Bàn luận về khả năng tác chiến chống SEAD của phòng không không quân VN

[f22raptor]

Chiến tranh hiện đại mở màn bằng một cuộc tập kích đường không quy mô lớn. Tuy nhiên để cuộc tập kích đường không này được suôn sẽ, các quốc gia khi muốn tấn công một nước nào đó cần phải thực hiện các biện pháp chống SEAD ( áp chế phòng không, không quân đối phương)trước tiên. Việc áp chế thành công hệ thống phòng không, không quân  đối phương đồng nghĩa với chiến thắng nằm chắc trong tay. Điều này đã được minh chứng trong chiến tranh Iraq năm 2003 khi không lực Hoa Kỳ dễ dàng áp chế hệ thống phòng không không quân của Iraq, sau đó không lâu lực lượng mặt đất nước này nhanh chóng bị đánh bại.

1-   Vậy SEAD là gì, xuất hiện khi nào?
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, việc các loại máy bay chiến đấu sử dụng động cơ phản lực đi vào hoạt động dẫn đến việc tác chiến phòng không trở nên khó khăn. Các loại pháo phòng không lúc đó có tốc độ bắn rất chậm, độ tản mát khi tác xạ rất cao không còn phù hợp để tác chiến phòng không. Như một quy luật tất yếu, một cuộc cách mạng mới xuất hiện. Đó là sự xuất hiện của các loại súng phòng không tốc độ cao, đặc biệt là sự xuất hiện của các loại tên lửa SAM( Surfacae to Air Missiles) cùng với đó là sự phát triển nhanh chóng trong lĩnh vực công nghệ điện tử, sự ra đời của các loại khí tài trinh sát đường không tầm xa. Chúng kết hợp với tên lửa SAM, súng phòng không tốc độ cao tạo nên thế trận phòng không nhiều tầng nhiều lớp, những cuộc tập kích đường không mất dần thế thượng phong. Một thuật ngữ quân sự mới xuất hiện SEAD (Suppression of Enemy Air Defenses) “áp chế  hệ thống phòng không đối phương” vào những năm 50 của thế kỷ 20.

2-   Vậy SEAD gồm những biện pháp tác chiến nào?

-Để áp chế thành công hệ thống phòng không của đối phương, điều đầu tiên cần nghĩ đến là tiêu diệt “con mắt” của hệ thống phòng không đối phương các tram radar, bệ phóng tên lửa. Một phiên bản cường kích với vai trò chuyên săn lùng các trạm radar, bệ phóng tên lửa lần đầu xuất hiện trong chiến tranh Việt Nam. Đó là phiên bản hai chổ ngồi của loại F-105G với biệt danh Wild Weasels “Chồn hoang” cùng sự xuất hiện tham chiến của tên lửa chống bức xạ AGM-45 Shrike. Sự xuất hiện của F-105G cùng với Shrike đã gây ra rất nhiều khó khăn cho lực lượng phòng không nhà ta, nhiều trạm radar, bệ phóng tên lửa đã bị Shrike tiêu diệt.


   (tên lửa chống bức xạ Shrike trên máy bay EA-6B)

-Biện pháp thứ hai trong tác chiến SEAD đó là áp chế điện tử,  hay tác chiến điện tử. Một phiên bản chuyên dụng cho vai trò tác chiến điện tử củng lần đầu tham chiến tại chiến trường Việt Nam EA-6B Prowler.

Được trang bị đậm đặc các thiết bị điện tử chuyên dụng EA-6B với vai trò gây nhiễu, đột phá mạng phòng không đối phương. Nó gây ra các loại nhiễu tích cực, tiêu cực, nhiễu chủ động, nhiễu bị động.


 (máy bay EA-6B cất cánh từ tàu sân bay Mỹ)

Nhiễu chủ động bao gồm phát sóng gây nhiễu hệ thống radar của đối phương, phá hoại tần số rãnh đạn của tên lửa, gây nhiễu bị động bao gồm rải các tấm kim loại mỏng dày đặc trên bầu trời làm cho radar không nhìn rỏ mục tiêu. Tất nhiên sẽ còn nhiều biện pháp khác, song hai phương pháp tác chiến trên vẫn đóng vai trò chủ đạo trong tác chiến SEAD.

3-   Như vậy các biện pháp tác chiến SEAD đã lộ rõ, vậy chống lại SEAD như thế nào?
-Vô hiệu hóa các loại tên lửa chống bức xạ như AGM-45 Shrike. Tên lửa chống bức xạ hay tên lửa chống radar hoạt động theo nguyên lý tự dẫn đến nguồn phát sóng điện từ, song đây cũng chính là điểm yếu của nó. Trong chiến tranh Việt Nam khi lần đầu tham chiến cùng F-105G Wild Weasels năm 1965, nó đã gây bất ngờ cho hệ thống phòng không nước ta nhiều trạm radar và bệ phóng tên lửa đã bị Shrike tiêu diệt. Tuy nhiên điểm yếu của loại tên lửa này nhanh chóng được chỉ ra, vì hoạt động theo nguyên lý tự dẫn đến nguồn phát sóng điện từ nên chỉ cần tắt trạm phát sóng trong vài giây lập tức Shrike bị vô hiệu hóa. Trong chiến tranh Việt Nam bộ đội phòng không ta rất thông minh sau thời gian ngắn bị bất ngờ với Shrike, khi phát hiên ra nhược điểm của nó thì Shrike không còn đáng sợ như lúc đầu nửa, hiệu quả trong tác chiến của nó giảm rỏ rệt.

-Sử dụng phương pháp phát hiện mục tiêu thụ động, không chủ động phát sóng radar mà sử dụng các thiết bị thu sóng điện từ để theo dõi sự di chuyển của đối phương, chỉ phát sóng radar điều khiển tên lửa khi mục tiêu đã được xác định.  Điều này đã được bộ độ phòng không ta làm rất tốt trong chiến tranh Việt Nam, đặc biệt là trong chiến dịch Điện Biên Phủ trên không khi không quân Mỹ sử dụng F-105G với cường độ lớn.

-Phản công điện tử, dùng tác chiến điện tử chống lại chính nó. Tác chiến điện tử dùng các thiết bị chuyên dùng để gây nhiễu, phá hoại hệ thống chỉ huy, phá hoại tần số rãnh đạn của bệ phóng tên lửa. Tuy nhiên theo quan điểm của em  lực lượng phòng không nhà ta chưa có nhiều thiết bị đủ khả năng phản công điện tử mà chủ yếu là “vạch nhiễu tìm thù”. Trong chiến dịch Điện Biên Phủ trên không năm 1972 khi Mỹ sử dụng các biện pháp tác chiến điện tử với cường độ lớn, thêm vào đó là hệ thống radar Fan Song và Spoon của hệ thống SA-2 rất dễ vị vô hiệu hóa bởi nhiễu tích cực, nhiễu tiêu cực. Tuy nhiên với trí thông minh và sáng tạo bộ đội phòng không ta đã tìm ra điểm yếu của hệ thống tác chiến điện tử được cho là hoàn hảo để hạ gục pháo đài bay B-52. Tạo nên chiến thắng Điện Biên Phủ trên không buộc Mỹ phải rút quân về nước.

-Như vậy có thể thấy rằng bộ đội phòng không ta có rất nhiều kinh nghiệm trong tác chiến chống SEAD với một lực lượng có hệ thống tác chiến SEAD hàng đầu thế giới. Tuy nhiên đã 38 năm trôi qua, tác chiến SEAD bây giờ chắc chắn đã khác đi nhiều. EA-6B Prowler đã được thay bằng EA-18G Growler, AGM-45 Shrike đã được thay thế bằng AGM-88 Harm.

-Vậy câu hỏi bây là khả năng tác chiến chống SEAD của lực lượng phòng không nhà ta hiên nay và tương lai như thế nào?. Những loại khí tài nào sẽ giúp cho các biện pháp chống SEAD của nhà ta trở nên hiệu quả hơn? Mời các Bác cùng thảo luận thêm, tất nhiên con người vẫn là nhân tố quyết định cho thắng lợi cuối cùng.
    
( Nguồn ảnh www.globalsecurity.ogr, www.designation-systems.net)

[su22 m4]

Bác F - 22raptor bác nên đề tên topic 1 cách dễ hiểu nhất đi, bác để thuật ngữ thế này không phải ai cũng hiểu đâu. Kinh bác

Đề nghị không quote lại bài viết dài như thế.  

[OldBuff]

Phòng chống chế áp phòng không là một chủ đề hay, đặc biệt hữu ích khi lập phương án bảo vệ căn cứ hải quân Vùng C, nơi sẽ bị chế áp trước tiên nếu có khủng hoảng

Tớ muốn nghe đ/c f22raptor nêu và thảo luận phương án chống SEAD của hải quân để xem nó có khác nhiều so với phương án của các Đoàn B72 và B75 hay không

[chiangshan]

Cụ Đoàn đâu rồi nhỉ : http://ttvnol.com/quansu/610576.ttvn

[longtrec]

Nói về chống áp chế phòng không trước tiên cần làm rõ áp chế phòng không là gì? Chúng gồm những biện pháp nào?
 Nói về áp chế phòng không mà không nói tới trận không tập lịch sử của Israel thực hiện vào 7h45 ngày 5/6/1967 là thiếu sót.Trong trận không tập này Israel đã huy động hầu hết máy bay của mình hiện có (Gần 200 chiếc máy bay các loại) sáng sớm 5/6/67 ào ạt tấn công Ai Cập. Chỉ sau 2 ngày 1 đêm tức buổi chiều 6/6/1967 Không quân Ai Cập đã bị diệt 416 máy bay trong tổng số 450 máy bay các loại. Đây là chiến dịch mở màn cho cuộc chiến tranh 6 ngày của Israel với 1 số nước Ả rập  (Ả Rập: Ai Cập, Jordan, và Syria).

Áp chế phòng không trước tiên phải đánh mù mắt đối phương (Các trạm rada),các đài chỉ huy mặt đất cố định hoặc cơ động. Sau đó là đánh sân bay nhà ga , đường băng để tiêu diệt máy bay đối phương cũng như cơ sở hạ tầng buộc không quân đối phương tê liệt (máy bay không cất cánh được). Sau đó là đánh vào các vị trí phòng không của đối phương như : Pháo phòng không, tên lửa phòng không v.v..

Vũ khí áp chế phòng không được sử dụng thường là vũ khí gì?
-Máy bay : Thường là các máy bay tiêm kích ném bom hoặc các máy bay cường kích mang các loại tên lửa chống rada có đầu đạn xuyên phá.
-Các loại bom v.v..
-Các loại tên lửa không đối đất .
-Các lọại tên lửa tầm xa ( Hải đối đất, đất đối đất.....).

Khi đã nắm rõ các biện pháp áp chế phòng không, sau đó mới có biện pháp chống áp chế phòng không hiệu quả, mới đặt ra những giả thiết, tình huống hữu hiệu. Việc sử dụng hệ thống phòng không hiệu quả phần lớn phải hiểu rõ đối phương dùng biện pháp nào ,vũ khí gì để áp chế phòng không. Phát hiện , tấn công kẻ thù từ xa là biện pháp chống áp chế phòng không tốt nhất, an toàn nhất.

[dongadoan]

Cụ Đoàn đâu rồi nhỉ
---------------------------
 Hì, cái topic bên ttvnol ấy vẫn sống à? Anh viết nó từ hồi 2005 cơ đấy, lâu nhỉ?

 Để xem bạn f22raptor sẽ phát triển topic này như thế nào, sau 5 năm có thể bạn ấy sẽ có cách nhìn khác tớ, độc đáo và hoàn thiện hơn tớ thì hay quá!

[f22raptor]

 
-   Để tác chiến chống SEAD một cách hiệu quả cho toàn lãnh thổ Việt Nam nói chung, trước hết chúng ta cần làm rỏ tác chiến SEAD bây giờ và tương lai so với 38 năm về trước khác nhau như thế nào?
1-   Sự khác biệt về công nghệ
-   Sự bùng nỗ của cách mạng khoa học kỷ thuật, sự bùng nỗ của công nghệ thông tin, truyền  thông với vô vàn ứng dụng vào cuộc sống. Việc ứng dụng khoa học kỷ thuật công nghệ cao vào quân sự khiến cho việc tác chiến nói chung và tác chiến SEAD nói riêng trở nên phong phú, đa dạng hơn. Tầm tác chiến ngày một xa hơn, chính xác hơn. Nói tóm lại vũ khí công nghệ cao sẽ đóng vai trò chủ đạo trong tác chiến nói chung và tác chiến SEAD nói riêng hiện tại và tương lai.
-   Tác chiến SEAD bây giờ và tương lai được tổ chức thành một hệ thống phức tạp và khá chặt chẽ.
2-   Những ứng dụng nỗi bật của khoa học công nghệ cao vào tác chiến SEAD
-   Hệ thống định vị toàn cầu kiểu GPS của Mỹ, Glonass của Nga, gần đây là Bắc Đẩu của Trung Quốc, tương lai gần là Galileo của EU là  một trong những ứng dụng nỗi bật nhất và khác biệt so 38 năm về trước. Việc sử dụng hệ thống định vị toàn cầu khiến cho việc xác định tọa độ mục tiêu cần tấn công trở nên dễ dàng hơn, chính xác hơn. Nó cũng được sử dụng để dẫn đường cho vũ khí tấn công từ xa.
-   Tên lửa hành trình kiểu Tomahawk của Mỹ,  họ tên lửa SS-N của Nga, gần đây là họ tên lửa Đong Phong của Trung Quốc là những bổ sung cho hệ thống tác chiến SEAD trở nên phong phú hơn. Sử dụng hệ thống định vị toàn cầu để dẫn đường cho tên lửa tấn công mục tiêu từ xa một cách chính xác hơn, với tầm tác chiến  từ vài trăm đến hàng chục ngìn km. Có thể tấn công những mục tiêu quan trọng của đối phương mà không cần đặt chân đến lãnh thổ nước đó. Với kích thước nhỏ gọn, độ phản xạ radar rất thấp nhờ ứng dụng các loại sơn có  khả năng hấp thu sóng điện từ nên việc phát hiện ra nó rất khó khăn.
-   Phương tiện bay không người lái UAV (Unmanned Aerial Vehicle) là một xu hướng mới cho tác chiến SEAD. Nó có thể lượn lờ trên không hàng chục giờ đồng hồ và bất ngờ xuất hiện để tiêu diệt mục tiêu, khi cần nó củng sẽ biến thành một chiến binh cảm tử để hủy diệt mục tiêu.Việc phát hiện ra nó bằng radar cũng rất khó khăn.
-   Bom liệng tinh khôn hay bom thông minh kiểu JDAM của Mỹ, KAB-1500 của Nga cũng là những bổ sung mới cho tác chiến SEAD. Sử dụng hệ dẫn đường bằng GPS, lade hoặc bằng kênh TV, máy bay có thể thả bom từ độ cao an toàn mà không cần phải bổ nhào để cắt bom như trước nữa.
-   Các loại tên lửa chống bức xạ ngày nay với đầu dò tinh vi hơn, tầm bắn xa hơn. Khi chúng ta đối đầu với AGM-45 Shrike tầm bắn của nó chỉ khoảng 10-15 km, trong khi đó SA-2 có tầm bắn khoảng 20-25km như vậy SA-2 vẫn có nhiều cơ hội hơn. Còn bây giờ AGM-88 Harm có tầm bắn tới 90km, Kh-31P của Nga có tầm bắn lến đến 110km( lưu ý Kh-31P có trong biên chế của không quân TQ).
-   Sự đa nhiệm là xu hướng mới của các loại máy bay chiến đấu  thế hệ thứ 4 trở đi. Không cần phải thiết kế một phiên bản chuyên dùng cho một vai trò nào đó các máy bay chiến đấu thế hệ 4 trở đi có thực hiện nhiều nhiệm vụ cùng lúc, tuần tra không phận, tiêm kích , cường kích, áp chế phòng không, hổ trợ đổ bộ, F-16, F-15, F/A-18 của Mỹ, SU-27, 30, 35, Mig-35 của Nga, Typhoon, JAS-39, Rafale của EU, J-10, J-11 của Trung Quốc là những mẫu tiêu biểu cho vai trò đa nhiệm này. Đây đều là những mẫu máy bay mà chúng ta chưa có cơ hội đối đầu.
-   Úng dụng công nghệ tàng hình cũng là một xu hướng mới đầy hứa hẹn cho tác chiến SEAD. Các máy bay tàng hình có khả năng đột nhập không phận đối phương mà không bị phát hiện rồi bất ngờ tung ra đòn quyết định hủy diệt các mục tiêu quan trọng như sở chỉ huy trung tâm, các trạm radar dẫn đường, các bệ phóng tên lửa làm tê liệt một phần khả năng kháng cự của hệ thống phòng không đối phương. Tiêu biểu là các loại may bay như F-117 Nighthawk “ Chim ưng đêm”, B-2   Spirit, F-22 Raptor “chim ăn thịt” của Mỹ và gần đây là Sukhoi PAK FA T-50 là những đại diện cho kiểu không kích của tương lai . Tuy nhiên hiện tại chỉ có B-2 Spirit và F-22 Raptor  đang ở thế sẳn sàng chiến đấu còn T-50 vẫn còn trong giai đoạn bay thử nghiệm, ít nhất phải đến năm 2015 loại tiêm kích thế hệ 5 này mới chính thức có trong trang bị của không quân Nga. Trung Quốc cũng đang tham vọng nghiên cứu chế tạo tiêm kích thế hệ 5 với tên gọi J-XX, tuy nhiên hiện nay Trung Quốc đang gặp rất nhiều khó  khăn trong việc phát triển động cơ, radar cho loại tiêm kích này. Như vậy có thể nói ít nhất trong vòng 10-15 năm tới cường quốc này chưa thể sở hữu loại tiêm kích thế hệ 5 này.
3-   Tác chiến điện tử trong thời buổi công nghệ cao
-   Tác chiến điện tử  bây giờ diễn ra với mức độ cao hơn, tinh vi hơn, cường độ lớn hơn, loại hình tác chiến điện tử cũng đa dạng hơn. Không đơn thuần chỉ là làm nhiễu tích cực, tiêu cực, nhiễu chủ động, bị động.
-   “Tác chiến điện tử hiện đại gồm có 03 thành phần chính gồm chế áp điện tử, trinh sát điện tử và bảo vệ điện tử. Sử dụng các biện pháp này nhằm vô hiệu hoá hệ thống C3I (chỉ huy, điều khiển, thông tin liên lạc và trinh sát điện tử), hệ thống C4IRS (chỉ huy, kiểm soát, truyền tin, máy tính, tình báo, cảnh giới và trinh sát điện tử) của đối phương; đồng thời qua việc sử dụng phương thức tác chiến điện tử cũng nhằm duy trì khả năng tác chiến của hệ thống chỉ huy, điều khiển, trinh sát điện tử và thông tin liên lạc của chính mình”. (tham khảo từ    http://Vitinfo.com.vn)
-   “Đối với chế áp điện tử được phân làm hai loại là chế áp cứng và chế áp mềm, nhằm là làm tê liệt hoặc hạn chế hiệu quả sử dụng các phương tiện điện tử của đối phương. Đối với chế áp cứng, là sử dụng hỏa lực, xung lực để phá hủy các hệ thống và phương tiện thông tin liên lạc của đối phương; chế áp mềm, là sử dụng năng lượng điện từ trường phát xạ hoặc phản xạ lại, đánh lừa điện tử để ngăn cản và gây nhiễu song điện từ, nhằm vô hiệu hóa hiệu quả hoạt động các phương tiện điện tử của đối phương”. (tham khảo từ    http://Vitinfo.com.vn)
-   Trinh sát điện tử bao gồm 06 loại trinh sát: trinh sát thủy âm, trinh sát radar, trinh sát vô tuyến điện, trinh sát hồng ngoại, trinh sát âm thanh và trinh sát vô tuyến truyền hình. Các phương tiện trinh sát này được đặt trên mặt đất, trên không, trên biển, dưới nước và trong vũ trụ. Qua biện pháp này có thể thu thập được các thông tin tình báo, vị trí hoạt động của phương tiện và vị trí của các đơn vị quân đội đối phương. (tham khảo từ    http://Vitinfo.com.vn)
-   Bảo vệ điện tử nhằm làm cho các phương tiện điện tử làm việc an toàn, ổn định, chống đối phương gây nhiễu và đánh phá, chống tự nhiễu lẫn nhau của các phương tiện điện tử. Chống trinh sát điện tử, chế áp điện tử, kiểm soát điện tử và dung hòa trường điện từ. (tham khảo từ    http://Vitinfo.com.vn)
-   Nói tóm lại tác chiến điện tử bây giờ và sau này đang được nâng lên thành thuật ngữ “Chiến tranh phi tiếp xúc”. Có nghĩa là hai bên sử dụng tác chiến điện tử để triệt tiêu lẫn nhau, tuy nhiên điều này chỉ xảy ra đối với những quốc gia có trình độ khoa học kỷ thuật tiên tiến như Mỹ, Nga, Trung Quốc cũng đang đạo tạo và xây dụng đội ngũ chuyên về “Chiến tranh phi tiếp xúc” để đối phó với Mỹ và Nga.
-   Một loại vũ khí nữa cũng rất nguy hiểm và đang được phát triển đó là bom điện từ, khi nỗ nó tạo ra một xung điện tử đủ mạnh để phá hủy  các thiết bị điện tử của đối phương, tương tự như kiểu sóng xung kích sinh ra trong vụ nỗ hạt nhân đủ sức phá hủy mọi thứ.
-   Vũ khí lade cũng là một xu hướng mới trong tác chiến SEAD tương lai, mặc dù hiện nay  nó đang thử nghiệm cho mục đích đánh chặn, tuy nhiên từ đánh chặn sang tấn công chỉ là vấn đề thời gian.
-   Tóm lại qua những biện pháp tác chiến SEAD hiện tại và tương lai có thể thấy rằng. Tác chiến chống SEAD hiện tại và tương lai là một nhiệm vụ vô cùng nặng nề và khó khăn, đặc biệt với những quốc gia có tiềm lực kinh tế, khoa học kỷ thuật còn hạn chế như nước ta. Tuy nhiên với tinh thần “Quyết chiến, quyết thắng” của quân đội ta  thì không kẻ thù nào khiến cho chúng ta phải run sợ.
4-   Vậy đâu là điểm yếu trong hệ thống tác chiến SEAD được cho là hoàn hảo như trên?
- Biết địch biết ta trăm trận trăm thắng, lấy ít địch nhiều, lấy yếu thắng mạnh luôn là truyền thống vẽ vang của quân đội ta. (còn tiếp)

[chiangshan]

Thêm cái link cũ cũng liên quan đến SEAD: http://ttvnol.com/quansu/854208/trang-1.ttvn

[nhaiquaiziev]

Đề tài này hay và rộng, viết rất dễ lọi xương sống vì hai tác nhân chính: kiến thức quá nặng và đá cũng rất nhiều
Bác chủ topic cho mình xin cái đề cương trước để tiện theo dỏi ạh và cũng để tránh tình trạng sáng tác văn chương trên đề tài kỹ chiến thuật

[su22 m4]

Bạn f22 trước khi cùng bàn luận với bạn về cách phòng thủ chống SEAD cho hệ thống phòng không của vùng C hải quận, mình đề nghị bạn làm rõ 1 số vấn đề sau nhé.
1) Bạn cho mình hỏi vị trí địa lý vá các điều kiện tự nhiên và xã hội của vùng C hải quân có thuận lợi và khó khăn gì cho bên tấn công và bên phòng thủ?
2) Địch giả định tổ chức cuộc tập kích đường không quy mô lớn vào vùng C là lực lượng nào, vũ khí trang bị cũng như các phương tiện tác chiến SEAD của không quân địch như thế nào chúng có ưu và nhược điểm gi?
Tạm thời thế đã kính bác