Hiểu nó thế nào?

[hatuyenha]

Cám ơn bạn TQNam@ đã cho mình một cách nghĩ khác của hai câu này.
 Hồi cấp 2 và 3 mình là học sinh giỏi văn,là học sinh yêu của cô giáo dạy văn nên bây giờ mình vẫn còn nhớ cô giáo dạy mình tên là Kim,khi cô giảng về hai câu này cô mơ mộng nhìn về cõi xa như nhìn thấy tận đồng bằng sông Cửu long-nhưng thực ra lúc đó người không phải quê ở miền nam thì ai biết được nó mênh mông như thế nào.Thời đó là những giờ học trong hầm tránh máy bay vào những năm 1965 đến 1967 tại gần mấy quả đồi ở Tam sơn Bắc ninh lại còn rất nhiều mũ rơm treo quanh lớp.Chứng tỏ các cô giáo cũng giáo điều mà chẳng hiểu gì về tiếng địa phương các vùng.

[Bodoibucket]

Trước khi "hiểu nó thế nào" thì ta cứ nguyên văn cái đã:

 “Đứng bên ni đồng ngó bên tê đồng, mênh mông bát ngát,
  Đứng bên tê đồng ngó bên ni đồng, cũng bát ngát mênh mông.
  Thân em như chẹn lúa đòng đòng,
  Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai”.

[trucngon]

Mảnh người quá...gió thổi còn phất phơ mà lại mênh mông mới hay chứ!

[TQNam]

Cái lão nầy, sao từ đầu không cho đầy đủ 4 câu, làm ọoc-rơ chơi?

Vậy thì mà là thương cho cái thân 12 bến nước! Mà cái từ mênh mông với bát ngát mang một cảm giác mênh mang, pha chú ngậm ngùi, chút gì đó nhớ thương (ai?) và chờ (ai?) đến đón!

Cám ơn bà chị, còn thằng em thì dốt văn. Cả 16 năm nuốt kinh, ngốn sử, chỉ 2 lần được cô khen, còn thì lẹt đẹt!

[Bodoibucket]

Hehe, rõ 4 câu này là em gái đang tràn đầy sinh lực, lãng mạn, mộng mơ, nhìn đời phơi phới!
TB: @TQNam, câu này là ai hỏi chứ em đâu có đưa ra!

[menthuong]

"Giặc bên Ngô không bằng bà cô bên chồng" ? 

Câu này của Trưng Trắc than vãn về chị em gái nhà gã Thi Sách.

Tôi chưa thấy tài liệu nào viết như vậy. Thực ra thì:

-Giặc bên Ngô tức là giặc bên Tàu bởi có giai đoạn nước Trung Quốc bị chia sẻ thành nhiều nước trong đó có Đông Ngô mà Đông Ngô lại chiếm nước ta nên dân ta về sau quen gọi nước Tàu gọi là nước Ngô. Sau khi khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi Nguyễn Trãi viết “Bình Ngô đại cáo” nhưng rõ là chỉ việc lấy lại nước Nam từ nhà Minh.  Giặc bên Tàu xưa có tiếng là dự tợn, độc ác.

-Bà cô bên chồng , tức là chị hay cô em gái người chồng.

Thông thường theo dân gian thì: Chị gái và em gái  chồng (người em dâu gọi thay con mình là cô)  thân mật với mẹ chồng hơn và được mẹ chồng tin yêu hơn, vì là con đẻ.  Em gái, chị gái chồng thường hay đe nẹt, dòm ngó ý ăn, ý ở của chị dâu hay em dâu và lại xúi bẩy thêu dệt thêm với bà mẹ nên mẹ chồng càng thêm khắc nghiệt với con dâu mình. Do vậy các nàng dâu nghĩ sự tàn ác của “giặc bên Ngô” chưa bằng chị, em gái của chồng.

Theo báo một bài đăng trên báo Lao động ra ngày 07/06/2009 thì: “xuất xứ của câu này có thời nước ta còn nội thuộc triều đại nhà Đông Ngô (220-265) thời Tam Quốc bên Trung Quốc. Sử cũ còn ghi: Năm Mậu Thìn (248), Ngô chủ sai Lục Dận sang làm Thứ sử Giao châu (tên nước ta hồi nội thuộc phương Bắc), ở quận Cửu Chân (Thanh Hoá ngày nay) có bà Triệu Thị Trinh (có sách ghi tên là Triệu Ấu) người huyện Nông Cống, cha mẹ mất cả, ở với anh là Triệu Quốc Đạt.

Lúc bà 20 tuổi, chiêu mộ hào kiệt, phất cờ chống lại giặc Ngô. Quân sĩ của Triệu Quốc Đạt thấy bà dũng mãnh, can đảm bèn tôn bà làm chủ. Khi bà ra trận cưỡi voi, mặc áo giáp vàng, rất là xinh đẹp nên quân sĩ tôn gọi là Nhuỵ Kiều tướng quân. Hiện nay ở Hậu Lộc còn đền thờ bà.

Dựa vào câu chuyện lịch sử nên mới xuất hiện câu thành ngữ nói trên và trở thành phổ biến vì hiện tượng bà cô (cả chị chồng và em chồng) gây khó khăn cho cuộc sống các nàng dâu không phải là hiếm”.

Theo tôi nhớ đã có lần đọc một tài liệu lại nói khác. Chuyện xẩy ra vào thời Khởi nghĩa Lam Sơn, Có một viên tướng mải đánh trận bị lạc. Giặc Minh quay lại vây ráp và quyết bắt sống. Ông chống trả quyết liệt và cầu mong Tổ Cô nhà mình phù trợ. Đột nhiên, giữa lúc nguy cấp đó, do một yếu tố ngẫu nhiên ông thoát hiểm trở về với đại quân. Từ đó xuất hiện câu này, ý nói có bà cô phù hộ thì giặc Ngô dù mạnh cũng không làm gì nổi.

Rất tiếc nguyên văn và nguồn tư liệu đó tôi quên mất, liệu có ai biết không?

[lixeta]

   He...! He...!
   Chào các quê!
   Từ nhỏ đến lớn tôi vẫn nghe người ta nói: "Giàu vì bạn, sang vì vợ".
    Nghe phân tích cũng thấy xuôi xuôi: Có bạn, có bè ăn nên làm ra... nên dễ giàu; có vợ giỏi giang, biết đối nhân xử thế... làm sang cho chồng.
   Thế mà gần đây một anh bạn tôi thì cứ khăng khăng: "Giàu đổi bạn, sang đổi vợ".
    Ngẫm ra cũng thấy nó nói khá đúng: khối thằng khi giàu rồi là quên béng mất bạn cũ, chúng phải tìm những thằng bạn mới cùng "đẳng cấp" để chơi. Và cũng rất nhiều tay khi sang- lên "ông nọ, bà kia" thì không muốn nhìn cái mặt nhăn nhúm, già nua của người vợ tào khang thuở nào nữa mà phải tìm trong đám chân dài hoặc nhân viên trẻ của mình..
   Vậy các quê nghĩ thế nào? Cái nào đúng đây

[pain]

Em thấy cả hai đều đúng bác ạ. Hai câu này không liên quan đến nhau, chúng ám chỉ 2 trường hợp hoàn toàn khác. Một là để chỉ tầm quan trọng của vợ  và bạn còn cái kia là chỉ sự vô ơn bạc nghĩa.

[SukhoiSu-47Berkut]

Em thấy cả hai đều đúng bác ạ. Hai câu này không liên quan đến nhau, chúng ám chỉ 2 trường hợp hoàn toàn khác. Một là để chỉ tầm quan trọng của vợ  và bạn còn cái kia là chỉ sự vô ơn bạc nghĩa.

Em thời nghĩ, câu châm ngôn nguyên bản mà các cụ dạy là câu thứ nhất. Còn câu thứ 2, có lẽ cũng mới có thôi, chắc ai đó ngẫm nhân tình thế thái nên dựa trên câu cũ tạo câu mới. Dẫu sao thì về ý, nó cũng có phần đúng đấy chứ, nhưng không nhất thiết trong mọi trường hợp đều vậy.

[menthuong]

Em thấy cả hai đều đúng bác ạ. Hai câu này không liên quan đến nhau, chúng ám chỉ 2 trường hợp hoàn toàn khác. Một là để chỉ tầm quan trọng của vợ  và bạn còn cái kia là chỉ sự vô ơn bạc nghĩa.

Đúng đấy bạn ạ! Tôi thấy có người lý giải như sau:

- Câu “giàu vì bạn, sang vì vợ”, là sự đúc kết một kinh nghiệm lâu đời về cách ứng xử của nguời con trai trước bạn bè và người vợ của mình: gặp bạn bè, dù nghèo khó, đấng nam nhi vẫn tỏ ra giàu có và hào phóng. Còn đối với vợ, họ lại tỏ ra mình là người sang trọng, có tài được nhiều người kính phục.

 Một số người có cách hiểu khác về câu tục ngữ này: nhờ có bạn bè và người vợ tốt mà chàng trai mới trở nên giàu sang. Do vậy, chàng trai cần phải quý trọng bạn bè và vợ con.

Sự tồn tại cả hai cách hiểu phổ biến đối với câu tục ngữ này có thể tìm thấy cách giải thích, ở cách hiểu từ "vì". Ở cách hiểu thứ nhất, "vì" được hiểu trong nghĩa mục đích; còn ở cách hiểu thứ hai, "vì" được hiểu theo nghĩa nguyên nhân.

- Câu “giàu đổi bạn, sang đổi vợ” cũng chỉ cách ứng xử với bạn bè và người vợ, nhưng mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.

Câu tục ngữ này trước hết phê phán những kẻ hay thay lòng đổi dạ. Khi nghèo khó thì anh còn biết chơi với bạn nghèo. Khi giàu có, hắn ta sợ bạn nghèo làm phiền nên bỏ bạn cũ để tìm đến bọn giàu kết bạn mong được lợi lộc, chí ít thì cũng ''có đi có lại'' và được tiếng là sánh vai với các bậc đàn anh giàu có trong thiên hạ. Lại nữa, khi anh ta chưa có địa vị, người vợ của mình là tất cả. Nhưng trớ trêu thay, khi đạt được địa vị cao hơn, hắn ta nghĩ ngay tới một người vợ tương xứng hơn với mình. Sự phụ bạc đối với bạn bè, vợ con của bọn người sống bạc bẽo, hợm đời, trưởng giả này không phải là hiếm.

Đây là sự đúc kết kinh nghiệm thực tế qua nhiều thế kỉ và đồng thời cũng là lời kết án đối với lối sống của những hạng người như vậy.

Rõ ràng là hai câu: “giàu vì bạn, sang vì vợ” và ''giàu đổi bạn, sang đổi vợ” là hai câu tục ngữ riêng biệt. Mỗi câu biểu thị một ý nghĩ riêng, đúc kết một chân lý riêng và bài học được rút ra qua đó cũng rất riêng.