Thông tin lịch sử
Năm 1977, ở Mỹ đã triển khai đóng loạt số lượng lớn các tàu tên lửa đa năng lớp O.H.Perri, tàu đầu tiên có thiết kế modul được đóng năm 1977, mở ra thế hệ mới các tàu chiến đa năng. Sự xuất hiện của các tàu này đã dẫn tới sự thua kém rất lớn về chất của các tàu tuần tra Liên Xô và chỉ ra sự cần thiết thiết kế tàu đa chức năng mới về nguyên tắc.
Ở Liên Xô, những nghiên cứu đầu tiên về hình dạng tàu tuần tra đa năng đã được thực hiện từ giữa những năm 70, đến năm 1981 ở Phòng thiết kế Zelenodolsk đã được giao nhiệm vụ thiết kế tàu tuần tra đề án 11540 và được phê duyệt năm 1983. Theo các nguyên nhân chính trị và kinh tế, tàu không được đóng loạt, sau khi đóng tàu đầu tiên, Liên Xô và nền quốc phòng tan rã, tàu thứ hai “Nepristupnưi” đã nổi tiếng như một trong số các tàu đắt nhất đang trong quá trình đóng gần 20 năm, nó chỉ được bàn giao cho Hải quân năm 2009 với tên gọi mới “Yaroslav Mudrưi”, tàu tuần tra thứ ba “Tuman” cũng không được đóng xong, còn tàu tuần tra thứ tư “Neuderzhimưi” bị dừng đóng trước khi khởi công. Cần nói rằng, Hải quân đã không nhận được tàu cần thiết cho họ, không một đề án nào hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu của Hải quân, toàn bộ các nỗ lực chế tạo tàu đa năng trong lượng choán nước hạn chế đã dựa vào sự cần thiết chế tạo vũ khí mới trong các kích thước cơ sở - các modul với sự đồng nhất tối đa theo thiết bị phóng với các hệ thống chỉ thị mục tiêu duy nhất và bao gồm toàn bộ các hệ thống phòng không trong một chu vi thống nhất.
Song song với việc thiết kế đề án 11540, các công việc tại Phòng thiết kế Zelenodolsk, ở nơi thiết kế chính các tàu tuần tra lớn của Liên Xô – Phòng thiết kế Phương Bắc cũng diễn ra công việc này. Sự khác biệt so với ở Zelenodolsk, ở Phương Bắc đã tiếp tục nghiên cứu trên cơ sở thân tàu có số lượng lớn trong biên chế - đề án thành công số 1135 nâng cấp và đã lắp trên đó vũ khí hiện đại hơn. Năm 1958, Phòng thiết kế Phương Bắc nhận nhiệm vụ thiết kế tàu huấn luyện thí nghiệm dạng modul đề án 13040 có lượng choán nước 6000 tấn, Tổng công trình sư là V.I.Mutikhin. Năm 1986, đề án phác thảo đã chuẩn bị mà trên cơ sở đó, Mutikhin thiết kế đề án tàu đa năng, trang bị vũ khí dạng modul, các thiết bị phóng thẳng đa năng. Đồng thời, để đơn giản việc lắp và nâng cấp, trong bố cục modul dự kiến sẽ làm toàn bộ các hệ thống đài ra đa định vị và toàn bộ danh pháp vũ khí của tàu đa năng.
Theo đề án, tàu sẽ có lượng choán nước hoàn toàn 6000 tấn, thiết bị phóng thẳng cho tên lửa chống tàu, 4x2 tên lửa chống ngầm, thiết bị phóng thẳng cho tổ hợp tên lửa tầm trung và gần, một thiết bị pháo 1 nòng 130mm, 3 tổ hợp tên pháo – tên lửa phòng không, 1 trực thăng, tổ hợp thủy âm tầm trung. Đề án đã không được chế tạo bằng kim loại, nhưng nhiều ý tưởng của nó trở thành cơ sở của đề án mới.
Tới đầu những năm 90, các Viện nghiên cứu khoa học hàng đầu và lãnh đạo Hải quân đã thành lập các yêu cầu kỹ chiến thuật cho tàu đa năng tương lai thế hệ mới. Đáng tiếc, sau khi Liên Xô tan rã, nhiều công việc chế tạo các mẫu vũ khí tương lai đã chấm dứt do tài chính của Bộ quốc phòng, và nằm lại phòng thiết kế. Việc này dẫn đến sự kéo dài rất lâu các công việc theo tàu đa năng tương lai và đẩy lùi việc thực hiện đề án trong thời hạn không xác định.
Đầu những năm 90, Phòng thiết kế “Almaz” đã thành công khi thực hiện và khẳng định sự liều lĩnh, nhưng có vũ khí tốt – đề án tàu tuần tra 12441 “Grom”, phát triển từ tàu tên lửa loại nhỏ đề án 1244 tới tàu tuần tra đa năng, từ đó đặt một điểm mới trong sự phát triển tàu tên lửa loại nhỏ. Dưới những khẩu hiệu lớn về khôi phục Hải quân, tàu được khởi công trên xưởng đóng tàu “Yantar”, được đặt tên là “Novik”. Việc đóng tàu trong thời đại thiếu tài chính mãn tính bị sa lầy trong các công việc thiết kế thí nghiệm và nghiên cứu khoa học không được hoàn thành và đến năm 2002, xưởng chỉ thành công trong việc hình thành thân tàu không có thượng tầng, sau đó, tàu không được đóng hoàn chỉnh được quyết định chuyển loại thành tàu tuần duyên và sau đó là tàu huấn luyện “Borodino”. Như vậy hay nói cách khác, nhưng vào năm 2008, thân tàu không được đóng xong của nó, ở trên ụ nổi tiếng trước kia “Burevestnhik” đã bổ sung và bộ sưu tập những sản phẩm đóng lâu dài của xưởng.
Mặc dù vậy, ở thời gian đó, yêu cầu cải tiến tàu tuần tra trở nên cấp bách và tháng 6 năm 2003, Hải quân đã phê duyệt đề án phác thảo tàu tuần tra đa năng mới, được thực hiện bởi Phòng thiết kế Phương Bắc theo đề án 22350. Đầu năm 2005, đề án được phê duyệt như tàu chiến đa năng (theo phân loại của Liên Xô là tàu tuần tra loại lớn) và 28 tháng 2 năm 2005 đã tuyên bố đấu thầu đóng tàu. Ngày 21 tháng 10 năm 2005 sau khi tuyên bố kết quả đấu thầu, đã kí hợp động với Liên hiệp xưởng đóng tàu “Phương Bắc” để đóng tàu tiên đề án 22350, mùng 1 tháng 2 năm 2006, tàu được khởi công dưới số hiệu xưởng 921, nhiệm vụ phụ trách được giao cho Dmitri Silantiev. Bằng mệnh lệnh của Tư lệnh Hải quân – Đô đốc Vladimir Masorin, tàu chiến được mang tên Đô đốc Hải quân Liên Xô Sergei Gorshkov”. Hạ thủy tàu được thực hiện ngày 29 tháng 10 năm 2010. Thời gia bàn giao tàu đầu tiên theo kế hoạch – năm 2011. Việc khởi công tàu thứ hai được thực hiện 26 tháng 9 năm 2009. Tổng cộng trong các kế hoạch của Hải quân sẽ đóng 20 tàu lớp này.