Xin mạn phép các bạn chen ngang, chuyển tiểu chủ đề khác một chút.
Câu: "
Lệnh ông không bằng cồng bà" xưa nay đa phần cho rằng ám chỉ việc quyền tối thượng trong gia đình là thuộc về người vợ ! Dù chúng ta đã qua thời mẫu hệ từ lâu rồi.
Tôi có lần được nghe một bậc cao niên giải nghĩa khác. Theo đó, câu này có cội nguồn từ cuộc khởi nghĩa của Bà Triệu và nó nói lên rằng dân ta luôn tin và theo chính nghĩa, người giương ngọn cờ này sẽ được nhân dân tin và theo, dù là nữ, hay địa vị thấp hơn.
Bà Triệu còn gọi là Triệu Trinh Nương 趙貞娘 tên thật là Triệu Thị Trinh 趙氏貞 hay Lệ Hải Bà Vương, sinh ngày 2 tháng 10 năm Bính Ngọ (226) là một trong những vị anh hùng dân tộc trong lịch sử Việt Nam. Bà còn được gọi là Triệu Ẩu 趙嫗 theo cách gọi của người Trung Hoa, là người Quân Yên, quận Cửu Chân, nay thuộc huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa và là em của Triệu Quốc Đạt.
Năm 246, bà đã cùng anh trai là Triệu Quốc Đạt dựng cờ khởi nghĩa và sau khi Triệu Quốc Đạt chết (248), bà lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống lại sự xâm lược của quân Đông Ngô, do Lục Dận (
cháu của Lục Tốn), thứ sử Giao Châu chỉ huy. Bà chống đỡ với quân Đông Ngô được 5-6 tháng thì thua chạy đến xã Bồ Điền (nay thuộc khu núi Tùng, xã Triệu Lộc, huyện Hậu Lộc, Thanh Hóa) và tự tử. Khi ấy Triệu Thị Trinh mới 23 tuổi. Kể về cuộc khởi nghĩa này dân gian có câu:
Ru con con ngủ cho lành,
Để mẹ gánh nước rửa bành con voi.
Muốn coi lên núi mà coi,
Coi bà Triệu Ẩu cỡi voi bành vàng.
Câu thành ngữ “
Lệnh Ông không bằng cồng Bà” xuất hiện từ việc tiếng phát ra từ chiếc Lệnh của quan huyện Đạt
không có hiệu lực tập hợp dân bằng tiếng Cồng của Bà Triệu. Cũng bởi vậy chữ "Ông" và "Bà" trong câu đó phải viết hoa!
Không hiểu như vậy có đúng không?