cũng khác.

Hii.. Cám ơn các Anh nhiều lắm! 500 Riels chỉ tương đương với.. 2... nghuỳnn đồng thôi. Tường là: bath thì cũng an ủi chút đỉnh.. Chí ít cũng hơn 10 usd.. Hehe.. Chuyến rồi tui đổi 200.000 vnd được.. 37.000 Riels đó.

Mà tui không hiểu giải thưởng gì thấp thế, 1 lit xăng đã 5000 real rồi, 500 real thì được cái gì. Mà giải thích như alik thì cũng không ổn, 500 USD thì lại quá lớn so với giải chót cùng, giải 7.

cái này bình thường thôi anh ! như kiểu ở Việt Nam mình có nhãn hàng thưởng bằng cách gom bao nhiêu nắp chai thì đổi cái gì đấy. 500 riel x 10 = 5000riel là 1 lít xăng rồi.

He he, mình nghĩ là 500 Ria thuần túy với mức thưởng này thôi. Ở VN ta trong văn nói cũng có khi "đồng" được hiểu nghĩa là "đô" nhưng tùy vào giá trị món hàng. Nhưng cũng có mức thưởng kiểu vé số cào, trúng 1 vé đổi lại được hai vé. Lâu lâu có anh bạn khùng bị băng vỉa hè dụ khị, ngồi cào một buổi hên thì mất vài chục(trúng thưởng nhiều) xui thì mất cả vài trăm(cở chầu nhậu sương sương), vậy mà vẫn ghiền cào mong trúng...gió  ;D.

Hic hic vào topic của các bác định học mot mấy câu tiếng K để nâng cao tình đoàn kết giữa 2 dân tộc nhưng toàn thấy...cái gì đâu :D, đề nghị các bác huấn luyện em mấy câu xin cơm nào: (đề phòng các bác hay cài bẫy nên em sẽ kiểm tra chéo, bác nào hướng dẫn nghiêm túc sẽ có cá kết hậu tạ, bác nào âm mưu cài bẫy sẽ có tương lai làm thợ điện đấy nhá :D)
- Xin chào:
- Cảm ơn:
- Tạm biệt:
- Em xinh quá :D:
- Ở đây có bia không:
- Ở đây có rượu không:
- Cái này giá bao nhiêu:
- Giá này đắt quá:
- Số đếm từ 1 - 10, từ 10-20-30... 100, từ 100-200-300...1000, từ 1000 - 2000 - 3000...10.000, từ 10.000 đến 100.000:
Bác nào khuyến mại thêm câu từ gì hay ho thì em xin cảm ơn trước :)

hehe bác lamlinh nhanh chóng trả em cuốn sổ tay học tiếng K nhé để em kiếm cá kết ăn  ;D
- Xin chào : xum cờ rốp nhưng thường dùng : sóc xơ bai
- Cám ơn  : ọt cun
- Tạm biệt : xum lia
- Em đẹp quá : đuôi ôn sa át ná  ;D ;D
- Ờ đây có bia không : nâu ni miên sầm phân tê ?
- Ở đây có rượu không : nâu ni miên sa ra tê ?
- Cái này giá bao nhiêu : à ni pờ man lui boong ?
- giá này đắt quá : đòm lây ni tho lay ná  ;D

Tui không dám chỉ cho anh em theo kiểu lính cũ (đã biết) dạy cho lính mới (chưa biết gì) làm đơn xin tiền "sóc lọ" ! Lỡ anh em đem ra xài với dân K thì ... !  ;D ;D :D

Dưới đây là những từ hồi đó tui được học một cách nghiêm túc :
- Xin chào: Xôm cô-rup xua
- Cảm ơn:  O-cun
- Tạm biệt: Xôm lia hoặc Lia hơi hoặc Xua sờ-đây
- Em xinh quá : Ôn sơ-át ná !
- Ở đây có bia không: E ni miên bia tê ?
- Ở đây có rượu không: E ni miên sa-ra tê ?
- Cái này giá bao nhiêu: A ni pon-man lui/ riên/đô ?(lui:tiền / riên: riels,tiền CPC / đô: USD)
- Giá này đắt quá: Đom-lây ni thơ-lay ná !
- Số đếm từ 1 :
1 = Muôi
2 = Pi
3 = Bây
4 = Buôn
5 = Pơ-răm
6 = Pơ-răm muôi
7 = Pơ-răm pi
8 = Pơ-răm bây
9 = Pơ-răm buôn
10 = Đọp
11 = Đọp muôi
12 = Đọp pi
13 = Đọp x (x là số đếm từ 1 đến 9)
14 = Đọp ...
20 = Mô-phây
21 = Mô-phây muôi
22 = Mô-phây x (x là số đếm từ 1 đến 9)
23 = Mô-phây ...
30 = Xam xấp
31 = Xam xấp muôi
32 = Xam xấp x (x là số đếm từ 1 đến 9)
Rồi cứ đếm tương tự tiếp theo :
40 = Xe xấp
50 = Ha xấp
60 = Hốc xấp
70 = Chet xấp
80 = Bét xấp
90 = Cau xấp
100 = Muôi roi
Rồi cứ đếm tương tự theo cách ghép hàng chục + hàng đơn vị tiếp theo, nếu lẻ số không ở giữa có thể đọc là "pôn" (trứng) ví dụ:
101 = Muôi roi pôn muôi
110 = Muôi roi đọp
111 = Muôi roi đọp muôi
154 = Muôi roi ha xấp buôn
Cho đến :
200 = Pi roi
300 = Bây roi
400 = Buôn roi
....
1.000 = Muôi poan (có vùng đọc là pơn)
1.125 = Muôi poan muôi roi mô-phây pơ-răm
.....
Kể từ đây cứ đếm lên theo số đếm từ 1 đến 10 rồi ghép thêm từ "poan" (hàng ngàn) + số đếm từ 1 đến 10 rồi ghép thêm từ "roi" (hàng trăm) + Số đếm hàng chục (đọp / mô-phây, xam xấp,...) + số đếm hàng đơn vị.
10.000 = Đọp poan
100.000 = Muôi roi poan
Cứ vậy mà tiếp !

Tui chỉ biết đếm đến đây, quên mất 1 triệu, 1 tỉ là gì rồi ! ;D ;D

Mấy câu tiếng K vui vui :

Miên khe phơ-lếch choong-kiên = Có trăng quên đèn !
Bai cọ cò bai = Cơm nguội cũng là cơm
Mê-mai cò sơ-rây = Bà giá cũng là phụ nữ
Cần-tuy ba-rây cò thơ-năm = Tàn thuốc cũng là thuốc lá

            Hỏi mua bia mà sao em thấy giống hỏi mua cô bán bia quá vậy cha nội?

hehe mấy ông để yên cho tui dạy học chút xem nào  ;D

Mình xin bổ sung thêm một số từ thông dụng nè

01: muôi
02: pi
03: bây
04: buôn
05: bram
06: 05 + 01: bram muôi
07: 05 + 02: bram pi
08: 05 + 03: bram bây
09: 05 + 04: bram buôn
10: dop
19: 10 + 05 + 04: dop bram buôn
24: 20+ 04: mophây buôn
68: 60 + 04: hooc xap bram bây
Số thứ tự them Ti trước số thường
Thứ 9: Tub ram buôn

THỜI GIAN:
Phút: nia ti
Giờ: môông
Sáng: p’rức
Trưa: Th’ngay
Chiều: I nghiet
Tối: Dup
Hôm qua: thngay minh
Ngày mai: xa ek
Ngày mốt: khan xa ek
Một nửa (50%): colas
100%: muoi roi phiak roi
5%: Bram phiak roi
1/ TỪ THÔNG DỤNG:
- Anh/Chị: boong - kẹo: x’ko crươp – Đường (ngọt): x’ko
- Anh trai: boong prô - Quần: khô
- Em (than mật): ôn - Đói: kh’lien – No: chxoet
- Em trai: pô ôn prô - Rượu: x’ra
- Cháu: Kmuôi - Đường phố: ph’lâu
- Thầy giáo: lôk kru - Nhà: phtia
- Chùa: vath - Thành phố: ti crung
- Chào (than mật): Xua xđây - Tỉnh: khet
- Cám ơn: O kun - Huyện, quê quán: s’rôk
- Vâng, dạ (nam): Bat (nữ): cha - Ấp: phum
- Xấu: akrô - Xa: xngai – Gần: chit
- Tốt: lò o - Trái cây: ph’le
- Đẹp: xa at - Cây: xơ
- Có: mien - Núi: Phnom
- Không: ot - Sông: tonle
- Được: ban - Rạch: stưng
- Không được: ot ban - Cầu: spiên
- Trai/gái: pro/srây - Cây dừa: đôông
- Chị gái: boo srây - Ngon lắm: xnganh nás (chrơn)
- Em gái: poôn srây - Đặc biệt: pi xês
- Con: Kôn - Mua: tinh
- Ông: lôk ta, lôk - Bán: lúa
- Bà: giây - Chủ tịch, giám đốc, trưởng: pro thiên
- Thêm: them tiêt - Phó: anu prothiên
- Bớt: thoi - Đầy: pênh – Cạn: riek
- Ngủ: đech
- Vui: xap bai
- Buồn: xaui
- Ghét: Kró
- Yêu: xro lanh
- Khó: nghiêt
- Ướt: xom
- Gọi: hao
- Tàu bay: kpan hơ
- Tàu bay: kpan hơ
- Tàu lửa: Kpan phlơng
- Lửa: phlơng
- Đau: xư
- Dép: xbec chơng
- Giấy: Kđa
- Báo: ka xet
- Sách: siêuphâu
- Cửa: th-via
- Khóc: dum
- Cười: xơ-ch
- Trâu: K’bây
- Vịt: tia
- Bò (con): cô
- Gà: mươn
- Heo: chrụ
- Tàu thủy: Kpan tưc
- Xe: lan
- Đất: đây
- Nước: tưc
- Bệnh:chum ngư
- Đầu: kphan
- Bụng: pua
- Chân: chơng
- Tay: đai
- Bột giặt: Xabu xmao
- Xà phòng: Xa bu
- Giặt: bos
- Yếu: xôi
- Mạnh: Kh’lăng
- Thừa: sol
- Thiếu: kh’va
- Xài tiền: chai lui
- Ớt: m’tês
- Hành: Khtưm
- Tỏi: khtumso
- Hữu nghị: mưt ra phiêp
- Ít: tic
- Nhiều: chrơn
- Thịt: xaach
- Nước trà đá: tưc te có
- Ăn: hơp, nhâm (dung cho trẻ con)
- Xi (súc vật)
- Sân vận động: cây la than
- Trường học: xa la riên - Lớp: thnắc
- Hát: chriêng – Múa: rươm
- Giường: krê – Bàn: tố - Ghế: cao ây
- Thẳng: tour’roong – Cong: muôi
- Đúng rồi: tour’râu hơi – Sai: ot tour’râu
- Đứng: xô
- Ngồi: cui

2/ CỤM TỪ THÔNG DỤNG:
- Chào: chum riệp xua
(cùng trang lứa: Xua xo đây)
- Anh chị có mạnh khỏe không?
(chào hỏi) Xoóc xbai tê boon?
- Cám ơn nhiều: O kunchrơn
- E bao nhiêu tuổi?: On adú pon man hơi?
- Xin lỗi ai: xôm tos, xôm a phây tos
- Anh tên gì?: Boong xmua ây?
- Tôi tên Hằng: Nhum sô muas Hang
- Tạm biệt: Xôm lia xân hơi
- Hân hạnh được gặp ông: xen xop bai chất đôi ban chuốp lôk
- Anh đi đâu vậy? (chơi, chợ, ăn cơm): Tâu nà boong? (tâu lêng, phxa, hơp bai)
- Anh yêu em: Boong xrolanh ôn
- Học lớp mấy?: riên thnăc tip on man?
- Giá bao nhiêu?: nit pôn man?
- Tính tiền: cướt lui
- Tôi đang học tiếng Khmer: Nhum com pung riên ní dây phia xa khome
- Ông dùng bia nhé?: lok pí xa xora bia nắ?

hehe đường nào cũng về la mã chỉ vậy cho nó nhanh  ;D

CỤ HAANH, dịch quá chuẫn. ;D

Đề nghị mấy thầy giáo thống nhất giáo trình, chưa gì thấy giáo trình phiên âm khác nhau. Kiểu này coi chừng bị "trúng kế" của mấy bác con cu bự hehe

Học chữ của thầy giáo Haanh em đảm bảo các cụ ăn no .... đòn ;D

Nếu bác nào từng ở K 3 năm, cho dù xa cách bao lâu chỉ cần đặt chân lên đất K là tự nhiên ngôn ngữ K nó tự tuôn trào ,nhất là từ Xum.

hehe bây giờ không biết sao chứ ngày xưa mình nói kiểu như vậy mế mai chạy theo ầm ầm  ;D

Sẩy, s'at là đủ cụ ạ. ;D

Nghe xong chia-chuôn sẽ cho thêm nhiều ... đồ nữa ! ;D ;D ;D

"Thầy" cho câu này mà giao tiếp thì thưa thầy "no đòn" Ha!ha!

Đây là một diễn đàn văn hóa,nên tôn trọng mọi người các bạn ạ.Có thể các bạn cho là mình chỉ nói tiếng K,nhưng xin lổi ở trong nầy CCB K cũng nhiều lắm.Tránh tình trạng để ai đó hiểu lầm những người lính chân chính ở chiến trường không hay.

hehe nếu nói vậy trong này chắc chỉ có mình bác là lính chân chính ở chiến trường thôi vì 99 % còn lại đều nói tục từ cán bộ đến lính . Ở đây là topic ôn lại tiếng K chứ không phải là diễn đàn văn hóa mà chắc bác cũng không hiểu văn hóa là cái giống gì nên mới dùng chữ sai chổ như vậy .

Bác vaxilép vô trang này để học tiếng Khmer, có cả phần phát âm và chữ viết. Cái này là chuẩn nhưng phải biết tiếng Anh và học từ từ. Còn muốn học cấp tốc thì theo lời chỉ dẫn của các CCB, tuy nhiên phát âm có thể lai VN nên coi chừng dân K. hiểu sai ý bác  ;D. Vaxilép muốn nhanh hay chậm thì tùy nhé.

http://www.bongthom.com/akonline/PhrasesPageEK.asp?Chapter=6 (http://www.bongthom.com/akonline/PhrasesPageEK.asp?Chapter=6)

hehe trang này phiên âm khó đọc quá . Đùa tí cho vui chứ cô vá sang NP hoặc nhờ chú hachivna làm thông ngôn hoặc dùng tiếng Việt , tiếng Anh là xong hết . Muốn làm oai với các em thì phải học các câu tán gái mà cái này thì trong sách không có dạy  ;D

 
  Có phải diển đàn văn hóa hay không thì anh em khác sẻ xác định.Riêng tôi nghỉ bất kỳ trang to pic nào trong diển đàn nầy cũng đều là văn hóa,không loại trừ.Ở đó,tất cả mọi người sẻ được quyền viết lên  bất kỳ cảm nghỉ nào của mình trên tinh thần tôn trong người khác.Tôi không bao giờ cho rằng  chỉ có mình là một CCB chân chính so với bất kỳ anh em nào khác,nhưng tôi vẩn tự hào với những gì mình đả làm.
   Vậy theo bạn thế nào là văn hóa,và ở đâu mới cần biểu hiện những ngôn từ văn hóa,không phải trên diễn đàn nầy.Xin lỗi,tôi ghê tởm những từ mà bạn gõ lên ,nó vừa thô tục mà lại vừa trân tráo,không đi liền với một người hay vỗ ngực về trình độ văn hóa của mình.Sao bạn lại có thể gộp chung anh em khác với bạn trong chuyện nầy được vậy,khi bạn cho rằng đến 99% người nói tục như bạn.Việc bạn không tôn trọng mọi người nầy,cho tôi thấy cái văn hóa tôn trọng mọi người của bạn như thế nào rồi,phải hỏi ý kiến mọi người trước khi phát biểu đi bạn,mà tôi mới chỉ thấy bạn phát biểu kiểu đó mà thôi.
   Nếu chỉ vì khẻ nhắc chung mà bạn phát biểu như thế,tôi cảm thấy không nên trao đổi với bạn làm gì cho thêm phiền.

@ducthao : hehe ngôn ngữ bản thân nó không có gì là ghê tởm , chỉ có những kẻ tâm tà , ngụy quân tử mới đáng ghê tởm bác ạ . Em thì ghê tởm  kẻ lúc nào cũng vỗ ngực ta đây là quân tử nhưng lại chỉa súng vào đầu hăm dọa người từng là đồng chí , đồng đội , đồng bào của mình để thể hiện quyền lực . Anh em cùng xa quê hương chiến đấu nơi đất khách quê người , dù tốt hay xấu cũng là máu đỏ da vàng vậy mà có kẻ vì chút danh vọng làm khó anh em thật đáng khinh
Em vẫn từng nói bác có vấn đề về đọc , hiểu nay lại phát hiện bác không dũng cảm nhìn vào sự thật thì thôi thà em nói với cái đầu gối của mình sướng hơn .
P/S người lính chân chính là người dám dũng cảm đối diện với sự thật , tốt xấu đều phơi bày thẳng ruột ngựa chứ không phải đẹp khoe xấu che , trắng thành đen - đen thành trắng  , đó là sự trân tráo chứ không phải là chân chính  ;D

Nhìn vào cái trang web của bác yta cho, tôi không hiểu cái mô tê gì cả. Tôi chỉ biết có tiếng Lào thôi. Nhưng mà topic này lại xảy ra cái chuyện không đâu rồi.

He đến nước này chắc phải nhờ mod binhyen1960 ra tay dọn dẹp chút đỉnh dùm đi cho nó lành ;D

He he đến giờ này em chưa học được từ gì, cơ mà nhờ các bác em đã phát hiện được âm mưu của lão thầy cãi hè hè..em đang suy nghĩ lấy lý do gì cho nó phù hợp để cho lão ấy leo cột điện, và thời gian bao lâu cũng đang cân nhắc :D (chắc kết tội âm mưu hãm hại thủ trưởng quá  8) )
- Cám ơn bác yta, em đã xem cái trang đấy, rất rành mạch nhưng có điều phiên âm sang tiếng Anh khá phức tạp, có khi học chuyền khẩu của các bác CCB hay hơn  ;)  :D

Mấy từ Khmer mà Lamlinh3/12/78 chỉ đó cũng giống như những từ tui hay xài hồi đó nên đọc tới là nhớ ra liền. Bảo tự nghĩ ra thì thua rồi vì lâu ngày không xài nhưng ai nhắc tới thì nhớ lại dễ dàng. Cách phiên âm cũng giống, chắc học từ chung trường, cùng 1 thứ tiếng địa phương ra quá. Chứ nhiều người khác phiên âm tui nhận không ra, không hiểu là thứ tiếng địa phương nào.

Cám ơn các bác đã nhiệt tình hướng dẫn, em là kết nhất cái bài của bác lamlinh đấy ạ  ;D

Hi hi vậy là mình có tr'ây chờ ơ phất sara hơi ( cá xông khói uống rượu rồi )

@haanh ! tự phê bình kiểm điểm đê,Ha ha ;D ;D ;D

hehe có công cuốn sổ tay phải chia em nữa nghe  ;D
@cô vá : hehe mấy lão bị em gài bẫy rồi , không tin tra tự điển đi  , không phải tự nhiên em gỏ thiếu chữ đâu ;D Bác có treo thì treo mấy lão đọc không kỹ suy diễn bậy bạ tội súi bậy thủ trưởng  ;D

Người ta nói : "Biết thêm một ngôn ngữ, hiểu thêm một dân tộc" các bác ạ ! Văn hóa quá đi chứ ! Mà ngôn ngữ lại là phuơng tiện biểu đạt nhạy cảm và hiệu quả nhất của văn hóa đấy ! Người ta còn nói : "Muốn xem một người có văn hóa hay không chỉ cần nghe người đó nói và xem người đó viết"  ;D ;D ;D
Chỉ là phiếm luận thôi, đừng quy kết tội em nhé các bác !  :D :o

hehe và cũng cần phải có khả năng đọc và hiểu người ta nói gì viết gì nữa bác ạ  ;D

  **************88
  Các bác chả nên tranh luận về những dòng chữ PHIÊN ÂM ấy làm gì .
  Ai đã từng ở chiến trường Campuchia thời đó cũng đều NGẦM HIỂU nội dung những câu đó chính xác là thế nào .
  Nhưng các bác không bắt bẻ được : câu PHIÊN ÂM  là VÔ NGHĨA . Nó không có tính chuẩn mực pháp lý , rành rành giấy trắng mực đen như mẫu tự gốc . Nên chả có giá trị bằng chứng gì  .
      "  Đuôi " là cái giống gì ?  :  Chẳng là cái gì cả   -  Lách luật mà đi rồi .

 Bác nào thích thì cứ nói " đuôi " vô tư đi . Những người dân K có CÁI TÂM TRONG SÁNG  sẽ chẳng hiểu và không thèm hiểu bạn muốn nói đến cái giống gì đâu . Có đứng giữa ngã tư đường phố KAM giờ tan sở mà hô : Đuôi ! Đuôi ! Đuôi ...thì cũng chẳng ai thèm để tâm đến ... .

hehe các bác đang chơi trò xa luân chiến à , tính biến chuyện vui thành chuyện đại sự à , anh hùng quá hé  ;D
hehe hiểu được như bác svai lo là tốt  ;D

   Duc thao thì chỉ muốn góp ý sợ nhiều người vào đọc có thể áp dụng không chuẩn gây ra sự hiểu lầm cho người nghe.Vậy mà không hiểu sao cứ bị lôi ra cái lý do đâu đâu để bị bêu rếu.Không dám nhìn sự thật tại sao lại dám viết ra hành động của mình.Súng nổ ,đạn bay thì ai muốn chứng tỏ cái gì chứ,hay phải bắt buộc làm như vậy vì mục đích chiến đấu của cả đ/v mình.Và thường sau một câu chuyện duc thao cũng có vài dòng tự kiểm bản thân mình,trên cương vị chỉ huy.
    Thôi thì cũng xin lỗi ae,tại mình mà làm ảnh hưởng đến câu chuyện của to pic,xin ae đừng tranh cải nửa làm gì.

    
    hì hì... hồi sáng thấy giáo án của haanh, tribeco cũng giật mình. Nhưng nghiệm lại, trình độ của lão thầy cãi này nhất định không thể hớ hênh hở lỗ tanh banh thế này ;D, rõ ràng có dụng ý ? Nay bác svailo đã he hé... chắc là trò nghịch của haanh kiểu như đố tục giảng thanh đây.

    Cảm ơn anh Tribeco,nhưng theo tôi nghĩ thì cũng khó giảng thanh.Ý kiến của tôi là hiệu quả sử dụng chứ không phải từ ngử đâu anh.Tiếng K dù có mất đi âm gió,người nghe vẩn có thể hiểu.

  @tribeco: hi, nếu như bác haanh gài mìn đố thanh giảng tục thì giớ bác ấy phải giải đáp, công bố đáp án và trao giải xếp hạng cho cả làng vui vẻ. Còn như ngược lại ( ai biết được, có khi thầy cãi cũng phạm sai lầm mà  ::)) đề nghị thủ trưởng cứ treo lên cho bác ấy giãy như thằn lằn đứt đuôi một lần cho tởn ;D

  @ducthao & phumrhut: hì, tribeco cũng ngờ ngợ vậy thôi chứ có giải được đâu, chắc phải chờ haanh làm 'tường trình' về cái bẫy của mình thôi  ::)


  @phumrhut: bác làm mình nhớ tới bài hát Con thằn lằn con_rất vui, thân tặng các bác CCB sắp tới có về K thăm chiến trường xưa có gan thì ngâm nga cho đỡ nhớ nhà  ;D:

Hai con thằn lằn con, đùa nhau cắn nhau đứt đuôi.
Cha thằn lằn buồn hiu, gọi chúng tới mới mắng cho.
Hai con thằn lằn con, đuôi thì to nhưng đã cụt rồi.
Ôi đau đớn quá trời, chúng khóc la tơi bời.

hehe cái bẫy của em bác svailo đã chỉ ra rồi bây giờ các bác muốn nâng quan điểm xử lý em thì cũng được thôi , để mod vào làm việc nhé  ;D
Gớm các bác làm em hãi quá .

Có binhyen1960 em đây bác H3 Hùng ơi. ;D

 Gửi các bác CCB một thời chiến đấu ở chiến trường K và đang tranh luận "ồn ào" về tiếng K!

 Nếu như nói về tiếng K học truyền khẩu hoặc sách vở thuộc loại vớ vẩn nhất trên VHM thì có lẽ BY tôi thuộc loại "lìu tìu" nhất, nếu như không muốn nói là gần như chẳng biết gì mấy ngoài mấy từ xã giao "lởm khởm" nhất. Tôi thiết nghĩ anh em khác chắc cũng học hành tiếng K kiểu truyền miệng hoặc sách vở do quân đội cấp ngày đó, nhưng có lẽ có nhiều điều kiện tiếp xúc với dân K hơn hoặc học hành chăm chỉ hơn tôi nên ngày hôm nay tiếng K của anh em còn lưu giữ được thật là giỏi (so với tôi thôi nhé).

 Nói thật giờ đây thấy anh em viết tiếng Việt phiên âm tiếng K thì BY tôi chẳng hiểu gì cả. (xấu hổ)

 Xin kể chuyện của chúng tôi: Ngày đó khoảng giữa năm 1980 chúng tôi hành quân trên đường đất, dân K gồm phụ nữ và người già cấy lúa dưới ruộng, lính thì vài câu tiếng K là tịt mít ngoài mấy từ truyền khẩu bậy bạ tán tỉnh và cả sống sượng:

- Ôn ơi! Sa lanh boòng tê? Mấy cô gái đang cấy lúa dưới ruộng đồng thanh trả lời: Sa lanh, sa lanh con tóp VN.

 Ngay tức khắc có một thằng tôi không nhớ là thằng nào ở đơn vị tôi nó nói luôn: (xin lỗi trước tất cả anh em)

- Sa lanh con tóp VN thì oi con tóp VN ch... tích.

 Cả hàng quân chúng tôi từ quan đến lính đều cười ầm lên và phụ nữ K kể cả bà già đang cấy dưới ruộng cũng cùng cười rất thoải mái. Tất nhiên ai cũng biết câu nói này chẳng hay ho gì. Nếu chúng ta mà nói câu này với phụ nữ VN chắc sẽ bị tát vỡ mồm mất.

 Chuyện haanh nếu có nói từ gì đó bậy bạ bằng tiếng K ngày đó thì cũng chẳng có gì ghê ghớm cả, lính thì thằng nào chẳng nói bậy hoặc văng bậy kể cả tiếng K và tiếng Việt, xin lỗi ngay đến E trưởng đơn vị tôi cũng nói bậy thành Thần, nhất là khi tuổi còn trẻ chưa ý thức được lúc đó nên nói bậy cũng là chuyện thường, chúng ta chiến đấu chết còn chẳng ngán thì chuyện nói bậy ai quan tâm lúc đó. Vì vậy cũng không phải vì thế mà đánh giá haanh sống không có văn hóa, nếu xét một cách xét nét quá như vậy thì tôi tin rằng sẽ không có một thằng lính nào hoàn hảo cả.

 Ducthao nói cũng không sai, xưa khác khi ta còn trẻ và trong hoàn cảnh chiến đấu lúc đó, giờ viết bài trên VHM nếu có nói gì sơ xuất bằng tiếng K sợ mọi người biết họ cười mình. Rất đúng, nên giữ lời nếu khi nào muốn nói bậy với nhau bằng tiếng K thì khi gặp mặt nhau, nói rồi lời nói gió bay còn lại chỉ là chuyện cười vui giữa chúng ta với nhau.

 Từ chuyện vui ôn lại tiếng K với nhau mà tính nâng quan điểm "treo cổ" nhau lên cho giãy đành đạch thì chẳng hay chút nào. Dù gì đó cũng là một chút chất lính ở K còn xót lại trong chúng ta.

 Mong anh em và các bạn kìm chế. ;D

 Thân ái.

 

 

 

 

         Hai ông này cứ gặp nhau là lên đạn rốp rốp,cũng hên là hồi đó hai ổng không ở chung đơn vị,chứ hai ổng mà ở trong C em thì giờ này chắc chỉ còn một ông thôi.Em đang ấp ủ dự định mở một topic mới và em xin mời hai ông làm khách mời danh dự,chắc chắn topic sẽ sôi động từ đầu đến cuối !Hì hì!

Hai ông này chênh nhau một thế hệ lính: bác ducthao đi lính 80 đến năm 85 đã lên tới chức đồn trưởng đồn Công an biên phòng cửa khẩu Poipet (đại đội trưởng), haanh thuộc thế hệ sau, đi lính 85 đến 89 theo đội hình quân tình nguyện Việt Nam rút quân về nước. Cũng có khả năng là hai ông này đã từng cùng nhau đi trên con đường rút quân đầy vinh quang và cảm động đó. Vậy mà cứ cua răng với nhau, hì.

Chuyến đi K vừa rồi tôi có hái được 4 trái săng m'chu , bác nào giỏi tiếng Khờ Me dịch dùm tôi bài thơ từ tiếng Việt sang tiếng Khờ Me tôi sẽ biếu các bác 1 trái, còn lại 3 trái đem về cho vợ nấu canh  ;) :D ;D bài thơ như sau :

 Cho tôi xin bác ái,
 
  Để tôi sống vị tha.
 
   Yêu thương là tất cả,

    Ngoài ra chẳng phù hoa.

Nào mời các bác, mại dô,mại dô...nhanh tay thì còn,chậm tay thì cũng còn đê.

Bác Vaxilép có tính in thành sách không? Nếu có thì anh em sẽ nghiêm túc cho ... Hehehe, cái vụ sách của Quân sử về BGTN tới đâu rồi? Hay là bác Vaxilép kèm thêm phần phụ lục tiếng K. (bằng C ngoại ngữ của lính) để khuyến mãi cho cuốn sách BGTN? Mình có thể nhờ Hachivna và Sapaco rao bán ở các công ty du lịch, thế nào cũng có nhiều thêm độc giả mua sách để trau dồi căn bản tiếng Khmer, sẵn đó coi chuyện của lính tình nguyện K. luôn không chừng  ;D? Một công đôi ba chuyện ...

Em xin phép nêu thực tế thế này, cái sự nói tục ở xã hội Campuchia là khá bình thường. Ngay tại công sở hoặc tiếp khách đôi khi bạn vẫn buột miệng Chuây (đàn ông), Chuây C'đit- C'đuôi (đàn bà), thậm chí trên truyền hình có cái chương trình như kiểu "Làng vui chơi, làng ca hát của ta" anh chàng MC và khán giả vẫn buột miệng văng tùm lum. Tất nhiên là tùy ngữ cảnh để vui vẻ với nhau là chính. Tóm lại là ở Campuchia sự nói tục vui vẻ, không xúc phạm nhau là bình thường (nhớ đừng chỉ tay vào mặt hoặ̣c đậ̣p tay lên đầu người khi nói chuyện là OK ;D).

Theo gợi ý của bác dathao, yta262 xin ôn lại tiếng K. qua tục ngữ và cũng vừa học túi khôn của người xưa. Mời các bác bổ sung và sửa chữa dùm nếu có sai sót nhé.

1.
Tiếng Khmer: "Som náp gioòng đây, s'rây gioòng brô"   
Dịch:            Mạ bén hơi đất, gái bén hơi trai.
Tương thích: "Gái bén hơi trai, như rau khoai bén hơi đạm"

2.
Tiếng Khmer: "Giót đúk krabu, lang lu khlá"
Dịch:            Dưới nước là cá sấu, trên mặt đất là cọp
Tương thích: "Tiến thoái lưỡng nan"

3.
Tiếng Khmer: "Miên khe, ph'lếch choong-kiêng"
Dịch:            Có trăng bỏ đèn
Tương thích: "Có trăng quên đèn"

4.
Tiếng Khmer: "Khất-khom liếp đẹc, cợt ban m'chun"                     
Dịch:
Tương thích: "Có công mài sắt có ngày nên kim"

5.
Tiếng Khmer: "Miên tứk miên t'rây"         
Dịch:           Có nước là có cá
Tương thích: "Như nước với cá"

6.
Tiếng Khmer: "Krô a-vây krô chô, kòm ót tê krô kùm nét"      
Dịch:           Nghèo không sao, chỉ sợ nghèo sáng kiến
Tương thích: ???

7.
Tiếng Khmer: "Kọt ko bay, mê-mai ko s'rây"      
Dịch:            Gạo sấy cũng là cơm, bà goá cũng là phụ nữ
Tương thích: Tắt đèn nhà ngói cũng như nhà tranh ?!?!!!

8.
Tiếng Khmer: "Kr'mum đun đâng m'đây, mê-mai đun đâng chét"
Dịch:            Hỏi cưới thiếu nữ thì hỏi mẹ, hỏi cưới bà goá thì hỏi trái tim
Tương thích: ???

9.
Tiếng Khmer: "Thuơ srâu tôn ktâu đây, chăng s'rây tôn ktâu chét"
Dịch:            Trồng lúa ngay khi thấy đất ấm, theo gái ngay khi thấy tim nóng
Tương thích: "Cưới vợ phải cưới liền tay, Chớ để lâu ngày lắm kẻ dèm pha"

10.
Tiếng Khmer: "Khơn đầm rây chúk thum, kom chúk tâm đầm rây"
Dịch:            Đừng thấy cứt voi lớn mà bắt chước "ể" như voi.
Tương thích: ???

***88

Đáng nễ ông Lục pệt 262 quá !

Dưng mà Lục pệt viết theo kiểu phiên âm như vậy em đọc chữ được chữ không, đọc một chữ xong ngồi "ngâm" thấy mê-mai luôn mà vẫn không "cứu" ra được thằng cu cái hĩm nào cả! Đành phải để dành tối về có thì giờ ngồi "tra tự điển" lại mới được ! Em nghĩ muốn học túi khôn của người thì phải học cho cạn túi mới được, mơ màng nữa chừng nó không khôn mà ngược lại thì "ngọp sruôn chiêng cọp" (chết sướng hơn chôn) ! ;D Lỡ ra đường bên K mà xổ một câu "tục" ngữ như ông thầy nào đó dạy thì ít nhất là được ăn "đồ" không hết, tiếp đến có thể là được ăn "no" ... không thấy đường về ;D :'( :'(

Hehe, sửa rồi, mêmây = mê-mai cho đúng phiên âm tiếng K. của bộ đội mình ...
Sắp "hết đạn" rồi Thai88 ơi, còn độ 20 viên nữa thôi, yta262 mong chờ các bác đóng góp thêm cho xôm tụ.

hehe bác không phải đánh nhau nên có thời gian rảnh để mà học tiếng K đến nơi đến chốn chứ bọn tụi thì không có điều kiện như bác nhưng được cái tụi tui nói ba rọi vậy mà dân K vẫn khoái , gái K vẫn thương chứ không như bác nghĩ . Bác ở K mà xem ra bác chẳng hiểu tí gì về dân K , vào đây đọc mà bác cũng chẳng sáng ra được chút nào .

Các bác ở K lập ra topic này ở mục Một thời máu và hoa thì được tính điểm, em Cùng nhau học tiếng Lào ở mục Quán nước... thì không được tính điểm. Tủi thân quá!

hehe tại vì bác không mở ở Máu và Hoa thì chịu thôi  ;D

Chum riệp sua lục thum lục tha ;D

***88
Ậy, ậy ! Ông bạn haanh hơi thiển cận rồi ! Chính vì ở K mà không hiểu dân K nên tôi mới bị đì đi học tiếng K để đánh giặc K đó chớ bản thân tôi đánh máy tiếng mẹ đẻ còn sai, học thêm tiếng K làm gì nếu không vì nhiệm vụ ? Quân ta đánh tụi Pốt ngoài rừng và cả Pốt trong dân đâu chỉ bằng súng đạn hay chỉ bằng những lời nói xàm không thôi !  ;D Còn nếu so sánh thời gian rảnh thì chưa chắc lính cơ quan có nhiều thời gian rảnh hơn lính bộ binh đâu !

@Bác yta262 : Tui không có chuyện đánh đấm để kể, có hành quân cũng chỉ bám đuôi bộ binh mà hóng hớt thôi ! Thấy bác gợi chuyện học thêm "túi khôn của người đời", tui có vài chữ còm học lóm được từ các đàn anh đánh giặc, viết lên trao đổi với bác cho "xôm tụ" đây ! Bi giờ cũng "chà hơi", chẳng mong lấy được bằng C ngoại ngữ hay đi tán bà giá, con gái K được nữa ! Chẳng qua có mấy cọng "mì tôm" bỏ lâu ngày mối ăn mọt gặm cũng uổng !  ;D

Mấy câu bác siu tầm được, tui ngâm cứu thêm được như vầy :

1.
(Đã bàn rồi !)

2.
Chưa hiểu hết vì đọc không hiểu được từ phiên âm, chỉ hiểu được:
Krabu = Cro-pư =    Cá sấu (Crocodile)
Khlá = Kh'la = Cọp (Tiger)
Lang = Lơn (?)  =   Lên
Lu = Lơ (?) = Trên / Bên trên / phía trên

3.
Tiếng Khmer: "Miên khe, ph'lếch choong-kiêng"
Miên      =   Có
Khe      =   Trăng / Ông trăng
Ph'lếch      =   Quên
Choong-kiêng   =   Đèn (thắp bằng dầu hoặc nhựa cây)

Dịch hoàn toàn giống câu tục ngữ của VN cả về từ và nghĩa: "Có trăng quên đèn"

4.
Tiếng Khmer: "Khất-khom liếp đẹc, cợt ban m'chun"  
Khất-khom   =   Gắng / Cố gắng / Ráng sức
Liếp / Chơ-mây     =   Mài / dũa
Đẹc / đẹc-cun   =   Cục sắt (Fe)
Cớt      =   Sinh ra (còn có nghĩa là lấy được)
Ban      =   Được
M'chun      =   Cây kim

Dịch: Ráng mài cục sắt sẽ được cây kim

Tương thích: "Có công mài sắt có ngày nên kim"

5.
Tiếng Khmer: "Miên tứk miên t'rây"        
Dịch:           Có nước là có cá
Tương thích:    "Như nước với cá"
      "Trời sinh voi trời sinh cỏ"
      "Tay làm hàm nhai"

6-Tiếng Khmer: "Krô a-vây krô chô, kòm ót tê krô kùm nét"      
Dịch:           Nghèo không sao, chỉ sợ nghèo sáng kiến
Tương thích: Chưa tìm ra

C'ro       =   Nghèo
A-vây / ây   =   Gì / Cái gì
Chô's      =   Kệ / Mặc kệ
Cùm      =   Đừng
Ót-tê      =   Không có
Cùm-nết      =   Sáng kiến / sáng tạo

Câu trên: "nghèo gì kệ nghèo, đừng nghèo sáng kiến"

Tương đồng:    Nghèo tiền nghèo bạc chẳng sao
      Nghèo ngu nghèo dốt trời cao cũng rầu !

7-Tiếng Khmer: "Kọt ko bay, mê-mai ko s'rây"      
Dịch:            Cơm khô cũng là cơm, bà goá cũng là đàn bà
Tương thích: Tắt đèn nhà ngói cũng như nhà tranh ?!?!!!

Câu này dân K họ nói như vầy :
"Bai cọ cò bai, mê-mai cò s'rây"
Bai      =   Cơm
Cọ      =   Nguội / Lạnh
Cò      =    Cũng / cũng là
Mê-mai      =    Bà góa / đàn bà giá
S'rây      =    Con gái / phụ nữ / đàn bà

Dịch : Cơm nguội cũng là cơm, bà giá cũng là đàn bà

Còn 1 đoạn kế tiếp nữa: "Cần-tuy ba-rai cò thơ-năm"
Cần-tuy      =   Cái đuôi (thú vật) / cái tàn (thuốc lá) / đoạn cuối cùng của một đồ vật
Ba-rai      =   Thuốc lá điếu
Thơ-năm      =   Thuốc (nói chung)
         + Thuốc hút    =    Thơ-năm chụa
         + Thuốc uống    =   Thơ-năm liếp

Dịch: Tàn thuốc lá cũng là thuốc

Tương đồng: Dầu hèn cũng thể, dầu bể cũng kêu cạch cạch !  ;D

8.
Tiếng Khmer: "Kr'mum đun đâng m'đây, mê-mai đun đâng chét"
Kr'mum = Cro-mum    (?)   =   Thiếu nữ
Đun-đâng      =   Đám hỏi / Đám nói
M'đây = M'đai   (?)   =   Mẹ
Chét = Chất (?)                =   Lòng dạ

Dịch:            Cưới gái tơ hỏi má, cưới bà giá hỏi lòng

Tương thích: Ra đường hỏi già, về nhà hỏi trẻ (?)  ;D

9.
"Thuơ srâu tôn ktâu đây, chăng s'rây tôn ktâu chét"
Chưa hiểu hết vì đọc không hiểu được từ phiên âm "Tôn, Ktâu", chỉ hiểu được các từ:

Thuơ         =   Làm
Srâu = S'râu      =   Lúa
Đây         =   Đất
S'rây         =   Con gái
Chăng = Choong (?)            =   Chăn dắt / theo đuổi
            + Choong cô = chăn bò
            + Tâu choong c'ro-bây = đi chăn trâu)
Chét = Chất (?)                =   Lòng dạ

Dịch:            Trồng lúa ngay khi thấy đất ấm, theo gái ngay khi thấy tim nóng

Tương thích: "Cưới vợ phải cưới liền tay, Chớ để lâu ngày lắm kẻ dèm pha"

10.
Tiếng Khmer: "Khơn đầm rây chúk, kom chúk tâm đầm rây"
Dịch:            Đừng thấy cứt voi lớn mà bắt chước "ể" như voi.
Khơi-nh      =   Thấy / Nhìn thấy
Đom-rây      =   Con voi (elephant)
Chu-ạch      =   Phóng uế / Ỉa
Cùm      =   Đừng
Tam      =   Theo / đi theo / làm theo

"Khơi-nh đom-rây chu-ạch, cùm chu-ạch tam đom-rây"
Dịch:   "Thấy voi ỉa, đừng ỉa theo voi"

Tương đồng: "Ếch muốn to bằng bò"

@Thai88: Hay quá ... Cám ơn bác rất nhiều, bác Thai88 rất thạo tiếng K. Đúng là yta262 quên rất nhiều, nhờ bác nhắc lại mới nhớ tiếng K. và tiếng Việt, yta262 khoái câu tương thích "trời sanh voi sanh cỏ" và "Nghèo tiền nghèo bạc chẳng sao". "ktâu đây" là ấm đất, "ktâu chất" là ấm lòng, phải không?!?!?  Ngày mai tiếp tục 10 câu nữa nhé. Sau cùng yta262 sẽ đúc kết lại hết vô 1 bài cho dễ tham khảo.

@Linh thong tin: theo như bác nói, như vậy thay vì yta262 "la phal" 10 câu một lúc, lẽ ra yta262 phải "tắc cú" hay "điểm xạ" câu một thì nhiều điểm hơn bác Linh thong tin nhỉ? À, mà nhiều điểm để làm gì mới được chứ?

Nhiều điểm thì chóng được lên sao các bác ạ. Cái thời bộ đội thật thì em mới có đến H3, bây giờ bộ đội giả thì em thấy em đã được lên đến Trung tá rồi. Nếu như có lương thì em sẽ khao hết các bác 1 tháng lương trung tá của em. Ha ha...

Đề phòng tiếng nước ngoài mỗi người phát âm một cách khác nhau. Người nói đúng, người nói tiếng bồi nên em phải đưa cả phần chữ Lào vào. Giá mà các bác đưa được cả phần chữ Khơ Me vào nữa thì đảm bảo các bác sẽ được bằng D tiếng Cam rồi đấy.

2 sao là kịch trần rồi bác Linh thong tin ơi, muốn hơn nữa thì phải được ace trong diễn đàn bầu cho.

Tiếp tục tục ngữ dân tộc Khmer nhé các bác:

11.
Tiếng Khmer: "Kh'liêng krai-na s'nganh, cro-lanh krai-na lò-o"
Dịch:             Đói cái gì cũng thấy ngon, thương cái gì cũng thấy tốt
Tương đồng:  "Thương ai thương cả lối đi, Ghét ai ghét cả tôn ti họ hàng"

12.
Tiếng Khmer: "Ch'ke prú min đèn khâm, ph'kua lòn-râm min đèn ph'liêng"
Dịch:             Chó suả không cắn, bão nhiều không mưa
Tương đồng:  Chó suả là chó không cắn.

13.
Tiếng Khmer: "Xư chơng thoát, xư moát sa-com"
Dịch:             Đau chân thì mập, đau miệng thì gầy
Tương đồng:  ?

14.
Tiếng Khmer: "Ché mốc pe-riêng, miên mốc pe-rốc"
Dịch:             Hiểu biết nhờ học, có cuả nhờ làm lụng
Tương đồng:  ?

15.
Tiếng Khmer: "Chất chia tê-vô-tót, mót chia tê-vô-ta"
Dịch:             Lòng dạ như quỷ, miệng nói ngọt ngào
Tương đồng:  "Khẩu phật tâm xà"
                     "Nam mô một bồ dao găm"
16.
Tiếng Khmer: "Giun stông tầm bất, giun s'rốc tầm brôi-tê" =
Dịch:             Theo sông thì phải uốn theo khúc, vô vùng khác phải theo tục lệ điạ phương
Tương đồng:  Nhập gia tùy tục, nhập giang tùy khúc

17.
Tiếng Khmer: "Khma cru kmiên brach nhá,  khma prờ-pun kmiên côn"
Dịch:           Không gần thầy không học hỏi, không gần vợ không có con
Tương đồng:  Không thầy đố mày làm nên

18.
Tiếng Khmer: "Kh'la cráp, còm tha kh'la sầmpia"
Dịch:             Cọp nằm yên đừng tưởng nó tùng phục mình
Tương đồng:  "Chớ thấy hùm ngủ vuốt râu, Tới khi hùm dậy đầu lâu không còn"

19.
Tiếng Khmer: "Liêng cút ăng miên chria, phâng tốp liêng cút kê" =
Dịch:             Chưa chùi sạch đít mình thì khoang chùi đít người khác
Tương đồng:  "Chân mình thì lấm mê mê, đi cầm bó đuốc mà rê chân người"

20.
Tiếng Khmer: "Cùm chua ma-ék, cùm chua pà-kai, cùm chua mà-đai, cùm chua prờ-pun."
Dịch:             Đừng tin mây, đừng tin sao, đừng tin mẹ, đừng tin vợ.
Tương đồng:  ?

Ngôn ngữ của 3 nước Đông Dương thấy giống nhau quá.

      Phần nhiều bộ đội ta ở K qua giao lưu với dân chỉ biết tiếng (hạnh phúc quá rồi còn gì ;)) chớ ít người biết chữ, nên bây giờ đưa chữ lên càng rối thêm; vấn đề là cần thống nhất cách phiên âm để sao cho phát âm tương đối giống tiếng K thì nhiều ae dễ nhớ ra. Cụ thể ở đây vì yta 262 nghiên cứu tiếng K qua tiếng anh, nên cũng viện dẫn cách phiên âm của họ do đó 1 số từ nghĩ hoài khg ra.
       Theo tôi, trước mắt cần thống nhất 1 số cách phiên âm (ae nào phát hiện thêm thì bổ sung), lấy luôn viện dẫn của yta262 làm ví dụ:
   1/ Đọc theo giọng Bắc - vd (13) "Xư chơng thoát, xư moát sà-com", 'thoát' và 'moát' đọc theo giọng Nam thì trớt quớt
   2/ Có tiếng cũng phải đọc theo giọng Nam mới đúng, mà làm vậy thì mâu thuẫn với điều 1, nên giải quyết bằng cách thêm 1 chữ nữa ở âm cần kéo dài - vd (14) "Chés môốc pì riên, miên môốc pì rôốc" (xin lỗi yta, tôi sửa luôn phiên âm), 'môốc' và 'rôốc' đọc giống như 'mốt' và 'rốt' giọng Nam
   3/ Thêm chữ 's' ở sau phiên âm để thể hiện âm gió, mà nếu thiếu thì khg giống lắm với cách phát âm của dân bản xứ, như vd trên 'ché' và 'chés'
   4/ Đặt dấu phẩy ( ' ) sau phụ âm đầu để thể hiện 1 tiếng đa âm - vd (20) "cùm chưa pà-kai" phiên âm là "cùm chưa ph' kai"

***88

Rất đồng tình với bác alik21. Thế nhưng, có lần tui hỏi anh P."đen" thì được ảnh cho biết là hầu như tiếng K không có giọng chuẩn (giống như VN mình lấy giọng Hà Nội / Vĩnh Phú làm giọng chuẩn; TQ lấy giọng Bắc Kinh làm giọng chuẩn,...), thành ra bộ đội mình ở gần dân vùng nào thì phát âm theo dân vùng đó các bác ạ ! Mà tiếng K phát âm rất khác nhau ở từng vùng, thậm chí 2 địa phương chỉ cách nhau chừng chục cây số phát âm đã khác nhau khá xa ! Anh em nào ở Xiêm Riệp nghe dân ở khu vực chợ phát âm rất giống dân TP Ph'num Pênh nhưng chỉ cần vào khu vực đền Ăng Kor (cách chợ XR khoảng 5Km) là nghe phát âm khác rồi ! Còn nếu đi thêm 10km nữa về phía Bắc đến phum Bà Đạ thì phát âm của dân ở đây đặc biệt khác, hoàn toàn không giống dân ở Ăng Kor hay chợ XR mà lại lai lai giống dân Bát Đom Boong !
Ví dụ :
- Hầu hết dân XR phát âm từ "bộ đội" là "coong tướp" nhưng dân chợ XR phát âm là "coong toáp", bộ đội ta thì cứ "con tóp" hoặc "công tóp" ! (nói chung vần "oa" được phát âm thành "ươ", tương tự "moát" thành "mướt" (miệng); "toát" thành "tướt" (đá); "boành-to boành toáp" thành "boành-to boành-tướp" (tiếp tục); "c'roap" thành "c'rướp" (viên/hòn/đạn); "ngoáp" thành "ngướp" (chết); "min-toan" thành "min-tươn" (chưa)...
- "Ph'liêng" (mưa), "ph'lơng" (lửa) dân ở phum Bà Đạ phát âm là "ph'liên", "ph'lơn" (cong lưỡi lên chạm hàm răng trên).
- "Tâu" (đi), dân Ph'num Pênh và một số nơi phát âm là "tư" và nói chung vần "âu" đều được phát âm thành "ư": vd: "ây-lâu ni" thành "ây-lư ni" (bây giờ đây), "âu" thành "ư" (cha), "nâu" thành "nư" (ở)...
- Vần "oa" có nơi phát âm thành "ưa". Vd: "Vóp-pa-thoa" (văn hóa) được phát âm là "Vóp-pa-thưa" ...
..... v.v và v.v ...
Nói chung là nhiều lắm và rất "nhiêu khê" ở đây không thể nói hết được !

@Bác yta262: Bác "đưa" thêm mấy câu cũng thú vị đó bác ạ ! ThaiE88 sẽ ráng "đẩy" theo bác cho vui ! Sẽ thử đưa thêm cả chữ Kh'mer theo font VNI-Cambodia vào luôn nhưng không biết trang web có hiển thị được nguyên tự Kh'mer không nữa ! Trên máy ThaiE88 có font VNI-Cambodia nên hiển thị được chữ K, chỉ e rằng những máy khác không có font này thì thua !

Thử cái xem sao:
GUn eGIy Rs|ajbg eTA !
Ôn ơi s'ro-lanh boong tâu !

Nếu phần chữ K hiển thị tốt trên máy các bác thì cho em biết để làm tới nhé ! ;D

Như bác ThaiE88 nói, khi nói "cám ơn nhiều", dân Khmer ở Siêm Riệp thì nói là "O-cun Ch'rờn", còn dân Khmer ở Phnom Pênh nói là "O-cun sển", người thì nói "đi chơi" là "tư lêng", kẻ nói "tâu lênh" ... Thôi thì các bác ráng học tiếng K. giọng Siêm Riệp, do bộ đội Miền Nam phiên âm ra theo giọng Bắc chuẩn Hà Nội / Vĩnh Phú đi nhé ... ;D Bởi vậy mới gọi là bằng C, chứ không là bằng A rồi.

Còn font chữ K. thì đành chịu, yta262 đọc ra là "súng em rẹt anh em ta"  gì đó chứ không ngọt ngào như "em ơi yêu anh đi" (Ôn ơi s'ro-lanh boong tâu) ;D

***88

Cám ơn bác yta262. Bởi vậy ThaiE88 mới gõ thử 1 câu để các bác test. Nếu máy các bác không hiển thị đươc font chữ tiếng K thì em thôi, khỏi uổng công cong lưng vừa dò phím vừa gõ, vì gõ chữ K trên bàn phím latin trong khi mình chưa quen cách đặt ký tự và bỏ dấu thì quả là mướt mồ hôi ! ;D

 Theo tôi tìm hiểu thì khi phát âm tiếng K theo vùng Siêm Riệp là chuẩn nhất, ít lai tạp như các vùng khác vì Kinh đô của Kampuchia là vùng Siêm Riệp mà. Còn ở Phnom-Pênh thì khi phát âm nó đã bị lai theo ''Chênh'' rồi vì vùng này xưa nó giống ở khu Chợ Lớn của VN, người Hoa khi phát âm tiếng Khmer phần nhiều toàn phun ra nước dải ( nước miếng ,nước bọt ) nhiều hơn tiếng thành ra nó bị trại hơi nhiều.

 Đang ở Siêm Riệp nghe-nói tiếng Khmer lơ quen rồi, đột ngột về Phnom-Pênh nói-nghe tiếng Khmer crom nhiều khi nói tiếng Việt còn dể hiểu và nhanh hơn nhiều.

***88

Bác lamlinh nói cũng có lý ! Thực ra anh em mình đa số "nằm vùng" ở các tỉnh phía Bắc của CPC (tức là vùng "lơ" - thượng) nên nghe giọng phát âm của người dân ở đây quen hơn. Ngược lại, những người ở các tỉnh phía Nam của CPC (tức là vùng "c'rôm" - hạ) lại cho rằng dân vùng thượng nói "cứng", khó nghe thậm chí nói không đúng !

Dân "lơ" :
Côn s'rây tâu ph'xa tinh t'rây (cô gái đi chợ mua cá)

Dân "c'rôm" :
Côn sẩy tư xả tin thẩy

Nếu đem so ngữ âm vùng miền với cách phát âm đánh vần theo chữ viết thì có lẽ vùng "lơ" phát âm chuẩn hơn.
Vd: từ s'rây (cô gái) được phát âm đánh vần theo chữ viết như sau:
So chơng rô - s'ro, đạ s'rắc ây - s'rây (đầu tiên là chữ "so", thêm chân "rô" thành "s'ro", bỏ thêm dấu "ây" thành "s'rây"), khác với "sẩy" !

Hơi "phê" phải không các bác !!! Thôi thì ở quen vùng nào nói theo vùng đó cho rồi ! Anh em ta nói tiếng K theo kiểu phiên âm theo giọng Nam hay giọng Bắc đều được cả. Hơn nữa vừa nói vừa xài tiger (tay quơ) nên dân K họ hiểu hết mà, đừng lo !  ;D

Tiếng Lào có font cài đặt được chữ Lào và có bàn phím ảo để gõ, không biết tiếng K có không?

Tiếng K có font chữ nhưng không có bàn phím bác ợ.

***88

Đúng vậy, tiếng K có font chữ (tôi đang sử dụng font VNI Cambodia để gõ tiếng K) nhưng bàn phím thì không, nên tôi phải dùng chính bàn phím 101 key chữ và số la-tinh (1, 2, 3 ... a, b, c ...) để gõ một cách hết sức khó khăn ! "Bàn phím" ở đây là nói về chương trình để gõ phím cho ra chữ K (thuật ngữ tin học gọi là "bộ gõ", tiếng Anh là keyboard driver) chứ không phải cái bàn phím phần cứng (keyboard). Giống như ta đang dùng chương trình Vietkey / Unikey / VNI ... hay một chương trình nào đó để gõ ra tiếng Việt có dấu đầy đủ với cách gõ telex / vni ... trên nền font chữ tiếng Việt (font Unicode / VNI / Vietware / ABC ... chẳng hạn).

Nghe đâu trên trang web của tỉnh Sóc Trăng có cung cấp "bộ gõ" tiếng K mà tôi chưa xem qua. Để rảnh rỗi vào down về dùng thử...

Đây là bàn phím ảo tiếng Lào, trong đó có mục chuyển đổi để gõ các thứ tiếng khác. Tôi đã chuyển sang tiếng Khơ Me nhưng không ra chữ.

http://gate2home.com/Khmer-Keyboard

    Nói Siemreap phát âm chuẩn để học theo thì em em rằng cũng kg hoàn toàn chính xác đâu a, kiểu như lấy giọng Huế để làm chuẩn thì thua rồi. Nhưng ý kiến cá nhân là thấy giọng Siem Reap phát âm có vẻ nhẹ nhàng hơn Phnom Penh
   Vừa rồi em tham gia lớp tập huấn có hai bạn Cam cũng là Lục Thum ở Apasara Authority (Cơ quan quản lý di sản Angkor và Siem Riep) cũng tham gia. Lúc đầu mọi giao tiếp bằng tiếng anh sau thân hơn em chêm vài câu Khmer, em bị sửa tè le  ;D ( chủ yếu là phát âm). Nhưng từ dạo chơi Khmer bồi ấy , các bạn Cam chơi thân hơn (Samaki mà lị) có vẻ hơi dè em và vài lần cũng dò hỏi thử em có biết tiếng Khmer nhiều không.

***88
@yta262 : Sợ bác chờ lâu nên tôi viết bài trao đổi với bác đây. Ngôn ngữ (nhất là tục ngữ) mà có ít thời gian "ngữa cứu" quá nên không thể chính xác và ý cũng không hay được. Bác xem tạm cho vui, học thêm được cái gì thì học nhé ! Tôi cũng sưu tầm được vài chục câu tục ngữ K, để rảnh rổi đưa lên các bác xem thêm (có mấy từ chưa tìm ra được, bác thông cảm !).

11.
Tiếng Khmer: "Kh'liêng krai-na s'nganh, cro-lanh krai-na lò-o"
Dịch:             Đói cái gì cũng thấy ngon, thương cái gì cũng thấy tốt
Tương đồng:  "Thương ai thương cả lối (đường) đi, Ghét ai ghét cả tôn ti (tông chi) họ hàng"

Viết lại " Kh'liêng c'rai na chh'nganh, s'ro-lanh c'rai na lò-o
Kh'liêng      =   Đói   
C'rai   (C'rey)   =   Vật / Đồ vật / Thứ (things)
Na         =   Nào
S'nganh (chh'nganh)   =   Ngon
C'ro-lanh (S'ro-lanh)   =   Thương / Yêu
Lò-o         =   Tốt
Dịch: Như trên
Tương đồng:
- Như trên
- Thương nhau trái ấu cũng tròn, ghét nhau bồ hòn cũng méo

12.
Tiếng Khmer: "Ch'ke prú min đèn khâm, ph'kua lòn-râm min đèn ph'liêng"
Dịch:             Chó suả không cắn, bão nhiều không mưa
Tương đồng:  Chó suả là chó không cắn.
Chh'ke      =    Con chó (dog)
Prú       =    Sủa
Min đel      =   Không / Chưa từng
         Min đel khơinh   = Chưa từng thấy
Khâm (khăm)   =   Cắn
Ph'kua      =   (Chưa tìm ra)
Lòn-râm      =   (Chưa tìm ra)
Ph'liêng      =   Mưa
Dịch: Như trên, có thể từ "bão nhiều" được dịch là "gió lắm"  (Chó sủa không cắn, gió lắm không mưa)
Tương đồng:
- Như trên
- Mưa không qua ngọ, gió chẳng qua mùi

13.
Tiếng Khmer: "Xư chơng thoát, xư moát sa-com"
Dịch:             Đau chân thì mập, đau miệng thì gầy
Tương đồng:  ?
Xư (Chh'ư)   =   Đau
Chơng      =   Chân
Thoát (Thơ-ất)   =   Mập
Moát (Mướt)   =   Miệng
Sa-com (S'côm)   =   Ốm / gầy
         S'côm lơn căm-pe = gầy quá chừng
Viết lại : Chh'ư chơng thơ-ất, chh'ư moát (mướt) s'côm
Dịch : Như trên
Tương đồng : Xa mỏi chân, gần mỏi miệng (?)

14.
Tiếng Khmer: "Ché mốc pe-riêng, miên mốc pe-rốc"
Dịch:             Hiểu biết nhờ học, có cuả nhờ làm lụng
Tương đồng:  ?
Che         =   Biết / Hiểu biết
Mốc (mô)         =   Đến / Về
Pe (pi)         =   Từ / Bởi
            Mô pi na?   = Đến từ đâu ?
Riêng (riên)      =   Học hành
Miên         =   Có  / Giàu có (nẹ miên = người giàu)
Rốc (Rô)         =   Tìm kiếm
Viết lại : Che mô pi riên, miên mô pi rôc
Dịch: Hiểu biết đến từ sự học, giàu có đến từ tìm kiếm
Tương đồng: Năng nhặt, chặt bị

15.
Tiếng Khmer: "Chất chia tê-vô-tót, mót chia tê-vô-ta"
Dịch:             Lòng dạ như quỷ, miệng nói ngọt ngào
Tương đồng:  "Khẩu phật tâm xà"
                     "Nam mô một bồ dao găm"
Chất         =   Lòng dạ
Chia         =   Là
Tê-vô-tót (Tê-vô-toát / Tê-vô-tướt)      =   Quỷ ma
Tê-vô-ta = Tê-vô-đa    (tiêu-đà)   =   Thần tiên
         Tê-vô-tha    = Truyện thần thoại
Dịch :   Lòng là quỷ, miệng là tiên
Tương đồng :
- Như trên
- Mặt người dạ thú

16.
Tiếng Khmer: "Giun stông tầm bất, giun s'rốc tầm brôi-tê" =
Dịch:             Theo sông thì phải uốn theo khúc, vô vùng khác phải theo tục lệ điạ phương
Tương đồng:  Nhập gia tùy tục, nhập (đáo) giang tùy khúc
Giun   (?) Chôl      =   Vào / Vô
Stông (s'tưng)      =   Sông / suối
Tầm (tam)      =   Theo
Bất (Bớc)         =   mở ra
S'rốc         =   Quê / xứ sở / huyện / quận
Brôi-tê (p'ro-tê)   =   Nước / Quốc gia
Viết lại : Chôl s'tưng tam bơc, chôl s'rốc tam p'ro-tê
Dịch: Vào sông theo chỗ mở, vào xứ theo quốc gia (?)
Tương đồng : Như trên

17.
Tiếng Khmer: "Khma cru kmiên brach nhá,  khma prờ-pun kmiên côn"
Dịch:           Không gần thầy không học hỏi, không gần vợ không có con
Tương đồng:  Không thầy đố mày làm nên
Khma (Kh'va)   =   Thiếu
Cru      =   Thầy dạy học
         Lục cru    = Thầy giáo
         Nẹ-cru   = Cô giáo
Brach-nha   =   Sự học hành
Prờ-pun (Pro-pun)   =   Vợ
Kmiên (kh'miên)   =   Không có
Côn      =   Con
Viết lại : Kh'va cru kh'miên b'rach-nha, kh'va pro-pun kh'miên côn
Dịch: Thiếu thầy không có học, thiếu vợ không có con
Tương đồng : như trên

18.
Tiếng Khmer: "Kh'la cráp, còm tha kh'la sầmpia"
Dịch:             Cọp nằm yên đừng tưởng nó tùng phục mình
Tương đồng:  "Chớ thấy hùm ngủ vuốt râu, Tới khi hùm dậy đầu lâu không còn"

Kh'la      =   Con cọp (tiger)
Crap       =   Nằm (yên)   Đếc crap = nằm ngủ yên
Còm (cùm)   =   Đừng
Tha      =   Nói / Kể
sầm-pia      =   Lạy, bái lạy
Viết lại : "Kh'la cráp, cùm tha kh'la sầm-pia"
Dịch : Cọp nằm đừng nói cọp lạy
Tương đồng :
- (Như trên)
- Cọp ngủ đừng tưởng cọp chết

19.
Tiếng Khmer: "Liêng cút ăng miên chria, phâng tốp liêng cút kê"
Dịch:             Chưa chùi sạch đít mình thì khoang chùi đít người khác
Tương đồng:  "Chân mình thì lấm mê mê, đi cầm bó đuốc mà rê chân người"
Liêng      =   Chùi / Rửa
Cút (t'kit)   =   Đít
Ăng (Êng)   =   Mình - Tâu te êng = đi một mình
Miên (trong câu này phải là Kh'miên mới đúng) =   Chưa / Chưa có / Không có
Chria      =   Sạch trơn
Phâng (Ph-âng)   =   Khoan đã / Hượm đã
Tốp (Toap /Tướp)   =   Vội vả / Nhanh
Kê       =   Người ta / Họ
Viết lại : Liêng t'kit êng kh'miên ch'ria, ph'âng toap liêng t'kit kê
Dịch : Như trên
Tương đồng : Như trên

20.
Tiếng Khmer: "Cùm chua ma-ék, cùm chua pà-kai, cùm chua mà-đai, cùm chua prờ-pun."
Dịch:             Đừng tin mây, đừng tin sao, đừng tin mẹ, đừng tin vợ.
Tương đồng:  ?
Cùm      =   Đừng
Chua (chưa)   =   Tin tưởng
Me-ék (Mịt / Mệch)=   Trời / Ông Trời
Pà-cai (P'cai)   =   Sao / Ngôi sao (P'cai lơ mệch = ngôi sao trên trời)
Mà-đai (M'đai)   =   Mẹ / Má
Prờ-pun (Pro-pun)   =   Vợ
Dịch : Như trên
Tương đồng : (Chưa tìm ra)

***(*)88
    Tiếng Khmer: "Cùm chua ma-ék, cùm chua pà-kai, cùm chua mà-đai, cùm chua prờ-pun."
     Dịch:  Đừng tin mây, đừng tin sao, đừng tin mẹ, đừng tin vợ.

     Cái câu này,em nghĩ chắc nó tương đương với câu "Đa nghi như Tào Tháo!" của Việt Nam mình đó anh!

"Chó sủa không cắn, gió lắm không mưa", vế sau thì mới nghe lần đầu chắc do bác ThaiE88 "thông thái" từ tuc ngữ K. ra, nghe rất hợp và xuôi tai. Yta262 còn vài câu nữa sẽ thêm vô sau, bác ThaiE88 bổ sung thêm cho dồi dào & thông thái, càng nhiều càng tốt. Còn câu "Cùm chua ma-ék, cùm chua pà-kai, cùm chua mà-đai, cùm chua prờ-pun." thì tiếng Việt mình hoàn toàn không có vì đụng chạm nhiều thứ dữ quá  ;D, yta262 chỉ nghe VN mình có câu "đừng chơi nhà thằng lé, đừng ghé nhà thằng lùn, đừng hùn với thằng mập, đừng gặp hoài thằng sún" thôi!

 Câu nầy nghĩa là sao ? Ytá ơi ! :
sho sho tằng chằng kes chằng kiêl . Khmau chằng los cò khmau đe .

 Thái 88 ơi ! ph'kua lòn-râm : có nghĩa là trời gầm ( sấm rền thì không mưa )

***88
Cám ơn bác Hai ! Hồi học thì không đến nơi đến chốn, lại bỏ hổng xài gần 30 năm, quên nhiều quá, lật sổ tay coi lại thì chỗ có chỗ không, "mối ăn" hơi bị nhiều, thành thử có chỗ khiếm khuyết vặn óc hoài nhớ không ra ! Đành đoán mò vậy ! Nhờ các bác bổ sung, nhắc lại cho em nhớ thật là hay !

@yta262: Ai đó đã từng nói "Biết thêm 1 ngôn ngữ, hiểu thêm 1 dân tộc". Dân K thật sự khó hiểu (cả về nhiều mặt). Không có dân tộc nào trên thế giới này xây dựng công trình đồ sộ như Ăng-Kor với hàng trăm nụ cười bí hiểm, mà lại có tới 4 mặt và không nụ cười nào giống nụ cười nào ! Khi ta vui, nhìn tượng cười như cũng vui với ta, khi ta buồn nhìn tượng cũng cười sầu theo ta, khi ta giận nhìn tượng cũng giận như ta, khi ta sỉn dường như tượng cũng cười sỉn như ta ! Quả là kỳ mà bí, rất khó hiểu ! Không biết các bác có nhận xét giống như tôi không ?

Cũng may hồi đó ở chung với anh Phương "đen" là người Việt gốc Kh'mer (Trà Vinh), được dịp tôi cũng ráng học thêm chút tiếng K, kể cả chữ viết, rồi tìm hiểu thêm thành ngữ, tục ngữ của họ những mong "hiểu thêm 1 dân tộc", nhưng thực sự thì chẳng hiểu thêm được nhiều lắm ! Tiếng K dễ học nói vì cấu trúc văn phạm ngữ pháp gần như tiếng Việt (chỉ cần học từ ráp vào thành câu theo kiểu nhiều gạch xây nên tường) nhưng học chữ viết thì cực kỳ khó ! Từ cách đặt ký tự nguyên âm, phụ âm, dấu, chân ... rồi chưa kể không ít từ có gốc pa-li viết như thường nhưng đọc thì khác ! Ngay chính người dân K nếu không được học thì không thể viết, nói và hiểu đúng các từ gốc pa-li được !

Tuy vậy, tìm hiểu thành ngữ tục ngữ của họ cũng thấy hay hay và biết thêm một chút về dân tộc khó hiểu này. ThaiE88 xin đưa lên một số câu thành ngữ, tục ngữ đã sưu tầm được để các bác mình chiêm nghiệm rồi bổ sung cho vui mà cũng để tìm cái hay của họ !

ThaiE88 sẽ post theo từng chủ đề :

1.Nói về lao động và quan hệ với thiên nhiên.

- Kh'tưm mơn tức, âu-lức mơn tuông
- Hành xem nước, dưa hấu xem dây.
- Tương đồng : Mưa không qua ngọ, gió chẳng qua mùi

- Kh'tưm thuơ ruông, nô-nôông thuơ t'rưng
- Hành làm giồng, mướp làm giàn.
- Tương đồng : Cha nào con nấy

- Đăm chi ruông kh'lay, đăm s'bây ruông vêng
- Trồng rau giồng ngắn, trông cải giồng dài.
- Tương đồng : Đi với Bụt mặc áo cà sa, đi với ma mặc áo giấy

- Đăm chom-ca t'râu che the, thuơ s're t'râu che mơn s'mau
- Trồng rẫy phải biết chăm sóc, làm ruộng phải biết xem cỏ.
- Tương đồng : Trồng trầu thì phải khai mương - Làm trai hai vợ phải thương cho đồng !

- Đăm âu-lức t'râu che chic rôt-nâu, đăm kh'tưm t'râu che đọ s'mau
- Trồng dưa hấu phải biết đào giồng, trồng hành phải biết nhổ cỏ.
- Tương đồng :

- Đây thum thuơ s're, đây túi đăm bon-le
- Đất lớn làm ruộng, đất nhỏ trồng rau.
- Tương đồng :
+ Lợi nuôi trâu nái, hại nuôi bồ câu (?)
+ Lợi làm trại, hại làm nhà (?)

- Thuơ s're oi mơn s'mau, túc đạ côn chau oi mơn châu son-tan
- Làm ruộng phải xem cỏ, cưới gả con cháu phải xem dòng họ.
- Tương đồng : Nuôi heo chọn nái, lấy gái chọn dòng

- Thuơ s're toan (tươn) k'tâu đây, thuơ à-vây toan (tươn) k'tâu chất
- Làm ruộng kịp ẩm đất, làm việc gì kịp ấm lòng (còn hứng thú).
- Tương đồng :

- Thuơ s're toan (tươn) miên ph'liêng, khom s'rec ch'riêng oi toan (tươn) chất choong.
- Làm ruộng kịp lúc có mưa, cố hát cho kịp lòng khao khát.
- Tương đồng :

- Thuơ s're nưng tức, thuơ sức nưng bai
- Làm ruộng nhờ nước đánh giặc nhờ cơm.
- Tương đồng : Người đẹp nhờ lụa, lúa tốt nhờ phân


- Thuơ s're ban s'râu, đăm om-pau ban s'co
- Làm ruộng được lúa, trồng mía được đường.
- Tương đồng :
+ Giữ chùa thì được ăn oản (chuối)
+ Trâu đen ăn cỏ, trâu đỏ ăn gà !

- Bơc c'tuông toan (tươn) t'râu kh'sol
- Giương buồm cho kịp gió
- Tương đồng : Một bước đi, ba bước chạy (?)

- Ph'liêng s're t'râu, c'tâu chom-ca lò-o
- Mưa ruộng trúng, nắng rẫy tốt.
- Tương đồng : Nắng tốt dưa, mưa tốt lúa

- Mơm thum bec ruông
- Củ to nứt giồng.
- Tương đồng : Tham thì thâm

***88
Câu này bác Hai viết theo phiên âm tiếng Việt nên có mấy từ ThaiE88 không biết hiểu như vầy có đúng không :
Sho Sho = Trắng / Trăng trắng (từ kép lấp láy)
Tằng (teng ?) = Cả / Mọi (Teng o = tất cả)
Chằng kes = (chưa hiểu)
Chằng kiêl (choong-kiêng ?) = Đèn / Đèn dầu
Kh'mau = Đen (màu)
Chằng los (chăm-lo) = Đuốc (*)
Cò = Cũng
Đe (Đel) = Mà

Dịch chưa hết: Trăng trắng cả .... cả đèn. Đen đuốc cũng đen mà (?)
 ??? ;D
____________________
(*) Một loại đuốc thông dụng ở K, nhà nào cũng có, làm bằng lá khô tẩm nhựa cây dầu quấn lại cỡ cườm tay. Hồi đó cứ ban đêm mà nghe tiếng súng Pốt tập kích ta là nhà nào nhà nấy đều đốt cây chằm-lo này cắm ra trước cửa, như để làm ám hiệu cho Pốt biết đây là nhà dân, đừng bắn vào !

      Câu này theo tôi là có ý nói về các bộ phận trên cơ thể người, có thể cả câu như thế này: "so   so tèng choòng kés choòng kiêl - kh'mau   kh'mau tèng choòng lós cò kh'mau đae". Ở đây 'choòng kés choòng kiêl' là từ láy chỉ phần thân thể trên thắt lưng ví như eo lưng, tôi khg hiểu nghĩa từ 'choòng lós', nên nghĩa cả câu có thể tạm dịch "trắng thì trắng cả  lưng eo - đen thì đen cả ...... cũng đen". Các bác xem điền bộ phận nào vô chổ trống cho hợp tình hợp cảnh đi :o

Vừa rồi xem tivi, có chương trình phỏng vấn Nhạc sỉ Nguyễn Ánh 9 ,có Ca sỉ hát bài hát mang tựa đề "Không" , bổng nhớ lại hồi những năm 80 ,ở K trong đại đội tôi có anh ytá dịch bài hát này từ tiếng Việt sang tiếng K lại có đờn ghita đi ra dân hát dụ các :on" các "mại mai" trố mắt nhìn các lính nhà ta Nếu có bác nào ngoại ngữ K đủ đi "Xom" thì cũng hát bài này bằng tiếng K ( ót ót on xa lành on xa lành bong tê ) ( không không tôi tôi không còn yêu em nữa em ơi ) tôi chỉ nhớ có vậy thôi .Nếu bác Lạc ( Tròn ba năm lính ) có thể dịch hết bài ,và cả đờn ghi ta nữa thì nhất 

hồi ở kam tôi có nghe bài hát "ngày mai anh lên đường bắng tiếng K bài này tôi không nhớ ai đã dịch tôi chỉ nhớ thế này 'đôi ph'ca kh'lava rông chăm, ph' lieng kho dol ót so ro pon.....còn nữa mà quên hết rồi, bác nào nhớ bài này dịch giúp dùm.

ANh còn nhớ phiên âm bài hát" Sro Em Khiêu Chây" hôn? Ngay xưa tui thuộc bài này mà bây giờ quên hết trơn..

    Câu này theo tôi là có ý nói về các bộ phận trên cơ thể người, có thể cả câu như thế này: "so   so tèng choòng kés choòng kiêl - kh'mau   kh'mau tèng choòng lós cò kh'mau đae". Ở đây 'choòng kés choòng kiêl' là từ láy chỉ phần thân thể trên thắt lưng ví như eo lưng, tôi khg hiểu nghĩa từ 'choòng lós', nên nghĩa cả câu có thể tạm dịch "trắng thì trắng cả  lưng eo - đen thì đen cả ...... cũng đen". Các bác xem điền bộ phận nào vô chổ trống cho hợp tình hợp cảnh đi Shocked

 Bạn ALIK dịch đúng đấy  :
 chằng kes ; là phần hai bên sườn của cơ thể con người , dân K thường hát bài " ...còm lênh chắc chòng ke ... " . Còn chằng kiêl : là phần bẹn của cơ thể .
 Chằng lọs là : cái cốt , cái lõi và cã cây đuốc cũng gọi là chằng lọs . Ở đây dịch là cái lõi đúng hơn .
 Đây có nghĩa là câu nói bóng gió vừa tục vừa thanh : " Cô nào trắng thì khắp ngóc ngách của cơ thể chỗ nào cũng trắng . Còn anh nào đen thì cho đến cái lõi ( cái cuống ) cũng đen . Người nào sung sướng thì đâu cũng sướng . Anh nào khổ thì đi đâu cũng khổ ....
 

***88
Công nhận cả bác Alik và Um Ti Pi S're (bác Hai Ruộng) đều hay quá ! ThaiE88 tui lục lọi trí nhớ rồi moi cuốn "tự điển tự biên" hồi còn ở bển ra tra mà chưa ăn thua ! Tìm được từ "choong kes" dịch tiếng Việt là cái hông / khu vực thắt lưng (choong kes khô = lưng quần ; choong kes ph'num = sườn núi) nhưng còn từ "choong kiêl" thì chịu ... tịt ! Từ "choong los" tra tự điển tự biên thấy nó được viết là "chum los" có nghĩa là cây đuốc còn nghĩa khác theo bác Hai là "cái lõi" thị em cũng ... chịu thua luôn ! Nhưng mà qua ý kiến của 2 bác thì câu này đã dần sáng nghĩa ra rồi ! Theo ThaiE88 thì mình có thể diễn nôm như sau:

Trắng thì trắng cả lưng eo
Đen thì đến cả "lõi đèo" cũng đen !

hoặc là :

Trắng thì trắng cả eo lưng
Đen thì đến cả "củ nần" cũng đen !

Được không các bác !
Ha ha ha !!! ...
;D ;D ;D

Người nào sung sướng thì đâu cũng sướng . Anh nào khổ thì đi đâu cũng khổ ....  

Thảo nào cụ Nguyễn Du đã phán một câu xanh rờn trong Kiều:

Bắt phong trần phải phong trần
Cho thanh cao mới được phần thanh cao !

Giữa năm 1979, yta262 đã từng nghe dân K. mở băng cassette hát bài "Không" của Nguyễn Ánh 9 rồi, dân K. gọi bài này là "Tê! Tê!".
"Không Không, em không còn ..." mà dịch là "Ót Ót ôn sra-lanh ..." ("Không không em yêu anh ...") thì các memai không hiểu nên trố mắt là phải rồi. Mời bác Tran Hoa nghe bài "Tê Tê" tiếng K. ở đây:

http://www.youtube.com/watch?v=gi_OUA2S9tU

***88
ThaiE88 xin chép lại lời Karaoke của bài hát các bác xem nhé !

Lời Karaoke:

Tê, tê ! Kh'nhum sốp s'nê boong tiết hơi !
Tê, tê ! Kh'nhum sốp s'nê boong tiết hơi !
Tê, tê ! Kh'nhum sốp s'nê Kh'nhum sốp s'nê boong tiết hơi, boong ơi ....
S'nê dơng p're so chia kh'mau
S'nê dơng t'râu ke chec ph'lâu
S'nê dơng boong cum s'rec hau
Chiết ni huas hơi na boong ...
Boong ơi bom-phlêch ôn tâu
Boong ơi riếp-ca cho tâu
Ôn sư ruas nâu m'nẹ êng
S'nê dơng xôm chup chiết c'roi
Tê, tê ! Boong sốp s'nê boong sốp s'nê kh'nhum tiết tâu !
Tê, tê ! Boong sốp s'nê boong sốp s'nê kh'nhum tiết tâu !
Tê, tê ! Kh'nhum sốp s'nê Kh'nhum sốp s'nê boong tiết hơi boong ơi ...

(Lặp lại ...)

S'nê dơng p're so chia kh'mau
S'nê dơng t'râu ke chec ph'lâu
S'nê dơng boong cum s'rec hau
Chiết ni huas hơi na boong ...
Boong ơi bom-phlêch ôn tâu
Boong ơi riếp-ca cho tâu
Ôn sư ruas nâu m'nẹ êng
S'nê dơng xôm chup chiết c'roi
Tê, tê ! Boong sốp s'nê boong sốp s'nê kh'nhum tiết tâu !
Tê, tê ! Boong sốp s'nê boong sốp s'nê kh'nhum tiết tâu !
Tê, tê ! Kh'nhum sốp s'nê Kh'nhum sốp s'nê boong tiết hơi boong ơi ...

Dịch lời Karaoke:

Không ! Không ! Tôi hết yêu anh nữa rồi
Không ! Không ! Tôi hết yêu anh nữa rồi
Không ! Không ! Tôi hết yêu, tôi hết yêu anh nữa rồi anh ơi !
Tình mình đổi trắng thành đen
Tình mình đã phải chia đường
Tình mình anh đừng nói nữa
Kiếp này lỡ rồi nha anh ...
Anh ơi quên em đi
Anh ơi về lấy vợ đi cho
Em đau sống còn một mình
Tình mình xin gặp kiếp sau
Không, không ! Anh đừng yêu, anh đừng yêu tôi nữa đi !
Không, không ! Anh đừng yêu, anh đừng yêu tôi nữa đi !
Không, không ! Tôi hết yêu, tôi hết yêu anh nữa rồi, anh ơi ...

Thiệt đúng ý mình quá, học tiếng K. qua bài hát cũng là một cái hay. Yta262 chép lại bài này và bài gốc tiếng Việt để các bác đối chứng (đã sửa lại như góp ý của bác ThaiE88). Các bác sang K. thăm chiến trường xưa có thể dùng bài này giao lưu với dân chúng chắc họ thích lắm. Bác ThaiE88 ơi, bác có bài "S'vai Chanti" chép cho anh em bản đúng nhé, yta262 xem video anh em họp mặt ưa hát bản này nhưng so với nhạc Karaoke thấy hình như rượu hát hay sao đó, nghe tưng tức trong ký ức đẹp của mình!

Đây là bản nhạc ( Không ! ) do Elvis Phương trình bày mời các bác nghe thử . tôi đọc lời dịch thấy không sát lời cho lắm
http://www.youtube.com/watch?v=1K3bRlAGdGw
Mời các bác click vào đây nghe thử

***88
Cám ơn bác Tran Hoa đã đưa lên bài hát "Không!" của Nguyễn Ánh 9. Bài hát này được dịch ra rất nhiều thứ tiếng và được nhiều nước hát. Trong đó, người Nhật sau rất nhiều năm sử dụng bài hát này đã tìm đến Nguyễn Ánh 9 và trả tiền tác giả cho nhạc sĩ.

ThaiE88 chỉ dịch nghĩa "đen" của lời bài hát tiếng K theo các dòng chữ Karaoke trên màn hình đoạn clip do bác yta262 đưa lên thôi bác Tran Hoa ạ!  ;D

***88
ThaiE88 chép lại lời Karaoke bài "S'vai Chăn Ti" gửi bác yta262 và các bác thưởng thức. Không biết đây có phải là bản gốc không nhưng nghe rất giống bài hát khi còn ở K ThaiE88 đã được nghe các b'ro, s'rây vừa ca vừa nhảy rom vuông với nhau. Hồi đó học từ anh Phương, từ các ôn s'rây và chia-chuôn nơi đóng quân rất nhiều bài hát như : "Ph'ca l'hong" (Hoa đu đủ), "Mun-khi mun-khi" (không biết dịch nghĩa là cái gì?), "Xe phai tâu" (Ngựa phi đi), "Dụp manh nhô-nhưm đạ boong" (Đêm qua cười với anh), "Xa-ri ka-keo" (Ơi con chim sáo), "Lớc đay sầm-pia" (Chắp tay lạy), "Ọp o sa tô" (Hát chào mừng thắng lợi), "Nức khơinh teng o" (Nhớ hết cả), v.v... nhiều lắm ! Nhưng đã quên hơn 70% rồi (10 bài còn nhớ chừng 3 mà không đầy đủ) ! Có nhiều bài còn nhớ lời K những không biết phải dịch như thế nào nữa ! Để từ từ ThaiE88 moi óc ráng nhớ lại rồi chép lên góp vui với các bác nhé !

(Bản nam ca):
http://www.youtube.com/watch?v=1HcRdoaCdS0

Ô s'vai chăn-ti nia-ri ôn ơi bec mê sa kha
Ô s'vai chăn-ti nia-ri ôn ơi bec mê sa kha
Bonh os tê-vô-đa brach na oi ban chup s'rây th'lay
Bonh os tê-vô-đa brach na oi ban chup s'rây th'lay
Sách so sen som c'ro-mum ôn ơi cum al miên th'mây
Sách so sen som c'ro-mum ôn ơi cum al miên th'mây
Chât boong sop th'ngay choong ban rup s'rây chia cu via s'na
Chât boong sop th'ngay choong ban rup s'rây chia cu via s'na

Ô s'vai chăn-ti nia-ri ôn ơi bec mê sa kha
Ô s'vai chăn-ti nia-ri ôn ơi bec mê sa kha
Bonh os tê-vô-đa brach na oi ban chup s'rây th'lay
Bonh os tê-vô-đa brach na oi ban chup s'rây th'lay
Sách so sen som c'ro-mum ôn ơi cum al miên th'mây
Sách so sen som c'ro-mum ôn ơi cum al miên th'mây
Chât boong sop th'ngay choong ban rup s'rây chia cu via s'na
Chât boong sop th'ngay choong ban rup s'rây chia cu via s'na

Sách so sen som c'ro-mum ôn ơi cum al miên th'mây
Sách so sen som c'ro-mum ôn ơi cum al miên th'mây
Chât boong sop th'ngay choong ban rup s'rây chia cu via s'na
Chât boong sop th'ngay choong ban rup s'rây chia cu via s'na

Ô s'vai chăn-ti nia-ri ôn ơi bec mê sa kha
Ô s'vai chăn-ti nia-ri ôn ơi bec mê sa kha
Bonh os tê-vô-đa brach na oi ban chup s'rây th'lay
Bonh os tê-vô-đa brach na oi ban chup s'rây th'lay
Sách so sen som c'ro-mum ôn ơi cum al miên th'mây
Sách so sen som c'ro-mum ôn ơi cum al miên th'mây
Chât boong sop th'ngay choong ban rup s'rây chia cu via s'na
Chât boong sop th'ngay choong ban rup s'rây chia cu via s'na

http://www.youtube.com/watch?v=2ssXx9gDN7s

Bản nữ ca tương tự như bản nam ca chỉ thay đổi từ "nia-ry" (em gái) thành "nes-bro" (anh trai), "s'rây" (con gái) thành "b'ro" (con trai), "boong" (anh) thành "ôn" (em) và câu "sách so sen som" thành "sach so riêng som" (ThaiE88 chưa hiểu câu này).

@yta262: Trong bài hát "Không!", ở trang 2, cuối dòng nhạc thứ 3, dòng nhạc thứ 4 và 5, câu :

"Tê ! Tê ! Boong sốp s'nê boong sốp s'nê boong tiết hơi !"

phải sửa lại là :

"Tê ! Tê ! Boong sốp s'nê boong sốp s'nê ôn tiết tâu !"

mới đúng bác ạ !

@Tran Hoa: Bác ThaiE88 nói đúng, mình học tiếng K. qua bài hát mà, thành ra bác ThaiE88 dịch lại theo đúng nghĩa đen lời của tiếng K. để anh em mình học tiếng K. luôn thể ca chơi cho vui, vừa chơi vừa học nó mới mau vô  ;D. Còn lời tiếng Việt của Nguyễn Ánh 9 thì yta252 đã chép "nguyên con" và chêm tiếng K. bên dưới để dối chiếu rồi, bản nhạc có kèm hợp âm do chính nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 ghi cho dàn nhạc nhẹ (organ trống guitar).

@ThaiE88: Hay quá, đã trót thì cho nó trét luôn bác ThaiE88 ơi, bác đã cố công đăng bài S'vai Chanti tiếng K. rồi, bà xã mình nghe biểu dịch ra tiếng Việt yta262 còn nhớ chữ được chữ không, nhờ bác ThaiE88 dịch trọn bài dùm nhe, đa tạ đa tạ.

Bài "Không (Tê)" yta262 sẽ sửa lại rồi upload lên sau nhé, cám ơn bác chỉ lỗi bài nhạc dùm.

Giúp trí mhớ bác ThaiE88 bài "Ph'ka L'Hông" (Hoa Đu Đủ):
http://www.youtube.com/watch?v=8oM76B5GWG4

Xa-ri-Ka Keo Ơi (Hỡi Con Chim Sáo):
http://www.youtube.com/watch?v=oL-ylIqv0IA
http://www.youtube.com/watch?v=7Rii9-mb8nE

Nức Khơinh Tằng O (Nhớ Tất Cả):
http://www.youtube.com/watch?v=akArQE27sKs

***88

Ôi! Bác yta262 "túc teng m'khơ-leng" (ém cả kho) nhạc K ! Điệu này ThaiE88 tui phải dùng ma-ni-ven quay tay lại cho cái máy nhớ 30 năm không xài tới nó chạy ! Chắc là ì ạch lắm mà cũng muốn ... lùng bùng lỗ tai đây ! Từ từ bác nhé !  ;D :'(

Dịch nghĩa từ ngữ trong lời bài hát "S'vai Chăn Ti":

Svai chăn ti = Quả điều (đào lộn hột)
Nia-ri = Con gái / Phụ nữ
Ôn = Em
Bec = Bẻ
Mê = Mẹ / Trưởng / Chính
Sa-kha = Nhánh / Cành / Chi nhánh
Bonh = Cúng bái
Os = Hết cả / Hết thảy
Tê-vô-đa = Thần tiên / Thần thánh
B'rach-na = Mong ước / Ước nguyện
Oi = Cho
Ban = Được
Chup = Gặp
S'rây = Con gái
Th'lay = Đắt giá
Sách = Thịt
So = Trắng
Sen = Cúng / Cúng giỗ
Som = Xứng (Som c'nia = Xứng với nhau) / Cái nĩa / Bánh tét (Num Som = Bánh tét) / Tập dượt
C'ro-mum = Con gái / Thanh nữ
Cum = Đừng
Al = (chưa tìm ra, chỉ nhớ hình như Al = Sua = Hỏi, chẳng biết có đúng không nữa !)
Miên = Có
Th'mây =  Mới
Chất = Lòng dạ
Boong = Anh
Sop Th'ngay = Hiện nay
Choong = Muốn / Mong muốn
Rup = Hòa vào (Rup ruôm = Hòa chung)
Chia = Là
Cu (Cua) = Bởi (Cua oi s'đai = Bởi vì)
Via s'na = Số mệnh

Lời bài hát này nếu dịch sát theo nghĩa đen thì rất buồn cười ! Hơn nữa 1 số từ có nhiều nghĩa nên thực tình tui cũng không biết dịch ra làm sao, đành giải nghĩa từ lên đây cho các bác tham khảo rồi .... tự dịch cũng được !

Nếu dịch theo nghĩa đen từng từ thì như vầy:

Ô trái điều, em gái ơi bẻ cái nhánh chính
Cúng hết thần thánh mong ước cho được gặp người con gái đắt giá (!)
Thịt trắng cúng bánh tét xin em gái ơi đừng hỏi có mới
Lòng anh hiện nay muốn được hòa cùng em gái bởi số mệnh
 ??? ??? ??? ;D

Yta262 sẽ khoe bài Svai Chanty với bà xã và bạn bè người Khmer  ;D. ThaiE88 ơi, yta262 nói là trót cho nó trét luôn mà. Khi trước đi hướng đạo VN, không biết bác Kon Tiahiên và bác Sapaco còn nhớ bài "U-Ni U-ni U-ní Hoa Kỳ, Ya Ya Ya Giấp Pi Ya Yà Ya" và bài "Dập Bi Da, Da, Da, Dập Bi Da" (ai không hiểu tưởng ca tầm bậy tầm bạ  ;D) ... Lúc trước cứ tưởng đây là dân ca của Mỹ, ai ngờ sang làm nghĩa vụ bên K. thì mới vỡ lỡ ra đây là 2 bài này có nguồn gốc Ấn Độ, âm điệu bài ca hướng đạo thứ hai lại có gốc của bài mà dân K. rất thích trong các buổi múa râm-vông "A Rap Pi Ya" như vầy:

http://www.youtube.com/watch?v=FQ1uDk5lmpo

cám ơn bác yta1 262 đã cho tôi nhớ lại rất nhiều kỷ niệm bên đất k,mấy bài hát này giờ nghe lại rất hay hình như bài "nuk khol teng ok"do k kiều sáng tác ở nước ngoài thì phải, hồi tôi có gặp đoàn văn công tỉnh Battambang,họ cho tôi 1 cuốn băng trong đó có bài này và nhiều bài nữa hay lắm để tôi hỏi lại mấy thằng bạn xem nó còn nhớ không? rất tiếc là chúng tôi đã bỏ lại sau lưng tất cả những kỷ niệm những cái nét độc đáo của âm nhạc dân gian k hay nói đúng hơn là cố tình quên ,để bây giờ nuối tiếc cũng chẳng còn gì, đến tựa bài hát cũng chẳng nhớ ,may sao nhờ có bác nhắc lại khiến cho tôi thấy kỷ niệm bên đất bạn năm xưa thật đẹp và thật lãng mạn.Xin cảm ơn bác rất nhiều.

Lời bài Svai chan ti theo clip mới này có khác xưa!

Câu mới: "Sách so sen som c'ro-mum ôn ơi cum al miên th'mây"
Câu này xưa hát là:
Săn sô, săn sô, cro mum ôn ơi, cùm a dô pro đây
Nghĩa là: đợi đã, đợi đã em ơi đừng vội lấy chồng
Câu tiếp là: Chằm boong thơ... (quên mất rồi), nghĩa là chờ anh làm...

Từ "ku" trong bài nghĩa là một đôi: chia (là) ku (một đôi)
 ;)

***88
Bác dksaigon đúng đó. "Ku" còn có nghĩa là một đôi / một cặp. Cho nên câu cuối:

"Chất boong sop th'ngay choong ban rup s'rây chia ku via s'na"

Có thể dịch là:

Lòng anh bây giờ mong được hòa cùng em thành đôi duyên phận

Nghe có lý hơn !  ;D

Thực ra thì không biết lời bài "gốc" nó như thế nào vì hồi ở K nghe dân mỗi vùng hát lời đều khác nhau (nhưng ý nói chung vẫn không khác nhau lắm). Lại thêm chú đội ta "chế" thêm rất nhiều lời để vừa hát vừa trêu ghẹo các ôn s'rây, c'ro-mum thành ra "vạn sao tiêu bổn" luôn !  ;D

  Thái 88 Thích nghe bài hát F"ka lahong . Vậ là khi còn ở bên K Thái 88 đã từng fđach fka la hong knong prey rồi , thành thật khai báo đi ! ha ! ha !
  . Lúc đóng quân ở phum pecsaneeng Siêm riệp . Mình vừa chuẩn bị dẩn anh em đi phục kích , gặp cô chủ nhà xinh đẹp . Hỏi mình " Tâu na boong ? " . Vì bí mật quân sự không trả lời được , im lặng thì sợ cô chủ nhà buồn . Mình mới trả lời  nữa tếu nữa thật : " boong tâu fđach fka la hong khnong prêy " . Cô chủ nhà thẹn đỏ mặt rồi trốn luôn ! Cô chủ nhà tên Cà - Liên , nhà gần ngã ba đi Pẹcsaneeng chas .

 Bài hát Monkhi - monkhi . Nó như vậy :
 Tiếng K không có từ Monkhi  , đây làtừ vay mượn từ tiếng Anh " Monkey * có nghĩa là con khỉ . Bài hát nầy chủ yếu vui nhộn làm hoạt náo lên . trong một đoạn có câu " ... Mành sâu ches room  đốch sva mon khi ..." .( Không biết múa nên giống con khỉ Monkey ) .
 Bài SVai chanty :
 ... bonl ong tiệu vađa : cầu xin ( van vái ) ông tiên .... ( ong , có nghĩa là ông . Ví dụ như : 3 nhà sư : bây ong lụcta ) .
 ( ... chach  bong sop thngay , choong bal lụck sray chia ku via sne .. ) . Để chỉ những người nam giới thành đạt có địa vị , họ kêu bằng luck . ví dụ luck kru = thầy , luck thom = ông lớn , luck pro thiên = ông chủ tịch . Còn phái nữ cũng gọi là luck . Luck srây ( thường để gọi danh xưng cho vợ những người thành đạt có địa vị trong xã hội ) .
  Anh con trai nầy cua gái nhưng mà muốn khoe khoang mình là người có địa vị một cách khéo léo thôi )  .
Còn bài hát xưa thì dân giã hơn nên hát là .... cum al dua pđây . Chăm boong ploong thvuơ thây , boong tin lanl thmây đóup ôn tâu lênh .
 

Đồng ý với bác HaiRuông rất có thể bài này là "Monkey, Monkey", nhưng rất tiếc yta262 tìm chưa ra bài này trong youtube! Từ từ rồi khoai cũng nhừ ...

Câu của bác dksaigon, yta262 cũng có nghe nhưng không phổ biến, chắc là bản dịch của bộ đội mình quá, bác dksg ơi  ;D.

Câu "Bonl ong tê-va-đa" là Cầu xin ông tiên nghe có ý nghĩa lắm, đúng đó bác HaiRuông, nhưng câu "Chach bong sop th'ngay chong ban lụck s'ray ..." thì phải bàn bạc chút đỉnh, "Chach bong xum th'ngay" tức là "Lòng anh xin ngay bây giờ", "chong ban lục s'rây" dịch là "để được tiểu thư", nghe có vẻ hơi chướng bác Hai ơi vì thiếu động từ và ý nghĩa cũng gượng ép là hứa hẹn trở thành "tiểu thư" lục s'rây, yta262 thiên về câu dịch của bác ThaiE88 là "Lòng anh nay xin được hòa với em thành duyên giai ngẫu".

Còn câu nam hát là "Xach xo xen xom" và nữ là "Xach xo riêng xom" dịch là "thịt trắng với bánh tét" hình như cũng chưa chỉnh, nhờ các chuyên gia góp ý tiếp ạ.

***88
Um Ti Pi S're ơi ! Hồi ở bển, mỗi lần thấy mấy cái "bông đu đủ" ỏng ẹo đi qua đi lại trước nhà còn cố tình "sang số" như muốn "onh-chơng bon-đa boong" (mời các anh), ThaiE88 ngứa lắm, muốn dụ mấy cái "bông đu đủ" đó vô rừng "sạ mơ dang na" (thử cái xem sao). Hồi đó ThaiE88 "so so s'át, moát l'môm" (đẹp trai trắng trẽo, dẽo mỏ) lắm nên dụ mấy cái "bông đu đủ" đó chỉ là "rương túi" (chuyện nhỏ) ! Nhưng thực tình là "min hiên tê" (hổng dám đâu) vì ở đâu chớ Ban Chính trị E kỷ luật dân vận nghiêm lắm ! Coi chừng "sướng con ... mù con mắt" như chơi ! Mấy tay "dũng sĩ diệt mê-mai" bị KL về nằm lủ khủ ở Ban 2 là bài học nhãn tiền đó thôi !  ;D

Bây giờ kể lại có khi mấy bác không tin. Lúc theo anh Phương đi làm công tác dân vận (ThaiE88 theo chơi thôi vì có khi không được giao nhiệm vụ chính thức), có mấy em tuy không thật trắng nhưng nhìn mát con mắt lắm, rất bạo dạn, dám xin anh Phương và ThaiE88 : "Boong-êng púi l-o s'at nas ! Th'ngay na tro-chia oi ôn xôm côn muôi nas, ôn xôm som-bot min p'rap oi nẹ na đâng tê !" (Giống anh tốt, đẹp lắm ! Ngày nào trời mát cho em xin 1 đứa con nha. Em thề không nói cho ai biết đâu !). Cha mẹ ơi ! Nghe là động lòng phàm liền, chẳng cần đợi ngày nào trời mát nữa, nhưng mà nghĩ lại thấy "dễ xa nhau" quá nên cũng đành nuốt nước miếng trả lời "Ót hiên tê !" ...  ;D

Về bài S'vai Chăn Ti, ThaiE88 chỉ viết phiên âm lại những chữ tiếng K đúng theo dòng chữ lời Karaoke hiện trên màn hình rồi dịch theo nghĩa đen của những từ đó thôi (theo yêu cầu của yta262 là học tiếng K) nên không dám bàn sâu rộng thêm vì bài này có nhiều lời hát lắm. Riêng từ "bonh os" trong bài hát này là chính xác (đánh vần là bo nưng nô, đạ boành-tọ muôi - bonh, o nưng so, đạ boành-tọ muôi - os) có nghĩa là "cúng hết thảy".

***88

Còn đây là bài Ph'ca L'hong (Bông đu đủ):

Giọng nữ:
Ô ! Ph'ca l'hong, Ô ! Ph'ca l'hong đợc c'nông b'rưc-xa
Cớt chiết cal na choong be ph'ca l'hong c'nông p'rây, choong be ph'ca l'hong c'nông p'rây

Dịch (nghĩa đen theo lời bài hát):
Ô ! Hoa đu đủ, Ô ! Hoa đu đủ nở trong buổi sáng
Sanh ra lúc nào muốn bẻ hoa đu đủ trong rừng, muốn bẻ hoa đu đủ trong rừng.

Giọng nam:
Nè ! Boong sôm sua sân niêng nâu c'ro-mum rư muôi miên p'đây
Ôn cớt th'năm ây, ban chia s'rây l-os đách kê, ban chia s'rây l-os đách kê
(Hát lặp lại 1 lần)

Dịch:
Nè ! Anh xin hỏi đã, em còn con gái hay một (gái đã) có chồng ?
Em sanh năm nào được thành con gái tốt hơn người ta, được thành con gái tốt hơn người ta.

Giọng nam:
Ô ! Ph'ca l'hong, Ô ! Ph'ca l'hong đợc c'nông b'rưc-xa
Cớt chiết cal na sôm be ph'ca l'hong c'nông p'rây, sôm be ph'ca l'hong c'nông p'rây

Dịch:
Ô ! Hoa đu đủ, Ô ! Hoa đu đủ nở trong buổi sáng
Sanh ra lúc nào xin bẻ hoa đu đủ trong rừng, xin bẻ hoa đu đủ trong rừng.

Giọng nữ:
Nè ! Ôn sôm sua sân boong nâu com-los rư muôi miên s'rây
Boong cớt th'năm ây ban chia th'lay l-os đách kê, ban chia th'lay l-os đách kê
(Hát lặp lại 1 lần)

Dịch:
Nè ! Em xin hỏi đã, anh còn con trai hay 1 (anh đã) có (bạn) gái
Anh sanh năm nào được thành đắt giá tốt hơn người ta, được thành đắt giá tốt hơn người ta.

***88

Và đây là lời bài hát "Mun-khi Mun-khi"
(Múa trên nền điệu cha cha cha rất kích động)

Mun-khi Mun-khi choong-va ni rom sân sop-bai
Ku oi s'đai tha kh'nhum min sâu che rom
Kh'nhum chôl mô ni đoi-xa nia-ri boong-khom
Min sâu che rom choong-va mun-khi
Mun-khi Mun-khi Mun-khi
Choong-va ni rom sân sop-bai

Dịch:
Mun-khi Mun-khi điệu nhảy này múa đã (sẽ thấy) vui
Tiếc là tôi không biết múa
Tôi vào đây bởi vì con gái (nó) bắt buộc
Không biết múa điệu Mun-khi
Mun-khi Mun-khi Mun-khi
Điệu nhảy này múa đã (sẽ thấy) vui !

Mệt rồi, "sầm-rạ bon-tếch" (nghỉ chút) nha các bác !  :-\ :-\

Câu của bác dksaigon, yta262 cũng có nghe nhưng không phổ biến, chắc là bản dịch của bộ đội mình quá, bác dksg ơi

yta@: ngược lại mình nghe câu cùm a dô pro đây là phổ biến đấy và cả bài chỉ nhớ mỗi câu đó!  ;) và ít nhất là cũng có bác Pi S're nhớ đủ 2 câu đó luôn!  :D

Mình nghĩ "...cùm a dô pro đây" mới là bản gốc vì nó nghe dân dã và thực tình hơn! Một điều chắc chắn là khi mới nghe bài này ở cái vùng mà hình như dân K mới thấy coong top lần đầu ở đất họ? thì lúc đó "trình" tiếng K của các chú đội ta còn ú ớ lắm, không "sáng tác" nổi đâu?! ;D

Cám ơn boòng Thái chờ-rờn. Ngày xưa tôi thích bản nhạc này lắm. Chô chơ-năm thơ-mây 1979 tại phum Sophi tôi nghe bọn trai làng chơi bản nhạc này mà lòng rạo rực. Mà tham gia vào đám nhảy với bọn gái làng mà chẳng biết múa chi mô, người cứng như que củi.

Ngày xưa mình và các cô phum nữ cùng trang lứa nay họ như thế này đây: 30 năm sau (1979-2009)
(http://i1120.photobucket.com/albums/l494/Hung1960/Cginmxa.jpg)

He biết bao giờ có dịp về thăm phum xưa cùng đồng đội và người xưa nhảy điệu cha cha với bài Mon-ki mừng tết :-\

      Bài hát này quá phổ biến nên có quá nhiều cải biên là chuyện dễ hiểu, nhưng gì thì gì có cải biên thì cũng chỉ tập trung vào câu thứ 4 của bài hát:
   1. Chằm boong th'vơ s'thây boong tình laan th'mây oi ôn chís lêng (đợi anh thành triệu phú anh sắm xe hơi cho em đi)
   2. Chằm boong th'vơ s'thây boong tình laan đây oi ôn ốs lêng (đợi anh thành triệu phú anh mua xe bằng đất cho em kéo chơi)
   3. Chằm boong th'vơ s'thây boong tình sòn-đaék đây oi ôn cân lêng (đợi anh thành triệu phú anh mua đậu phộng cho em xay chơi)...
còn câu thứ 3 chỉ đổi chữ "th'mây" (mới) thành "p'đây" (chồng).
       Nghiên cứu ngôn ngữ của 1 dân tộc mà yta262 chọn ngay lãnh vực thành ngữ, rồi nhạc thì thú vị thật nhưng hơi khó nhai đó. Trở lại bài hát, Thai88 đã phiên âm quá chuẩn rồi, chỉ cần sửa lại 1 chữ ở câu 1 "mê" (cái) thành "ma-êk" (nhánh, cành) và câu 2 "brach na" thành "pra th'na" (cầu nguyện) thì dễ dịch hơn và trong lúc dịch cũng phải dịch thoát đi thì sẽ thấy 'nhuyễn' hơn. Với ý đó tôi tạm dịch lời bài hát mà đề nghị được giữ nguyên từ 'svai chăn ti' (chúng ta hiểu là cây, trái, bông điều - đào lộn hột):
       Ơi, em gái ơi 'svai chăn ti' đã đâm cành nẫy lộc
       Lễ hết chư Phật (anh) chỉ nguyện cầu cho được gặp người con gái xứng đáng
       Với vóc dáng sáng sủa (trắng trẻo), cân đối; em gái ơi hãy khoan (cùm al) có người mới.  [chữ 'sen' chỉ số lượng (muôn), 'som' (xứng, phù hợp, cân đối)]
       Lòng anh hằng mong gặp được (bóng hình - rúup) em để thành đôi duyên định.  

***88
Ý bác alik21 rất hay ! Nhưng vì anh em đang định kiếm cái bằng C tiếng K qua mấy câu thành ngữ, tục ngữ và bài hát K nên chỉ xét nghĩa của từ thôi ! Chứ nếu phỏng dịch theo ngữ cảnh (chỉ lấy ý mà không cần chú ý đến từ trong câu) thì có lẽ tùy theo cảm nhận của từng người sẽ dịch ra rất phong phú bác ạ !

Ví dụ như :

Ôi ! Đào đã chín, em ơi mau bẻ cành trĩu
Dâng cúng thánh thần, cầu mong cho ta sớm được bên nhau
Thịt trắng bánh ngon đây, em ơi hãy khoan vội lấy chồng
Lòng anh ngày đêm hằng mong đôi ta nên duyên sắc cầm !
 ;D ;D

 Đây bài hát sva monkey đây Thái ơi !
 http://www.youtube.com/watch?v=rnpEh--fOdQ&feature=related

Ý bác alik21 là dịch thoát ý nhưng không sửa lời theo ý người dịch. Ý này hay ở chỗ là giúp các CCB dễ hiểu hơn, yta262 ủng hộ, nhưng đừng chen suy diễn của người dịch là được rồi, người Pháp có câu "dịch là phản" (Traduire, c'est trahir) hay dịch thoát hơn chút là "dịch là mắc dịch"! Dịch nó khó như vậy đó. Bác alik21 nói đúng, dịch văn xuôi đã khó, dịch lời nhạc lời thơ thành ngữ còn khó hơn! Khi trước yta262 có xem tuyển tập nhạc Trịnh Công Sơn, đọc lời dịch tiếng Anh của giáo sư Anh Văn Tôn Thất Lan, cứ như bác Phạm Duy dịch câu "l'amour c'est pour rien" là "tình cho không biếu không" vậy, đọc tới đọc lui vẫn thấy buồn cười lắm, nhưng tới phiên mình không thể dịch được cho đúng nghĩa mà nhạc vẫn còn ăn khớp được!

Sẵn bàn về ngôn ngữ, cho yta262 "bắt giò" bác ThaiE88 một chút. Chữ "sắc cầm" viết là "sắt cầm" mới đúng đó bác Thái ơi. "Sắc cầm" để ám chỉ tình vợ chồng gắn bó, "sắc" là nhan sắc ám chỉ người vợ, vậy chữ "cầm" ám chỉ người chồng là gì, không lẽ chồng là "gia cầm" hay "cầm thú" ??? Vậy một bên là nhan sắc một bên là cầm thú sao  ;D ... Tội nghiệp vậy? Xin thưa "sắt cầm" mới đúng kinh điển ạ, đó là vì thời xưa đàn sắt và đàn cầm dùng để đàn với nhau nghe rất êm tai. Yta262 đã từng bị ba mình quở 1 trận khi làm tài khôn sửa câu đối lễ cưới từ "sắt cầm hảo hiệp" ra "sắc cầm hảo hiệp", từ đó yta262 nhớ hoài 2 chữ này.

Nhờ bác ThaiE88 và các bác CCB khác mà anh em mình đã có gần như toàn bộ mấy bài nhạc Khmer chép tay được ưa chuộng một thời máu và hoa, thật tuyệt vời! Bữa trước yta262 đã có lời của bài "Xarika Keo Ơi" (Hỡi Con Chim Sáo) rồi, để khi nào kiếm ra bài nhạc sẽ ghi lại đây cho đủ bộ.

@Hai Ruộng: thì ra đây là bài Sva Monkey, yta262 chưa nghe bài này bao giờ nên không biết! Cám ơn bác.

Tước "bắt giò Thái E 88 là đúng rồi. "Loan phụng hòa minh - Sắt cầm hảo hợp". (Chim loan, chim phụng giao hòa tiếng gáy - Đàn sắt, đàn cầm hợp tấu ái ân)  Chẳng qua đây là "tai nạn" chữ nghĩa mà thôi.

***88
Ui cha ! Mới vừa bước lệch ra khỏi đường bò tiếng K một chút là dính 652A liền ! Cũng may có y tá và các đồng đội ga-rô dùm ngay !  Or-cun boanh-đa mit ch'rơn nas ! ;D ;D ;D

Thực tình thì trong đầu ThaiE88 vẫn nghĩ đến từ "sắt" nhưng cái tay nó cứ gõ ra "sắc" mới chết chứ ! Cho thấy chữ nghĩa cũng ghê thật và "Nghề chơi cũng lắm công phu" đó chứ ! Đang luận bàn ngoại ngữ, giật mình ngẫm lại thấy nội ngữ tiếng mẹ đẻ mà nói, đọc, viết còn sai ! Đành phải ráng học thêm vậy ! Hic hic ...

X'RI-KA KEO ƠI
(Dân ca Khmer)

http://www.youtube.com/watch?v=7Rii9-mb8nE

X'ri-ka kẹo ơi xi ây cóng cong (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
X'ri-ka kẹo ơi xi ây cóng cong (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Xi ph'lai tăm bong, pro-châc knia lênh,
Ơi xào xạo lênh ...

Slap via chăc k'bach mót via thươ ph'leng (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Slap via chăc k'bach mót via thươ ph'leng (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Pro-chắc k'nia leng lư mêt prưk xa
Ơi xào xạo lênh ...

K'chặc chệc ơi lót tum chống ka-ki (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
K'chặc chệc ơi lót tum chống ka-ki (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Mê-mai con-pi ch'ngui đoi đong pậc
Ơi xào xạo lênh ...

K'chặc chệc ơi lót pot mot bâng (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
K'chặc chệc ơi lót pot mot bâng (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
X'rây-na bâng kh'lâng xr'ây-nâng chec th'nom p'đây
Ơi xào xạo lênh ...

K'chặc chệt ơi lót tum chống rơ-xây (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
K'chặc chệt ơi lót tum chống rơ-xây (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Chơ-âng khâng ây chong k'bâng tơl prưc
Ơi xào xạo lênh ...

Rua mui sop bong chia-niẹc pro-mâc (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Rua mui sop bong chia-niẹc pro-mâc (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Rua mui x'rây nưc dol xon xa chăc
Ơi xào xạo lênh ...

Lời 2:

K'chặc chệc ơi lót tum chống k-đat (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
K'chặc chệc ơi lót tum chống k-đat (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Kơnh x'rây xa-át xa-át lèng chông chol buôc
Ơi xào xạo lênh ...

Bơ ban chia ku xú liêc k'xăc kruôc (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Bơ ban chia ku xú liêc k'xăc kruôc (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Leng kit pi-reng buôc oi tê ban ôn
Ơi xào xạo lênh ...

K'chặc chệc ơi lót tum chống tra-cun (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
K'chặc chệc ơi lót tum chống tra-cun (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Oi tê ban x'ngun tơ quây co tơ đai
Ơi xào xạo lênh ...

K'chặc chệc ơi lót tuồn phơng ta-pai (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
K'chặc chệc ơi lót tuồn phơng ta-pai (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Cr'mum xao kê chu êm chu êm
Ơi xào xạo lênh.

Dịch:

Chim sáo ơi, mày ăn cái gì? (phụ họa theo: ây xa-ri giăng)
Chim sáo ơi, mày ăn cái gì? (phụ họa theo: ây xa-ri giăng)
Mày ăn hạt xương rồng, rồi mổ vòng vòng chơi với nhau
Ơi xào xạo chơi ...

Mày dùng cánh để nhảy, dùng mỏ để hát (phụ họa theo: ây xa-ri giăng)
Mày dùng cánh để nhảy, dùng mỏ để hát (phụ họa theo: ây xa-ri giăng)
Mày mổ nhau, trên ngọn cây
Ơi xào xạo chơi ...

xưa và nay (2008)
Hình chụp xưa năm 1982
An C12 + Hậu C17  thuộc E88 F302
(http://byfiles.storage.live.com/y1pVOgxK7dS67q3YH-Km6hf4YYSomczrXCms8d7k-MbV26rW8FEOxm38aW60tSwHWjb)
[/quote]

                     XUA X'ĐÂY S'NĂM TH'MÂY (CHÀO NĂM MỚI)
       

       Hôm nay, ngày 'vào năm mới' (chôl s'năm th'mây) của dân K - Tết K, nhân ngày Tết tôi xin tản mạn vài dòng (bổ sung) về tiếng và chữ K mong cùng các ae ôn lại chút kỷ niệm và 'kỹ năng' tiếng K vậy.
       Được đọc lại những trang đầu của topic tôi thực sự ngưỡng mộ Kon tiahien đã rất công phu giới thiệu bảng chữ cái K cho ae được dịp tiếp cận học ngoại ngữ (ngôn ngữ của 1 dân tộc mà ae ta có 1 thời gắn bó) và cũng hết sức thán phục 1 số ae khác như Thai88, minhtrang... đã tốn bao công sức tranh thủ khoảng thời gian quí báu đó học được thứ chữ loằng ngoằng này.
       Phụ âm chữ K có 2 âm: âm O và âm Ô (gọi là 'khô xăk' và 'ăk khô xăk') như ta thấy có TO - THO thì cũng có TÔ - THÔ, tương tự có CO - KHO thì có CÔ - KHÔ, chính vì vậy nên cùng 1 nguyên âm nhưng khi gắn với phụ âm O thì đọc khác, khi gắn với phụ âm Ô thì đọc khác, ví dụ: nguyên âm A khi gắn với phụ âm TO thì đọc là TA (ông), khi gắn với phụ âm TÔ thì thành TIA (vịt)... tất nhiên đọc khác thì nghĩa cũng khác.
       Còn có vấn đề lắc léo khác, trong chữ K ngoài chữ thông thường còn có chữ Pa-li, cũng xử dụng bảng mẫu tự chung nhưng cách đọc khác. Tuy lắc léo nhưng cũng có nguyên tắc để nhận biết, nguyên tắc là khi ta đọc 1 chữ theo cách thông thường khg được thì đó là chữ Pa-li và ta đọc theo cách đọc chữ Pa-li. Điều đặc biệt là chữ Pa-li thường có nghĩa trừu tượng chứ khg mộc mạc cụ thể như hạt lúa, củ khoai... ví dụ: păk-đì-voát (cách mạng), ăk-tăk-chăk-râk (bản chất)...
       Đó là chữ, còn về tiếng - tôi nghĩ phần này các cựu nhà ta quan tâm hơn đây - vì cho tới giờ với ae ta tiếng K có còn cũng là ký ức đã mai một khá nhiều, trong 1 điều kiện nào đó mới có dịp ùa về, cho nên vấn đề phiên âm đặc biệt quan trọng để ae nhận biết đánh thức những ký ức đó, mà theo tôi chữ Việt hoàn toàn phù hợp để phiên âm tiếng K vì ta phiên âm cho ae ta đọc. Đơn cử từ "chôl s'năm th'mây" thôi, ta thấy người Pháp phiên âm là "chôl chnam thmei" theo cách đọc của họ là đúng, vì chữ 'ch' (chnam) họ cần đọc uốn lưỡi (le chat) phân biệt rõ với chữ 's' khg uốn lưỡi (la souris), trong trường hợp này chữ Việt có 2 chữ hoàn toàn thay thế được là 'S' và 'X', còn chữ 'ei' (thmei) ta phiên âm là 'ây' (th'mây) cho ta đọc dễ hơn nhiều. Vấn đề ở đây là ta cần thống nhất cách phiên âm, chớ phiên âm mỗi người mỗi ý nhiều tiếng trài trại thì ae khó nhớ ra được để ôn luyện, để về thăm chiến trường xưa...ta bà với các "ôn x'rây".

***88
Topic "Bằng C ..." tưởng đâu đã "Tung cánh chim ..." rồi chứ ! Bổng ... nhân Tết cổ truyền của CPC nó lại "...tìm về tổ ấm !" thật đúng lúc, thật hay ! Cám ơn bạn alik21 ! Tôi không có giọt máu Apsara hay Yavacman nào lưu chảy trong huyết quản nhưng cũng xin được dùng chút tình cảm của 4 năm quân ngũ trên chiến trường K nói lên lời chúc năm mới, trước hết đối với người dân CPC, đồng bào Kh'mer nam bộ của VN mình mà trong cộng đồng đó tôi có rất nhiều bạn hữu và với các bạn đã từng sống, chiến đấu, ăn tết CPC cùng nhân dân bạn trong những năm tháng hào hùng ấy ! Chôl chh-năm th'mây sôc-xop-bai chun đol teng-os !

Phải công nhận bạn Alik21 rất rành và còn nhớ khá nhiều về ngôn ngữ Kh'mer ! Tôi thì sau 30 năm đánh vật với đời đã quên khá nhiều ! Ngày còn ở đơn vị bị "buộc" phải học vì nhiệm vụ và một phần cùng vì tuổi trẻ hăm hở muốn "Biết thêm một ngôn ngữ" để có thể "Hiểu thêm một dân tộc" như một câu ngạn ngữ phương Tây đã nói ! Nhưng rốt cuộc, ngôn ngữ có thể biết mà một dân tộc như dân tộc CPC, mặc dầu quân ta đã chung đụng "3 cùng" với họ suốt 10 năm trời vẫn không dám nói là "hiểu" được họ ! Một dân tộc khá đặc biệt với nền văn minh Ăng-kor không trùng lặp với bất cứ dân tộc nào trên thế giới !

Bạn diễn giải một số vấn đề về tiếng K làm tôi nhớ lại ít nhiều và sáng thêm ra một chút ! Trong tiếng K không có âm G (gờ) nên người dân K khi học tiếng Việt họ không phát âm vần G (gờ) được. V/d : con gái họ chỉ phát âm được con cái. Ngược lại, tiếng Việt ta không có phụ âm "chh" (phát âm giữa "sờ" và "chờ" ( giống như khi ta phát âm từ "chair" ( cái ghế) trong tiếng Anh). Nên từ "chh-năm" (năm) ta đọc luôn là chơ-năm hoặc xơ-năm; chh-ơ (gỗ) ta đọc là "xơ" luôn cho tiện ! Rồi phát âm cong lưỡi những từ có phụ âm "lô" hoặc "lo" (L) ở cuối từ như bal (quả banh), s'cuol (quen biết); p'ro-tơl (cái gáo múc nước không có quai hay tay cầm) v.v và v.v... đại loại như vậy ! Ôi, học tiếng Việt đã gay cấn rồi, tiếng Anh, Pháp cũng gay cấn không kém và tiếng K thì quá gay cấn luôn !
 :'(

Hôm nay là ngày bắt đầu của Tết Campuchia, có chút hình lính Preah Vihear ăn tết  (tại Choam Khsan) tặng các bác cựu. (theo đề nghị của bác Myden và một số bác khác)

http://www.youtube.com/watch?v=03e3hOYZQLo&feature=youtu.be

Hôm nay cũng là ngày hội té nước của Lào. Tôi khoái đến mấy cái chỗ vui chơi nhảy múa đó lắm để nhìn cho thỏa, để được đắm mình vào không khí lễ hội mà khi ở tuổi 20 tôi từng trải qua. Chắc sang năm phải làm một chuyến đi Campuchia ăn tết chô chơ-năm thơ-mây quá hihi.

He đoạn video clip đó chắc của hachivna quay phải không? Tôi nghe tiếng người Việt mình trong đó. Lính đông mà côn x'rây cũng đông. Không biết các em từ đâu ra mà trong chốn ba quân tôi thấy áo hồng nhiều quá hihi.

Bằng C của các bác là tiếng Khờ Me nhưng các bác không đưa được chữ Khờ Me lên là kém em rồi. He he!

He đoạn video clip đó chắc của hachivna quay phải không? Tôi nghe tiếng người Việt mình trong đó. Lính đông mà côn x'rây cũng đông. Không biết các em từ đâu ra mà trong chốn ba quân tôi thấy áo hồng nhiều quá hihi.
[/quote]

Vâng, bác H3 dự quá chuẩn. Trưa 30 Tết của Campuchia ngồi buồn đành du lịch qua màn ảnh nhỏ, ghi chút hình cho vui. Xem đoạn vui nhất là mấy chú quân cảnh mặc quân phục hầm hố múa khiến em nghĩ đến bộ phim Mặt nạ do Jim Carey đóng làm cho cả sở cảnh sát New York nhảy múa tưng bừng. ;D

Chunpo Chol Chnam Thmey. Chun po boong  p'on: À giụ- Văn nạ- Số khạ- Pồn lẹ (chắc hồi các bác ở bển chưa dùng phổ biến câu này). ;D

Tặng bác nhé  ;D

ពិធី​សាទរ ទទួល​ទេវតា​ឆ្នាំ​ថ្មី ធ្វើ​នៅ​បរិវេណ​វត្ត​ភ្នំ ដោយ​មាន​ភ្លៀង​ប្រសិទ្ធី

ភ្នំពេញ: ​ក្នុង​ឱកាស​ឆ្នាំ​ថ្មី ឆ្នាំ​រោង ចូលមក​ដល់​នៅ​ម៉ោង ៧ និង ១១ នាទី​យប់ ថ្ងៃទី​១៣​មេសា ឆ្នាំ​២០១២ សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ ដឹកនាំ​ដោយ​លោក​កែប​ជុតិមា និង​ភរិយា រួម​ទាំង​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ បាន​រៀបចំ​កម្មវិធី​ពិសេស ដើម្បី​ទទួល​ទេវតា​ឆ្នាំ​ថ្មី ប្រារព្ធ​នៅមុខ​ព្រះវិហារ​វត្តភ្នំ ដោយ​មាន​ការ​ទូងស្គរ និង​ដុត​កាំជ្រួច​ផងដែរ​។​
​អំឡុង​ពេល​តា​ចារ្យ ឲ្យ​ពរ​យ៉ាង​ក្បោះក្បាយ នៅ​ម៉ោង​ជិត ៧ យប់ ថ្ងៃទី​១៣​មេសា ឆ្នាំ​២០១២ គឺ​តែ​ប៉ុន្មាន​នាទី មុន​ពេល​ទេវតា​ឆ្នាំ​ថ្មី ចុះ​មក​ដល់ ក៏​មាន​ភ្លៀង​មួយ​មេ បាន​ប្រសិទ្ធី នៅ​បរិវេណ​វត្តភ្នំ​។ កាំជ្រួចជាច្រើន ត្រូវបាន​ដុត ដើម្បីទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មី។
​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ ក៏​បាន​តាំង​រូប​នាគ តំណាង​ឲ្យ​ឆ្នាំរោង នៅមុខ​នាឡិកា​ធំ នៅ​ផ្នែក​ខាងត្បូង វត្តភ្នំ បែរមុខ​ទៅ​មហាវិថី​ព្រះ​នរោត្តម​។​
​ចំណែក​នៅ​ជិត​នោះ គឺ​នៅ​ខ្យូ​ស ជ្រុង​ខាងត្បូង វត្តភ្នំ ក៏​មាន​ការប្រគំ​តន្ត្រី​សម័យ ដើម្បី​ឲ្យ​មហាជន​រាំ​កំសាន្ត ក្នុង​ឱកាស​បុណ្យចូលឆ្នាំ​ថ្មី​។ នៅ​ពេល​រសៀល នៅ​ជ្រុង​ខាងលិច នៃ​បរិវេណ​វត្តភ្នំ ក៏​មាន​មហាជន​លេងល្បែង​ប្រជាប្រិយ​កំសាន្ត ដូចជា បោះ​ឈូង ទាញ​ព្រាត់ លាក់​កន្សែង និង​ដណ្តើម​ស្លឹក​ឈើ ជាដើម​៕

***88
Bạn làm sao đưa được chữ Kh'mer lên hay quá vậy ? Chỉ cho dốt tui bắt chước với cho vui ! ;D Nhưng mà co chữ nhỏ quá, tui banh 4 con mắt ra mới đọc được câu đầu, múa rìu qua mắt thợ chẳng biết đúng sai :

ពិធីសាទរ ទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មី ធ្វើនៅបរិវេណវត្តភ្នំ ដោយមានភ្លៀងប្រសិទ្ធី
Pi-thi sa-tô tô-tuôn tê-vô-đa chhơ-năm thơ-mây thuơ nâu bo-ri-ven voat phnum đôi miên ph-lơng bro-ti-...

Nhưng mà bạn ơi, máy phải có font chữ Cambodia (ví dụ như Cambodia UI) mới "luận" ra được con chữ mì tôm của bạn, nếu không có font anh em chỉ thấy toàn là ô vuông không hè !

Bác phải hướng dẫn cách cài font tiếng Khờ Me thì mới đọc được.

Đây là font unicode mà bác. Chỉ cần Win XP trở lên là đọc tốt mừ. Còn cài font Khmer thì có bọ cài riêng, sau đó chuyển bộ gở góc phải dưới cùng của màn hình từ chữ EN thành CA tức là ngôn ngữ Catlan thì mới gõ được. Hơi bị lằng nhằng đấy các cụ ợ. ;D

@hachivna:
Không hiểu font unicode đó là font nào? Ở đây hầu hết máy chạy win, bét cũng là xp rồi mà sao thấy bài của hachivna toàn cái ô vuông vuông không hà?
Phải chăng là phải dùng font unicode "mở rộng" của MS mới xem được?

A, cái topic "học tiếng Laos" cũng rứa, hổng có xem được!

 Win XP không đọc được, chỉ có Win7 mới đọc được chử Cam. Tôi thử rồi nè.

hehe anh cũng thấy toàn ô vuông  ;D

Máy của bác nào không đọc được chữ Lào thì vào trang web http://www.box.com/shared/phhozcngqskf9s8vamn9, sau đó giải nén rồi cài đặt từ mục LSwin604.exe ở dưới cùng nhé

Máy tui xài win thì cũng đọc được, chỉ cái tội chữ nhỏ quá, đọc mỏi con mắt, phóng cho nó đủ lớn thì mấy phông chữ kia đâm ra quá bự.

***88
Các bác vào đây:

http://fontzone.net/download/Khmer+UI/

rồi download font chữ Khmer UI (Unicode) về, vào mục Fonts trong Control Panel (Win nào cũng được) để Add vào là đọc được chữ Khmer thôi ! Nếu là Win7 chỉ cần vào Windows Explore, tìm đến folder chứa fonts mới download về, chọn vào font cần Add, bấm chuột phải (right click), chọn Install là OK !

Bản thân Win7 có hỗ trợ sẵn font chữ Khmer UI - là font kiểu .ttf (Truetype Fonts) nên nó hiển thị tiếng Khmer rất OK !

Em hiện có 2 fonts chữ Khmer đều là Unicode hết : (1) Khmer Unicode.ttf 31KB và (2) Khmer UI.ttf 322KB. Font số (2) được thiết kế kỹ càng hơn nên dung lượng lớn hơn và đương nhiên nó hiển thị tốt hơn !

Tiếng Lào thì em không biết vì chưa "đụng' !  ;D

Em gửi đường link fonts và bộ gõ Unicode tiếng Khmer.

http://www.mediafire.com/?ie1bubxfx9l3avu

1- Giải nén bằng Winrar và chạy file (click 2 lần bằng chuột trái, hoặc click chuột và nhấn Enter).
2- Sẽ có 1 file PDF xuất hiện trên Desktop hướng dẫn vị trí các con chữ và chân cẳng, dấu.
3- Dưới góc bên phải dưới cùng thêm ngôn ngữ CA (Catalan) bên cạnh ngôn ngữ EN.
4- Khởi động máy và chuyển từ ngôn ngữ EN sang CA là gõ chữ Khmer ngon lành cành đào.

Bác nào không thạo về font chữ đề nghị liên hệ chuyên ra con cháu giúp nhé. ;D

@hachivna : hehe tiếng K anh hùng LLVT tha mếch ? hôm trước xem chương trình tiếng khme trên ti vi nghe phát ngôn viên đang đọc tiếng K ngon lành chợt chua luôn : AHLLVT Nguyễn văn B. ;D

Cái font KhmerUI.ttf ở địa chỉ
http://fontzone.net/download/Khmer+UI/
này không phải là Unicode! Vì nó lấy mấy cái kí tự ít dùng trong bộ font Unicode sửa lại thành kí tự Khmer!

@ haanh: Hơ hơ, không sập bẫy bác thày cãi đâu nhé ;D. Chắc bác lại định tìm hiểu thông tin về ai đó chứ giề. 100 usd/1 phút tư vấn đấy.
@ tuaans: bác cài cái file em gửi là ok hết, nếu không dùng bộ gõ thì có bộ font chuẩn.

Thời ở bên k bằng c tiếng k của tui chỉ ngần này:
- Ôn xà lanh bong tê?(em có yêu anh không?)
- Xum mom mui(Hình như xin gạo?)
- Hốp tấc.
-Hốp bai nâu.
-Chụa thờ lam(hay thờ lam chụa)
- Tùm lec căm pờ lơn chố, lớc day lơn(bỏ súng xuống giơ tay lên).
Nếu sai b thông cảm

***88
Chào bạn phancongbolg ! Mấy mươi năm rồi mà bạn còn nhớ được "bi nhiêu" là hay lắm ! Tui hồi ở bển vì nhiệm vụ bị buộc phải học tiếng K, chữ K. Về nhà mấy mươi năm qua không còn nhiệm vụ nữa nên quên gần hết rồi ! Đến nỗi năm 2009 vừa rồi được về thăm lại nơi đóng quân ngày trước ở K, gặp lại bà con bên đó họ vẫn còn nhớ tên từng người trong đơn vị, còn mình thì tên những người dân thân quen ngày nào giờ không thể nào nhớ nỗi nữa, chỉ nhớ được tên một vài người gọi là ! Họ xổ hàng tràng thăm hỏi đủ chuyện mà mình chịu chết, đành nói thiệt với họ là "Lâu ngày quá, tui quên tiếng Kh'mer nhiều rồi, bà con nói chầm chậm để tui nghe lại từ từ !"  ;D Vậy chớ mà họ cũng trách : "Phơ-lếch phia-xa chia phơ-lếch mơ-nư bạt hơi !" (Quên tiếng là quên người mất rồi) ! Đành chịu thôi chứ biết nói sao !?  :-[

Gặp lại cô gái dễ thương ngày nào ở căn nhà bọn mình xin ở nhờ bên dưới gầm sàn, nay đã là bà mẹ của ... 7 đứa con ! Lớn nhỏ đứng sắp hàng chào bác (um), bằng 1B bộ binh của quân mình hồi đó ! Cha đẻ của tụi nó là cái thằng dân quân trong phum, thường hay xin đạn AK của tụi tui rồi đáp lại bằng cách dạy cho tụi tui kéo đàn cò (nhị), đánh xờ-cô (trống) và mấy bài hát múa rom vuông ! Nó còn lân la chiều nào cũng qua dạy tiếng K cho tui ... Té  ra, lý do của hắn to hơn mục đích ! Sau khi E88 đi khỏi địa bàn vài năm thì hắn rinh được cô gái dễ thương đó, ở rễ luôn và sản xuất ra liền một mạch cả trung đội quân "tinh nhuệ" ! Bi giờ 3/7 đứa là con gái khá đẹp, không thua gì mẹ tụi nó ngày trước, lại lanh lẹ, nói tiếng Tây, tiếng Việt như gió (theo kiểu bồi), chuyên bán hàng lưu niệm và đổi tiền cho khách du lịch quốc tế ở khu vực đền Ăng-kor; 4/7 đứa còn lại là con trai, đứa nào cũng lực lưỡng tá điền, làm ruộng khỏe như trâu ! Thành ra gia đình này khá giả, có nhà ngói tường xây hẵn hòi ! Chỉ tội cho cô gái dễ thương năm xưa, làm mẹ của bầy con 7 đứa, làm vợ thằng chồng to khỏe cụi trâu nên thân xác tàn tạ nhanh quá, mới hơn 40 mà nhìn như bà già 60 ! Ôi ! Ngày trở về nhìn người xưa nay giống ... con gà mắc mưa !  :'( :o

  ******88
 
  " Ôi ! Ngày trở về , nhìn người xưa nay giống ... con gà mắc mưa . "

    Phỏng dịch  :

 Hây_ơ ! Th_ngay vuôl_vinh , mơ  đom_nâng nẹ chất  chà   ây_lâu đôi ... mê muơn chướp ph_liêng  .

   Hà ! hà !

 (" Xum mon mui " là : Xin 1 con gà !  Gạo là " Oong_ko "  phancongblog  ơi ! )

Hihi lâu quá rồi mình ôn lại một số tiếng K đi các bác ơi, như câu này của bác DK1278 và bác svailo tôi hiểu được chữ còn chữ mất các bác dịch dùm đi, ọc-kun ch'rờn.

thuơ_báp  pro_chichuol  ro_si  rươn th_ ngay
.............    nhân dân   kiếm ăn......   ngày

***88
Phát âm đúng phải là :
- "Thuơ ch'bap" nghĩa đen làm "Làm luật" (ch'bap = luật lệ / kỷ luật); còn nghĩa bóng theo ngữ cảnh này không biểt dịch là "Xin đểu" có được không các bác ?!!!  ;D

- "Rô-ol" = suốt / cả (rô-ol th'ngay = suốt cả ngày / suốt ngày / cả ngày). Có vùng lính ta nói theo dân là "rô ngay" hoặc "rơ ngay" hoặc "rươn ngay" nhưng nghĩa đều hiểu như nhau.

Vd:
1- "A com-los nus ches te đơ nhe nia-ri rô-ol th'ngay rô-ol dup !" (Thằng trai tơ kia chỉ có biết đi dê con gái suốt ngày suốt đêm thôi !).

2- "Chum-vinh chh'năm rô-ol khe, via ches te rô rương nưng nẹ nis nẹ nus, min choong khơinh kê ban xon-tê-xốc, xop-bai !" (Quanh năm suốt tháng nó chỉ biết kiếm chuyện với ....).

      Câu này có nghĩa là:"Hành (làm tội) dân làm ăn kiếm sống hàng ngày", đọc là:"Th'vơ báp pro-chia-chun rô xi roal th'ngay". Khoảng những năm 1980 hình như chưa có thuật ngữ 'làm luật'. Tiếng K từ ch'bắp = luật (luật pháp), vì-nây = kỷ luật, báp = tội (tội lỗi)
       Còn 2 ngày nữa dân K bước vào lễ hội "Ph'chum" kìa, bác cựu nào thích không khí lễ hội này thì xuất ngoại 1 chuyến đi. :D

      

Hihi bác alik21 nhắc tới lễ hội mà khơ-nhum thấy thèm.

Riêng về vụ thơ-báp, ngày xưa tôi nghe câu chuyện thế này. Lính đi thăm chị em bán vốn tự có tại chợ Nimith, ngã ba Con Voi về kể. Thằng X nó làm hăng quá em gái bán hoa phải la lên: cùm thơ-báp khốt cà-đ. khơ-nhum ;D Nhờ câu đó mà tôi biết thơ-báp có nghĩa là làm dữ hihi.

      Đến nước này thì mức độ bạo d.. của tay X này đã lên hàng thượng thừa rồi, thường thì mấy em nhắn nhủ nhẹ nhàng hơn "Cùm th'vơ báp ôn na boong" (Đừng hành hạ em nghe anh). ;D

   ************88
   Hi hi !  Ở chỗ chúng tôi thì " khẩu lệnh " ấy  ngắn gọn hơn:  " Bò...òòng ! . Sh_ư  Niê...êng ... "
     Nhưng mà hiệu quá , trên cả tuyệt vời luôn đó H3 , Alik  ạ .

   ( Nhớ 1 thời ... ối ôi ! )

Em có từ điển Viet-Kam biên soạn cập  nhật liên tục từ xưa đến nay, dày 9 MB MS-Word. có gần như đầy đủ các từ. Ai muôn tra từ khó gì cứ liên hệ.

gỗ nống   ឈើស្តឹង,
gỗ phế liệu   កំទេចឈើ, កាកសំណល់ឈើ,
gỗ phế thải   កំទេចឈើ, កាកសំណល់ឈើ,
gỗ quý   ឈើមានតម្លៃ, ឈើប្រណិត,
gỗ sao   ឈើគគីរ,
gỗ sao sanh   ឈើគគីរថ្ម,
gỗ sấy   ឈើចំហុយ,
gỗ sấy khô   ឈើឆ្អិន,
gỗ seraya trắng   White seraya   .
gỗ sồi   quercu spp., fagus spp.   .
gỗ sơ chế   ឈើកែច្នៃ,
gỗ tạp   ឈើធម្មតា,
gỗ tấm xơ ép   បន្ទះប៉ាណូ,
gỗ tếch   ម៉ៃសាក់, មៃស័ក,
gỗ trắc   ឈើក្រញូង,
gỗ trầm hương   ឈើខ្លឹមចន្ទន៍ក្រស្នា, ចន្ទន៍ក្រស្នា, ខ្លឹមចន្ទន៍,
gỗ tròn   ឈើមូល, ឈើហ៊ុប,
gỗ tươi   ឈើមិនទាន់ច្នៃ, ឈើឆៅ (ចំពោះឈើចំហុយ),
gỗ ván ép   ឈើប្រកកៅស៊ូ, ក្តារបន្ទះ,
gỗ vạt   ជំនៀ,
gỗ vên vên   ត្បែង,
gỗ xẻ   ឈើឡាំង, ឈើអារ, ឈើច្រៀក,(Gỗ xẻ loại I : ឈើអារកែច្នៃប្រភេទលេខ១),
gỗ xẻ dọc   ឈើអារតាមសាច់បណ្តោយ,gốc   គល់, ឬសគល់, ដើម,   (Tận gốc : ទាំងឬសទាំងគល់),
gốc   ប្រភពពី, ដើមកំណើត, ដើម,(Có gốc từ ... : មានប្រភពពី ...),(Tài liệu gốc : ឯកសារដើម), (Đĩa gốc : CDVCD ដើម),
gốc (trồng tiêu)   ជន្លង់,
gốc (chân tóc)   គល់, គល់សក់,
gốc gác   ទីលំនៅដើម, ដើមកំណើត,
gốc ngọn   ដើមទង,
gốc rạ   ជើងជ្រាំង, គល់ជព្រាំង,
gốc rễ   ឬសគល់,

@hatgiongdo giỏi quá, biết cả chữ Kh'mer, nhưng viết được chữ mà hatgiongdo không phiên âm ra tiếng Việt thì anh em đành bó tay. Nếu được và có thời gian thì bạn nên hướng dẩn cho các anh chị em nào có nhu cầu học hỏi thêm tiếng nước ngoài, vừa biết chữ vừa biết tiếng và phát âm thì hay biết mấy.

@H3 Hùng... hôm nay tôi được học thêm từ mới nữa rồi nhé. ;D ;D ;D

Tôi tiếng K kém lắm! Ngày xưa tại con đường buôn phía Bắc phum Sozia đi về hướng Nong Chan này

(http://i1051.photobucket.com/albums/s433/HungMTA/ngbun.jpg)

Khi đang đứng gác tại đây thì một cô gái bán hoa rủ tôi đi chơi. Cô nói gì tôi nghe không được. Cô ra hiệu tôi đi theo. Tôi xách súng bước theo cô băng qua con đường buôn này chừng vài chục mét. Cô dẫn tôi vào một bãi cỏ đã đạp rạp thành vòng tròn vừa đủ nằm. Cô nói gì đó tôi vẫn chưa hiểu tưởng cô mách việc gì? Thấy nói hoài mà tôi không hiểu cô làm động tác tuột xà-rông coi chơi thì chú ngố trong tôi mới hiểu ra ;D

Tôi lật đật xách súng dọt lẹ về chỗ đứng chốt của mình mừng như thoát nạn. Nay ngẫm lại vẫn thấy buồn cười hihi.

Nếu ngày xưa đó là bây giờ...thì bác HÙNG tính sao đây ? ;D

***88
Thượng sĩ già ơi ! Có phải cô gái đó nói như ri không: "Ot p'mal tê ! Te đop riên rư bây c'bong oong-kô ban. Boong thuơ lươn lươn lơng, te cum thuơ kh'lăng, chh'ư ôn nas boong !"  ;D  ;D  ;D

thả nào ! thanh niên ở choong kan bây giờ hỏi nó : âu ôn lẹ campuchia dơng lẹ VIỆT NAM  ?" nó bảo " khơi nhum ót đênh tê ......

Giờ già rồi, ăn uống được bao nhiêu đâu mà ham bác cb479 ơi ;D Xa-nganh xi bang, ót xa-ngang xi ót bang tê



Phải cổ nói chậm chậm như vậy thì tôi hiểu rồi. Thời đó ăn món đó rẻ lắm, độp bat co bang, p'ram riên co bang.

   ************88
  Câu "Ngoại ngữ " của ThaiE88 , khiến tôi phải vắt óc hồi lâu mới nhớ ra   : Không bao nhiêu đâu ! 10 riên hay 3 lon gạo thôi  ...
Vậy mà H3 đã dịch ra ngay và còn dịch " thoáng " hơn  : 10 bạt cũng xong , 5 riên cũng được  ...
 lại còn kêu : " Tiếng K hồi đó , tôi kém lắm " ,  thì ... lạ thiệt !!! ?  Hi hi .

    Cũng làm tý tiếng K nói mồm cho nó xôm, không biết viết ra như vầy có đúng không các bác ?
    Đếm thì chỉ từ muôi – pi – pây – buôn – pram cho đến độp (từ 1… đến mười)
    Bòng ôn oi khnhum xum tích tức ( anh cho tôi xin tý nước), ót miên tê (là không) và mất câu tán tỉnh…chửi bậy nữa. Nói ra ở đây có khi lại…đánh trống qua cửa nhà sấm mất ;Dt. Tuy vậy nghe người CPC nói bập bõm cũng đoán già đoán non ra họ đang nói về cái gì. Như trên chắc chưa hẳn đúng, các bác chinh sửa dùm cho chuẩn để khi nào sang K không phải nói cả bằng…tay nữa ;D.

anh sư đoàn 5 ! bòng là " anh " ôn là " em " .của anh thừa chữ ôn .
năm 1980 bọn tôi áp tải xe về xiẻmiep lấy gạo . mấy thằng vào hỏi : cà na chi ban bôn man lẹ ? bà chủ trả lời : con tóp VIỆT NAM ban p răm lẹ , lẹ
campuchia ban bây lẹ.....

    Vâng, cám ơn bác. Từ đó suy ra cái boòng ôn CPC và VN samakhi có nghĩa là anh em CPC và VN đoàn kết. Khi xưa chúng tôi nói chuyện với bộ đội kh'mer Đỏ như vậy ;D
   Và boòng xalanh ôn ná có phải là anh yêu em lắm không bác ??. ;D

 Năm xưa thế hệ lính đàn em ở K cũng "đoàn kết" với người "anh em" bộ đội Khmer Đỏ lắm bác ạ. Không gặp nhau thì thôi, chứ gặp gỡ là "yêu quý" nhau ra mặt, ít thì vài loạt AK hay trung liên RPD, mà mừng quá là vác đạn B ra "chào hỏi" nhau nhiệt tình lắm, nhiều khi "vui quá, mừng quá" còn gọi điện về cấp trên bắn pháo chúc mừng "sức khỏe" của nhau nữa đấy bác ạ. Tình "hữu nghị" đoàn kết samaki ấy sau này được lính đàn em giữ mãi mười mấy năm liền và "yêu quý" nhau vô cùng "thắm thiết" đấy bác ạ, chắc cũng do cái tinh thần "đoàn kết" giữa bộ đội các bác và "người anh em" Khmer Đỏ mà thế hệ lính các bác đã từng dày công vun đắp lên truyền lại cho thế hệ lính K sau này đấy ạ. ;D
 

bòng xalanh ôn ná = anh thương em lắm .
năm 1998 ,quân đội hun sen & quân của ponpot sát nhập lại thành một  "
 QUÂN ĐỘI HOÀNG GIA CAMPUCHIA "
 toàn bộ quân đội cũ của pót đóng dọc biên giới campuchia - thái lan ., còn các đơn vị cũ của chính phủ đóng từ tuyến 2 đổ vào . sang k bây giờ thú
vị nhất là được uống rượu với lính pot cũ vui lắm .

    Để tản mạn cái “bằng C ngoại ngữ” thì thế này. Các bác ạ, ở nơi chiến trường phần lớn thời gian đ/v chúng tôi là bên nước bạn CPC, ăn ở,đi lại khắp vùng Svay Riêng chỉ thỉnh thoảng tiếp xúc với dân vào những lần đi cùng thằng quản lý đại đội vào những phum xa để mua bán, đối chác lấy nhu yếu phẩm, gia súc như mon, tia…mang về cho lính dùng và đã xài tiền Ria nhiều nên cũng biết bập bõm tiếng của họ. Một chuyện thú vị và chết cười mà anh Hùng trắng Củ chi quê Hòa bình kể là khi khai lý lịch thường điền thông tin vào chỗ ngoại ngữ : biết 2 ngoại ngữ là tiếng CPC và tiếng…Mường ;D. Những phum bọn tôi ở hay gần mấy ông bộ đội K và rất samaki vì họ cùng chung một kẻ thù, gần lâu quá quen nên họ biết rõ các kiểu đánh du kích, lấy ít địch nhiều, yếu thắng mạnh… sử dụng các loại vũ khi mạnh như B40, B41…của quân giải phóng miền Nam VN cho nên sau này phải nói là mấy ông học trò này đã trả bài rất cẩn thận ở BGTN nên lão BY mới thật sự là  khó chịu nên mới “yêu thương” nhau đến như thế.
    Và ôn xalanh boòng tê ? = em có thương anh không ? có phải không hở bác Phas ? ;D

     Vì anh phas phiên âm theo cách nói chuyện (phát âm) của anh nên hơi khó nhận ra, theo tôi hiểu thì đây là 1 cuộc tham khảo giá hàng hóa (loại hàng gì thì chỉ mấy anh biết), ý mấy anh muốn hỏi "Nửa chỉ (vàng) được mấy người" (Cà-lăăk chi ban pun man nék) và bà chủ đã ưu ái khuyến mãi các anh "Bộ đội VN 5 người, dân K chỉ được 3" (Công toáp VN ban pram nék, campuchia ban bây nék). Bà chủ cũng xử dụng linh hoạt chiêu khuyến mãi đấy chứ.

alik21 ! tiếng campuchia ở phnumpenh & battambong phát âm một kiểu siẻmiep phát âm một kiểu .

Bác có bang C ngoại ngữ, mình lại đang cần phiên âm tiếng K bản Việt Nam - Căm Pu Chia hai dòng sông: "Cùng uống dòng nước Mê Kong, cùng chung cánh đồng bát ngát...". Để ngêu ngao mỗi khi nhớ về những ngày qua, bác bổ chút thời gian giúp em, xin cám ơn trước nha!!!