Lịch sử Quân sự Việt Nam

Kính thưa bác Mõ, kính thưa các bác, em xin phép mở topic này để anh em CCB Nam Bộ QĐ 3 có thể chia sẽ những ngày tháng hồi cố hương sau những năm tháng phục vụ quân đội trên đất bắc (giai đoạn 79-83) trong đội hình các F của quân đoàn 3: F320, F10, F31 ... Trước là để đúng với tiêu chí của Box M&H, sau là nơi có thể ghi lại những kỷ niệm từ sau khi giã từ áo lính trong quá khứ cho đến những kỷ niệm mới nhất mà anh em chúng tôi đã có với nhau sau bao nhiêu năm xa cách. Kính mong nhận được sự hỗ trợ của bác Mõ, lẫn các bác thành viên trên diễn đàn. Trân trọng  ;D  

Cám ơn thanhh 63 về viêc mở thêm topic này, nhưng mà phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động anh em mình cũng tham gia càng đông càng vui
Mình đăng ký là thành viên tích cực của topic này

   Chào mừng bác Thanh 63 và các bác cựu lính QĐ3 đã xây cất thêm ngôi nhà mới để ôn lại những kỷ niệm và cuộc sống hiện tại của những người lính trở về sau cuộc chiến . Tiện thể cũng tạo công ăn việc làm cho Mob Baoleo không có Box này vắng quá. Có mỗi hai ngôi nhà xây cạnh nhau, một của sếp, một của em ( mà là lính thời bình nên đìu hiu ) Buồn quá ! ;D

   Chúc các bác gặp gỡ giao lưu với nhau thật là vui vẻ !

      Thử xem anh em Cựu lính Nam bộ QĐ 3 trên đất Bắc (79 - 83) hồi cố hương có vui bằng bậc cha chú Nam Bộ ra bắc tập kết hồi 1954 không nhé...khi đoàn cựu binh Nam bộ hồi 1954 đi đến nhà một gia đình có cô con gái quen với một đồng chí ở Miền Nam ra Bắc, để hỏi ý kiến gia đinh cô gái. Đồng chí đại diện đồng hương Nam bộ khi gặp gia đình nhà gái đã nói ngắn gọn đúng tính cách người Nam bộ: Tôi thay mặt đồng hương Nam bộ, đến nhà ông bà để xin ý kiến về báo cáo tổ chức cho người em cùng quê lấy con gái của hai bác làm vợ. Nếu ông bà đồng ý đồng chí ấy cùng dùi, mà không đồng ý đồng chí ấy cũng dùi....bạn biết gia đình người dân có cô con gái đó tỏ thái độ thế nào không?...

Xin chào mừng bạn vào CAT 'Người lính hôm nay'.
Mong sự góp bài của topic mới này, sẽ làm phong phú thêm hình ảnh người lính, ở phía sau những khói lửa chiến tranh.
Mõ Baoleo.

Vâng em chỉ đợi bác Mõ lên tiếng cấp lai - sân là anh em em "xông pha" liền  ;D

Chân thành cám ơn các bác đã khích lệ, topic này không phải chỉ có chuyện riêng của bản thân em khi rời quân ngũ mà là căn nhà chung cho toàn thể anh em cựu binh Nam bộ ra đi cùng đợt và trở về ... nhiều đợt  ;D... có nhu cầu chia sẻ, lưu lại kỷ niệm khi trở về đời thường của họ. Mong rằng sẽ nhận được sự hỗ trợ từ các bác  ;D.

@ bác xuanxoan: bác vui tính ghê!  ;D, nhưng có điều đám tụi em "hồi hương" thì làm sao hoành tráng bằng cha anh, gọi là hồi cố hương vì khi ra Bắc huấn luyện, rồi bổ xung về QĐ 3, tất cả tụi em từ các tỉnh QK 9 cùng về 1 đợt, khi ra quân, ngoại trừ một số ít anh em tiếp tục theo học các trường SQ để phục vụ quân đội lâu dài, anh em chúng em hầu như về cùng trong khoảng thời gian từ tháng 4  đến tháng 7.83  ;D. Còn "câu đố" của bác thì xuất phát từ thổ ngữ Nam bộ: Vui đọc thành Dzui, nghe có thể thành dzùi tùy theo âm giọng trầm  ;D, giai thoại về lớp cha anh tụi em thì oai hùng, còn đám tụi em chỉ xin cùng nhau nhớ lại những quãng ngày đã qua để chia sẻ cùng mọi người, thành thật cám ơn bác  ;D 

 Đây, BY mới "cứu" nhóm bạn của Thanhh63 về đây. Hiệp nheo chuyên "trợn mắt" bắt nạt tân binh đến giờ bản tính vẫn không thay đổi. ;D

Chúc mừng bác thanhh63 khấm khá lại có được căn nhà nữa ..  cho em đăng ký tạm trú lâu dài dạng KT3 với nhé !

À mà hồi cố hương thì có phải làm đơn khộng ạ ?

Thì "xây" để anh em có chỗ "tá túc" và "xả" mà, chứ hứng lên viết không đúng nơi, đúng chỗ là mệt đó  ;D!

Cám ơn bác BY "lôi" dùm mấy thằng bạn về nhà mới  ;D

Bây giờ thì em xin phép được "hồi tưởng"  ;)

Tháng 3.83, sau nhiều lần lách không phải đi học sĩ quan với lý do duy nhất: đất nước tổng động viên, anh em lên đường, nay tròn nghĩa vụ, cho anh em về tiếp tục đi học, khi nào Tổ Quốc "cần", anh em lại lên đường  ;D và chính vì câu khi nào cần đó mà anh em Nam bộ trong QĐ 3 chúng em được "ưu tiên" cho đi học SQDB ( mà nếu tôi nhớ không lầm thì đây là khóa SQDB đầu tiên của quân đoàn và học viên phần lớn - nếu không muốn nói toàn lính Nam bộ nhập ngũ 4.79) Thôi vậy cũng được, anh em cũng cảm thấy thoải mái và hài lòng với quyết định này, điều quan trọng: sau 3 tháng, anh em có thể trở về nhà.  ;D

Rồi 3 tháng ngắn ngủi cũng trôi qua, ngày tốt nghiệp, anh em chúng tôi cũng được làm lễ tốt nghiệp, được trao quân hàm, được phát 1 bộ đồ SQ bốn túi đàng hoàng, được liên hoan 1 bữa túy lúy, sau buổi liên hoan đó anh em chúng tôi kẻ ở người đi ngậm ngùi bịn rịn ( số là về trường quân chính QĐ đợt đó ngoài anh em tôi còn có một số anh em khác như Hùng mèo, Chuột, ... tham gia lớp SQ quân chính). Cũng trong thời gian học SQDB anh em chúng tôi "tích cực" liên hệ với hậu phương để tìm bến bờ mới sau khi giã từ áo lính. Đám lính học sinh chúng tôi nguyện vọng lớn nhất là tiếp tục được đi học, nhưng khổ nỗi học phổ thông thì không thể vì "già" hết rồi ( nhưng sau này khi về tỉnh, trong số anh em chúng tôi ở Mỹ Tho có B. sói rất dũng cảm xin về học tại đúng ngôi trường anh em chúng tôi ra đi - trường Nguyễn Đình Chiểu, anh em cứ nói đùa: thằng sói về trường chộp cừu non  ;D) Riêng tôi, các cụ ở hậu phương sau khi trình bày nguyện vọng của "các cháu" với Ban tổ chức Tỉnh Ủy TG, tôi đã được tiếp nhận về Ban và được hứa sẽ tiếp tục đi học theo đúng nguyện vọng. Mừng quá trời, tôi không nhớ rõ các bạn tôi ra sao, nhưng khi có quyết định chấp thuận nhận về Ban, tôi được hưởng chế độ xuất ngũ chuyển nghành, khi ra quân tôi nhớ mình chỉ lãnh tiền tàu xe, tiền 1 tháng lương 1/ 1 bộ đồ SQ 4 túi ... hết ( còn gì nữa thì không nhớ nổi  ;D)...             

 

Tạm biệt trường quân chính QĐ 3, tạm biệt phố Thắng, Hiệp Hòa, Hà Bắc mà chẳng đến bao giờ chúng tôi mới có dịp trở lại. Anh em tôi từ các tỉnh cũng chia tay nhau và hẹn ngày gặp lại trên quê hương mỗi đứa ( cái may của anh em chúng tôi khi về học SQDB là được sống chung với nhiều anh em từ các tỉnh khác của QK 9 mà trước đây ngoài anh em Đồng Tháp ở cùng E 48, chúng tôi chỉ biết nhau qua danh tính các D huấn luyện tại Khe Lang ).

Rời Hà Bắc, tôi và anh Xồ quyết định xuôi về Bắc Thái thăm gia đình mẹ nuôi chúng tôi ( thật sự chi tiết này do chị Kết hàng xóm của mẹ tôi kể lại trong lần tôi về thăm nơi đóng quân cũ ở Đại Từ, Thái Nguyên tháng 3.2012 ), vào Cốc Lẫm thăm và chào gia đình mẹ Lạc và cũng là chào mọi người đã gắn bó, yêu thương, đùm bọc chúng tôi trong suốt 4 năm trên đất Bắc Thái để về Nam, trong đợt đó, chúng tôi cũng ghé vào thăm anh em trong đơn vị cũ và được biết đơn vị đang chuẩn bị chuyển về Phổ Yên. Chia tay mọi người, chia tay một khoảng thời gian đáng nhớ gắn liền với những tấm lòng của những người dân mộc mạc, chất phát mà chúng tôi chìu mến gọi là bố mẹ, là anh chị em dành cho chúng tôi suốt 4 năm trời tại một địa danh cách quê hương chúng tôi vài ngàn cây số. Những cái bắt tay, những câu nhắn gửi, những lời hứa sẽ quay trở lại ... còn nao lòng người đi và thôi thúc chúng tôi cho đến tận ngày hôm nay.

Rời Bắc Thái, con đường về Nam của mấy anh em tôi bắt đầu. Điểm dừng đầu tiên là Hà Nội, anh Xồ và anh Diên lên đường về Nam trước, tôi, Điệp, Phong lưu lại ở Hà Nội và tá túc ở nhà Điệp, 1 căn nhà nhỏ trong con ngõ nhỏ của đường Trần Phú. Điệp khác tôi vì có quê hương bên ngoại tại Hà Nội, mẹ hắn vẫn ở lại Hà Nội và đi bước nữa với người dượng sau khi chia tay với ba Điệp. Hai ấn tượng còn nhớ mãi trong thời gian ngắn ngủi lưu lại HN là tiếng xe lửa rần rần chạy sau lưng nhà Điệp, chúng tôi không quen nên khó ngủ vô cùng, nhưng cha dượng của Điệp thì ngủ vô tư, thậm chí đứa em ngỏ mới sinh của hắn cũng vô tư không kém  ;D, tôi nhớ mãi nhận xét của cha dượng Điệp về lối ẩm thực hổ lốn của dân Nam chúng tôi qua ví dụ: bánh mì thịt thì chỉ cần bánh mì và thịt, sao cứ phải nhét cả đống rau vào đó làm gì ? và theo ông như vậy phải gọi là bánh mì rau thịt  ;D, ông cho rằng như vậy thì sẽ mất cái vị của thịt với bánh mì  ???... và còn nhiều dẫn chứng khác cái gì dân Nam chúng tôi cũng ấn kèm cả đống rau  ;D, Biết làm sao được khi đó là thói quen ...

Ấn tượng nữa là chuyến dạo HN của 3 anh em chúng tôi với cô em gái (con riêng của dượng) và cô bạn của cô ấy. Ngày ấy lính ra quân từ miền rừng rú về HN sao mà thộn thộn thế nào ấy, tôi cứ nhớ mãi cái cảm giác được chở các em bằng xe đạp trên đường phố HN, vô tư, tự nhiên không suy nghĩ cô em ngồi sau theo thói quen cứ "sờ eo" chàng lính làm mình có cảm giác nhột nhạt lẫn sương sướng âm ỉ, ngày đó đám mình cũng vẫn dạng lính cốt học trò nên chưa thành "quái" nên cảm giác "xốc nhẹ" âu cũng là lẽ thường tình. Mấy anh em đi thăm thú khá nhiều nơi, chụp hình lưu niệm trong công viên Lê Nin ... nhưng thật tiếc mình thất lại hết cả, không biết Điệp còn lưu được tấm nào không nữa  ;D       

Tàu xe ngày ấy khỏi kể các bác cũng biết khó khăn cỡ nào, mặc dù mẹ Điệp cũng nhờ vả trầy trật, chúng tôi cũng thật khó khăn để kiếm được 2 tấm vé về Huế. Theo kế hoạch trên đường về Nam tôi sẽ ghé Huế, Điệp sẽ về SG, nhưng do vé thẳng khó khăn, nên tôi đã thuyết phục Điệp ghé quê ngoại tôi rồi sẽ tính tiếp, hy vọng chặng Huế - SG không quá khó khăn như HN - SG. Vậy là tôi có thêm bạn đồng hành trên con đường về thăm quê ngoại. Rời HN, có lẽ cả chặng đường từ HN về đến Huế, ấn tượng lớn nhất của tôi là khi tàu chạy qua ga Đức Lạc, nơi anh em chúng tôi hơn 4 năm trước đã dừng lại nơi này và gắn bó với miền đất Đức Thọ - Nghệ Tĩnh 6 tháng trời để huấn luyện, rồi cũng sân ga này anh em chúng tôi lại lên tàu tiếp tục hành trình ra Bắc tháng 11 - 79 và bây giờ gần 4 năm sau anh em chúng tôi lại đi ngang qua nó để về Nam và có lẽ sẽ thật rất lâu nữa tôi mới có dịp đặt chân lên sân ga này ( nhưng đến tận hôm nay, tôi chưa một lần xuống lại sân ga ấy! ).

Huế, quê ngoại của tôi, thật tình thôi thúc duy nhất để tôi về quê ngoại là để gặp các cậu tôi, những người đã tập kết ra Bắc cùng mẹ tôi, còn các dì, các cậu ở quê, cảm giác thân thiết không được sâu đậm lắm. Kể từ ngày giải phóng, gia đình chúng tôi về thăm quê ngoại duy nhất 1 lần năm 77 và lần này là lần thứ 2 sau 6 năm. Tôi và Điệp nghỉ tại nhà cậu 4 tôi, cậu công tác trong ngành công an suốt thời gian tập kết và trở về Huế. Nhắc tới ông tôi nhớ mãi chi tiết: từ ngày tôi biết ông là công an đến khi về Nam, ông đeo hàm 4/, cha mẹ tôi bảo ông đeo 4/ lâu lắm rồi và không thể lên 1// do ông cậu kế của tôi là 1// hậu cần, phục vụ trong quân đội VNCH. Cả hai ông đều bị cái lí lịch tréo ngeo kiềm chế sự thăng tiến trong sự nghiệp. Tuy vậy hai cụ rất yêu thương nhau vì với cậu 4 tôi, cậu 5 ở lại Huế mà không đi tập kết là lãnh nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc cho ông bà ngoại tôi vì quá già để có thể ra Bắc, và để bảo vệ cho ông bà ngoại, cậu 5 tôi đã thi vào trường SQ Đà Lạt, sau đó chạy chọt để phục vụ trong ngành hậu cần và nhờ có ông nên ông bà ngoại tôi mới thoát sự thanh trừng của chính quyền Ngụy.

Ngày ấy ở Huế chẳng có gì để tham quan, "du lịch" thành nội, lăng tẩm, tất cả các di tích liên quan đến triều Nguyễn đều không mở cửa cho công chúng, chúng tôi ngoài nhiệm vụ chính đi thăm thú bà con, họ hàng, tôi chỉ có thể giới thiệu cho Điệp biết sông Hương thơ mộng, cầu Tràng Tiền cổ kính trong lòng Huế nghèo khó và thanh tịnh đến buồn nao lòng. Việc mua vé cho chặng đường còn lại ở Huế không còn là vấn đề lớn vì nhờ có các cậu tôi cũng là chức sắc đương nhiệm ở Huế lúc đó nên chúng tôi khá dễ dàng có vé để về Nam. Điều chúng tôi lo lắng cho chặng đường tiếp theo là thời tiết vì ngày ấy mưa bão sảy ra nằm đường là chắc chắn ... và tôi cũng nếm trải đã đủ trong đợt trả phép giữa năm 81, khi tàu từ SG ra HN bị nằm lại Nha Trang suốt 2 tuần liền vì lũ lụt cuốn trôi đường ray.     

Nhắc tới Huế, mình cũng có ít nhiều kỷ niệm, không phải thời xa xưa của anh em mình, mà là thì hiện tại
Mình ở Huế thời gian cũng tương đối dài, được thăm tất cả các lăng tẩm, thăm khu CHÍN HẦM của em út Ngô Đình Cẩn,  Khu Huyền Trân Công Chúa....Nhưng có một dấu "ấn" mình không bao giờ quên
Hôm đó, mình dẫn đoàn cơ quan mình vào thăm Đại Nội, mấy cháu thấy một tủ bán kem, nên hỏi chú xin mỗi đứa một cây kem, chú ok liền, 8 đứa là 8 cây kem, Khi tính tiền: 240.000, tính ra mỗi cây kem là 30.000/cây so với ở ngoài là 12.000/cây, ......Chú lãi ròng 18.000 đồng một cây kem.... Ôi Huế của ta, ta có Huế tự hào.......

hehe bác thanhh63 thời trẻ cũng lang bạt kỳ hồ dữ hé , người ta được ra quân mừng tót ngay về nhà còn bác cứ đi du lịch thoải mái  ;D

.....Cứ gì Bác Thanh 63 lang bạt kỳ hồ ...mấy thằng em cùng đơn vị tôi được ra quân ,nhận quyết định lại lẩn vào rừng khai thác gỗ lậu cùng mấy thằng chưa được ra quân(đơn vị cho đi khai thác gỗ...xây dựng doanh trại cho nhân dân mà...?nói cách khác là đi làm kinh tế cho các anh chỉ huy ... ),mà nào đâu xa cũng khu vực đèo Giàng ,đèo Gió...khu vực bác Thanh biết quá rõ...còn không thì ..ở lại khu vực đơn vị buôn hàng tâm lý chiến...dạo đó quân ta mất sức chiến đấu một phần vì hàng tâm lý TQ....cũng bởi ta lúc đó quá khổ ! tiên trách kỷ hậu trách nhân .

Cũng phải cám ơn cái thời khó khăn đó đấy haanh  ;D, về HN đâu phải mua vé tàu được liền đâu ?, ngày ấy mình nhớ, cứ nộp hồ sơ xin mua vé vào ga, rồi ngày ngày ra ga mà chờ tới lượt, may mà có người quen (gia đình bạn mình) và các cậu bên ngoại nên mới có thời gian mà thăm thú người quen, họ hàng. Vả lại ngày ấy từ Bắc về Nam là cả một vấn đề, về rồi biết bao giờ mới có dịp quay trở ra? nên phải tranh thủ làm trọn đạo. Còn ngày ấy, tiền tàu xe, tiền 1 tháng lương đâu thể đủ cho du hí, may mà anh em mình còn có "trạm" để dừng chân miễn phí chứ sân ga ngày ấy thiếu gì cảnh nằm dầm nằm dề để chờ tàu, chờ xe, hết tiền ăn, tiền lộ phí, vác mũ đi "ăn xin" trong ga là chuyện thường, cứ thấy lính mà xin, được cái thằng nào cũng đói như nhau nhưng với đồng đội thì "hào phóng" lắm, nhưng nghèo nên chỉ phóng hào chứ không có đồng  ;D .

Cám ơn bác Tùng ghé chơi  ;D, ... Thật tình ở đơn vị tôi ngày ấy vẫn chưa nghe có việc làm "công quả" của các ông chuẩn bị ra quân dưới cái mác "để lại kỷ niệm cho đơn vị", đọc topic các bác mới biết tình trạng đó ở đơn vị các bác, còn bên tôi, mấy ông đàn anh cựu K toàn là lính Bắc ra quân là lặn mất tiêu, còn các ông ấy có vào rừng "ca cóng" hay không thì chịu, ngày ấy chỉ có F bộ là có nhà cột gỗ xẻ vuông vức, còn các E thì cột cây, cột tre bình thường, tạm bợ lắm! mãi khi ra quân về thăm anh em mới biết đơn vị năm 84 sẽ chuyển về Phổ Yên , Vĩnh Phúc, hèn gì doanh trại ngày ấy cứ ọp à ọp ẹp. Nghe Tuan_qd3 kể, nhà cửa, doanh trại ở Phổ yên còn tạm bợ dữ nữa, cho thấy chủ trương rút về Tây Nguyên có từ lâu rồi, gớm thật  ;D. Còn ngày đó anh em mình khổ âu cũng là cái khổ chung, biết trách ai đây, cứ hai đầu thọ địch, rồi cấm vận, "phục quốc", ful rô ... thì có cái ăn là quá may mắn  ;)

Cuối cùng 2 anh em tôi cũng kết thúc hành trình lang thang về nhà sau 1 ngày nữa lưu lại nhà bác tôi ở SG, thật khổ cho những người bạn tôi thời đó, SG - MT chỉ hơn 70km nhưng để có điều kiện lên thăm thú SG thì cũng là cả một chuyện đáng phải bàn. Tôi nhớ những ngày ngăn sông cấm chợ hồi ấy thật là mệt mỏi khi phải thực hiện hành trình có 70 cây số mà mất đứt nửa ngày trời, từ việc làm sao có được tấm vé, rồi chờ đợi xe về bến, rồi nhồi nhét lên xe, có vé ngồi trên những chiếc ghế mà người ta cố tình làm nhỏ hơn, khoảng cách giữa các dãy ghế hẹp lại với mục đích duy nhất là tăng thêm ghế ngồi, chưa hết các loại ghế gỗ nhỏ, thậm chí khỏi cần ghế, cứ có chỗ trống là đặt mông vào mà ngồi. Người nhét, lèn với người, với hàng hóa dấu diếm, nhồi nhét khắp nơi mong thoát khỏi các trạm kiểm soát của các tỉnh, các huyện. Xe lăn bánh là mừng, nhưng đi một chút là dừng, một chút lại có một tốp "liên nghành" lên lục soát và tịch thu từ cân thịt heo đến cả những ký gạo..., điệp khúc đó lập đi lặp lại khiến không chỉ con buôn, mà khách đi xe cũng vô cùng mệt mỏi ... thật không thể nghĩ rằng chúng ta cũng đã sống qua được cái thời trăm bề khốn khó đó.

Ngày trở về, mẹ tôi thật sự lúc này mới nước mắt lưng tròng, mừng vì tôi đã thực sự được về nhà, không như kỳ về phép rồi lại trả phép năm 81. Một trong những câu đầu tiên của mẹ là: con thèm ăn gì, để mẹ đi chợ? Tôi nhớ mãi cái ngày về phép năm 81 khi nghe mẹ hỏi câu tương tự, tôi cũng vô tư hết biết khi trả lời mẹ: con chỉ cần vài chén cơm gạo mới với nước mắm nguyên chất là tuyệt vời rồi ... nghe xong câu trả lời "ngu ngốc" của thằng con trai bà khóc như mưa ... còn bây giờ thì tôi "khôn ra" rồi, mà thật sự tôi thèm món canh chua cá hú mẹ tôi thỉnh thoảng nấu cho cả nhà hồi chưa đi lính, thích nhất là miếng mỡ cá ở bụng, sao mà nó béo nhưng không ngậy chút nào khi húp chung miếng nước canh chua ... hơn 4 năm rồi, tự nhiên tôi thèm, thèm theo ký ức, thèm theo bản năng vì cả 4 năm trời trong lính hầu như chúng tôi rất ít khi được ăn cá, chứ đừng nói cá hú, loại cá hình như chỉ có ở miền Nam. Còn câu đầu tiên của ba tôi mà tôi vẫn nhớ: nghỉ ngơi vài ngày rồi qua trình diện các bác, các chú bên ban, ba tôi là vậy, không mừng rỡ, vồn vập, nhưng tôi cảm nhận sự lo lắng của ông dành hết cho tương lai của tôi khi ông đã thành công trong việc chuyển nghành cho tôi từ quân đội về dân chính và được tiếp tục đi học.        

    Các bạn cựu....hồi cố hương thân mến.
 chuyện của các bạn là đời thường nhưng sao nó sâu xa, có cái buồn của 1 thời khó khăn kinh tế mà mấy thằng lính vừa bước ra khỏi cái khổ này lại gặp ngay cái gian nan khác.
 Lúc này sau mấy chục năm mà còn nhớ để kể lại với nhau đc tường tân như thế này tôi nghĩ NHững cái gian khổ 1 thời chúng ta không quên nhưng ta cũng không bỏ phí hoài vì đó là kinh nghiệm, tố chất cho ta có cuộc sống hiện nay. Tất nhiên Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh.    Nhưng chắc chắn trên MVH này ta sẽ biết và có thêm nhiều người bạn.

         Đọc trang lính mỗi thời kỳ đều có nét riêng có của mình, thời các đồng đội có những cái mà thời tôi không tưởng tượng ra vì mỗi người sống đều tùy thuộc hoàn cảnh và phải thích nghi để sống. Lính ở K, nhìn các bức ảnh chụp không thôi đã thấy phong sương, sự chinh chiến mang nét rửng rú và sự thích nghi của anh em mình trước sự man rợ tột cùng của đối phương và chỉ nói như thế mới đúng là lính chiến ở K - Bạn có thể nói tở ở lính K mà bảo không phải K thì là lính gì; vì mình nói ở là mình không biết dùng từ gì lột tả cho rõ hơn nữa.

        Còn anh em ở biên giới phía Bắc khi đánh nhau với bành trướng Bắckinh, mình chưa được đọc nhiều những bài viết của người trực tiếp cầm súng đánh trận như những bài viết của anh em lính đánh bọn diệt chủng và quan thầy chúng ở Cămphuchia. Mình mong sao có nhiều anh em mô tả những trận chiến đối đầu với bọn bành trướng, sự man rợ của bọn chúng mà người viết chưa lột tả, mong anh em viết như lính K từng người có những cái riêng nhưng khi tổng hợp được mới thấy toàn cảnh. Còn văn và truyện ngắn viết về biên giới phía Bắc ư, chán lắm vì họ viết đâu có thật và viết theo chỉ đạo, đang nịnh bợ thơ "thánh - vua nhâp" để ru ngủ con dân đất Việt; để có giải thơ "điên"...

       Ra quân của anh em khi thời bình đúng là "nó" đấy, kẻ có tính nghệ sĩ, phong lưu thì đi đó đi đây (kẻo hết tiền thì khốn lắm đó), người khó quá vào rừng đốn gỗ thuê và phải còn có người đi bằng những đường khác mới về đến nhà chứ?.

         

Khoảng thời gian đó chắc chắn sẽ là mãi mãi với tất cả mọi người từng sống qua thời đó đơn giản vì từng chi tiết có thể quên, nhưng về tổng thể của sự khó khăn thì nó giống như vết hằn sâu trong tâm trí dễ gì quên. Cảm nhận đầu tiên của sự khó khăn trong cuộc sống của gia đình tôi từ cái tủ lạnh, nghe có vẻ ngược đời, sao không từ cái chổi cùn, cái rế rách quen thuộc của một thời bao cấp mà hầu như nhà nào cũng "có" ?, nhưng đơn giản vì cái tủ lạnh cũ ba được cô Năm tôi mua dùm khi ba tôi về Nam tiếp quản SG, trải qua gần 10 lưu lại với gia đình tôi từ SG về Mỹ Tho ... là nguồn thu "quan trọng" phụ thêm vào đồng lương công chức "có cỡ vừa còm cõi" của ba tôi và mẹ tôi.

Nhìn hàng ngày rất đúng giờ bà gỡ đá cục và thay nước nước mới cho dù nhiều khi vì lý do gì đó đá không đủ đông vẫn còn bọng nhưng vẫn phải thay vì không thay sẽ không đủ một ngày 2 mẻ đá đi giao cho người ta. Đá cục cho vào cái giỏ cước màu xanh xanh, cái lưng oằn xuống để đạp xe những lúc ngược gió, hay tất tả dưới trời nắng chang chang nhưng không phải vì sợ nắng mà sợ đá tan, người ta chê ... Những ngày trời mưa thì thật là thảm họa, ngày nắng họ giục, ra trẽ họ xài xể, dọa này dọa nọ, còn ngày mưa họ trốn biệt hoặc tìm lý do nào đó để từ chối ... đơn giản vì ế, vậy là nước đá chảy thành dòng suốt cả chặng đường tiếp tục đi mời ... mong sao bán được mớ đá "ế" vì thời tiết. Mà tiền thu được từ bịch đá cục có nhiều nhặn gì cho cam, ít lắm, lâu lắm mình không nhớ nổi ... khoảng 1 hay 2 đ gì đó, nhưng vẫn phải làm vì không có nó sẽ mất đi sự chi tiêu của vài ngày, hay đơn giản một "sự kiện" nào đó như kiểu nồi canh chua cá hú khi đón mình về ...           

Cuối cùng thì những ngày tháng "rong chơi" cũng kết thúc, theo quyết định của BTCTU, tôi lại được "cắp sách" đến trường. Nhưng trước đó ngoài niềm vui được tiếp tục "nghiệp học", tôi cũng có thêm niềm vui nữa: khi tiếp nhận chuyển ngành, lương tôi được điều chỉnh lên thêm 1 bậc thành 75đ, một khoản không nhỏ đối với tôi trong những ngày tháng ấy. Có một may mắn nữa mà mãi sau này tôi mới biết, đó là: ở các cơ quan nhà nước, khi tiếp nhận SQQĐ chuyển ngành thường bị "vướng" về vấn đề mức lương. Nghĩ cũng đúng, lương SQ thường cao, nhưng ngoài chuyên môn "bắn giết" và ý thức kỷ luật cao ( hồi đó người ta hay nói thế  ;)) thì chả có cái gì để cơ quan có thể tận dụng nên các SQ khi chuyển ngành nhiều người phải chấp nhận hạ bậc lương mặc dù theo nguyên tắc thì sẽ được nâng thêm một bậc khi chuyển ngành như trường hợp của tôi vậy. Thở phào nhẹ nhõm cho quá khứ ... và cũng nhờ khoản lương này, trong suốt hơn 2 năm học ở TG tôi cũng phụ gia đình một khoản cho đỡ xáo trộn vì sự trở về của tôi.

Gần ngày nhập học, tôi mới biết thêm rằng có rất nhiều bộ đội xuất ngũ đợt anh em chúng tôi cũng tiếp tục đi học đợt này, thế là lại thêm niềm vui vì có thêm bạn bè cùng cảnh đi học. Xin giới thiệu sơ về nơi chúng tôi sẽ về học: Ngày ấy, hầu như tỉnh nào trong Nam cũng có hệ thống trường bổ túc công nông, nghe tên ngộ quá đúng không các bạn. Trong hệ thống giáo dục của VN ngày ấy, hệ bổ túc ban đêm là bình thường, dành cho những người đã quá tuổi đi học vì lý do nào đó gặp trắc trở trở trong việc học phải ngưng hay không có điều kiện để học nay muốn đi học, ở tỉnh tôi cũng vậy, nhưng bên cạnh các lớp bổ túc đêm đó, tồn tại cả 1 hệ thống trường bổ túc khác mang tên "trường bổ túc công nông" từ cấp 1 đến hết cấp 3 để bổ túc văn hóa cho cán bộ trong tỉnh, cho con em những gia đình cách mạng, vì chiến tranh không thể đi học. Học sinh trường này cán bộ đi học thì có lương, học sinh thường thì có học bổng và các tiêu chuẩn nhu yếu phẩm khác như gạo, đường, .... nói chung là được "nuôi" cho ăn học tuy rằng học thì ổn vì toàn giáo viên có chất lượng cao của tỉnh bổ sung về đây ( vì toàn dạy cho hạt giống đỏ mà  ;D) còn việc ăn thì cũng theo tình hình khó khăn chung của thời đó.  ;D     

Những chú lính trở về thời áo trắng  ;D, trong hình này vẫn thiếu Sơn, Ninh ... Ảnh chụp trong sân trường bổ túc công nông tỉnh TG hình như năm 84, thật tiếc vì tôi lại không cập nhật mốc thời gian trên ảnh  ;)

Trường BTCN có 2 hệ đào tạo, hệ cho cán bộ đi học, hệ cho con em gia đình có công, tôi và đa số anh em cựu lính đều chọn hệ dành cho con em gia đình có công đơn giản vì các em đều nhỏ tuổi hơn anh em chúng tôi, mặt khác hệ này gần giống với chương trình THPT hơn là bổ túc, mà tâm nguyện của anh em chúng tôi là học hết chương trình THPT sau đó sẽ thi vào đại học.

Đích đã rõ ràng, anh em chúng tôi bắt đầu lao vào học, trong số anh em chúng tôi về trường thì lamhai_tientien và Hiệp nheo quyết định học lại chương trình lớp 10 vì sau chừng ấy năm, kiến thức cũng đã rơi dụng nhiều nay cần phải ôn lại. Còn tôi, Thủy, Sơn Phong, Minh vẫn quyết định theo học lớp 11, quyết định như vậy nhưng chúng tôi cũng khá lo lắng và giải pháp đưa ra là vừa học, vừa ôn lại kiến thức cũ. Duy nhất quangninh theo học lớp cán bộ.

Có lẽ do quyết tâm cháy bỏng là tiếp tục được đi học và được tạo điều kiện tối đa có thể từ gia đình lẫn nhà trường để có thể yên tâm học tập nên tôi và các anh em khác hội nhập khá nhanh, kiến thức mới cập nhật một cách chắc chắn kết hợp với ôn luyện kiến thức cũ trên nền tảng khả năng tiếp thu tốt ( hồi trước khi đi lính tôi đang học lớp chuyên toán C1 của trường PTTH Nguyễn Đình Chiểu ) nên chỉ sau một học kỳ, hầu như anh em chúng tôi đã đuổi kịp và vượt qua đám học sinh cùng lớp. Nói về chuyện này, ngày mới về trường, các cô cậu học sinh cùng lớp dù rất nể các anh lính về đi học, nhưng do lượng kiến thức bị rơi rớt khá nhiều nên không khỏi có những điều chưa vừa ý, thậm chí có ý kiến khuyên chúng tôi nên học lại lớp 10 như lamhai_tientien và Hiệp nheo cho chắc. Nhưng chỉ sau 1 học kỳ, anh em chúng tôi không những tự giúp nhau hoàn thiện kiến thức, mà bắt đầu giúp ngược lại các em học sinh học yếu trong lớp và mọi người bắt đầu có cái nhìn khác về đám học trò cựu lính chúng tôi trong lĩnh vực học tập. Trong đám lính đi học, từ sâu thẳm trong lòng, mình rất phục Sơn, không giống anh em chúng tôi là cựu học sinh Nguyễn Đình Chiểu, sự học của Sơn không được thuận lợi, và sự cố gắng để vừa học, vừa ôn kiến thức cũ đòi hỏi hắn phải nỗ lực gấp đôi, gấp ba hoặc nhiều hơn nữa ... và hắn đã làm được  ;)       

Tiếp tục cái sự học  ;D... như đã đề cập, đây là trường bổ túc công nông, nhưng dù cái tên có như thế nào, nó cũng là trường bổ túc, một loại trường chỉ dành cho công tác "xóa mù chữ" nên đa phần học sinh trường này không có khả năng tiếp tục học cao hơn vì nhiều lý do khác nhau, và nói vậy cũng là để có sự thông cảm cho các em đã chịu quá nhiều thiệt thòi do chiến tranh, nay muốn học và được chính quyền tỉnh tạo điều kiện thì thua thiệt đủ điều và nếu cũng như chúng tôi, nếu có ai đó trong số các em đặt mục tiêu là bước vào giảng đường đại học thì nỗ lực sẽ phải là rất lớn.

Trong cả năm 11, anh em chúng tôi vẫn học chung với lớp xa cạ, khá giỏi trộn chung với trung bình và kém, thật đáng buồn là số trung bình và kém lại chiếm đa số nên chương trình giảng dạy của các thầy cô chủ yếu xoay quanh nhóm học sinh này để các em có thể tốt nghiệp PTTH. Từ học kỳ II trở đi anh em chúng chúng tôi đã vào form, việc học bây giờ không phải chỉ là theo bài vở trên lớp, chúng tôi tự có con đường riêng và đích riêng của mình để theo đuổi, nhóm lính chúng tôi tạo thành một nhóm, cùng nhau học, cùng giúp nhau bù kiến thức và dần dần cập nhật kiến thức cao hơn phục vụ cho mục đích thi đại học, và kết quả tất yếu hết năm 11 đám lính chúng tôi đều đạt khá giỏi, cho dù đầu năm học có đôi chút bỡ ngỡ.

Sang năm 12, chúng tôi phải cám ơn định hướng của trường (công lớn của định hướng này là của thầy Dĩ - một giáo viên toán hết lòng vì học trò mà tôi còn ơn mãi đến tận hôm nay và tôi sẽ kể riêng về thầy trong bài sau ) khi tổ chức lại các lớp 12 thành 2 nhóm: nhóm thi đại học và nhóm chỉ tốt nghiệp phổ thông, tất nhiên anh em lính chúng tôi được chọn vào lớp bồi dưỡng thi đại học. Ngay cả trong lớp chúng tôi học sinh cũng có nhiều mức khác nhau, do học sinh khá, giỏi có khả năng thi đại học ít nên nhà trường phải mở rộng thêm sang cả nhóm trung bình khá để cho đủ sỹ số. Anh em chúng tôi "tình nguyện" gom lại một nhóm cuối lớp để tiện cho việc luyện thi. Nhiều khi việc luyện "lén" kiểu này cũng gây khó chịu cho các giáo viên dạy các môn không trọng tâm của chúng tôi, có lẽ do các thầy muốn xé nhóm để rải đều trong lớp, nhưng cũng nhờ sự can thiệp của trường (do định hướng ) và thái độ của chúng tôi không coi thường các môn phụ nên cuối cùng chúng tôi vẫn ngồi chung cùng nhau. Nói như vậy không có nghĩa chúng tôi không giúp đỡ các em khác trong lớp, tôi có trách nhiệm phụ giúp thầy "đứng" các lớp phụ đạo cho các em trong lớp chưa hiểu rõ bài vào buổi chiều, nhưng công việc phụ đạo cũng giúp tôi giáng tiếp cho việc ôn thi đại học, thật là lưỡng tiên!         

Cả đời học sinh, chắc chắn ai đó trong chúng ta sẽ có rất nhiều người thầy, người cô để nhớ suốt đời. Ngày còn nhỏ ở Hà Nội, tôi có một người cô chỉ dạy tôi duy nhất 1 năm lớp 5 tại trường Trưng Vương, ấy thế mà trong tâm trí tôi khi nói về cô là lại hiện về cái khoảnh khắc khi tôi còn tại ngũ tranh thủ khi về HN ghé thăm cô, lần lần những tấm hình lớp 5D ngày ấy, cô chỉ trúng phóc: em đây này! ... một lời khẳng định ghi mãi dấu ấn trong lòng tôi.

Và khi nhắc đến người thầy ấn tượng nhất trong thời đi học của tôi, tôi và các bạn tôi ở trường bổ túc công nông TG chắc chắn sẽ không bao giờ quên thầy. Như tôi đã đề cập tới ở phần bài trên, thầy dạy tụi tôi môn toán hình, nhưng riêng với chúng tôi thầy dạy tất tật môn toán, từ hình, đại, lương giác và cả tích phân... Đối với đám lính chúng tôi, năm lớp 12 thật sự là một năm "lăn lộn", với cái đích là đại học, chúng tôi được ngồi dãy bàn cuối cùng nhờ sự dàn xếp của thầy và các thầy khác trong tổ toán với cô chủ nhiệm dạy văn của chúng tôi, và trong những giờ của các thầy, thầy siu tầm bài tập nâng cao cho chúng tôi và để tự anh em chúng tôi tự làm, thỉnh thoảng tạt qua nếu chúng tôi có điều gì cần hỏi. Phần lớn thời gian của các thầy dành cho các bạn khác trong lớp với giáo án bình thường và để cho anh em chúng tôi thời gian tự "luyện thi"... Trong học là vậy, ngoài đời thầy D. thực sự là bạn với anh em chúng tôi, giữa chúng tôi luôn tồn tại một tình cảm ngoài tình thầy trò, đó là tình bạn. Thầy đối sử với chúng tôi vô cùng thân tình, một trong những kỷ niệm khó quên về thầy là cảnh thầy mượn xích lô đạp để kiếm tiền mua rượu nhậu cùng học trò, khi cả thầy lẫn trò đều rỗng túi ... Nhiều năm tháng sau đó, tình cờ tôi lại gặp thầy ở SG, thầy hiện tại sống với 2 cô con gái đã có gia đình và thành đạt và thầy trò chúng tôi vẫn thỉnh thoảng ghé thăm nhau và ... nhậu để ôn cảnh cũ...nhất là khi đám bạn lính của tôi từ MT lên ghé thăm thầy. Thật cám ơn đời đã cho chúng tôi gặp và có một người thầy như vậy, cám ơn thầy!     

Một trong những "dấu ấn" của đám lính chúng tại ngôi trường bổ túc công nông tỉnh ngoài chuyện học hành là hoạt động đoàn. Ngày về trường, hầu hết chúng tôi đều tham gia công tác đoàn tại trường, tại lớp. Âu cũng là bản chất sôi nổi của đám lính trẻ trở về đúng với môi trường mà từ đó họ đã ra đi. Như đã giới thiệu, học sinh ngôi trường này có nét đặc biệt so với những học sinh tại các trường khác, đa phần các bạn là con em gia đình cách mạng, gia đình có công nhưng hầu hết xuất thân từ nông thôn, từ vùng sâu, vùng xa của tỉnh. Một trong các hoạt động mà tôi luôn nhớ khi nhớ về mái trường này đó là theo chỉ đạo của tỉnh đoàn, đám cựu lính chúng tôi trong đoàn trường thực hiện chủ chương kết nối các bạn với những phong trào văn thể nhằm gắn kết và cùng nhau vượt lên trong học tập.

Để thực hiện chủ trương này, khoảng những năm 84, 85 tỉnh đoàn mở các lớp dạy múa tập thể, dạy khiêu vũ quốc tế, các trường học, cơ quan trong tỉnh cử người đi học và sau đó qua họ sẽ là những người nhân rộng phong trào ca múa tập thể trong tỉnh. Để đoàn trường tham gia hoạt động này, chúnng tôi đầu tiên phải thuyết phục và nhận được sự đồng ý của ban giám hiệu. Thật tình, ngày đó không phải ai cũng nghĩ thật thoáng và hiểu ý nghĩa của hoạt động này, dù đây là chủ trương của tỉnh đoàn và được hưởng ứng rất nhiệt tình từ các trường học, các cơ quan trong tỉnh, nhưng với trường tôi, vẫn còn đó sự e dè nhất định trong quyết định có thực hiện chủ trương này hay không. Đơn giản vì các cụ suy nghĩ theo kiểu: từ trước đến nay ra sức cấm cản để nó không ảnh hưởng đến "thuần phong mỹ tục", nay lại ... vạch đường cho hươu chạy, rồi cũng có ý lo ngại sẽ không kiểm soát được, dẫn đến những "biến tướng" và nhiều, nhiều lý do khác nữa ...     

... Nhưng chúng tôi vẫn bám sát chủ trương của tỉnh đoàn, đồng thời đề cập đến những thực trạng như nhậu nhẹt của học sinh nội trú, học hành sút kém, và chúng tôi cho rằng nếu có những hoạt động tương tự sẽ giúp các bạn ấy sẽ có những hoạt động bổ ích, được tổ chức đàng hoàng, tăng cường gắn kết trong một tổ chức, tạo nề nếp sinh hoạt và tính kỷ luật, qua đó có thể có ích trong học tập và chấp hành nội quy của trường, đặc biệt khu nội trú. Và cuối cùng chúng tôi cũng được chấp thuận và được cử đi học tại nhà văn hóa thành đoàn MT. Sau khi học song, chúng tôi lại bắt tay vào việc thực hiện nhân rộng mô hình múa và khiêu vũ tập thể.

Có được sự đồng ý của lãnh đạo trường tuy khó nhưng cũng không khó bằng việc phát động phong trào múa hát tập thể trong trường do các bạn trẻ đa phần từ nông thôn nên khả năng thích ứng với các loại hình sinh hoạt tập thể không bằng được các bạn ở thành phố. Đầu tiên anh em chúng tôi chọn một số bạn ngoại trú ở MT, hình thành câu lạc bộ khiêu vũ và múa tập thể từ nhóm hạt nhân đó, hàng tuần chúng tôi có 1 buổi để cùng nhau sinh hoạt ngay tại sân trường, nhóm hạt nhân cùng nhau luyện tập, sinh hoạt nhảy múa cùng các trò chơi tập thể rất vui vẻ, và từ các buổi sinh hoạt đó chúng tôi thu hút sự tò mò của các bạn nội trú, từ sự tò mò ban đầu cộng thêm sự thuyết phục của các thành viên trong nhóm dần dần các bạn nội trú cũng tham gia và cuối cùng chúng tôi cũng có một đêm sinh hoạt tập thể bổ ích hàng tuần dành cho học sinh của trường... Âu cũng là một kỷ niệm đáng nhớ từ phong trào đoàn ở trường BTCN... 

Trong suốt cuộc đời đi học của mình, tôi khâm phục nhất là Thầy D, là một người Thầy tận tâm, tận lực truyền đạt hết kiến thức cho học trò, là một tấm gương sáng cho mọi người noi theo, Quê Thầy ở Gò Công Tây, chung quê nội tôi
Từ ngày Thầy lên TP Hồ Chí Minh sinh sống tôi rất ít được gặp Thầy, có lần lên TP HCM, các bạn có rủ đến thăm Thầy, nhưng mình vì lý do đặc biệt không thể ghé được...
Bạn của Thầy còn sinh sống tại Tiền Giang có các Thầy T, Thầy S, ...
Cám ơn sự dạy dỗ của các Thầy Cô của Trường Bổ túc Công nông Tiền Giang, thời kỳ đó...Các đây ít tháng, Trường có tổ chức họp mặt truyền thống, mình có đến dự, nhưng gặp rất ít Thầy Cô ngày xưa
Còn việc múa may, mình cũng có một vài kỷ niệm...thôi nhiều việc quá, ngày mai viết tiếp

Như vậy là quangninh chưa biết nhà thầy trên SG phải không? vậy là không ổn, thầy chuẩn bị xây xong nhà mới, nói tội do các em H., H. con thầy xây, cả một đời thanh bần dạy học, nghèo mà thanh cao, đúng là trời trả phước, hai cô con gái đều thành đạt lo cho thầy và cuộc sống bây giờ của thầy an nhàn, vui chơi cùng con cháu, thích du lịch đâu là đi đó ... Vậy cố gắng thu xếp, lúc nào tớ ới là quangninh phải lên đó  ;) 

Em xin lỗi bác Zil nhiều nhen, cứ mải suy nghĩ và viết nên "quên" có các bác ghé thăm  ;D... Thật sự thì em chỉ nghĩ viết để nhớ vậy thôi, nhờ viết em lại nhớ được nhiều hơn bác ạ, có lẽ vì nó chập mạch nên cứ gắn được với nhau, còn chuyện của tụi em đâu có là gì so với "bể khổ trần gian thời đó" của dân mình trên khắp mọi miền nơi anh em mình đã từng đi qua ...
Và em rất ok cùng bác rằng qua trang nhà anh em mình gặp gỡ và quen biết nhau, cái đó mới là chính, em vẫn thường nói chuyện với mọi người về cái tình của những "kẻ" không hề biết nhau trước đó, nhưng thật dễ dàng đồng cảm và gần gũi biết bao ... bác ạ  :D Em vẫn nhớ hôm anh em mình gặp nhau ở 19c NH và bác lẫn bác BY "đội" mưa phùn đưa 2 anh em em về khách sạn, thật là lạnh ngoài da nhưng ấm áp trong lòng hic hic  ;) 

 Lính QD3 "nhát" bỏ đời ra. ;D

 Ngồi sau xe máy mới có đầu không đội mũ nón bảo hiểm mà đầu gối thì run, răng thì gõ vào nhau chan chát. Chắc do kém chịu lạnh thì ít mà do sợ gặp CSGT thì nhiều, chỉ đến khi xe đỗ trước cửa KS rồi mới thấy thanhh63 thở phào nhẹ nhõm và thấy ấm trong người thôi. :D

Em được "lãnh hội" bản lĩnh của bác khi "tiếp" CSGT rồi  ;D chắc bác còn nhớ  ;)... Còn không phải riêng bác bẩu không sợ CSGT, nhiều bác ngoài ấy vô Nam cũng nói vậy  ;D, còn riêng em, em thì sợ cho bác thôi, vì cái "không sợ" của bác mà nỡ sảy ra "sự cố" thì anh em em mang tiếng hại 2 bác sao gánh nổi   ... May không có chuyện gì nên vẫn ấm đến tận bây giờ  ;D

Mới lục thấy 1 tấm hình hồi học bổ túc công nông 83 - 85, hình chụp 4 tên "H" cùng hoạt động trong đoàn trường tại sân trường BTCNTG nhân ngày kỷ niệm thành lập quân đội 22.12.1984  ;D

Cái thằng H thứ 2 từ trái qua là một ông trời con, nó không phải băng nhóm anh em mình
Nhìn hình cũng thấy đẹp trai ghê, nhưng......

Ông thứ nhất trái vào đâu phải tên H ông này hình như tên Thanh ngồi sau xe máy ở phố cổ HN khg đội mũ bảo hiểm mà run như cầy sấy. CSGT trông thấy phải quay mặt đi.

Đúng vậy  ;D, thằng H đó cũng trùng tên với 2 trong 3 thằng H còn lại, ngày ấy hắn cũng trong BCH đoàn trường và tên này có tài văn gừng nên cũng giúp anh em quậy phong trào văn thể mỹ của trường  ;D, nhưng tên H này "ôm bom" còn hơn khủng bố, nổ cũng văng miểng khắp nơi, nghe nói sau này hắn cũng gặp trouble vì tật "thảy bom"  ;D



Dạ thưa bác Zin, bác để ý nick của em ạ: thanhh63,  ;D, chữ H đó là tên của em ạ! ... mà bác với bác BY có vẻ "bè" hơi chuẩn đấy ạ  ;D Với nữa, CSGT HN bắt gặp phải quay mặt đi coi như không thấy gì vì không dám dây với... "Đầu gấu phố cổ" đấy ạ!  ;D

Ông ấy tên H là đúng đấy các bác ạ, không phải tên Thanh đâu. Mà Ông này hay có duyên với CSGT lắm đấy, không tin để Ông ấy kể cho nghe
Còn cái Ông H thứ 2 từ trái qua thì... BOM chả là cái gì cả...mình có dịp gặp hắn thường xuyên

Hồi tốt nghiệp BTCN, do tay này học dưới mình 1 lớp nên khi ra trường hắn vẫn còn ở lại, sau này nghe có người nói hắn về công tác ở Thành hay Tỉnh đoàn gì đó, không biết có đúng không nữa?, mà vốn dĩ tay này cũng có khiếu phong trào, nên mình tin là hắn tiếp tục công tác trong phong trào đoàn.

Nói tiếp về phong trào đoàn trường ngày ấy, khi mới về trường thầy Thành dạy lý đảm nhiệm bí thư đoàn trường, anh S. lớp cán bộ và mình làm phó bí thư. Thầy Thành thì mình không nói vì mặc dù là bí thư nhưng thầy đảm nhiệm phần chuyên môn dạy học nhiều hơn, còn công tác đoàn thì giao hết cho mình và anh S., mình nhớ mãi anh S., năm ấy bác cũng ngoài 30, tóc luôn mướt rượt và chải ngược ra sau, so với tuổi 30, anh ấy luôn bị nhận xét là già trước tuổi, để thuyết phục anh ấy sôi nổi hóa hoạt động của đoàn, tụi mình phải nhờ đến cả cô K. thuyết phục, cũng may cuối cùng anh ấy cũng đồng thuận nhưng có lẽ chỉ bên ngoài vì vốn dĩ anh theo trường phái: không "vẽ" đường cho hươu chạy! Mình rất chia sẻ với anh ấy vì vốn dĩ trường có nội trú, duy trì nội quy và kiểm soát học sinh nội trú ngày ấy luôn là ưu tiên, nên các hoạt động đoàn trong khuôn viên trường thường rất dễ phá vỡ vòng "kim cô" đã được thiết lập trước đó. 

Nhớ là mình còn 1 quyển "lưu bút" kỷ niệm lớp 12A1 BTCNTG, số phận quyển lưu bút này cũng khá ly kỳ, tình cờ thấy lại nó cùng khá nhiều "kỷ vật" cũ trong lần làm nhà, mừng hết lớn... và trong quyển lưu bút đó hôm nay tình cờ phát hiện ra một số hình thời mới ra quân và thời học bổ túc công nông.
Tấm hình này là tấm lưu niệm BCH đoàn trường sau đại hội, thầy Thành thôi không làm bí thư, thầy Trường - giáo viên chính trị thay thế:

Ở trang 1 mình có đề cập đến chuyến du hí HN sau ngày ra quân 7.83, những tưởng mấy tấm hình trong chuyến du hí đó đã thất lạc, nhưng thật mừng vì nó nằm trong số hình tìm thấy trong quyển lưu bút ...

Cựu lính rừng rú QĐ 3 cùng các em gái Hà Thành 7.83...  ;D

Lật từng trang lưu bút lớp 12A1 ... đến trang cuối cùng, mình giật mình thấy cái này  :o:


Nhìn tấm giấy chứng nhận gần như dính vào trang cuối mình nghĩ có lẽ nó đã nằm lại đây cũng ngót nghét gần 30 năm rồi ...

Nhớ lại ngày ấy, khi cho phép thí điểm dạy lại các điệu nhảy quốc tế người ta phải lồng vào với việc dạy chung các điệu múa tập thể như Lá Xanh ... cho thấy nó nhạy cảm đến cỡ nào, chả thế mà ông bà ta khi nói về nó thường buông câu: Nhảy với nhót! ... và cũng vì thế việc dạy và sinh hoạt câu lạc bộ nhảy múa ngày đó cũng hết sức tức cười, chạy như chạy sô, lúc thì ở 1 địa điểm nhìn qua giống đền, chùa ... đến bất cứ nơi đâu có được mặt bằng kha khá, không quá chật hẹp. Học xong, các thành viên về cơ sở để nhân rộng phong trào, cũng có nơi "gầy dựng" được, có những nơi chìm luôn, ... Bên trường tôi, anh em trong BCH đoàn thống nhất trước mắt chỉ dạy các bài múa tập thể cho đoàn viên, học sinh còn các điệu khiêu vũ quốc tế thì để sau ... và cái "sau" đó cũng là dấu chấm hết ... vì chỉ có các điệu múa tập thể được sinh hoạt còn các điệu khiêu vũ thì ... Một số bạn yêu cầu anh em chúng tôi "làm tới luôn", nhưng ngẫm nghĩ để thay đổi được tư duy và có cái nhìn tích cực hơn về khiêu vũ quốc tế thì còn lâu lắm, nhất là ở 1 thành phố nhỏ như MT, nên anh em chúng tôi đành "dạy chui" cho các bạn ấy và giới thiệu các bạn đến sinh hoạt câu lạc bộ của TP hàng tối chủ nhật...Dẫu sao cũng là một thời sôi nổi  ;D   

Về việc nhảy múa này, mình cũng học mấy tháng ở Thành đoàn Mỹ Tho, nhưng không nhớ có đơợc cấp giấy chứng nhận không? học cũng từ đầu đến cuối, ngày đó học nhảy vui ghê đi được, hồi đó kiếm một cái máy casette là cả một vấn đề...nhà đ/c nào khá giả mới có ...
Hôm rồi mấy anh em bên du lịch mời đi hát karaoke...nhìn thấy một cô quen quen...ngẫm một hồi mới nhớ thì ra hồi đó em học nhảy chung với mình (nhảy cặp chung).. ;D ;D ;D...Bây giờ mà được NHẢY   với em thì hay biết mấy

Đúng rồi, casette ngày ấy quí như vàng vì tất tật đều quy đội theo vàng, cái này mấy cây, cái kia mấy chỉ .... chưa hết băng sài đi sài lại nhão đến tội nghiệp, với các vũ điệu chậm như boston, val, slow thì cũng châm chế được, nhưng những điệu nhanh như pasodoble chẳng hạn thì bực mình thật sự với cái âm thanh như rên như rỉ phát ra từ loại băng nhão nhoét đó, đang nhịp nhanh không biết làm sao để sử lý nên chuyện dẫm chân nhau do chệch nhịp là bình thường  ;D.

Mà quangninh vẫn còn dũng khí để NHẢY ... bạn nhảy cũ sao? can đảm, dũng cảm thật, để gặp ông Nghé báo cho ổng biết quangninh 2012 khác xưa nhiều rồi  ;D

 Lại lòi thêm ra cái chuyện của mấy ông lính QD3. ;D

 Đã không biết bơi biết lội, không biết móc mắc võng tăng, giờ lại thêm biết "dẩy đầm". Lại còn thuộc loại "dẩy đầm" có giấy chứng nhận mới chết chứ. ;D

Bác cựu QĐ 4 này ẫm ức mãi về xuất rút từ K ra Bắc năm 79 không thuộc về QĐ 4 mà thuộc về QĐ 3 đây mà  ;D...
Mà bây giờ "dẩy đầm" cần nhiều "giấy" xác nhận hơn thời 84 nhiều bác BY nhểy ?

Cái vụ việc Dảy đầm này cũng vui đáo để nhỉ? Hôm mình tình cờ gặp cô bạn nhảy cặp với mình từ thời xa xa xưa, mình nói bây giờ mà được nhảy với em thì .......vui biết mấy ......Em  lập tức xông lên kéo mình ra mần liền...sợ hết hồn hết vía...Em còn hỏi bây giờ anh vẫn nhảy tốt chứ? không biết trả lời làm sao... ::) ;D ;D ;D

Vụ nhảy nhót âu cũng là 1 trong những kỷ niệm đáng nhớ của đám lính chúng tôi trong những năm sau lính tiếp tục mài đũng có kẻ 2, kẻ 3 năm trên ghế nhà trường. Một kỷ niệm nữa liên quan đến kỳ thi tốt nghiệp phổ thông trung học hệ bổ túc của chúng tôi ... Đúng là căn bệnh thành tích của những năm bao cấp ( nói vậy nó cũng là của cả thời nay...). Ngày chuẩn bị thi, đối với những anh em tôi những người không coi nặng kỳ thi tốt nghiệp bổ túc mà tập trung cho kỳ thi đại học thì kỳ thi này cũng chỉ như bao kỳ kiểm tra bình thường khác, nhưng đối với những anh chị, cô chú đã lớn tuổi vì "yêu cầu" công việc phải có cái bằng cấp III nhưng tuổi tác lại không chiều lòng người, nên học thì học, thậm chí học cật lực, nhưng kiến thức thì vẫn "lõm", nên kỳ thi tốt nghiệp bổ túc thực sự là nỗi "lo".

Ngày thi đến gần, anh em chúng tôi nhận "nhiệm vụ" gánh các anh chị lớp cán bộ, tất nhiên với điều kiện là chúng tôi phải hoàn thành bài vở của mình sau đó mới có thể giúp. Tôi nhớ, lớp cán bộ được trộn chung với lớp chúng tôi, xung quanh vị trí tôi cũng như mấy anh em học giỏi của lớp tôi là các anh chị cán bộ, chúng tôi thỏa thuận: các anh chị cố làm được càng nhiều càng tốt, chỗ nào bì thì bỏ qua ... đợi chúng tôi. Anh em chúng tôi vì đã được "quán triệt" nên lao vào làm thật nhanh, để dành thời gian "giúp" các anh chị lớp cán bộ. Nói là giúp nhưng thật sự bài vở chúng tôi được các anh chị cóp py i sì, bài làm bao gồm mấy tờ giấy đôi, mọi người cứ chia nhau mà chuyền, nói thật tôi chỉ sợ khi xong việc, bài của tôi không biết có còn nguyên hình hài ? còn các thầy giám thị thậm chí bỏ mặc lớp để anh em tôi "tự do" thực hiện theo kế hoạch... Nhưng thật may cuối cùng thì mọi việc cũng xong, không sảy ra sự cố nào ngoài ý muốn, mọi người cùng hả hê mừng thắng lợi  ;D       

Cuộc "vui" nào rồi cũng có điểm kết thúc, cái thời học trò muộn màng của chúng tôi - những thằng lính vẫn còn vương vấn nghiệp học - đã chính thức khép lại một trang để hy vọng mở tiếp một trang mới. Những ngày cuối cùng của lớp 12A1 thật xúc động với tất cả mọi người, từ cô chủ nhiệm, tất cả các thầy cô đã dạy dỗ chúng tôi đến tất cả các thành viên của lớp đều được lưu lại trong quyển lưu bút của lớp mà may mắn tôi mới vừa tìm lại được. Thật là tội lỗi và thiếu trách nhiệm nếu để thất lạc "bảo bối" quí giá là vậy. Ngồi đọc lại từng dòng thơ lưu bút của cô chủ nhiệm - vốn dĩ là cô giáo văn - lòng tôi bâng khuâng lạ, mới đó mà đã 25 năm rồi, màu giấy đã hoen ố màu thời gian, nhưng từng dòng, từng chữ vẫn còn nguyên những tình cảm dạt dào, lưu luyến của những ngày tháng đó... Xin lưu lại đây bài thơ chia tay của cô giáo chủ nhiệm của chúng tôi, hy vọng nó sẽ còn mãi với thời gian ...  ;)

Nếu như bài thơ chia tay của cô chủ nhiệm là tình cảm là những lời nhắn nhủ không biết bao nhiêu cho đủ, cho vừa của người cô dành cho những con "chim non" đang chập chững bay vào đời, thì những dòng lưu bút của thầy tôi - người thầy mà tôi luôn ghi nhớ công ơn và vận may vẫn cho tôi được gặp gỡ với thầy ngay cả ngày nay - thật ngắn gọn nhưng sâu sắc vô cùng ...

 

 Cái vụ "Dẩy" đầm nhé. ;D

 Trước chiến tranh ném bom miền Bắc 1965 của đế quốc Mỹ, cứ vào chiều tối thứ bảy hàng tuần, quanh hồ Hoàn Kiếm HN, dưới những chiếc loa như cái tổ ong treo ngược xuống ven hồ với những bản nhạc được mở to, những khoảng đất trống phía dưới sẽ là những sàn nhảy ngoài trời của những cặp nam nữ, quanh những con đường bê tông các gia đình khi tối đến hay dắt theo con cái dạo mát quanh hồ tìm chút không khí thoáng mát của mùa hè oi bức. Cái thời mà từ Quân đội, công an đến cán bộ công nhân viên buộc phải đi học "Dẩy đầm" và thỏa sức thể hiện, quanh hồ Hoàn Kiếm mấy chỗ bán nước giải khát, bia hơi bán nhiều, thời ấy ít người uống bia và lâu lâu hay gặp những thằng bé con mặt mũi đỏ tưng bừng đi theo bố mẹ, chắc do bố mẹ nó cho uống bia nên "say xỉn" mặt đỏ tía tai ấy cũng nên.

 Thế rồi sự kiện Vịnh Bắc Bộ, Mỹ lấy cớ mang không quân ném bom miền Bắc. Hà Nội náo loạn lên lo đi sơ tán tránh bom Mỹ, những khu công cộng ấy bị biến thành hầm trú ẩn với tường gạch xây, nắp bê tông và đất đổ phủ kín chỉ chừa cửa ra vào, quanh hồ Hoàn Kiếm là nơi nhiều hầm trú ẩn tránh bom nhất. Các hè phố HN cũng bị đào lên chôn xuống dưới những ống bi tạo thành hầm hố tránh bom cho người đi đường và dân quân tự vệ. Chuyện "Dẩy đầm" nhanh chóng bị mọi người lãng quên, thay vào đó là không khí của chiến tranh, cứ thế kéo mãi sang đến năm 1976 1977 những căn hầm tránh bom ấy mới bị tháo dỡ lấp bỏ trả lại cho HN như hôm nay.

 Cũng khoảng năm 1968 trở đi, bất kể ai và làm gì, chỉ cần "Dẩy đầm" là đủ để xích cổ lại cho đi tù không cần biết lý do, vài tay thanh niên "chậm tiến" ngồi vỉa ba toa ôm đàn ghi ta tưng tửng từng tưng mồm ông ổng hát hò, bất luận bài hát gì chỉ cần hát hò không đúng nơi đúng chỗ là đủ để gạch đít tên tuổi trong sổ đen và dán cho cái mác "Thanh niên chậm tiến", đừng nói chuyện ướn éo nhảy nhót nhé, tù luôn khỏi cần xét xử đấy.

 Sau 30.4.1975 chiến tranh đã kết thúc nhưng vẫn còn không khí của: Vùng lên nhân dân Việt Nam anh hùng ... Mấy băng đĩa từ thời VNCH được đưa ra miền Bắc, Thanh Tuyền, Giao Linh, Khánh Ly, Sơn Ca, Chế Linh, Nhật Trường ... vv Cũng được mọi người quan tâm vì nó là luồn gió mới về âm nhạc đương thời cho dù không phải là nhạc "chính thống", "Dẩy đầm" cũng vẫn còn phải lén lút và phát triển song ít nhiều vẫn bị dè bỉu đánh giá. Lâu lâu có vụ, gô cổ cả đống lên đồn công an, can tội "dậm giật" mất hết cả thuần phong mỹ tục.

 Cũng thời đó, có một nơi chuyên "dạy nhảy" dạy nhảy khá chuyên nghiệp đằng khác với đầy đủ và có "tổ chức" với các cấp từ to xuống nhỏ, từ lớn xuống bé. Song không phải là dạy "Dẩy đầm" mà là nơi dạy lính ta nhảy qua giao thông hào và hàng rào dây thép gai. Những đơn vị huấn luyện tân binh của quân đội. Lớp thanh niên này thành thạo chuyện nhảy qua giao thông hào và hàng rào dây thép gai hơn là "Dẩy đầm" nhiều.

 Sang thời 198x, tự nhiên ở đâu mang về nét văn hóa mới, trong khi BGTN, BGPB vẫn ỳ ùng súng nổ còn các thành phố, thị xã, thị trấn thì các câu lạc bộ "Dẩy đầm" lại "tẹt ga", lại tưng bừng nhảy múa hát ca và vô tư như ông sư vào chùa, không ai cấm đoán hay xét nét gì dáo.

 Sang thời nay, nếu đi trên đường mà gặp tay nào tự nhiên đứng ngoài đường mà "dậm giật" tùm lum, thì chắc mọi người sẽ bảo nó là: Thằng điên. ;D

Cám ơn bác BY về "lịch sử" phong trào dậm dựt tại miền Bắc XHCN  ;D, thật tiếc hồi đó em cũng còn quá nhỏ để theo đàn anh làm "phóng sự" nóng hôi hổi  ;D. Bác nhắc đến những năm 8x khi BGPB lẫn chiến trường K còn đì đùng tiếng súng thì trong nước cũng đì đùng... nhưng là tiếng nhạc nhẩy, bất công bác nhểy  ;D... nhưng em nhớ ngày còn tại ngũ những năm 79, 80, lúc các bác vượt trảng rượt pot thì cũng những bác cựu K lính Hà thành nhà bác ở đơn vị em vào mỗi tối thứ 7 xả trại vẫn phập phùng thùng đàn ghita chêm thêm âm thanh từ đít chậu, đít mâm 6 ...để nhẩy một điệu duy nhất ... em không biết tả nó như thế nào, gần giống tuýt, có chút disco, khiêu gợi giống ... múa cột bên Thái  ;D, hình như ngày ấy anh em cứ tiện miệng: nhảy sex đi mày  ;D  

... Tiếp tục những trang lưu bút của đám lính. Thằng đầu tiên là tôi, đọc lại sau 27 năm thấy cũng xặc mùi học trò, và nhờ quyển lưu niệm này ngoài việc chúng tôi có thể nhớ hết 30 khuôn mặt trong lớp cũ còn có 1 chi tiết: lớp tôi năm ấy đạt danh hiệu tập thể học sinh XHCN mới ghê chứ  :o, bây giờ ngồi nghĩ lại không hiểu nổi tại sao lớp lại đạt danh hiệu đó, và danh hiệu đó bao gồm những tiêu chí đánh giá nào? Ôi một thời danh hão của chúng tôi ...

... còn tiếp theo là "lưu bút" của những thằng lính còn lại trong lớp tôi  ;)

Lưu bút của "cậu em" hơn tuổi cùng C9 D3 E48  ;D

Còn đây là của ông trạm trưởng vệ binh F320 mà sáng nay tôi vừa mới lai rai với hắn ...

Em nhớ lại vào khoảng năm 82 – 83 TP, HCM có đợt giao lưu hữu nghị Thanh Niên Việt – Xô, tụi em là CN QP của Xưởng Quân Dược 5, Cục Quân Y cũng phải đi học nhảy, múa tại các Câu Lạc Bộ, Nhà Văn Hóa .. nhạc nền là những bài :
 Đào (vừa) ra hoa cành theo gió đưa vờn trăng tà
Ngoài dòng sông màn sương trắng buông lững lờ
Tựa bến sông thoáng bóng ai in trên màn sương mờ
Cất cao lời ca làm rung cỏ cây ven bờ ……… (kachiusa)

Và : Xanh mát trong đêm trường …Ta xúm quanh lửa hồng … Siberi … không ngừng vang tiếng hát... Ta hát ca lên rằng … Ôi dòng sông vĩ đại .. Thiết tha tình ta cùng Angara ….. (Siberi nở hoa)..

(http://i1266.photobucket.com/albums/jj526/tuan_pd3/HVCLB.jpg)

Sau này tình nguyện đi nghĩa vụ QS, khi học tại trường HSQ lại có thêm một chế độ ngày, tuần nữa mà tụi em hay gọi là : ăn chơi, nhảy múa ( múa hát tập thể ). Lính xếp thành hai hàng ngang đối diện với nhau, vừa hát, vừa múa .. những bài: Vì Nhân Dân Quên Mình .. Lá Xanh .. Việt – Lào - CamPuChia … Mấy cậu thấp bé, nhẹ cân mặc áo K82 rộng và dài mỗi lần xoay vòng là tà áo lại bung ra giống như váy xòe của gái Lào ấy. Thằng Hoa quê Thanh Hóa bị CB khung đá một phát vào đít vì can tội láo toét dám hát “.. vì bát cơm không đầy, vì bát cơn quá vơi, anh em ơi ! vì bát cơn không đầy ..” :-\ ( Vì Nhân Dân Quên Mình .. ).
Sau này về Bắc Thái thì đúng như bác đã tả lại trong doanh trại cứ có cái gì gõ mà có tiếng kêu ( kể cả lính ) là tụi em làm nhạc cụ để nhảy … sếch. ;D

Bác BY ơi, nhẩy đầm có giấy chứng nhận ăn thua gì, tuan_qd3 còn có cả thẻ để nhảy mới ác, mình nghĩ năm 85 ở Mỹ Tho phong trào mới manh nha, ai dè đã có từ 82 - 83 trên SG rồi, đúng là "hòn ngọc..." có khác  ;D... mà cám ơn tuan_qd3 vì mấy bài múa tập thể mình chỉ nhớ mỗi Lá xanh, bây giờ nhớ tuan mà nhớ thêm được Kachiusa ... còn mấy bài Vì nhân dân quên mình mà cũng múa thì chịu  :o mà thời mình bài này được chế mấy câu đầu: vì nhân dân ăn khoai mì, vì nhân dân ăn khoai lang, anh em ơi vì nhân dân lang với mì ... hì hì hì  ;)

... Lưu bút của ông lính F 31  ;D


Còn đây là ông đi cùng đợt đề ra Bắc, nhưng không hiểu sao không được ra Bắc mà lại qua K  ;D

Rồi kỳ thi đại học cũng đến và qua đi, anh em chúng tôi kẻ đậu người "chưa" đậu, vui buồn xen lẫn, tôi vào trường kinh tế K11, M. đậu Thủy sản Nha trang, P. thì năm sau cũng đậu Kiến Trúc - nhưng rồi cuộc đời đun đẩy cậu ta chuyển sang ngành luật cho đến nay, S. thì tiếp tục con đường chính trị, T. thì an phận ở trường trung học y tế tỉnh và bây giờ vẫn theo nghiệp Y, còn lamhai_tientien và H. nheo thì tôi không rõ lắm vì năm sau tôi đã ra HN học ngoại ngữ chuẩn bị du học tại Tiệp Khắc, trong anh em chúng tôi, những thằng lính trở về tiếp tục nghiệp học cũng có người đậu Đại Học từ mái trường BTCN trước tôi như T. đậu Bách khoa TPHCM, (hiên định cư tại Mỹ) hoặc B. sì chui về học cùng các "cháu" NĐC cũng đậu trường nào đó trên SG ... nhắc đến những chuyện khó quên gắn liền với các kỳ thi thì không thể quên M. gr, ngày thi tốt nghiệp hay đại học gì đó ( lâu quá quên rồi ) đang đến gần, anh em hối hả luyện, hắn cũng luyện nhưng hơn anh em khác luyện kiến thức sách vở lẫn ... kiến thức nhậu  ;D và hậu quả là xỉn quá chừng lăn xuống mương rách mỏ phải may mấy mũi để dấu đến tận bây giờ, may là hắn vẫn có thể tham gia kỳ thi mà không bị lỡ đò, hú hồn cho hắn đền tận giờ  ;D   

Chào cả nhà
Với M gr thì sau này bị thêm một vố giống ngày trước nữa, cũng phải hút ống hút hết mấy tháng.....

Ủa vậy ha, thời nào mà mình không biết vậy cà  ;D... đúng là cái tật thì không dễ gì mà bỏ nổi. Nhưng công nhận 1 điều cái tật của hắn chỉ thấy sau khi con ma men ( mà hắn cũng 1 thời bỏ nghề làm men mà  ;D) nó quậy, còn thường thì hắn ít nói, hay cười một cách ngượng ngịu, nhất là khi bị mấy cô em trong lớp buông lời chọc ghẹo ... đúng như tự nhận xét về mình của hắn trong lưu bút thời học trò  ;D ... Chỉ tiếc một gã trai nhìn cũng sạch nước cản bị ma men vật biến thành M. sứt ... :(

Tôi nhớ mãi kỳ thi đại học ngày ấy, không biết các bạn tôi ra sao, nhưng khi thi xong quay về MT đến nhà thầy Dĩ và các thầy cô khác "tường thuật" lại bài đã làm, các thầy tôi đều nói: đậu rồi ... làm tôi cũng mừng mừng. Ngày đó, nói như các bác cựu khác: thi lý lịch... theo tôi có mặt đúng, mặt chưa ... Tôi nhớ những thằng cựu lính như chúng tôi hình như được cộng thêm 1 điểm, vùng miền 0,5 điểm nữa ... nếu cộng 1,5 đ đó mà cũng không đủ điểm đậu thì chỉ còn các chờ xét tuyển hệ B của tỉnh ( tất nhiên cũng mức điểm nào đó theo kiểu đào tạo cho nhu cầu của tỉnh  ;D) còn dưới nữa thì cũng dớt lụp bụp vì học sinh trường tôi thì "đỏ đến tận mông" nên nếu vác lý lịch mà chọi thì khỏi sợ thua ai. Trường tôi năm đó có thể nói là lịch sử thi đậu đại học - với 3 lớp 12 (kể cả lớp cán bộ ) đậu đại học hệ chính quy đâu đó hơn chục mạng, nhưng đó là "thành tích" vô tiền khoáng hậu vì những năm trước đó thì lưa thưa 1, 2 mống hệ chính quy, còn tại chức và chuyên tu không tính  ;D 

Vậy là trang thứ nhất: kết thúc phần giang dở PTTH khi anh em chúng tôi tình nguyện dời ghế nhà trường nhập ngũ 30.4.1979 theo lệnh tổng động viên, và sau 6 năm sau chúng tôi đã khép lại trang này để tiếp tục hành trình sang trang khác, người thì từ giã nghiệp học về làm tại các cơ quan trong tỉnh, kẻ may mắn hơn tiếp tục trang 2 với những ngày dài trên giảng đường đại học.

Ngày ấy khi nhận giấy báo trúng tuyển đại học, tôi chỉ nghĩ rằng: cố lấy 4 năm nữa cho xong nghiệp học, thật tình ngày ấy trong đầu chúng tôi: đại học là cao nhất rồi, còn nghiên cứu sinh ra phó tiến sĩ, rồi tiến sĩ quả thật cao và xa vời vợi, may mà mình còn được bước chân vào giảng đường đại học, vậy là toại nguyện rồi, không như bây giờ, thạc sĩ, rồi tiến sĩ, phó giáo sư, rồi giáo sư ... cảm tưởng như "đều trong tầm với" của mỗi người, gặp sinh viên vừa ra trường, em nào cũng phán xanh rờn: em tiếp tục học thạc sĩ, rồi tiến sĩ ... nghe nhẹ tựa bông, hay lớp trẻ bây giờ giỏi toàn diện và hơn cha chú chúng nó nhiều? nếu được vậy thì tốt quá: con hơn cha nhà có phúc  ;D.

Từ giờ trở đi, mỗi đứa độc hành trên con đường riêng, tôi được phân về học lớp Vật Giá K11 - khoa Kế Hoạch - trường ĐH Kinh tế TPHCM. Vào lớp, mình lại là thằng già nhất, vì có mỗi mình là đi lính về học tiếp, còn các bạn mới trong lớp mình toàn trẻ cả, có bạn đậu năm đầu kiểu 1 đập ăn ngay, cũng có nhiều bạn lều trõng 1 vài năm mới đậu ... Trong khoa tôi có 3 lớp, lớp Kế hoạch, lớp Vật giá của tôi và lớp Lao động, viết như vậy cũng phản ảnh đúng thứ bậc theo điểm đầu vào của các lớp: lớp Kế hoạch là top của khoa sau đó đến lớp giá vật chúng tôi và đội sổ của khoa là em Lao động. Và tình hình cũng giống lớp tôi: cũng có 1, 2 giã từ áo lính về giảng đường ... và những thằng sinh viên già đó phần lớn đều bị Khoa chọn làm lớp trưởng. Thêm một trang mới của cuộc đời tôi bắt đầu như vậy đó!  ;)    

Nói về cái "nghiệp" học ĐH của tôi cũng lắm khúc quanh, trong suốt năm đầu tiên của đời SV, tôi không nghĩ mình sẽ trải qua nhiều khúc quanh đến như vậy, mà tất cả đều không phải do tôi "lập trình" trước, mà tôi luôn " bỡ ngỡ " trước những khúc quanh đó và tìm cách thích ứng với nó càng nhiều càng tốt. Kỷ niệm về năm thứ nhất của tôi có thể nói tuy không được nhiều nhưng lại sâu đậm, từ việc chuyển sang môi trường học tập mới so với 2 năm học bổ túc, đến việc thông tin có khả năng được tuyển đi du học tại Đông Âu nếu duy trì tốt kết quả học tập, rồi bạn bè, tình yêu, thậm chí cả bệnh tật...

Đối với những thằng lính về học tiếp và học lên đại học, nhiều khi khả năng thích nghi có vẻ kém hơn so với các em chuyển từ phổ thông lên đại học. Có lẽ do khuôn khổ, kỷ luật thép nên "thui chột" khả năng "sáng tạo" chăng? câu hỏi đó chi phối không chỉ những năm tháng đó của tôi, mà vẫn ảnh hưởng rất lớn ngay cả những năm tháng sau đại học. Ngày đó sinh viên chưa được tạo điều kiện để tự phát triển cái "tôi" một cách tự nhiên, vẫn còn đó cách học, quan niệm quản lý sinh viên theo kiểu thời còn học sinh phổ thông, thậm chí chúng tôi vẫn được đọc "chính tả" khi nghe giảng trên giảng đường. Không biết bây giờ sinh viên được quyền tự chọn một cách học phù hợp với mình hay chưa nhưng ngày đó tất cả đều điểm danh một cách máy móc, tất cả đều phải đến lớp, đến trường đúng giờ, cho dù là giảng đường hay bài tập, không thể chọn môn hay chọn giờ nghe giảng phù hợp, không thể bỏ bớt hay giảm thời lượng môn nào đó mà chúng ta không thích, các trường hợp cúp tiết, về sớm đều phải ghi nhận và báo cáo khoa, nhiều khi anh em tôi - những thằng lính trong khoa bị làm lớp trưởng - hay tâm sự với nhau: sao mình giống CA nhiều hơn SV...

Tuy vậy, nhiệm vụ chính của tôi vẫn là học, bản thân tôi luôn hiểu rằng: so với các bạn trẻ mình thua thiệt hơn họ về sự nhạy bén, sắc sảo, mặt khác tôi cũng chưa bao giờ cho mình là quá giỏi, hoặc xuất sắc cho dù trước khi đi lính tôi là thành viên lớp chuyên toán của trường NĐC và trong 2 năm học bổ túc tôi cũng có những thành quả nhất định,... nên muốn không để tụt lại phía sau mình chỉ còn cách duy nhất là: cần cù bù thông minh! câu khẩu hiệu đó âu cũng là phương châm sống xuyên suốt cuộc đời tôi đến tận bây giờ. Và kết thúc học kỳ đầu tiên, kết quả học tập của tôi cũng kha khá, âu đó cũng là niềm vui nho nhỏ để tôi tự khích lệ mình. Một ngày cuối học kỳ I sau khi đã có kết quả HK, tôi được mời lên gặp giáo vụ khoa, và một thông tin tôi nhận được khiến tôi vừa tự hào nhưng vừa lo lắng: tôi sẽ được chọn đi du học tại Đông Âu nếu vẫn duy trì tốt kết quả học tập tốt ở HK còn lại của năm thứ nhất.  :o      

Thêm chút màu mè, hình ảnh cho sinh động  ;D



Chuyến thăm thú Đà Lạt đầu tiên trong đời tôi khép lại 2 năm mài đũng quần trên ghế trường BTCN  ;D

Thời bao cấp, để được đi du học thật sự là một vinh dự, nó không giống như hiện nay du học sinh có 3 loại: Nhà nước cử đi, học giỏi và tự tìm học bổng, đi học = tiền gia đình mà loại thứ 3 này coi bộ hơi nhiều và các gia đình dư tiền lắm của nhưng con em lại thiếu khả năng thường chọn cách này. Ngày ấy, điều đầu tiên là: du học = tiền nhà nước, hoặc học bổng theo các chương trình trao đổi SV, hoặc hỗ trợ đào tạo, nếu SV đậu đại học xuất sắc, thường có ngay 1 suất du học đâu đó ở khối XHCN châu Âu, loại thứ 2 là dự bị du học ( chưa đủ điều kiện để được đi ngay ) tôi sau này mới biết có loại này và tôi may mắn "rơi" vào tầm ngắm, nếu năm đầu, SV đạt kết quả tốt sẽ được chọn, còn nếu không như ý thì người khác được chọn  ;D.

Kể ra cũng hay vì HKI tôi chỉ đơn giản là học hết mình, sang HKII còn có đích là phải đi du học vì nhiều lý do khác nhau nhưng 2 lý do chính là: đi Tây học ĐH - sướng quá còn gì - người ta chen nhau đi tây, cho dù là đi lao động hay học nghề, còn mình đi du học, tự hào quá còn gì. Mặt khác, những khó khăn về tài chính trong năm đầu tiên cũng thôi thúc tôi ra đi, đi để giải tỏa khó khăn cho gia đình, và ba má tôi có thể dồn mọi khả năng để lo cho cậu em út cũng thi vào ĐH trong năm tiếp theo. Nói là khó khăn tài chính vì chế độ lương của tôi từ Tiền Giang chuyển lên TPHCM đã chỉ được hưởng 1 tháng sau đó không được chấp nhận với lý do rất ngớ ngẩn: Hệ đại học chính quy không có SV hưởng lương, chỉ có hệ chuyên tu, và tại chức. Nghe xong cái lý do tôi tức lộn ruột, không lẽ họ không muốn chúng tôi thi đại học theo hệ chính quy, mà phải theo con đường mà ngày ấy người ta hay ca thán :" dốt như chuyên tu - ngu như tại chức " ... Cũng may là tôi bị "cúp" lương sau khi biết tin mình có khả năng sẽ đi du học, vì thế tôi cũng chẳng còn thiết tha gì với việc "kiện tụng, khiếu nại" mà chỉ lao vào học sao cho kết quả HKII phải tốt hơn HKI.

Và kết quả kỳ II của tôi còn tốt hơn mong đợi và tôi được chính thức chọn du học tại Đông Đức - nghành kinh tế công nghiệp. Mừng rơn, nhưng lúc đang lâng lâng vì mừng thì "tai họa" ập xuống: tôi bị mắc bệnh viêm gan siêu vi B vì quãng ngày học cật lực để có kết quả tốt trong kỳ II, mặt khác cái Mexico 86 cũng là kẻ thù gián tiếp của tôi khi trong lúc học thi HKII tôi hầu như không bỏ trận bóng nào của giải và luôn đến trường trong tình trạng ngây ngây vì thiếu ngủ, chính vì vậy thể lực tôi giảm sút, ăn uống thì bạ đâu ăn đó khiến tôi sập ngay bẫy siêu vi B. Cả nhà tôi tá hỏa vì căn bệnh này là bệnh cấm ở châu Âu, nếu mắc làm ơn ở nhà, vậy là nguy cơ du học tan vỡ, lo lắng, ba tôi kéo tôi về lại TG nhét vào bệnh viện đa khoa tỉnh để điều trị cấp tốc. Sau hơn 1 tháng nằm viện, tôi cũng lành bệnh, nhưng ba má tôi vẫn lo vì khả năng tái phát cao của viêm gan siêu vi B và khả năng xét nghiệm vẫn phát hiện virus của bệnh này, nên ngay cả sau này tôi học tiếng ở Thanh Xuân, HN 1 năm, các cụ nhà tôi vẫn chưa hết lo lắng, thậm chí cụ ông nhà tôi đến tận ngày nay vẫn ra rả mỗi khi tôi vui vẻ, bù khú với bạn bè: mày nhậu cho lắm vào, cái bệnh siêu vi B của mày giỏi lắm sống thêm được 30 năm... không khỏi làm tôi không lo lắng. 

Nói vậy chứ trong suốt năm nhất chúng tôi cũng thực hành thành thục câu: Học không chơi, đánh rơi tuổi trẻ ... lớp Giá vật chúng tôi cũng đôi lần dã ngoại tập thể hoặc đón noel chung với nhau, tạo điều kiện gắn kết các thành viên trong lớp và kết quả chúng tôi cũng "gắn kết thành từng cặp" cũng kha khá  ;D, đây là tập thể lớp tôi: Vật Giá 11 khoa Kế hoạch, ĐH Kinh tế TPHCM niên học 85 - 86 ...

... Rồi cái ngày chia tay lớp giá 11 cũng đến, tôi chạnh buồn nhìn các bạn mình bước vào năm 2 còn mình quay trở lại năm -1, rồi năm 0 mới có ngày về lại năm nhất  >:(, biết làm sao được, cái gì cũng phải trả giá cả mà... Tôi được thông báo mình sẽ ra ĐH ngoại ngữ Hà Nội để học 1 năm tiếng, sau đó qua nước bạn học tiếp 1 năm tiếng nữa, như vậy vị chi tôi phải mất 3 năm cho 1 xuất chưa chắc chắn trên giảng đường đại học của bạn, nói chưa chắc chắn vì cũng đã có những trường hợp SV mình không qua nổi năm tiếng phải quay lại trường cũ để học, mất toi 1 năm để học cái ngôn ngữ ất ơ, tất nhiên số này không nhiều, nhưng không phải không có.

Ngày đầu tiên trình diện trường ĐH ngoại ngữ, khoa Đông Âu, tôi thơ thẩn đi tìm tên mình trong lớp Đông Đức, đọc đi đọc lại, đọc đến hoa mắt vẫn không có tên mình, tôi phát hoảng, chạy lên văn phòng khoa để hỏi ... thì mới biết tôi được xếp vào lớp đi học Séc - 1 nước trong liên bang Tiệp Khắc chứ không phải đi Đức như người ta đã thông báo với tôi khi còn ở SG. Một thoáng chạnh buồn, vì trong thâm tâm tôi rất tự hào vì được đi Đức học kinh tế, muốn nói gì thì nói, đông Đức cũ cũng là nước kinh tế phát triển nhất khối XHCN và khi biết đi Séc học, tôi thậm chí không biết Séc là nước nào, nếu người ta không nói với tôi là Tiệp Khắc ... Nhưng thôi, có muốn quay lại cũng không được rồi vì tôi đã bị cắt quân số của trường Kinh tế, chỉ có thể quay lại nếu tôi không vượt qua năm tiếng, mà như vậy thì quá tệ, lòng tự trọng không cho phép, vả lại trong thâm tâm tôi luôn cho rằng: giải thoát cho gia đình khỏi khó khăn trong 4 năm nuôi tôi ăn học là mục đích tối thượng, một cái tặc lưỡi... tôi chính thức trở thành tân SV lớp Séc 1, khoa Đông Âu, Trường ĐH Ngoại Ngữ - Thanh Xuân - Hà Nội năm học 86 -87  ;D    

Dạy chúng tôi đa số là giáo viên VN, những người từng theo học nhiều năm tại Tiệp Khắc cũ, bên cạnh giáo viên người Việt, chúng tôi cũng được học với giáo viên người Séc, một trong số ít ỏi đó là thầ Max Konecní ... Ấn tượng khó quên về thầy là ngay tiết học đầu tiên, khi thầy bước vào lớp, chào chúng tôi, đây đó đã xì xầm tiếng bình luận về hàng ria của thầy :" bộ ria này mà khi ăn thịt chó với mắm tôm nó dính vào ria thì "thơm" phải biết ..." - số là thầy có bộ ria nép và râu cằm rất ấn tượng, nó không được như bộ của Enghen, nhưng cũng cỡ 7 - 10 ... Chúng tôi cứ nghĩ thầy không nghe được gì vì thầy cứ cười cười, nhìn ông "bình luận viên" , ông kễnh này thấy thầy nhìn tương luôn 1 câu học lỏm trong từ điển: Co cumis, ty vole! tạm dịch là: mày nhìn cái gì, đồ bò thiến! ... Các bạn biết rồi, đám choai choai chịu học này, học xong là hành ngay, mà không hề biết tình huống nào mới xử dụng nó!, thầy Max cũng không nói gì, cậu bạn tôi có vẻ hể hả lắm ...

Giờ học với thầy kết thúc không có chuyện gì, giờ sau là giờ thầy chủ nhiệm khoa, câu đầu tiên thầy hỏi: ai bình luận về bộ ria dính mắm tôm của thầy Max? ... thầy chỉ hỏi, nhưng không truy, thầy nói:" thầy Max từng tốt nghiệp khoa tiếng Việt trường ĐH Tổng Hợp HN, thầy là chuyên gia chui rúc vào những xó xỉnh của HN để học ngôn ngữ dân gian Việt, nên thầy thuộc loại "cáo" trong tiếng Việt, các em chớ lỡ lời với thầy", đồng thời thầy cũng giải thích bối cảnh sử dụng câu tiếng Séc mà ông bạn nhóc của chúng tôi đã xử dụng để nói với thầy Max, nghe xong cả lớp xám mặt và ân hận, riêng cậu bạn kie từ đó về sau cứ len lén nhìn thầy Max mà không dám nhìn thẳng  ;D. Sau này khi đã quen thân, thầy Max đôi khi nói chuyện với chúng tôi bằng tiếng Việt, có những từ thầy sử dụng khiến chúng tôi cứ tròn xoe mắt mà ngạc nhiên, thán phục, thầy cắt nghĩa gọn gàng từng tình huống sử dụng từ ngữ tiếng Việt, nghĩ lại tôi cứ tự vấn: không biết thầy nghĩ gì khi đám "nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò" này bình phẩm về thầy  ???...     

Trường ĐH ngoại ngữ Thanh Xuân, HN nằm trên đường đi Hà Đông, mặc dù tôi sinh ra và có hơn 12 năm tuổi thơ gắn bó với HN kể cả những năm tháng đánh Mỹ oai hùng trên bầu trời HN ... nhưng thú thật sau này trở lại bỡ ngỡ vô cùng. Tôi chỉ định hình được khu tập thể Cao - Xà - Lá nơi trước 75 tôi có gia đình ông cậu sống ở đó, trở ra HN lần này tuy không "đần" như lần 79, 82, nhưng khi đi ra ngoại ô là tôi mù tịt, và khu Thanh Xuân ngày ấy vẫn còn bị coi là ngoại ô. Trường Ngoại ngữ gồm những tòa nhà hình khối kiểu chung cư cũ như khu tập thể Kim Liên, phủ bên ngoài nước sơn vôi vàng cũ kỹ đã rêu phong, nói thật thời đó rất khó khăn, thậm chí có người còn nói nó khó khăn hơn cả thời khó khăn nhất sau giải phóng, nhưng dẫu gì chúng tôi cũng đã quen với SG, dù còn nghèo nhưng nó vẫn là SG... còn ra đến HN, đúng là thủ đô cổ kính, nên nhìn tất tần tật đều cô cổ, bân bẩn và buôn buồn ... cảm giác này càng khiến tôi càng rầu rĩ tơn  :(.

Tôi ở nội trú cùng các bạn khác từ các tỉnh tụ họp về, chỉ có SV Hà Nội mới không ở nội trú và ngày ngày đi xe đến trường... Cảm giác ấn tượng nhất của tôi về cuộc sống nội trú là cái ăn và tắm giặt, ngoài ra còn có tình cảm anh em kết nghĩa với nhau giữa mấy thằng lớp Tiệp 1 chúng tôi với các cô em gái lớp Nga của khoa Nga (không phải dân du học). Chúng tôi ở trên tầng 4, một căn phòng độ 40m2 cho 8 - 10 SV trọ, nhìn qua cửa sổ xuống sân sau là cái bể nước tập thể lúc nào cũng vui nhộn, rộn rã tiếng người cười nói, la hét, dành dật xen với tiếng thùng, xô múc nước va vào đáy hồ kêu loảng xoảng ... cái âm thanh đó chỉ kết thúc khi SV lên lớp hoặc đêm khuya, còn không lúc nào thiếu nghe riết thấy vui tai, vắng nó thấy buồn buồn, thiêu thiếu  ;D. Ngày chúng tôi tựu trường cũng cuối hè qua thu, rồi đông đến, như cầu về nước cũng có nhưng không gay gắt bằng mùa hè. Mùa đông cả tuần mới tắm, giặt 1 lần, tôi hay tranh thủ khi về nhà bà bác ở 42c THĐ làm hết "thủ tục" này cho tiện, vừa ấm cùng do tắm ở nhà khuất gió, vừa đỡ tranh giành từng thùng nước. Nhưng mùa hè thì khiếp rồi, vốn dĩ nước chảy vào hồ như đái dắt, được giọt nào là hết bay giọt đó, nên chẳng bao giờ có khái niệm đầy hồ, bởi vậy mới luôn có cái âm thanh thùng, xô múc nước va vào đáy hồ kêu loảng xoảng. Ngày ấy gần trường tôi là C500, tôi có vài anh em học cùng bổ túc đậu đại học CA và học ở C500, bên ấy dẫu sao tình hình nước nôi cũng không quá bi đát như bên tôi nên anh em hay nhảy dù tắm ké  ;D       

Ngày ấy cả nước cùng khổ, nhưng không hiểu sao tôi vẫn thấy sướng hơn hồi còn ở lính  ;D. Cũng cơm tập thể, cũng 1 mâm 6 thằng, chỉ có mỗi cái không phải xếp hàng vào nhà ăn và không có nạn vác bát B52 ra dọa bạn đồng mâm, còn thức ăn thì vẫn tệ y như hồi ở lính. Nhưng tôi nói sướng hơn là ở chỗ túi vẫn rủng rỉnh có tiền, tuy không nhiều nhưng vẫn có thể chiều thứ bẩy hoặc sáng chủ nhật "bay" về HN để tự thưởng cho mình một bát phở kèm theo cái trứng đập nguyên tròng trong bát nước phở  ;D. Nói vậy thôi chứ cái thứ dinh dưỡng không đủ cho thằng cày sâu cuốc bẫm cũng không sao, chứ còn mấy thằng cạo chữ hàng ngày vì nỗi lo ngay ngáy của các kỳ thi thì ăn uống tệ bạc là biết mặt ngay, và hậu quả nhãn tiền, tết năm 87 về SG, không biết ma sui quỷ dẫn thế nào mình lại chụp hình mà lại chụp cận cảnh nữa chứ, nhìn sản phẩm là 1 thằng đói ăn gầy dơ xương không khác diễn viên quần chúng phim Sao tháng Tám, ngay cả thời đi lính cũng không khi nào mình tệ đến như vậy.

Điều ấn tượng nữa là các em gái kết nghĩa lớp Nga ... ngày ấy anh em lớp Tiệp mình chơi rất thân với 1 nhóm nữ SV khoa Nga, lâu quá mình quên tên hết rồi, nhưng nhớ vài em quê Hải Phòng, có đứa quê cầu tõm, nhớ quê vì anh em mình thường xuyên lôi quê ra gọi ví như cướp cảng, cầu tõm... nên nhớ quê hơn nhớ tên. Nghĩ cũng vui, mỗi khi có sinh nhật đứa nào đó trong bọn, anh em mình lại tụ tập nhau lại đúng chất liên hoan sinh viên sau đó kéo nhau đạp xe về HN dạo lònh vòng mấy phố trung tâm rồi quay về trường. Tình cảm anh em thân thiết còn giữ được mãi đến khi qua Tiệp vài năm thì mất dần liên hệ, âu cũng cơm áo gạo tiền giật con người ta và đặt về đúng với thực tế cuộc sống nên hết mơ mộng vi64n vông ... nhưng nhờ cái viễn vông, vô tư đó anh em tôi cũng có cái để có thể nhớ về 1 năm làm SV trường ngại học ngại nghĩ HN  ;D     

DHNNHN (Nay là DHHN) là cơ sở đào tạo ngoại ngữ khá uy tín. NHưng vói thời gian 1 năm, không biết khả năng thực tế của sinh viên ra sao hả bác?
Có lẽ để tiếp thu chương trình đại học ở bên đó, 1 năm học tiếng bên nước họ mới là quyết định phải không bác?
Vốn "Ngoại ngữ" Ở Đại từ có giúp được gì cho bác không? ;D

Vâng bác nói đúng: 1 năm bên đó mới là chính, em sẽ trả lời bác rõ hơn khi "mò" tới nó, nhưng sơ sơ là : phí mất một năm, phải chi vài 3 tháng trong dịp hè trước khi đi là đủ  >:(

Một năm học tiếng ở Thanh Xuân, về cơ bản chúng tôi cũng được trang bị những kiến thức cơ bản về ngôn ngữ Tiệp như từ vựng, ngữ pháp, nghe, nói ... nhưng nói thật kiểu học ngoại ngữ chay thời đó, cho dù có giáo viên bản ngữ tham gia giảng dạy, một năm trôi qua điểm lại chúng tôi cũng không biết mình có những gì về ngôn ngữ Tiệp, một thứ ngôn ngữ lạ hoắc, chỉ có thể tiếp cận trên giờ học, ngoài giờ học coi như con số 0, mà như vậy làm sao hình thành kỹ năng nghe nói, ứng dụng ngữ pháp, từ vựng trong giao tiếp chứ đừng nói đến phản xạ, tuy nhiên chúng tôi cũng tự an ủi: mình còn 1 năm tiếng nữa trên đất bạn, lo gì, chỉ cần vượt qua 2 kỳ thi học kỳ là đủ ( nói đủ, chứ chúng tôi cũng bò dài ra để học, nhưng như đã nói, học thì vất vả, nhưng hiệu quả thì chẳng là bao, và nó thể hiện đúng cách học và dạy ngoại ngữ ở VN cho đến tận bây giờ ).

Trong năm, tôi cũng được về Nam 2 lần: 1 lần Tết, và lần nghỉ hè chuẩn bị cho chuyến du học. Tôi nhớ 2 lần về và trở ra trường là 2 lần tâm sự nặng trĩu vì chuyện tình cảm. Số là chuyến du học của tôi chính là lý do rạn nứt, ngày đó mình luôn cố gắng tự quyết tâm để duy trì nó nhưng cô bạn gái mình thì suy nghĩ khác: 6 năm quá là dài cho 1 đời con gái để có quyết tâm chờ đợi, huống hồ chi bản thân cô bạn mình thuộc týp: có người yêu là có hình có bóng ... không phải là anh đầu sông, em cuối sông, huống chi anh mịt mù nơi xứ người, em cô đơn nơi phồn hoa đô hội. Và khi tôi ra HN lần đầu, cô ấy cũng đã bóng gió cho 1 cuộc chia tay và cô ấy đã làm được mặc cho tôi cố gắng thuyết phục trong vô vọng. Và chính cách giải quyết rắn rỏi của cô ấy khiến tôi rối bời, không chỉ trong quãng ngày ngắn ngủi tại VN, mà còn kéo dài trong một thời gian dài khi tôi đã qua Tiệp.

Một "sự cố" nữa xảy ra với tôi trong những ngày trở ra HN để chuẩn bị đi mà tôi nhớ mãi: còn khoảng 1 tuần trước khi đi, trong khi làm thủ tục chuyển Đảng ra nước ngoài, người ta phát hiện sự sai biệt năm sinh của tôi giữa hồ sơ Đảng và khai sinh, vậy là tôi bị ách lại và phải giải quyết dứt điểm. Lý do rất đơn giản, tôi cũng đã trình bày với BTC TU HN rằng: tôi tình nguyện nhập ngũ khi chưa đủ tuổi và tôi đã khai tăng 2 tuổi để được nhập ngũ, và đương nhiên khi kết nạp đảng trong quân đội thì hồ sơ Đảng theo hồ sơ quân nhân, khi ra quân do bận học và cũng không ý thức việc sai lệch có thể ảnh hưởng đến việc học nên tôi chưa chỉnh lại. Họ nghe, nhưng vẫn yêu cầu phải có văn bản xác nhận từ Tiền Giang. 1 tuần cho sự xác nhận, ngày đó coi như không tưởng, nhưng còn nước còn tát, tôi điện thoại về cho gia đình, ba tôi trực tiếp làm việc với BTC TU TG nơi tôi làm việc và BTCTUTG đã gọi điện thoại cho BTC TUHN xác nhận về trường hợp sai lệch tuổi của tôi và sẽ gửi bổ xung văn bản xác nhận sau và đề nghị cho tôi được đi học theo dự kiến. Tôi cũng nhờ ông Bác bên TCT Dược VN tác động với các vị ở HN và cuối cùng người ta cũng chấp thuận cho tôi đi du học theo dự kiến, thật hú hồn  ;D     

Tết 87, mấy thằng cựu lính chụp chung tại hội hoa xuân  ;D nhìn hình thấy oải, mới có vài tháng xa nhà mà xuống sắc thấy rõ ...

Sắp cất cánh chưa, bác thanh63  ;D
Hỏi vậy để còn bám càng theo bác tới xứ Trung Âu tuyết phủ. Nơi có nền bóng đá mà tôi rất ngưỡng mộ từ thuở nhỏ. Còn nhớ hồi ấy, lũ trẻ chúng tôi mỗi đứa đều chọn cho mình 1 thần tượng. Thằng yêu Braxin có vua bóng đá Pele, đứa yêu Tây Đức với danh thủ Muler. Chí ít cũng là Hà lan vói thứ bóng đá tổng lực đang làm thế giới bóng đá chao đảo.

Riêng tôi lại yêu mến đội tuyển Tiệp khắc bởi sự tinh tế, kỹ thuật. Nhất là lối đá "Ngõ hẻm Tiệp" lừng danh. Cho nên, năm 1976 khi đội tuyển Tiệp khắc đoạt chức vô địch Châu Âu, tôi vui mừng như bản thân đoạt cúp vậy :)
Các câu lạc bộ của Tiệp khắc cũng trở nên thân thuộc với tôi: Dukla, Slavia, Sparta...vv. Bọn bạn bè  khi thấy tôi nhắc những tên đó, chúng nở nụ cười...vô cùng độ lượng ;D và bảo: Chẳng nghe thấy bao giờ cả ???

Biết bác sắp "sang bển" du học chứ không phải sang...đá bóng ;D Tôi vẫn muốn theo chân bác sang cái xứ sở Tiệp khắc xinh đẹp ấy. Nơi đã sản sinh ra những đôi chân kỳ diệu mà tôi ngưỡng mộ từ ngày xa xưa...

Dạ em cất cánh ngay đây bác  ;D... nhưng trước tiên em thật sự khâm phục bác về kiến thức uyên thâm của bác về bóng đá Tiệp Khắc xưa lẫn các đội bóng hàng đầu của đất nước này. Thằng Sparta là sừng sỏ nhất và cho đến nay vẫn giữ được phong độ đứa chiếu trên, còn trong 2 đội Slavie và Dukla thì thằng Dukla - tiền thân là đội bóng quân đội - thì èo uột hơn, chắc giờ nó cũng chìm nghỉm rồi vì chỉ còn nghe nó qua ký ức của ... bác  ;D. Còn với em thì như đã nói, đứng trước cái tên của mình trong danh sách lớp Séc 1 em cứ ngẩn tò te không biết thằng Séc là thằng nào ở Châu Âu, mãi mới biết nó là 1 trong 3 nước của liên bang Tiệp Khắc  ;D

Vâng cái ngày xa xứ rồi cũng đến sau những buồn vui, lo lắng, bồn chồn chờ đợi đan xen lẫn lộn, cuối cùng thì tụi em cũng được bước vào khoang của chiếc IL86 của hãng hàng không quốc gia Tiệp Khắc tại sân bay Nội Bài để lên "trời"qua sứ người du học. Em nhớ chuyến bay chỉ ghé xuống Dubai tiếp nhiên liệu rồi bay thẳng về Praha mà không phải chờ đợi hay transit qua đâu cả. Thế nhưng để qua tới Séc, tụi em cũng phải mất 17 tiếng bay, chả bù cho 7 giờ bay bây giờ là đã có mặt ở Praha rồi. Một trải nghiệm liên quan đến 1 năm học tiếng trên đất nhà được các chú VN nhà ta tha hồ kiểm chứng trình độ tiếng Séc của mình với các tiếp viên sinh đẹp của hãng hàng không Tiệp Khắc, nhưng hầu như họ chỉ lắc đầu vì không hiểu đám mình nói gì, còn khi trả lời thì họ xả cho hàng tràng vậy là câm tịt, cuối cùng thì ngôn ngữ chỉ chỏ vẫn là hiệu quả nhất khi cần ăn, cần uống gì đó trên máy bay, tất nhiên cũng cố gắng chêm thêm chút tiếng Séc được trang bị cả năm trời để chứng tỏ: mình đang nói tiếng Séc, còn họ có hiểu hay không ... kệ họ  ;D       

Tôi cũng ở trường hợp gần như bác Thanh 63...nhưng tôi đi Nga năm 85....mình nó tiếng Việt mà ngọng thì đáng trách quá ,chứ nói tiếng Tây ngọng .... ai trách ..? không nói được thì nói bằng chân tay...,ôi xời sau này biết tuốt phải không bác Thanh ?

Bác chí phải, cuối cùng cũng cứ tay chân nhặng xì ngậu lên đối phương cũng hiểu hà ...  ;D, nhưng đối với anh em chúng tôi mất 1 năm trời mài đít để học nghe và nói ... mà cuối cùng vẫn phải dùng "tay" để nói chuyện với dân bản xứ cú lắm chứ,  ;D

Những kiến thức về đất nước anh em chúng tôi sắp gắn bó trong suốt 5 năm tới được dạy rất nhiều trong suốt 1 năm ở HN và còn tiếp tục trong những năm tháng học tập ở Séc, nhưng thú thật thời gian đã bào mòn gần như hết, nay thật xấu hổ phải sử dụng kiến thức từ wiki, tuy đây là trang kiến thức mở, mọi người có thể chỉnh sửa theo hiểu biết của mình về đất nước, con người Tiệp khắc xưa và CH Séc ngày nay, và tất nhiên tôi cũng sẽ tham gia theo hiểu biết của mình, tuy nhiên âu cũng là cách nhin nhận của những người có hiểu biết về đất nước này, xin trích lên đây cùng tìm hiểu:

Cộng hòa Séc (tiếng Séc: Česká republika, hay gọi vắn tắt là Séc (tiếng Séc: Česko) là một quốc gia thuộc khu vực Trung Âu và là nước không giáp biển. Cộng hòa Séc giáp Ba Lan về phía bắc, giáp Đức về phía tây, giáp Áo về phía nam và giáp Slovakia về phía đông. Thủ đô và thành phố lớn nhất của quốc gia là Prague (Praha), với hơn 1,3 triệu dân cư ngụ tại đây. Cộng hòa Séc là một quốc gia đa đảng theo chế độ cộng hòa đại nghị. Tổng thống là người đứng đầu nhà nước, còn thủ tướng là người đứng đầu chính phủ. Quốc hội có hai viện gồm thượng viện và hạ viện. Cộng hòa Séc đã gia nhập NATO vào năm 1999 và trở thành một thành viên của Liên minh Châu Âu từ năm 2004. Ngày 21 tháng 12 năm 2007, Cộng hòa Séc đã thông qua Hiệp ước Schengen, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại và du lịch vào nước này. Ngoài ra, Cộng hòa Séc hiện nay cũng là thành viên của các tổ chức OECD, OSCE, Ủy hội châu Âu và Khối Visegrád.

Lãnh thổ Cộng hòa Séc, ngày nay bao gồm các vùng đất đã từng tồn tại trong lịch sử là Bohemia, Moravia và một phần Silesia ( Slesko theo tiếng Séc ). Séc trở thành một bộ phận của Đế quốc Áo và Đế quốc Áo-Hung trong nhiều thế kỉ cho đến năm 1918, khi Séc cùng với Slovakia tuyên bố thành lập nước Tiệp Khắc. Trong Thế chiến thứ hai, Tiệp Khắc bị phát xít Đức chiếm đóng. Sau đó, nước này trở thành một quốc gia xã hội chủ nghĩa cho đến năm 1989 khi cuộc Cách mạng Nhung yên bình diễn ra, đưa đất nước trở về tiến trình dân chủ. Ngày 1 tháng 1 năm 1993, một cuộc chia ly êm thắm đã diễn ra, Tiệp Khắc lại tách thành hai nước là Cộng hòa Séc và Cộng hòa Slovakia.

Mối quan hệ ngoại giao giữa Cộng hòa Séc và Việt Nam được duy trì và phát triển từ mối quan hệ giữa Tiệp Khắc và Việt Nam (thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 2 tháng 2 năm 1950)

...

Để không lãng phí tài nguyên của diễn đàn xin trích những nét tổng quát, còn chi tiết xin tham khảo tại: http://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c     

Sau 17 giờ bay êm ả, ( mà êm ả thật, lần qua Séc ngày ấy là lần đầu tiên tôi được bay bằng tàu bay IL89 lớn như vậy, trước đó khi còn ở trong nước tôi cũng đã được bay ra bay vào cũng bằng IL nhưng là IL18, trời đất biết, những ai đã từng đi bằng nó trong những ngày ấy biết: nó ồn và rung lắc kinh khủng, tôi chỉ có diễm phúc đi bằng IL 18 đúng 1 lần mà vãi linh hồn đến tận giờ, ngày ấy bay bằng TU134 là nhất ) chúng tôi cũng đáp an toàn xuống sân bay Ruzina (Praha), ra đón đoàn lưu học sinh Việt Nam khi ấy có chú Bành Tiến Long - phụ trách công tác Lưu học sinh tại Tiệp Khắc của đại sứ quán Việt Nam, và sau khi làm thủ tục nhập cảnh, xe đưa anh em chúng tôi một mạch về "tạm cư" trong 1 lâu đài cũ ở 1 cái làng nhỏ thuộc vùng Liberec có tên Zahradky. Phía Tiệp sử dụng các lâu đài cũ kiểu này làm các trung tâm dạy tiếng Tiệp cho sinh viên nước ngoài



Cái ô vuông xanh xanh là khu vực cái lâu đài cũ dùng làm trung tâm ngoại ngữ cho người nước ngoài ...

 

Mò mẫm trên Panorama tìm được tấm hình của tòa lâu đài đó, nhưng bây giờ người ta đã trùng tu lại đẹp quá, không như ngày tụi tôi qua sống ở đó - nó chỉ là tòa lâu đài cũ, có lẽ vì được sử dụng làm trung tâm tiếng Séc cho SV nước ngoài nên họ cũng không trùng tu như bây giờ  ;D, tôi nhận ra tòa lâu đài này vì cả làng Zahradky này chỏ có mình nó, và trước tòa lâu đài là  bồn hoa to tròn, nhìn thấy rất rõ trên không ảnh  ;D

Chào mừng bác cựu QD3 đặt chân lên đất nước Tiệp khắc. ;D
Những tháng ngày mới mẻ đang chờ phía trước. Nhưng tôi trộm nghĩ: Lính còn làm được thì...còn cái gì mà không làm được ;D Phải không bác?
Quan tâm sô1 bây giờ của các bác chắc là ngoại ngữ phải không ạ? Giao tiếp với dân bản xứ mà không thạo tiếng họ thì kỳ lắm. Ở Định hóa, tôi nghe, nói được tiếng...Tày đấy ;D

Nghe những bác từng du học kể: Học ngoại ngữ nhanh nhất là ở ...trên giường. Bác thử chưa ;D

Góp ý chút xíu với bác. Hồi bác sang bên đó, Tiệp khắc vẫn là 1 Quốc gia thống nhất. Vậy nên chăng bác cứ viết là Tiệp khắc (Hoặc Tiệp) cho đến khi nào họ tách ra thì hẵng hay.

Nhằm cho người đọc dễ theo dõi, bác nên ghi thêm mốc thời gian. Nếu không nhớ chính xác, ít ra cũng ghi: Khoảng ...Quãng...Điều này tuy nhỏ, nhưng quan trọng lắm đấy.
Điếc không sợ súng. Cứ góp ý vậy (Đọc cho khoái)  bác cử thông cảm nhé. ;D

Ôi cám ơn bác tuanb5 quá  ;D, thật tình em chỉ viết theo kiểu nhớ gì viết nấy, lộn xộn, nhẩy cóc vì vốn dĩ em chẳng có gì để bám theo cả, chỉ có chăng là các mốc thời gian mà bác đã góp ý và kèm theo các dấu mốc đó là những biến chuyển của xã hội Tiệp Khắc ( không phải Séc ) và theo góp ý của bác em sẽ cố gắng viết cho có đầu, có đũa  ;D. Còn về việc học ngoại ngữ ở ... trên giường là hiệu quả nhất thì em không rõ, vì không thử, nhưng trong đoàn có 1 cậu em yêu 1 cô Hung, từ xa nghe 2 đứa nói chuyện thật "trôi chảy" nhưng nếu để ý thì ... phì cười  ;D, kể cả mấy cậu châu Phi cũng vậy, yêu gái Tiệp nhưng nói tiếng Tiệp vẫn không trôi chảy như yêu vì ... lời yêu ngắn lắm, hành động vẫn là chính bác tuanb5 nhểy  ;D 

... Tôi không nhớ chính xác cái ngày mà chúng tôi đặt chân về Zahradky, nhưng thời điểm đó là khoảng tháng 8.87, thời điểm cuối hè, chớm thu trên đất Tiệp Khắc. Lần đầu tiên chúng tôi chứng kiến nét đặc biệt của mùa hè châu Âu: ngày thật dài, đêm thật ngắn. mặc dù cũng đã có những trải nghiệm với mùa hè HN theo câu: Đêm tháng 5 chưa năm đã sáng, ngày tháng 10 chưa cười đã tối ... nhưng đúng là đêm hè châu Âu vô cùng ngắn vì đã đến 20h tối mà trời vẫn sáng chưng thậm chí còn cả nắng, phải đến 22 h thì trời mới tối hẳn và màn đêm chỉ kéo dài đến 4h sáng thì trời đã hửng sáng rồi. Mặt khác thời tiết cuối hè, chớm thu thật tuyệt, cái cảm giác se se lành lạnh cứ làm chúng tôi mê mẩn.

Sung quanh nơi chúng tôi ở là những con đường nhỏ với những hàng cây lá đã chớm vàng, do thời gian này chúng tôi chưa phải học và cũng nghe phong thanh rằng chúng tôi sẽ không học ở đây và chỉ ở đây tạm thời chờ chuyển về trung tâm tiếng ở Teplice, nên chúng tôi có khá nhiều thời gian để đốt vào việc đi dạo và khám phá ngôi làng nhỏ Zahradky này, thật tiếc, ngày ấy phải chi các tiện nghi kỹ thuật số tràn lan và đầy tiện ích như bây giờ, chắc chắn chúng tôi sẽ có nhiều khoảnh khắc thật đẹp để "trình làng" không phải nhờ vào các tấm hình trên panoramio mà bối cảnh không thể chính xáv như tại thời điểm chúng tôi ở đó.

Thêm 1 tấm ảnh từ panoramio về những con đường nhỏ sung quanh tòa lâu đài:


         

Những năm 87, khi cúng tôi sang Tiệp Khắc và đặt chân về Zahradky, các chú bác trên Sứ quán đã có quán triệt tình hình người Việt bên Tiệp Khắc ngày đó. Qua sự quán triệt, chúng tôi cũng hiểu phần nào về tình cảm của người Tiệp dành cho người Việt Nam đã giảm sút thê thảm. Ngày ấy dân du học chúng tôi chiến % vô cùng nhỏ bé trong cộng đồng người Việt bên Tiệp, lực lượng đông đảo nhất: anh em xuất khẩu lao động khoảng vài chục ngàn người, kế tiếp là số học nghề trong các trường nghề của Tiệp Khắc sau đó làm việc trong các nhà máy khoảng 3 năm, số này cũng khá lớn và số còn lại là sinh viên chúng tôi. Năm 87, đoàn của anh em chúng tôi qua Tiệp Khắc khoảng 70 người, một nửa qua Slovensko.

Ngày ở Zahradky, anh em chúng tôi cũng như bao nhiêu sinh viên nước ngoài khác rất muốn giao lưu với người bản xứ, mục đích thì các bác biết rồi: học tiếng Séc = thực tế. Nói thật lòng khi họ hỏi anh em chúng tôi từ đâu đến, chúng tôi trả lời: Việt Nam, họ dù không thể hiện ra mặt nhưng anh em chúng tôi cảm nhận sự thiếu thiện cảm của họ dành cho sinh viên nước mình. Nói vậy không phải mình trách họ, mà thực sự phải hiểu nguồn gốc của sự lạnh nhạt đó và nỗ lực để cho họ hiểu: không phải người VN nào cũng hành sự thiếu văn minh ( vụ 1 lao động VN vì mâu thuẫn gì đó đã đâm chết 1 bác sĩ người Tiệp trước đó, sau vụ án đó + thêm số lượng người VN quá nhiều trên đất Tiệp Khắc và đây đó vẫn có những điều tiếng không hay nên tình cản của người Tiệp Khắc dành cho dân VN bên Tiệp nhạt dần ). Tuy là buồn nhưng như đã nói, chúng tôi luôn cố gắng tiếp xúc và thân thiện với dân làng và cũng có cái may, dân nông thôn đâu cũng vậy, vốn dĩ đơn giản, chất phác, dễ bị thuyết phục ... nên dần dần những ánh mắt lạnh tanh được thay thế bằng những nụ cười khi chúng tôi chào họ, dù chưa thân thiện lắm  ;D   

 Mang tiếng là: Em ở lâu bên Châu Âu mà lấy ca dao của VN ví von cho thời tiết, khí hậu thì sai bét. ;D

 Tháng 5 Dương lịch Châu Âu mới vừa qua khỏi mùa Xuân mới vào mùa Hạ , lúc này cây cối đã xanh lá, có năm trái thời tiết ngày 1.5 Quốc Tế lao động tuyết vẫn bay bay và ngoài trời vẫn rất lạnh, thường thì đầu tháng 5 thời tiết đã nắng ấm hơn, mùa này hoa Tuy Líp nở rộ, riêng hoa mận nở rộ từ đầu tháng 3 trắng toát trên các cành mận, cùng màu với bông tuyết và sang tháng 5 thì đã có quả ăn được. Phải sang trung tuần tháng 7 thì thời tiết mới thật sự mùa hè và khoảng 21h30' vẫn còn ánh nắng mặt trời, thời điểm này ngày rất dài và đêm mới ngắn, 4h sáng trời đã sáng rõ và ngược lại khoảng tháng 12 thì 16h chiều đã xâm xẩm tối và 8h sáng mà trời vẫn còn âm u. Sang tháng 9 trời chuyển Thu, đêm đến đã se se lạnh và khoảng đầu tháng 11 thì tuyết bắt đầu rơi, chỉ sau 1 đêm, một màu trắng tuyết phủ kín cả, khoảng đầu tháng 12 có năm lạnh âm 27 độ, tuyết dày cả mét và người dân bản xứ rất vui mừng vì sang năm tới chắc chắn sẽ là mùa bội thu.

 Ở Châu Âu có cái "vui" là 30.4 và 30.10 hàng năm chuyển giờ đồng hồ, tùy nước chuyển ra sao thì không rõ nhưng riêng xứ cha đẻ của hệ chữ Slavo thì lùi, tiến lại 1 giờ đồng hồ và mùa hè thì lệch lùi lại múi giờ so với VN là 4 giờ đồng hồ và mùa đông là 5 giờ. Thích nhất là mùa hè, thoải mái đi đây đi đó, ăn mặc nhẹ nhàng và sạch sẽ, mùi nước hoa thơm lừng, thoải mái ngắm các em gái bản xứ "mát mẻ trình bày", khoái nhất là đi biển, thoải mái "bổ mắt" nhưng chắc "hại thận", tiếc là Tiệp không có biển. Sợ nhất mùa đông, ra đường gặp ngày lạnh độ ẩm cao hoặc mưa nhỏ, mặt đường đóng băng thì đi trên đường nhựa là đại họa, ai đó chưa từng nện "phao câu" xuống đường thì chớ kể, người thì quấn đầy quần áo cùng khăn với khố, bịt mặt như Ninja mũ lông xùm xụp nữa thì "teo", ngại nhất gặp gió lùa, cảm trúng gió ốm như chơi, câu cửa miệng là "đóng cửa vào" khi ra vào phòng. Mùa tuyết tan thì thôi rồi. ;D

 Những năm 198x ghét nhất dân "Việt Cộng" mình ở Tiệp sang toàn nhờ bán dây chuyền vàng của Áo, sợi thì mảnh, nhỏ chả đáng bao nhiêu vàng Tây mà bán đắt "lòi mắt" ra rồi cứ lầm nhà lẩm nhẩm tính ra "Ku" mà chẳng biết là "Ku" gì? Không lẽ "Ku" là thước đo quy chuẩn của VC ta ở Tiệp? ;D

Cái dòng đỏ, nghĩa là sao vậy bác?

Tôi nghĩ nó sẽ là 1 trong 2 khả năng:
Căn cứ vào những dòng trước nó, thì nó có nghĩa là : Khiếp lắm (Cái gì mà khiếp vậy :o)
Căn cứ vào câu thơ của Tố Hữu, thì nó có nghĩa là: Đẹp cực kỳ (...mùa tuyết tan...Bạch dương sương trắng nắng tràn)

Cái nhà bác BY này dùng từ...Đắt quá. Đắt như SJC của thống đốc Bình vậy. ;D
Bác cho tôi " Chính chủ" câu này. Tôi đem gửi cho bên VTV đố bọn lên đỉnh olimpia kiếm ít...tiền. Hòng gỡ lại vụ bác loại tôi khỏi diện được hưởng nghị định 62 ;D ;D ;D

....Sửa chút nhé,tất cả bay sang đông âu XHCN thời đó chỉ có bay bằng tầu bay IL-86 của Liên xô sản xuất,nó to ngang ngửa B-747 của Mỹ...chứ IL 89 thì tôi hổng biết...?

Hic hic, có lẽ là vậy, tôi không nhớ rõ, nhưng độ lớn của IL 86 thì không lớn bằng B747 vì ông tư bản này có 3 hàng ghế mỗi dãy 10 ghế còn ông IL thì chỉ 6 - 8 ghế 1 dãy là cùng tôi nhớ vậy, nhưng như vậy là quá khủng với nhà mình rồi thời đó rồi  ;D



Gớm bác "mắng" em kinh quá  ;D em muốn so sánh mùa hè nhà mình và mùa hè bên đó thôi mà, tất nhiên cá biệt tháng 4 vẫn còn rét dù là mùa xuân, nhưng giữa xuân Tuyết vẫn rơi là bình thường, nhưng tháng 5 mà vẫn còn tuyết thì trong suốt gần 9 năm ở Tiệp em không thấy. Ý chính là nét đặc biệt của ngày hè tại Tiệp kéo dài đến tận 22h đêm mới tối  ;D

Còn em nhất trí với bác BY: mùa tuyết tan thì thôi rồi ... nó bẩn thỉu, nhớp nháp như nồm ở miền Bắc, còn câu: em ơi Ba Lan mùa tuyết tan/ đường bạch dương sương trắng, nắng ngàn ... đấy là các bác thi sĩ ấy nhìn lên, chứ không nhìn xuống đường đâu thưa bác tuanb5  ;D, tụi em sống nhiều ở TP mà nó còn nhớp nhúa, huống hồ ở nông thôn ... Em nhớ cứ mùa Tuyết tan là xe phải rửa liên tục, tốn tiền, hết thơ  ;D 

@ tung677: Thằng tôi đúng là ba phải, nghe bác nói có lý chấp nhận ngay  ;D... nhưng kiểm tra lai thấy "giống" cái IL62 này hơn :



Ngày ấy tôi nhớ cái IL đón chúng tôi không có động cơ ở cánh mà động cơ đuôi, và khi xem wiki ... " Sự khác biệt giữa model (IL86) năm 1971 và chiếc Il-86 cuối cùng là model chỉ là kiểu bố trí hay hình dạng: model trông giống như một chiếc Il-62. Ở thời đó, Central Hydro và Aerodynamics Institute (TsAGI) nhiều quyền lực thích áp dụng kiểu cánh trơn, động cơ đặt phía sau, đuôi hình chữ T cho các máy bay chở khách. Các dự án BAC Three-Eleven[17] và BAC/CASA/MBB Europlane[18] cũng có cấu hình tương tự..."

Mặt khác, những năm 8X náy bay khối XHCN đều có thân thuôn dài, không bầu như mấy thằng "tư bản giãy chết" và khoang hành khách tôi cũng nhớ chỉ có 2 dãy ghế khoảng 3 đến 4 ghế 1 dãy ... Nhưng như đã nói, nhìn thấy chiếc OK (CSA - Hãng hàng không Tiệp Khắc ) đậu ở sân bay Nội Bài "chờ" chúng tôi, tự nhiên thấy cũng rạo rực lạ  ;D...

Sưu tầm thêm một số hình ảnh trên Panomario nơi chúng tôi từng ở trong khoảng thời gian ngắn ngủi

Âu cũng luật bù trừ, ngày xưa những năm 8X lấy đâu ra máy ảnh chứ đừng nói máy kỹ thuật số để đi đến đâu ghi lại hình kỷ niệm đến đó, cũng tiếc vì mình không ghi lại hình ảnh tại thời điểm đó, còn bây giờ, công nghệ thông tin tiến ào ào như vũ bão, ngồi ở nhà sau mấy chục năm vẫn có thể lục tìm ký ức thông qua hình ảnh "mượn tạm" của bác Gúc Mép  ;D, nhờ bác ấy, đường xưa lối cũ của cái làng nhỏ xíu Zahradky được tái hiện trong tôi  ;D:

"Ngôi làng nhỏ xíu" mà tôi cứ tưởng như lâu đài của công tước xứ Bô hêm vậy. ;D

À bác kể về sinh hoạt ciủa sinh viên những ngày đầu tiên đi! Ví dụ được cấp Hu xăc (Kiểu như...Phụ cấp lính ý mà ;D) thì bác tiêu pha ra sao? Bác mua cái gì? Tôi nhớ hồi đó VN mình đang khan hiếm hàng hóa, đến 1 nơi huy hoàng(Dĩ nhiên ... hơi kém hơn các nứơc tư bản giãy chết) chắc cũng choáng ngợp bác nhỉ?

Tôi thích tìm hiểu ở tầm...vi mô. Quan tâm 3 chuyện lặt vặt. Khi viết bài, bác đề cập cho tôi ké chút xíu nhé. ;D

Vâng rất cám ơn bác đã "định hướng" dùm em, thật lòng rất cám ơn bác  ;D. Thật sự Zahradky chỉ là ngôi làng rất nhỏ vùng Liberec ( Bắc Tiệp ), nhưng trong cái làng đó lại có một tòa lâu đài rất hoành tráng, ngày đó tụi em ch3 được bố trí ở trong những phòng không có những trạm khắc, tô vẽ các tác phẩm nghệ thuật thường thấy ở các lâu đài Châu Âu, mặt khác nhìn nó hoang phế lắm, nói như vậy không có nghĩa công tác trùng tu tôn tạo di tích của Tiệp Khắc cũ dở, ngược lại họ rất chú trọng, tuy nhiên có lẽ vì cái lâu đài này chưa là gì so với 1 kho tàng lâu đài đồ sộ, hoành tráng rải khắp đất Tiệp Khắc nên họ chưa sờ đến. Và bác thấy đó, bây giờ họ theo kinh tế thị trường, nên tòa lâu đài này đã trùng tu thật tuyệt  ;D. Còn cuộc sống của cánh lưu học sinh bên Séc, em sẽ lần lần trình bác và các bác, hy vọng sẽ có chút gì đó gọi là hữu ích ... Thành thật cám ơn bác đã động viên, chia sẻ. Kính bác! 

   Em đọc chuyện bác Thanh bên Tiệp cũng như bác BY ở bên Bun. Trong con mắt cảm nhận của những người lính như các bác có lẽ không lãng mạn ( vì em chẳng thấy Hoa mấy  ;D ) như những người sinh viên, lao động khác . Vậy bác có thể kể chi tiết thêm về con người, môi trường, cuộc sống của người dân bên đó thời XHCN không ạ !

   

Hơi lạc đề chút xíu, thành thật xin lỗi các bác: Hôm nay 20.11, ngày nhà giáo Việt Nam, tôi cũng đã có buổi off nho nhỏ với thầy tôi, người thầy đã luôn tạo điều kiện để chúng tôi có thể phát triển tự nhiên nhất, hợp với khả năng của từng người, người thầy mà chắc chắn tôi sẽ không bao giờ quên .... Chúc thầy luôn mạnh khỏe để tôi còn có nhiều cơ hội ngồi với thầy hàng năm ...

Cám ơn chú Y ghé thăm và góp ý, vì chủ đề tế nhị vả lại vượt quá năng lực của mình khi đó ... nên cũng sẽ có nhưng chắc không phải chủ đề chính mong chú Y thông cảm hen, còn cuộc sống, mội trường của dân mình, dân bản sứ mình sẽ lần lượt trình làng, cám ơn chú Y đã cho guideline, cám ơn nhiều, nhiều lắm vì nhiều khi viết cứ để viết mà thôi, mà quên mất tính logic của nó, các bác đã đồng hành với mình rất đúng lúc, cám ơn thật nhiều  ;)

Linh quany mà lại hệt như "Ma xó" ở VMH vậy. ;D Chỗ nào cũng biết.

Chuyện bác BY ở đâu vậy? Cho tôi cái Link Linh quany nhé! Xem cái ông cựu binh quân đoàn 4 ở xứ sở hoa hồng thế nào, có tung hoành ngang dọc như thuở bên K không. :)

Hôm trước trên trang này, bác BY cũng phác qua vài cảnh, nhưng đúng như linh quany nói, chưa thấy hoa lá gì cả, mà chỉ thấy toàn...thôi rồi. ;D

Ối, bác tuanb5 bây giờ mới biết chú Y ư, tài cao chót vót, kiến thức uyên thâm, bác phải tìm chữ nào tâm cao hơn "ma xó" một đỉnh núi nữa may ra mới phần nào tả được chân dung của chú Y hic hic ...

Vâng em cũng đã thú thật là khoản "hoa ta, hoa tây" thời điểm này nhà iem chưa quan tâm nhiều vì còn ... nặng nợ với quê nhà, em sẽ từ từ thưa chuyện các bác. Tuy nhiên cũng nhờ các bác định hướng + nhắc tuồng nên em chút nữa quên mất:

Số là đoàn lưu học sinh qua Tiệp du học ( Tiệp thôi nhen bác b5, còn Khắc là Slovensko có đoàn nữa  ;D) do em làm đoàn trưởng có 3 bông hoa trên tổng số gần 30 mạng. 3 Bông hoa này thuộc dạng cũng không mặn mà lắm, nhất là 2 bông phía Bắc ( có 1 bông người dân tộc trên Hòa Bình và 1 bông ở Thanh Hóa thì phải ) thì thuộc dạng "hàng dạt" khi ở nhà, nhìn các nàng thui thủi trong ký túc xá trong khi rừng hoa Ngoại ngữ Thanh xuân thì kẻ săn người hộ tống dập dìu ... thực tình thấy tội quá, lúc đó mình cứ nghĩ, kiếp con gái mà ông trời ác độc quên gieo chữ "Sắc" trên khuôn mặt thì chỉ có ... hận đời trăm thu chứ còn hy vọng gì nữa  ::) ...

Ấy vậy mà không, vừa qua đến Zahradky là các "chiến binh" đoàn mình đã thể hiện bản lĩnh đàn ông Việt nơi đất khách: quyết không để chị em ta cô đơn nơi đất lạ  :o, và nhoằng vài ngày sau thì " hoa nào cũng có chủ " thậm chí nhanh hơn anh em chúng tôi nghĩ nhiều. Đúng là mỳ chính cánh ( nói theo các bác phía Bắc hay tả hàng hiếm  ;D) lúc đó mình cũng hơi sốc, không hiểu sao cả năm trời học hành bên nhau thì õng ẹo chê bôi để các em ngáp dài, nhưng vừa mới qua Tiệp vài ngày là ... tây hóa ngay lập tức: yêu nhanh, yêu "mạnh", yêu ... không vững chắc để tiến lên "hôn nhân" ... còn để tới "hôn nhau" thì bị bỏ qua trong chớp mắt để 1 phòng 3 cô nhưng chứa những 3 cặp...      

   Hi ! Bác Thanh nói vậy em ngại chết được. Lính cậu thì chỉ thích ...ngắm gái là chính thôi ạ !

   Bác tuanb5 : Bác BY viết rất nhiều nhưng lại không mở riêng một Top nào về chủ đề này cả, mỗi nơi bác ấy gieo một chút . Hic ! không biết bên Tây bác có gieo gì như thế không.  :P .

   Nói về con người và môi trường sống các nước XHCN Đông Âu thì em cũng khoái nghe lắm. Bây giờ thông tin nhiều nhưng toàn thời hiện nay thôi. Không biết thời xưa cuộc sống bên đó có như trên phim ảnh không ?

   Bác Thanh nhớ kể thêm về con gái Tiệp ( em nghe nói đẹp nhất Trung Âu  ;D ) và bia Tiệp nhé !

 

Ngày ở Zahradky, ngoài những bông hoa nội, chúng tôi còn diện kiến hàng ngày với hoa tứ xứ mỗi nơi mỗi vẻ, mười phân khác mười ... Tôi nhớ nhất là 1 em Nepal, nhìn vào mắt nàng anh em tôi ( mấy thằng chung phòng ) đều thừa nhận rằng bị thôi miên và hút vào cặp mắt buồn buồn và sâu thăm thẳm như mắt Phật Bà, tiếc là em này về sau không chuyển về Teplice cùng chúng tôi mà chuyển qua Podebrady, cũng hơi ... nuối nuối tiếc vì không được tiếp tục nhắm hoa đẹp  :(. Hoa châu Á, thì ngoài em Nepal còn có thêm 1 em mì chính cánh Bắc Hàn, nhìn em này thời đó đảm bảo thấy ngay lãnh tụ Kim Nhật Thành của ẻm, không phải vì cái huy hiệu của ông Kim luôn túc trực trên ngực áo mỗi khi chúng tôi gặp ( chúng tôi chỉ tò mò không biết em ấy có đeo huy hiệu ông Kim khi đi ngủ không nữa, nếu có thì đúng là 24/24 luôn có hình bóng của ông Kim ) mà là khuôn mặt nghiêm nghị, bộ vest đồng phục màu xám ghi đậm, làm tôi luôn liên tưởng hình ảnh của ông Kim trong tư thế "vượt dông bão ưỡn người về phía trước để đưa con thuyền Bắc Hàn về đến bến bờ hạnh phúc" như đám sinh viên Bắc Hàn hay nói với chúng tôi như vậy. Ngoài ra chúng tôi còn 1 bông hoa Hung sau này bị thằng em trong đoàn "cai quản", em này hiền, ngoan và cũng lụy vì tình với cậu em cùng đoàn, sau này cùng trường, cùng lớp, rồi cùng phòng luôn trong ký túc xá với tôi. Ngoài ra còn em Phi đen nữa, nhưng món này có vẻ không hợp với đám SV Việt, chỉ có mấy thằng cùng màu da với ẻm săn đón mà thôi  ;D. Đấy hoa trong trường Zahradky của chúng tôi chỉ thưa thớt có mấy mống vậy thôi, đúng là hoa mọc giữa rừng gươm  ;D.     

 Nói về con người và môi trường sống các nước XHCN Đông Âu thì em cũng khoái nghe lắm. Bây giờ thông tin nhiều nhưng toàn thời hiện nay thôi. Không biết thời xưa cuộc sống bên đó có như trên phim ảnh không ?

Cái này thì linh quany...hợp với tôi lắm. ;D

Lại nữa, theo "Giang hồ" đồn thì, khi nói về cộng đồng người VN ta ở Đông Âu những năm đó mà thiếu chuyện mua hàng hóa và...gái gú là thiếu sót...Không chấp nhận được. ;D

Tôi nghĩ cũng phải. Mọi thứ ở ta (do điều kiện của đất nước) đều bị nén chặt. Khi gặp môi trường thuận lợi, ắt nó vọt lên như đạn cối vọt khỏi nòng ấy chứ. ;D

Vẫn biết bác chủ sang Tây để du học, và bác ấy dành thời gian viết nhiều cho chuyện chữ nghĩa. Chứ lại như tôi và linh quany@ thì... ;D nhưng bác chia sẻ chút chút cho anh em tôi nhờ... ;D

Ông bà mình nói: một cái lạ bằng tạ cái quen  ;D, chính vì cái lạ nên thu hút sự tò mò và nẩy sinh nhu cầu khám phá, tìm hiểu... âu cũng là sự bình thường đúng không các bác. Tuy nhiên tìm hiểu cũng phải tùy môi trường, tùy điều kiện, cái này em sẽ từ từ thưa với các bác  ;D. Còn cảm nhận khách quan thì: em không cho gái Tiệp trong môi trường đại học là xinh đẹp, hay tại em ít thấy người đẹp trong môi trường của em nhểy, hay người đẹp thì chẳng cần phải mệt mỏi cho việc học nên chỉ có những cô ít xinh đẹp thì cần phải bổ xung cho khiếm khuyết của bản thân bằng học vấn? cũng có thể ! ...

Nếu các bác định nghĩa nét đẹp của người  phụ nữ không quen biết, các bác sẽ đánh giá dựa trên tiêu chí nào ? chiều cao, chân dài, mũi cao, mắt xanh biếc, da trắng ngần ? dân châu Âu đều chuẩn về khoản này  ;D, nét thanh tú, hài hòa của khuôn mặt, phù hợp với vóc dáng ? điều này cũng tùy, nhất là tùy theo lứa tuổi, càng lớn tuổi, vóc dáng người phụ nữ châu Âu càng bị "phá tướng" cho nên theo cảm nhận không chỉ của riêng em mà của nhiều người khác: con gái châu Âu đẹp nhất trong tuổi vị thành niên, ở tuổi này, dáng vóc chuẩn dễ phù hợp với nét thanh tú của khuôn mặt, tuy nhiên chớ có rớ vào, pháp luật bảo vệ lứa tuổi này rất chặt, chỉ cần bị tố giác của cha mẹ bé gái vị thành niên, bóc lịch như chơi!  ;D 

Nói về con người và môi trường sống các nước XHCN Đông Âu thì em cũng khoái nghe lắm. Bây giờ thông tin nhiều nhưng toàn thời hiện nay thôi. Không biết thời xưa cuộc sống bên đó có như trên phim ảnh không ?

Nói leo các bác một chút.
Tháng 6/87 em qua TK diện lao động (culi đúng nghĩa) bay bằng IL 86 sáng sớm xuống sân bay Praha vừa chui ra khỏi máy bay cảm giác đầu tiên là lạnh (dù là mùa hè).Răng va vào nhau lập cập,may mà xe bus của sân bay đón ngay vào nhà chờ.Làm thủ tục gần một tiếng thì xong lại lục tục ra xe của xí nghiệp(họ đến đón tại sân bay) đi mất 7 giờ đồng hồ mới về đến nơi.Trên đường đi dù mệt sau một chuyến bay dài xong cả đoàn không ai ngủ mà đều say sưa ngắm nhìn khung cảnh bên ngoài.TK là quốc gia nhiều đồi núi nối tiếp nhau mùa hè xanh ngút mắt trôi chầm chậm 2 bên đường,thỉnh thoảng đi qua một ngôi làng thấy những ngôi nhà ngói đỏ,tường quét ve vàng,điểm thêm ngọn tháp nhà thờ thấp thoáng thật đẹp và ấn tượng. Thằng bạn ngồi cạnh em buột miệng : Đẹp như thiên đường ấy nhỉ.
Về đến nơi ở (vùng Sloven) được đoàn "xù" cũ ra đón.Đoàn này toàn người Hà nội đã ở từ năm 82 nay sắp hết hợp đồng, bắt tay chào hỏi xong mấy anh hỏi trong đoàn có thằng nào có Đô la Mỹ không,họ mua cho.Em có 50 Đô la bán luôn cho họ.
Buổi chiều sau khi nhận phòng ở,nhóm 5 thằng em rủ nhau đi Potravyni mua 2con gà đông lạnh khá to và mua 2 két bia (do cái anh mua Đô la) dẫn đi mua ,mang về xả đá rồi kho lên 5 thằng làm sạch 2 két bia và 2 con gà rồi lăn ra ngủ không còn biết trời đất gì nữa.Tầm 2 h sáng lục tục lôi nhau dậy lấy ít chè Thái mang theo cho vào xoong đun lên uống chờ trời sáng.
Những ngày sau đó là học tiếng và đi mua quần áo bằng tiền xí nghiệp cho 2400 kuron cũng nhiều chuyện lắm ,nếu các bác không phản đối từ từ em sẽ kể hầu các bác.

nếu các bác không phản đối từ từ em sẽ kể hầu các bác.

Chào bác Tổ chức-Đông viên!

Mong chết đi được,chứ phản đối cái giề ;D
Bác với bác chủ phối hợp với nhau, làm 1 cặp Song Long giáng Nét cho nó máu. Hơn đứt cái Song kiếm hợp bích ở đâu đó, bác nhé. ;D

Thanh63@: Những quan điểm Mỹ học hay vẻ đẹp thiếu nữ qua Nhân trắc học, tôi chả hiểu gì đâu bác ạ! ;D

Bác cứ kể những chuyện đơn giản thôi, tỷ như bác với bạn gái, ấy nhầm, bạn học nữ đồng hương đáp tàu đi thăm đâu đó giữa mùa tuyết trắng. Hoặc chuyến pinic cuối tuần với cô bạn tóc vàng ở cánh rừng đẹp như trong tranh Mùa thu vàng của Lê vi tan cũng được. Tính tôi (Chắc linh quany cũng vậy nhỉ) đơn giản lắm. ;D

À lính quany nhắc đến bia Tiệp. Hay lắm đó. Mực 1 bên và ...bia 1 bên ;D đi bác!
 

"Chào bác Tổ chức-Đông viên!

Mong chết đi được,chứ phản đối cái giề "

@Tuanb5 Cảm ơn bác đã động viên em.
Hôm sau cả đoàn được nghỉ.Đến ngày thứ ba thì vào phòng y tế nhà máy khám sức khỏe.Cô bác sỹ trưởng phòng (chừng 30 tuổi,khá xinh) sau khi bắt tay cả đoàn đi rửa tay để chuẩn bị khám ,vô tình anh Tô(ở VN đang làm phó quản đốc phân xưởng vì thừa biên chế lên được đi HTLD) nhìn thấy liền bảo:"Chắc nó thấy anh em mình nhìn không được sạch sẽ,sáng sủa lên nó kinh nó đi rửa tay đấy" mọi ngưởi lặng đi không ai nói gì .Sau khi khám xong (chủ yếu khám răng miệng và bệnh ngoài da) ,mọi người được yêu cầu lấy mẫu phân và nước tiểu,ch lá gần như lá xu hàoiều tự do đi chơi-mà lính mới biết đi đâu.................
Những ngày đầu ăn tập trung do bếp ăn tập thể nhà máy nấu ăn uống không hợp khẩu vị nhiều anh em không ăn được cộng nỗi nhớ nhà bắt đầu có những lời than thở-buồn chán thêm nữa trong túi không tiền muốn ra phố chơi lắm mà không dám.Chiều tà nhóm 5 người chúng em rủ nhau ra cánh đồng gần nhà đi dạo thỉnh thoảng gặp mấy đứa trẻ chúng chào Ahoj mà chẳng hiểu chỉ cười trừ.Thằng bạn em hài hước nói :có mày hôi chứ ai hôi.Lại cười.Cả cánh đồng trồng một loại cây cao ngang thắt lưng nở hoa vàng rực lá gần như lá xu hào sau này hỏi ra mới biết là cây tương cải(tên bọn em tự đặt) sau thu hoạch hạt cây này làm tương cải (mù tạt).

 Nói như bạn Linh Quany là "chủ quan" hết sức. Trong chiến tranh mà chủ quan thế này thì khó "toàn thây" để trở về nhà. Ai dám bảo "Việt Cộng" ta du học hay hợp tác lao động ở Đông Âu không "lãng mạn", không ướt át trong tình cảm ở xứ sở đó? ;D

 Còn ông bạn tuanb5 thì chắc là muốn nghe những câu chuyện được đóng khung trong ngoặc kép của "VC" mình ở Đông Âu đây. ;D

 Được thôi, BY nghĩ bạn tuanb5 hay bạn Tổ chức-Động viên sẽ đứng ra mở 1 topic riêng mang tựa đề: Tìm hiểu về cuộc sống Đông Âu một thời. BY sẽ đề nghị Mod baoleo chuyển một số bài lạc đề ở topic này sang đó và chúng ta, những CCB hay các bạn đã từng có thời gian làm việc, công tác hay học tập ở Đông Âu vào đó chia sẻ, tâm sự những mẩu chuyện mang tính tình cảm ướt át và cả hoa lá lẫn "dùi cui" của năm tháng đó. Trên topic này chắc chắn sẽ có rất nhiều thành viên tham gia viết bài kể về thời gian sống và làm việc ở Đông Âu của họ. Các bạn sẽ được thoải mái tận hưởng "dư vị" của thời Đông Âu từ anh em viết bài.

 Riêng cá nhân BY thì vô cùng cám ơn những ngày tháng cầm súng ở K khi sang Đông Âu, nhờ "kinh nghiệm" từ chiến trận đã cho BY có chút đầu óc "tham mưu, tổ chức" để chỉ huy vận động, tác chiến nhiều trận và khẳng định là chưa hề "thua" trận nào. Các bạn lưu ý là không phải chuyện đánh nhau đập bậy, gái gú gì đâu nhé. ;D

Nói về bia của Tiệp thì vang danh thế giới rồi, và điều này anh em chúng tôi mới được biết khi học ở Trường ĐH Ngoại Ngữ Thanh Xuân HN, chứ trước đó nhắc đến Tiệp khắc là nhắc đến Pha lê, nhớ xe đạp Favorit, súng hơi Tiệp ... chứ ít ai nhớ đến bia  ;D Chả là khi tra từ điển Tiệp - Việt để học lỏm các câu slang của dân Tiệp đại loại như "co cumis, ty vole!" ( các bác thông cảm vì không thể viết chính xác tiếng Séc trên mẫu tự Latin ... ) anh em chúng tôi thấy 1 câu đại loại: cech je pivní pupek: dịch đại loại: dân séc là rốn bia - ý nói người Séc là dân ghiền bia, sau này khi đi letní brigada ( đi làm thêm trong kỳ nghỉ hè của SV ) tôi biết thêm: 1 thằng đàn ông Tiệp được vợ mỗi ngày phát 20 Krc ( Koruna - đơn vị tiền tệ của Tiệp Khắc) thì 8 Krc dành cho bữa svacina ( bữa ăn giữa buổi trong nhà máy phải mua ) , còn lại 12 Krc dành cho 3 vại bia nửa lít loại 11 độ của Tiệp, ngày nào cũng vậy  ;D, có những thằng uống 3 vại không đã, uống dè 1 vại mỗi ngày, dồn tiền đến chiều thứ 6 quất thẳng ga gật gù siêu vẹo tìm đường về nhà.

Bia Tiệp ngon nổi tiếng thế giới vì men bia làm từ hublon - loại này hợp với thổ nhưỡng Tiệp nên rất chất lượng -, và nguồn nước nấu bia vốn dĩ là cách mạch nước ngầm nổi tiếng về chất lượng và mỗi nơi có nguồn nước ngầm khác nhau nên bia vì thế cũng khác nhau. Bia Tiệp có rất nhiều nhãn hiệu nổi tiếng, nhưng nổi tiếng nhất là Plzenské Prazdroj, ( thỉnh thoảng trong siêu thị nhà mình vẫn thấy có bán loại chai 300 ml, bán với giá hơn 40.000 VNĐ, đắt quá hết dám uống ), loại bia này được nấu từ nguồn nước ngầm chất lượng nhất Tiệp, người ta xây dựng nhà máy Bia Plzenské Prazdroj ngay trên nguồn nước ngầm đó, nhãn hiệu này nổi tiếng đến mức dân Tây Đức vùng giáp Bắc Tiệp mỗi cuối tuần sang Tiệp mua 2 két mang về, uống hết tuần sau sang mua nữa  ;D . Các nhãn hiệu bia Tiệp khác ở Praha tôi hay thấy: staropramen, budvar ( nhãn hiệu này nổi tiếng bên Mỹ do 1 doanh nhân Séc chạy nạn năm 48 mang qua Mỹ )..., ngoài ra mỗi thành phố còn có 1 thương hiệu bia riêng không thể nhớ hết nổi. Bia Tiệp được chia thành 4 cấp độ: bia non ( mladé pívo ): 8 độ, 10 độ, loại 8 độ có thể uống thay nước trong nhà máy và bia già ( staré pívo ): 11 độ và 12 độ, người Việt Nam mình ( bên Tiệp gọi là Xù do chữ mnoho Vietnamcu gọi tắt mà thành ) thích uống bia 11 độ do hợp gu, hợp túi tiền ( ngày đó - 1987 - giá 1 chai 11 độ 0.5 L cả tiền chai khoảng 5 krc ). Vị bia Tiệp hơi nhẫn nhẫn, nếu uống chưa quen thường không thích, nhưng quen rồi là ghiền luôn  ;D. Bia Tiệp có 2 loại bia vàng và bia Nâu, dân Tiệp chủ yếu tiêu thụ bia Vàng, nhưng vì bia Nâu có xuất sứ đầu tiên từ Tiệp nên có tác dụng quảng bá Du lịch nên họ vẫn duy trì tuy chẳng tiêu thụ là bao. Liên quan đến bia nâu em nhớ lúc cả đoàn chuyển xe buýt tại ga Stred ( ga trung tâm Praha ) để ra bến xe Sokolov về Zahradky, mỗi thằng làm 1 vại bia nâu vì nghe quảng cáo nhiều nhưng trên máy bay lại không có, vị bia này có mùi như thuốc bắc, khó uống, cả lũ cố gắng uống hết, xong cạch mặt, chỉ thỉnh thoảng uống lại để giới thiệu cho xù mới mà thôi  ;D  

Một chút thông tin về bia Tiệp, xin cung cấp các bác tham khảo, nhớ thêm điều gì em xin cập nhật hầu chuyện các bác  ;D

người ta xây dựng nhà máy Bia Plzen ngay trên nguồn nước ngầm đó,

Cách đây đã khá lâu, tôi đọc trên tờ Văn hóa-Thể thao có bài viết rất hay về loại bia Plzen này.

Khi ấy họ vừa kỷ niêm 700 năm ngày nhà Vua (Tôi quên tên) cho xây dựng xưởng bia tại đây(Thành phố Plzen) sau khi phát hiện có nguồn nước đặc biệt phù hợp cho việc làm bia.

Cũng tại đây, còn có hang sâu, phù hợp cho việc giữ bia ở nhiệt độ thích hợp.
Xem ra bia đúng là món"Quốc hồn, Quốc túy" của dân Tiệp các bác nhỉ!

 Thanh63@: Rất cám ơn bài viết nhiều thông tin hay. Cố gắng nhé. ;D

Cám ơn bác b5 khích lệ, có vẻ bác rất quan tâm nên hiểu biết nhiều như vậy, lịch sử bia Plzen thì gắn liền với lịch sử thành phố Bắc Tiệp này, còn lịch sử nhãn hiệu nổi tiếng Plzenské Prazdroj ( hay Pilsner Urquell theo tiếng Anh ) thì mới chỉ có 170 năm thôi bác ạ, bác có thể tham khảo tại đây = tiếng Anh http://www.prazdroj.cz/en/  ;D Chúc bác b5 có nhiều trải nghiệm thú với Plzenské Prazdroj  ;D 

Không đâu thưa bác b5  ;D, nhiều khi cánh trẻ trong đoàn em qua đợt đó không quan tâm nhiều đến học bổng vì họ có tài và có chí hướng khác cánh lính về học tiếp như tụi em, bác biết mà để theo kịp cánh trẻ thì những thằng "già" như tụi em phải cày mửa mặt, nên chưa bao giờ em nghĩ rằng mình có thể làm tốt nhiều công việc cùng 1 lúc như cánh trẻ, chưa bao giờ   ;D ...

Ngày ấy, những năm 87, tụi em cũng đã biết sơ sơ về cuộc sống sinh viên bên đó ra sao qua lời kể của các giáo viên đứng lớp, nhưng khi bập vào thì đúng thật nó căng hơn mình tưởng tượng nhiều. Học bổng những năm mới qua được giữ rất lâu ở mức 800 Kcs, nên trước đó nhiều năm em không rõ lắm các đàn anh, đàn chị tiêu pha có thoải mái không với 800 kcs đó  ???, nhưng đến thời tụi em, bắt đầu phải tính thật kỹ để không thiếu trước hụt sau dẫn đến vay và thiếu nợ  ;D. Với 800 kcs, hàng tháng tụi em phải mua vé ăn tháng ở nhà ăn SV gọi là menza hết 450 kcs, không lo đói nếu chăm chỉ ăn ở nhà ăn, tất nhiên cũng còn lắm chuyện dở khóc dở cười với cái menza đó và từ từ em sẽ thưa sau. Tuy nhiên nếu không mua vé ăn tại menza với giá mỗi bữa ăn là 5 kcs ( rẻ bèo đến 1/3 do chính phủ tiệp trợ cấp cho SV nói chung, bất kể SV ngoại quốc hay SV Tiệp ) và tại thời điểm đó để có một bữa đàng hoàng: có súp. và đĩa ăn chính tối thiểu phải trả từ 15 Kcs trở lên và có tiết kiệm không ăn sáng, chỉ uống 1 bịch sữa buổi sáng cũng mất 5 kcs, như vậy nếu không ăn ở menza tối thiểu mỗi ngày phải chi 30 - 40 kcs và một tháng ngót ngét 1000 kcs, đây là mức ăn tiết kiệm mà người Việt lao động tại Tiệp chi tiêu hàng tháng cho tiền ăn tại thời điểm đó, tất nhiên chưa tính đồ uống. Bởi vậy sống chết cũng phải bám menza. Nói vậy thỉnh thoảng ngày chủ nhật chúng tôi cũng hay có màn cải thiện thêm như mua 1 con kure ( gà non ) nho nhỏ 1 kg giá 30 kcs, hoặc Slepice (gà già) loại I: 25 kcs, loại 2: 15 Kcs, loại 3 ( phải dùng răng + tay kèm thêm chân để xé  ;D) giá 8 Kcs /kg, nhưng mua loại này không phải dễ vì ra là hết liền, tụi Tiệp mua về hầm súp, Xù thì canh ráo riết  ;D Thịt heo, bò cũng same same như vậy.Nhưng cải thei65n phải theo hội: dăm 3 đứa hùn vào và xoay vòng h2ng tuần mới chịu nổi, không thì "phá sản"  ;D.  

Ngoài tiền ăn, chi phí cố định hàng tháng cho việc đi chuyển = xe bus, metro là 30 kcs/ tháng, rẻ rề, nhưng nếu không mua vé tháng thì cứ lên, xuống là 1 kcs, mỗi ngày tối thiểu từ kolej đến trường cố định cũng hết 4 chuyến xe bus, 2 chuyến metro, vị chi 6 kcs, còn đi đâu thêm chưa tính, nên SV mà không có vé tháng là thủng túi ngay. Như vậy 2 món chi phí cứng nuốt trôi gần 500 bạc và trong túi SV sau khi lãnh học bổng ra lúc nào cũng chỉ còn lại 3 tờ xanh tức 300 kcs  ;D. Và với 300 kcs, tụi em làm tiếp bài toán cho chi phí biến đổi của 30 ngày trong tháng. Đầu tiên là khoản tiết kiệm được dự tính cho tiền quần áo, giày dép, và các nhu cầu văn hóa khác ngoài báo ngày ( cố lên kế hoạch nhưng chẳng bao giờ thực hiện được  ;D) cố gắng cất 100 kcs, 200 còn lại là chi phí cho bia bọt, nước uống, gạo nấu ăn thêm khi đói ( ngày ấy bên Tiệp chưa có mì gói, nhưng sau CM Nhung, đồ Thái, Việt nhập qua mới có ) và nhu yếu phẩm như đường, sữa, cà phê, trà, sà bông tắm, sampon gội đầu ...và báo ngày, nhìn chung là chào thua nên bao giờ cũng lõm vào 100 tiết kiệm  ;D nên cuối cùng chẳng thoát được trong năm vay mượn khi thiếu rồi vào hè đi Brigada cày để trả nợ  ;D Bác đừng cười em nghe ... Nhưng nói gì thì nói khéo ăn thì no, khéo co thì ấm, ông bà dạy rồi, và so với SV trong nước thì vẫn "trên cả tuyệt vời" và là tiên đường ở VN... tuy bên Tiệp thì thuộc hàng cùng đinh, may ra thì = với dân Digan  ;D    

Mời bác tuanb5 và các bác ly bia Plzenské Prazdroj  ;D


Ly bia này bơm từ vòi bơm bia ra mát lạnh, đưa lên ... ừng ực ực ực ... đến giọt cuối cùng, liếm một vòng mép, ngồi phịch xuống bàn, và nghe dòng bia chạy rần rần trong cơ thể ... chao ôi một cảm giác, 1 cảm giác vẫn sống động sau hơn 16 năm rời đất Tiệp ... Câu cửa miệng khi chúc bia: Na zdraví ( chúc sức khỏe  ;D) luôn được anh em chúng tôi đọc chệch thành Na nadrazí ... ra sân ga! chẳng biết để đi đâu nhưng vẫn nói  ;D

Còn 1 chai xách về làm mẫu để lùng hàng chính hiệu ... chứ không phải hàng nhái  ;)

Hà nội hôm nay nóng trên 30 độ c. Nhìn ly bia Tiệp (Chính hiệu Plzen) sủi bọt mà...phát thèm ;D

Cám ơn bác đã mời. ;D

Sực nhớ thêm chi tiết liên quan đến thời gian học tiếng Séc: khi về Zahradky, SV nước ngoài như đã kể bao gồm rất nhiều nước đông nhất là đoàn VN mình kế đến là đoàn Triều Tiên, ngoài ta còn có SV đến từ Nicaragua, Uruguay, Nepal, Apganistan, Công, Zaire ( bây giờ là CHDC Công Gô) Hungary, ... lâu rồi không nhớ hết, các đoàn này nhiều thì 2 - 3 người, còn lại là 1 người. Ngoài 2 đoàn lớn ra được chuẩn bị trước tiếng Séc trước khi qua Tiệp, các đoàn nhỏ còn lại hoàn toàn không biết gì. Nghĩ họ cũng như mình được học cả năm tiếng Tiệp trong nước nên gặp nhau tha hồ xổ, nhưng vô vọng vì họ hoàn toàn không biết lấy 1 từ, chỉ chào nhau Ahoj hoặc Cao ( đọc là Chao !) là họ biết nhanh nhất  ;D. Ấy vậy mà khi học sau này họ cũng học chung với mình, và 1 năm sau cũng vô tư pass kỳ thi của năm chuẩn bị tiếng Séc để dung dăng về các trường Đại học khác nhau trên đất Tiệp cũng như mình, thế mới nói: một năm học tiếng ở nhà hồi đó theo quan điểm của em là quá phí ... chỉ cần hai, ba tháng hè là đủ, vì vẫn còn 1 năm học chuyên tiếng Séc trên đất họ, sau đó về trường tiếng Séc vẫn có giờ học riêng liên tục trong 2 năm nữa, tuy nhiên không còn chuyên nữa và cũng chỉ là 1 môn như bao môn khác mà thôi  ;D

Sẵn việc bác b5 muốn tìm hiểu thêm về cựu cố TT đầu tiên của Tiệp Khắc sau CM Nhung 1989, em có sưu tầm 1 bài thấy khá rõ về ông nên post cho bác b5 và mọi người tham khảo   ;)
....


Sinh ngày 05/10/1936 tại Praha, trong một gia đình trí thức tư sản nổi tiếng của Tiệp Khắc. Sau Thế chiến II, sự nghiệp học hành của ông gặp trắc trở vì lý lịch. Havel tự học và trở thành nhà văn, nhà viết kịch.

Mọi người nhớ đến ông như là một trí thức lớn đã cống hiến cuộc đời cho sự nghiệp đấu tranh cho dân chủ và quyền con người. Là một nhà soạn kịch, các vở kịch của ông có nội dung châm biếm cuộc sống dưới chế độ cộng sản, tuy nhiên các tác phẩm của ông đã bị cấm dàn dựng sau khi tham gia vào phong trào "Mùa Xuân Praha 1968" và Liên Xô đưa quân đội vào đàn áp. Ông đã bị bắt giam nhiều lần, bị cấm viết và soạn kịch công khai sau năm 1968. Ông Havel đã dấn thân đấu tranh dân chủ, soạn thảo cương lĩnh nhân quyền và hành động cho tới khi phong trào "Hiến chương 77" đòi dân chủ do ông khởi xướng thành công và Havel trở thành lãnh tụ dẫn dắt cuộc "Cách mạng Nhung". Ông trở thành người nổi tiếng khắp thế giới.

Là một nhà tư tưởng thấm nhuần đạo đức chính trị và nhân đạo, ông để lại nhiều trước tác. Nhưng tác phẩm nổi tiếng nhất của Vaclav Havel là “Power of the Powerless”, viết năm 1978 và đã được Bác sỹ Phạm Hồng Sơn chuyển ngữ sang tiếng Việt với tựa đề “Quyền lực của không quyền lực”. Đây là tác phẩm kết tinh tư tưởng của Havel. Tác phẩm này đã ảnh hưởng đến các phong trào chống toàn trị ở Đông Âu, định hướng lại lý thuyết chính trị về chế độ cộng sản, và góp phần tạo ra một làn sóng đương đại về xã hội dân sự.
Sau khi chế độ cộng sản sụp đổ vào cuối năm 1989, ông được nội các liên hiệp lâm thời bầu làm tổng thống Czech và Slovakia. Ông trở thành tổng thống đầu tiên của nước Tiệp Khắc dân chủ. Có những đánh giá cho rằng ông là một công dân dấn thân đấu tranh, hơn là một nhà chính trị. Trên sân khấu chính trị một nước Châu Âu, ông Havel không phải là tả hay hữu mà là một nhà nhân bản. Và nhà ly khai đứng đầu một nhóm trí thức đã đột nhiên trở thành người đại diện của cả một dân tộc.
Ông từ chức vào năm 1992 sau khi những người dân tộc chủ nghĩa Slovakia đã thành công trong việc vận động tách Slovakia ra khỏi Cộng hòa Czech. Sau đó được bầu là tổng thống đầu tiên của Cộng hòa Czech vào tháng Giêng năm 1993 và phục vụ cho đến khi ông từ chức vào năm 2003 khi tình trạng sức khỏe xấu đi.
Rời chính trường năm 2003, ông Havel, một người hút thuốc lá nặng, và bị bệnh phồ̉i thời ở tù cộng sản đã yếu dần nhưng vẫn có uy tín lớn ở châu Âu. Ông được Nobel Hòa bình và đã đề cử giải này cho bà Aung San Suu Kyi của Miến Điện. Sau khi rời chính trường, vẫn trở lại với nghệ thuật kịch và điện ảnh cho tới lúc qua đời. Trước khi mất, ông còn có cuộc tiếp đón nhà lãnh đạo tâm linh Tây Tạng, Đức Đạt Lai Lạt Ma tại Praha vào tuần trước.

Sự kiện ông qua đới đã gây nên nỗi xúc động trên thế giới, những lời ca ngợi ông Havel từ mọi nơi, dĩ nhiên là ngoại trừ những quốc gia còn chế độ toàn trị.

Những nhà lãnh đạo của các cường quốc đều dành cho ông những lời trang trọng và yêu mến. Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy nói "Cộng hòa Czech đã mất đi một trong những người con yêu nước vĩ đại nhất, nước Pháp đã mất một người bạn, và châu Âu đã mất một trong những người khôn ngoan nhất”.

Thủ tướng Đức Angela Merkel phát biểu: “Sự nghiệp đấu tranh vì tự do và dân chủ của ông cũng đáng nhớ như tính nhân đạo cao cả của ông,” bà mô tả ông Havel là ‘một người châu Âu vĩ đại’.

Ngoại trưởng Thụy Điển Carl Bildt nhận xét "Vaclav Havel là một trong những người châu Âu vĩ đại nhất thời nay". Từ bên kia đại dương, Tổng thống Mỹ Barack Obama nhận xét "Havel đã giúp khơi thủy triều lịch sử dẫn đến một châu Âu dân chủ".
Hôm thứ Hai 19/12 lúc 18 giờ tất cả nhà thờ ở toàn Cộng Hòa Czech đều đổ chuông, quan tài của ông Havel được đưa từ quê nhà của ông đến thủ đô nhà thờ St Anna tại Praha. Một tang lễ quốc gia sẽ được tổ chức vào thứ Sáu 23/12.

Cộng hòa Czech sẽ để tang trong một tuần và hàng trăm ngọn nến đã được thắp lên ở Quảng trường Wenceslas – nợi từng là trung tâm của cuộc ‘Cách mạng Nhung’ đã lật đổ chế độ cộng sản của quốc gia này.

Link: http://nhanam.multiply.com/journal

Thời gian 2 tuần ngắn ngủi cũng trôi qua, như đã được biết trước, chúng tôi sẽ chuyển về học tiếng Séc tại trung tâm tiếng Séc cho SV ngoại quốc tại TP Teplice, một số ít sinh viên khác trong đó có "phật bà" Nepal, sẽ chuyển về Podebrady, một trung tâm tiếng khác cho SV ngoại quốc, và trong đoàn tôi có 2 vị phải tách đoàn về học tại đây: 1 học Y, 1 học Nhạc, hơi buồn, nhưng biết làm sao, tuy vậy vẫn còn mừng vì phần lớn đoàn tôi vẫn về học chung ở Teplice. Một ngày giữa tháng 8.87, chúng tôi rời Zahradky chuyển "nhà" về Teplice.

Xin nhờ bác Gúc Mép cho mượn mấy tấm bản đồ Teplice để giới thiệu với các bác trên diễn đàn, cám ơn bác Gúc Mép nhiều  ;)

Một số thông tin về thành phố này - một trong những trung tâm nghỉ dưỡng lớn của Tiệp nhờ có những suối nước nóng có tác dụng chữa bệnh được phát hiện ở đây từ rất sớm, vì là thành phố nghỉ dưỡng nên rất yên tĩnh và khung cảnh rất hiền hòa, mời các bác tham khảo thêm thông tin về Teplice trên trang mạng wiki:

Phù hiệu thành phố:

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/48/Erb_Teplic.png)

Teplice nằm trong lưu vực giữa hai dãy núi České středohoří và Krušné hory, cách không xa biên giới với nước Đức. Từ thời xưa con đường đi qua hai dãy núi Krušné hory và České středohoří là cầu nối kinh doanh buôn bán giữa nước Séc và những nước láng giềng lân cận. Những yếu tố giúp cho sự phát triển và đi lên của thành phố Teplice gồm có: thương mại, khai thác mỏ và các khu điều dưỡng (SPA). Thành phố cũng khá nổi tiếng về mặt tôn giáo khi nhiều tu viện được xây dựng tại nơi đây bắt đầu từ thế kỷ thứ 12 (ví dụ như tu viện Benedictine của thánh Jan Křtitel).

Ngoài ra thành phố còn có rất nhiều những điểm tham quan hay danh lam thắng cảnh đẹp như:

- Lâu đài cổ được xây dựng từ thế kỷ thứ 16 – một trong những tàn tích còn lưu lại được từ tu viện Romanesque trước đó
- Zámecké náměstí (Castle Square) – là một công viên được xây theo kiến trúc của Anh với rất nhiều những bức tượng nổi tiếng được tạc bởi nhà điêu khắc Matthias Braun vào những năm đầu của thế kỷ thứ 18.
- Teplice cũng sở hữu rất nhiều những nhà thờ, lâu đài, tu viện quan trọng và cổ kính khác nữa.

Lịch sử thành phố Teplice

Các nhà khảo cổ học đã chứng minh rằng cách đây khoảng 40 000 đến 10 000 năm trước công nguyên đã có những người đầu tiên sinh sống trên mảnh đất Teplice hiện nay. Bằng chứng là dựa vào độ tuổi của các dụng cụ săn bắn và lượm hái mà con người khi đó đã dùng và được tìm thấy ở Hudcova và sườn núi Doubravské.

Sự kiện quan trọng tiếp theo rơi vào thời kì đồ đồng (1800 - 800 trước công nguyên). Lại một lần nữa tại núi Doubravské, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra những ngôi mộ cổ với những bộ xương cũng như rất nhiều đồ vật bằng đồng khác.

Bộ tộc người Celtic đã bắt đầu sinh sống và định tại Teplice bắt đầu từ thế kỷ thứ 4 trước công nguyên. Nhờ có bộ tộc người Celtic nên các khu an dưỡng (SPA) của thành phố được xác định là một trong những SPA lâu đời nhất của Trung Âu. Sau này, vào năm 1879 đã tìm thêm được những di vật của người Celtic như tiền xu có in hình con ngựa và con lợn trên bề mặt đồng tiền.

Từ thế kỷ thứ 9 (sau công nguyên) những người dòng Slovan bắt đầu định cư tại thành phố. Cái tên Teplice là do người Slovan đặt, nó có nghĩa là “suối nước nóng“. Nhờ vào công hiệu chữa bệnh của “suối nước nóng“ cũng như lịch sử của nó mà Teplice trở thành thành phổ nổi tiếng với rất nhiều những khu an dưỡng của mình.

Các khu SPA bắt đầu phát triển từ thế kỷ thứ 16 khi mà ông Volf z Vřesovic (chủ sở hữu cả Teplice thời đó) đã cho xây dựng những tòa nhà đá với hồ bơi riêng biệt cho nam giới và nữ giới. Ông còn xây những cơ sở hạ tầng quan trọng khác như là bệnh viện, kí túc xá, nhà trọ... Với những cơ sở hạ tầng tốt cũng như được sự ưu đãi của thiên nhiên Teplice đã thu hút rất nhiều khách hàng giàu có về thành phố mình nghỉ ngơi. Về sau thành phố được chuyển tên cho những đời chủ như Vilém Vchyňský, Jan z Aldringenu và Cláry-Aldringenové (đến tận năm 1945). Các khu SPA mới dần dần mọc lên, ví dụ như Sirné lázně, Hadí lázně và Kamenné lázně.

Cuối thế kỷ thứ 18 đã xảy ra một trận hỏa hoạn lớn làm thiêu cháy phần lớn thành phố nhưng Teplice đã nhanh chóng phục hồi và xây dựng lại thành phố của mình.

Những vị khách nổi tiếng đã từng an dưỡng tại các SPA của Teplice bao gồm: hoàng đế Áo - Franz Ferdinand I, vua Phổ - Friedrich Wilhelm III., Nga hoàng - Nicholas Alexander, J.W. Goethe, Ludwig van Beethoven, A. Humboldt, F. Chopin, F. Palacky, J. Dobrovsky, A. Schopenhauer

Vào thế kỷ thứ 19 SPA của Teplice còn được mệnh danh là“Le petit Paris“. Trong nửa cuối thế kỷ 19 nền công nghiệp khai thác than của Teplice được mở rộng. Ngoài ra các ngành công nghiệp sản xuất thủy tinh, sứ, dệt may và hóa chất vẫn còn hoạt động cho đến ngày nay.

Ngành công nghiệp SPA bị chững lại trong thời kì Đại chiến thế giới lần thứ hai cũng như sau sự ra đời của chủ nghĩa xã hội. Phải sau năm 1989 ngành công nghiệp SPA mới dần dần phát triển trở lại để được như ngày nay. 

 Học suốt thế để đầu to bằng cái coóng à? ;D

 Học ở trường thì cơ bản là học về chuyên ngành, còn lại thì ra đường mà học và học nhanh nhất là học ở nơi cũng có vần "ường". ;D

 Ngày đầu lên lớp, giáo viên họ giảng như "búa máy", họ chả thông cảm với người nước ngoài nghe họ giảng bài, ngồi dưới nghe như vịt nghe sấm. Hết giờ ra sân hỏi nhau: Mày hiểu gì không? 98% lắc đầu, chịu chết. ;D

 VT VTV1 đang chiếu phim: Hai phía chân trời. Phim nói về người VN ở tiệp bây giờ đấy thanhh63. ;D Sướng nhé, thoải mái ôn lại năm tháng ở Tây. ;D

Bác à, bác từng ở Bun rồi, em không hiểu về cuộc sống ở Bun, nhưng em xin thưa, nếu thực dụng thì có lẽ Bun còn thua xa Tiệp, anh cứ tiền đầy túi ( mà tiền Mỹ ấy, chứ koruna đầy túi cũng chẵng là bao...) thì học tiếng trên ... ường chứ trên ... "thiên đường" ... cũng OK, nhưng khổ nỗi ngày ấy nghèo quá, nên phải cày trên giấy thôi, khg có đạn để cày trên ... ường anh ạ!, phải chi ngày ấy biết bác Hiếu (nghe đồn Đại Gia Bun to lắm sơm sớm, anh có biết ông ấy không ?), thằng anh ấy chỉ cần tắc cú chứ không cần la phan thì thằng em bây giờ có khối chuyện học tiếng Séc trên ... ường để thưa với anh và các bác rùi ... ôi tiếc thay, tiếc thay  ::)

Còn bộ phim đang chiếu Hai phía chân trời em cũng đang theo dõi, chủ yếu là được thấy lại Praha, nơi em gắn bó nhiều nhất, lâu nhất, cho đỡ nhớ, chứ cuộc đời dân Xù qua mấy tập phim đầu khác thời tụi em "cày" lắm, mà cũng chưa thấy chút hơi hám "đời SV ta hát  ;D..." nào trong mấy tập vừa qua, toàn mafia, buôn người, kinh doanh ... Thôi cố chờ vậy xem sao? Hậu xét đúng không bác  ;D

Trung tâm tiếng Séc dành cho SV ngoại quốc ở thành phố Teplice nằm trên con phố nhỏ yên tĩnh mang tên 1 nhà văn nổi tiếng của Séc Karel Capek. Nhờ ổng quá nổi tiếng nên tôi nới nhớ tên con đường mang tên ông: Karla Capka và tìm lại nó trên bản đồ TP Teplice của bác Gúc Mép ( lại cám ơn bác nữa rồi vì sài chùa sợ bác giận  ;)) và nó đây số nhà 18 phố Karla Capka, xin trình các bác, ngôi nhà có chữ A làm mốc và một trùng lập thú vị là vị trí căn phòng tôi ở cũng ngay tại chữ A đó  ;D:



Đây là trung tâm tiếng lớn hệ đại học của Tiệp Khắc ngày ấy dành cho SV nước ngoài trên lãnh thổ Séc, cái lớn nữa nằm ở Podebrady. Trung tâm ở Teplice này được bố trí trong 1 tòa biệt thự lớn có 4 tầng (kể cả tầng mái), nhưng không được hoành tráng như ở Zahradky. Tòa nhà này khi chúng tôi ở đó nhìn cũng cổ cổ, cũ cũ ... chỉ dành cho việc ăn ở, còn học thì ở nơi khác cũng gần đó, nhưng do không nhớ được phố nên tôi chỉ áng chừng mà không có địa chỉ chính xác. Trong tòa nhà bố trí tầng trệt cho văn phòng, nhà ăn, nhà sinh hoạt chung, tầng 1, tầng 2 sinh viên ở, còn tầng mái có vài phòng dành cho giáo viên. Như bản đồ đã thể hiện, bên ngoài tòa nhà bao bọc 1 khuôn viên xanh yên tĩnh, rộng rãi, nhưng khuôn viên đó tiếc là không thuộc về tòa nhà ( hay có thuộc nhưng SV không được sử dụng ), chúng tôi chỉ có khoảng sân nhỏ bên phải cổng ra vào để dành cho các hoạt động ngoài trời, nói chung là chật so với số lượng sinh viên trên 50 người theo học tại đây, xung quanh chúng tôi là dân Tiệp sống trong các chung cư, nhà phố trên con phố nhỏ này, đây cũng là điều khác so với khi ở Zahradky, khi sinh viên chơi dưới sân, mấy đứa nhóc Tiệp cũng hay qua chơi chung với chúng tôi, nhưng những đứa lớn hơn thì vẫn giữ khoảng cách, chắc tụi nó được nhồi nhét gì đó về SV ngoại quốc rồi!  ::)      

Nhờ có bác Gúc Mép mà tôi có thể lấy được hình ảnh trung tâm tiếng của chúng tôi ở Teplice từ nhiều góc, nhiều hướng khác nhau:

Tấm thứ 1 là con đường suôi xuống dốc và rẽ tay phải về hướng chúng tôi sẽ đi học mỗi ngày:  


Bên cạnh chiếc xe tải màu trắng là khuôn viên 18 phố Karla Capka - trung tâm tiếng của chúng tôi:



Chỉ có tấm này là rõ nhất, rỏ từ cánh cổng màu nâu hướng vào khuôn viên tòa nhà, đến mảnh sân nhỏ bên phải cánh cổng nơi chúng tôi có những hoạt động ngoài trời, đám SV VN thích đá bóng goal tôm, còn SV Triều tiên thích chơi bóng bàn. Vào sâu bên trong là của chính của tòa nhà. Tuy nhiên vẫn có sự khác biệt, ngày chúng tôi học, tòa nhà này được sơn màu xám đen, còn bây giờ người ta khoác lên nó màu sơn mới màu sáng nên tôi khó có cảm giác quen thuộc  >:( Tòa nhà bên cạnh vẫn được cách biệt bởi hàng cây cao tựa như Hoàng Nam nhà mình, và từ khu nhà này lũ trẻ con hay chạy sang trung tâm tiếng chơi với cánh sinh viên ngọi quốc chúng tôi.

Nhìn từ Đại lộ Masarykova, con đường Karla Capka nhỏ bé và yên tĩnh hơn nhiều, ngày chúng tôi học ở đây, hai bên đường cũng vẫn là hai hàng cây nhưng không lúp xúp như vậy và tán lá dày hơn, có lẽ do họ tỉa bớt cành nên nhìn cây cối thiếu sinh khí và không rợp lá cây như trước. Ngày ấy đường cũng rộng hơn do xe không được phép đậu xéo như trong hình và con đường này vẫn là đường 2 chiều chứ không phải 1 chiều như hiện nay, có lẽ do quy hoạch 1 chiều nên các xe được phép đậu xéo như trong hình.

    Ôi ! nhờ bác BY và bác Thanh 63 em mới biết có nhiều kiểu học ngoại ngữ thú vị thật đấy !  ;D

   Nếu em không nhầm thì Tiệp khắc cũng là đất nước sản xuất ra nhiều bộ phim khoa học viễn tưởng rất hay, gần như nhất khối Đông Âu thời đó. Từ nhỏ em được xem nhiều bộ phim truyền hình của họ trên ti vi, nhớ mãi phim Mai Ca - cô bé từ trên trời rơi xuống . Suy ra nền khoa học kỹ thuật chắc cũng rất tiến bộ phải không ạ ?

Đúng phải nói là nhờ bác b5 và bác BY thôi, vì thời học tiếng mình không đủ "tài" để theo học các khóa "cấp tốc" kiểu vậy. Các khóa đó nghe đồn "chất lượng" rất cao, lý thuyết - thực hành song song, nên cả "thầy cô lẫn trò" đều "khoái" vì đầu tư đúng nơi, đúng chỗ, dạy và học đúng với nhu cầu của cả hai phía, nghe thật tuyệt  :o... nên giá mắc là phải thôi  ;D.

Còn LQY nói đúng rồi đó, phim khoa học viễn tưởng là thế mạnh của Tiệp Khắc ngày xưa, mình nhớ có bộ phim viết về việc người máy do con người sáng chế ra ... quay lại cai trị con người, ... được viết từ những năm xa tít mù tắp, mình cũng nhớ lơ mơ về tác giả... hình như cũng của Karel Capek, nhà văn nổi tiếng Tiệp Khắc được đặt tên cho con đường có trung tâm tiếng mình đã học ở Teplice.  ;D

Nghe nói tới phim ảnh, theo cái bản đồ Tiệp ở trang bên tìm Kalovy Vary. Nơi thường tổ chức LHP Quốc tế.
Thì ra nó ở Tây-Bắc nước Tiệp, giáp Đức. Không xa Teplice, nơi bác Thanh63 đang học  là mấy.

À mà sao lạ nhỉ! Cái số bác chủ này đúng là: Sảy nhà ra...Biên giới ;D . Chán ở Đại từ nói tiếng Tày lại mò lên Bắc Tiệp học tiếng Tây. ???

Từ thời xửa thời xưa thuộc Pháp, dân Việt đã biết đến xứ Tiệp qua thương hiệu giày Bata nổi tiếng. Tiệp có nền khoa học-kỹ thuật, công nghiệp phát triển bậc nhất trong đế quốc Áo-Hung thời trước, và phát triển đồng đều cả công nghiệp nặng-công nghiệp nhẹ, công nghiệp hàng không, công nghiệp quân sự. Trong Thế chiến 2 công nhân Tiệp sản xuất ra khối đạn dược cho Hít-le nã vào đầu quân Đồng Minh. Máy bay huấn luyện L-39, xe buýt Skoda thì cả khối XHCN đều xài và đến bây giờ L-39 vẫn đang rất phổ biến.

Về mặt văn hóa, dù là một nước nhỏ nhưng đó lại là một quốc gia có tầm thế giới về văn hóa-nghệ thuật. Thế kỷ 19 có nhạc sỹ Dvorak. Nửa đầu thế kỷ 20 có người Do Thái Franz Kafka, nửa sau thế kỷ 20 có Jaroslav Seifert và Milan Kundera. Dân Tiệp có xu hướng thích Mỹ hơn Nga. Thời trước, người Việt đi học quân sự ở Tiệp khá nhiều, từ hàng không cho đến công trình quân sự.  

Bóng đá Tiệp thì mọi người biết quá rồi. Tôi được nghe các đàn anh từng được xem kể lại rằng trong giải bóng đá SKDA 1962 ở Hà Nội, đội bóng quân đội Tiệp Khắc là đội đá hay nhất. Cũng phải thôi vì họ cử sang mình đội Dukla Praha, dẫu chỉ là đội hình hai thì cũng vẫn là nhất.  

@bác b5: bác thấy đó, số phận đùn đẩy toàn sảy nhà ra ... biên giới, đúng là bác nhắc em nghiệm lại đúng y chang  ;D, hồi đó học tiếng ở Teplice, sau này ra trường rồi nghe lời các bác Sứ: ở lại là yêu nước, thế là tụi em cũng lần quần tuyến biên giới là khu vực TÁC CHIẾN chính dù ở thì vẫn sâu trong nội địa. Em hy vọng sẽ từ từ đưa các bác lên đến Karlový Vary, thành phố nghỉ mát lẫn điện ảnh nổi tiếng nhất Tiệp, cũng năm khu vức phía Bắc... số phận gắn liền với biên giới phía Bắc rồi bác b5 ạ!  ;D

Cám ơn bác ghé thăm "nhà", và cho anh em biết bác quá uyên bác hiểu rộng biết sâu, từ quốc phòng , công nghiệp xe hơi Tiệp với thương hiệu xe hơi Skoda, xe bus Karosa, xe tải nặng Tatra... qua nghệ thuật thứ 7: âm nhạc, phim ảnh, ... sàng về thể thao với SKADA và đội Duckla Praha ... rồi quay ngoắt về công nghiệp giày Tiệp Khắc với nhãn hiệu Bata  ;D Em chỉ xin bổ xung chút chút những gì em nhớ  ;D... Dân Tiệp cũng là dân có khiếu hài hước, thương hiệu xe hơi Skoda của Tiệp nổi tiếng các nước XHCN Đông Âu cũ, nhưng bản thân chữ SKODA có nghĩa là điều đáng tiếc ... và sau này khi hãng SKODA bị Volkswagen của Đức mua lại thì thương hiệu SKODA cũng biến mất và như đã được tiên đoán từ trước thông qua cái tên ... THẬT ĐÁNG TIẾC!, trước khi thương hiệu này bị thâu tóm, công nghiệp ô tô con Tiệp cho ra đời nhãn hiệu Favorit nhưng rồi nó cũng chịu chung số phận với Skoda, nhưng hình như nhãn hiệu Favorit vẫn còn được Volks sử dụng...  ;D

Còn hãng giày Bata (đọc theo phiên âm Séc là Ba - cha vì được viết chính xác là Bat'a ) tại sao dân Miền Nam trước 75 biết rành vì nhãn hiệu này do dòng họ Bata sáng lập năm 1894 ở Zlín ( thành phố này thời CS có tên Gotvandov đặt tên theo cựu TBT ĐCSTK Clement Gottvand, sau CM Nhung đổi tên lại thành Zlín ), đến năm 1939 gia đình Bata chuyển toàn bộ cơ nghiệp qua Canada để tránh cuộc chiến tranh thế giới thứ II và vì thế các sản phẩm Bata từ Canada nhập vào miền Nam và dân Việt ta biết rành thương hiệu này đến mức: giày vải toàn gọi giày Bata. Hiện nay tại CH Séc vẫn còn nhãn hiệu Bata dù cho năm 39 gia đình Bata đã chuyển qua Canada, vì thương hiệu này rất nổi tiếng và được coi là thương hiệu quốc gia của CH Séc.  

Xin lỗi toàn thể các bác cho em tạm dừng những dòng ký ức lưu lạc tại Tiệp khắc một vài phút để trở về với thực tại  ;D

Ngày hôm nay 25.11. 2012 Ban liên lạc cựu học sinh Trường bổ túc Công Nông cấp II - III Tiền Giang tổ chức gặp mặt truyền thống lần 5, đây là mái trường mà đám cựu lính QĐ 3 chúng em có thời gian gắn bó suốt 2 - 3 năm trời, sáng nay tháp tùng thầy Dĩ về Mỹ Tho, khi ngang trường xưa, lòng tự nhủ sẽ chụp vài tấm hình về trường cũ, tuy rằng trường bổ túc Công Nông đã giải thể từ 1987 và ngôi trường xưa đã được mang không biết bao nhiêu là tên theo từng thời kỳ, và bây giờ là trường trung cấp kinh tế - kỹ thuật Tiền Giang. Một vài hình ảnh ghi lại phần lễ và hội, xin được lưu lại nơi đây như một phần không thể thiếu trong đường đời của chúng tôi - những chú cựu binh QĐ 3 Nam bộ giai đọn 79 - 83 ...

À mà hồi xưa ông nào đi bata hay được anh em gọi là "bata thối" bác thanhh63 ạ. Sỹ quan là cứ phải Cô-sư-ghin mới là sỹ quan. Nhưng mà em cứ chơi đôi tông lèo là xong. ;D

Cảnh bác chụp hình như là ở Trung tâm Hội nghị tỉnh Tiền Giang thì phải? Hoành tráng ra phết. Nếu xét tuổi có khi đô thị Mỹ Tho còn lâu đời hơn cả Sài Gòn ấy chứ.

Và tiếp theo là phần giao lưu, gặp gỡ ôn lại kỷ niệm xưa ... của thầy trò qua các thời kỳ dưới mái trường bổ túc công nông tỉnh TG  ;)

Người ngồi giữa là thầy hiệu trưởng thời tôi theo học ở trường, ngần ấy năm trôi qua 2 lần tôi gặp lại thầy, nhìn thầy vẫn mạnh khỏe, nhanh nhẹn anh em chúng tôi vô cùng mừng rỡ  ;D


Các thầy cô của trường, có những thầy đã gần 30 năm hôm nay tôi mới được gặp lại

Tình thầy trò, tình bạn hữu vẫn luôn nồng ấm cùng thời gian ...

 "Ba hoa tô hô" với nhà các bác một chút nhé. Tin hay không tin thì tùy các bác còn nhà em thì cứ kể cho nó vui. ;D

 Bắt đầu từ cái chuyện Maica của ông Linh Quany đau bụng bão thì bôi thuốc đỏ này. :D

 Ngày đó đúng là bộ phim viễn tưởng của Tiệp Khắc về người ngoài hành tinh đến với xã hội loài người, ai cũng thích vì nó vui vui, nhiều người thích quá đà đặt tên cho con mình bằng tên Maica ấy, có người "lỡm" đặt cả tên con chó Nhật nuôi của nhà mình cũng Maica nốt. Vui chưa?

 Bên xứ Bảo Gia Lợi thì từ Maica là từ chỉ Người mẹ hiền, mấy bà già Tây mà được gọi là Maica thì khoái lắm, có bao nhiêu mang ra hết cho mà ăn uống cứ phải gọi là vô tư. Ai chả thế, được khen ai chả thích. Bữa đó, khi mới sang chúng tôi còn đang học trong trường, thằng em nhà ở đâu Khâm Thiên đi học về thì gặp một con chó rất đẹp, to con lực lưỡng nặng cỡ trên 30kg, đẹp như chó béc rê Đức vậy, nó cứ quấn quýt lấy chân thằng Long này, thằng này thì vuốt ve gọi con chó đi theo nó về phòng, nó chăm nuôi cho con chó ăn và nhốt ở ban công tầng 2 và đặt tên cho con chó hoang mà nó mang về nuôi là Maica. Bữa đó nó để xổng mất con chó chạy ra ngoài, thằng Long thì chạy đằng sau cứ gọi Maica ... Maica, vừa hay mấy bà Tây già làm công việc dọn dẹp phòng đi tới, họ rất ngạc nhiên khi thấy một thằng VN cứ chạy theo con chó và gọi nó là: Người mẹ hiền. Sau này chúng tôi mới hiểu ra sự việc và cười đến chảy cả nước mắt vì chuyện này. Thảo nào, khi thằng Long và con chó chưa chạy đến ngang mấy bà già Tây thì thấy mấy bà ấy cười toe toét vì tự nhiên được gọi bằng cái từ vô cùng kính trọng ấy, đến khi con chó chạy qua họ và thằng Long đuổi chạy qua thì họ mới biết là thằng Long gọi con chó là cái từ rất trân trọng ấy chứ không phải là gọi họ. ;D

 Còn lão thanhh63. :D Lúc nào cũng tiền ... tiền ... tiền. Học tiếng trên "ường" mà phải cần tiền thì vứt quoách nó đi cho xong. ;D

 Cũng cái xứ Bảo Gia Lợi ấy có một từ rất trân trọng, đó là từ: Làm khách "Haгogcmu", tuy ngắn gọn thế thôi nhưng bao hàm nhiều ý và cả khá đầy đủ ý. Phải là người họ quý mến và trân trọng thì họ mới mời tới nhà họ làm khách, tuy nhiên phải nhớ một điều, khi bước qua ngưỡng cửa nhà họ, bạn phải chấp nhận tất cả theo ý thích và yêu cầu của họ. Ngược lại, mọi ý thích và yêu cầu của bạn sẽ được chủ nhà chiều hết lòng, nói một cách khác là tình bạn sẽ được gắn kết bằng những kỷ niệm từ buổi làm khách này, song nó cũng sẽ kết thúc ngay sau khi bạn bước qua ngưỡng cửa nhà họ khi ra về. Quá khứ sẽ được bỏ lại sau lưng và cả ngày mai có thể coi nhau như người không quen biết cũng được, không vụ lợi, không giằng buộc gì dáo.

 Vậy thì có tài và được nhiều phụ nữ mời về làm khách nhà họ là việc của mình, chẳng liên quan gì đến tiền bạc cả, thoải mái mà học ngoại ngữ trên "ường". Một điều rất dễ thấy là phụ nữ bản xứ cũng rất thích "khám phá" sức mạnh của nam giới Á Đông, tất nhiên là cũng có sự kén chọn một chút, phải là thành phần "sạch nước cản" một tý, tất nhiên là họ rất "nể" VN chúng ta vì từng đánh thắng cả đế quốc Mỹ nên quan niệm của họ khi ta làm khách nhà họ cũng "chiến đấu anh dũng" như trên chiến trường. Lợi thế tuyệt đối mà không biết tận dụng lợi thế đó để trau dồi ngoại ngữ thì chỉ có ... vứt. ;D

Haha, kinh nghiệm học tiếng trên ... ường của bác BY trên đất Bảo lợi da phong phú quá, thế bác gái có được biết thành tích đáng đáng nể học tiếng Bẩu của bác không ?, bên Bẩu là vậy nghe mê ghê, còn bên Tiệp thời em, thật lòng trước đó vài chục năm như thế nào thì em không rõ, không biết các ẻm có thán phục các chàng trai á đông của đất nước anh hùng hay không, nhưng em nhìn xung quanh thôi nên không dám bẩu là bản chất: đám gáy Tiệp chỉ bám mấy thằng đen thôi còn đám xù ở trường em hình như không thấy anh tài nào cả, còn anh em lao động bên Séc thì có nhiều giai thoại lắm, nhưng họ lại không thiết học tiếng, tiếc thật  ;D 

Phê bình bác thanh63 ngụy biện linh tinh.
Tóm lại, có lẽ đúng như bác BY hồi mới mở trang này: Lính QD3 nhát bỏ xừ. ;D

Dạ nhà iem biết tội rồi , xin tiếp thu, nếu có điều kiện học tiếng lước ngoài một nần nữa, iem sẽ không "nhát" nữa ạ chứ để mang tiếng lính quân đoàn 3 nhát bỏ xừ thì ảnh hưởng các bác tiền bối quá ( như bác b5 chẳng hạn ), và cố gắng học hỏi kinh nghiệm các bác, mà bác b5 ới, bác BY bật mí rồi, còn bác cũng truyền kinh nghiệm cho đàn em đi chứ   ::)

Ý bác hỏi việc tuanb5 tôi học ngoại ngữ ở nước ngoài chứ gi? Ồ! Chuyện nhỏ như con thỏ. ;D

Đúng là tôi có 1 lần xuất ngoại. Nhưng hồi đó (Năm 77, 78) do đất nước khó khăn nên Đại học NNHN không tổ chức được lớp học thứ tiêng chúng tôi cần, mà lẽ ra họ phải mở như đi các nước khác. Tới ngày lên đường cũng không thấy cấp phát Passport. Nhưng vì kế hoạch gấp quá lên vẫn cứ đi. Có lẽ vì lý do đó, qua bển họ toàn nói chuyện với bọn tôi bằng hàng nóng thôi à, chẳng nói năng từ tốn nên cũng chả học được mấy từ vựng hay ngữ pháp (Ngoài từ Trô trô nghe nhiều thành quen).

Sau ngày 7-1-1979 tình hình có khá hơn đôi chút. Người dân có vẻ hiền hòa hơn. Gặp chúng tôi trong rừng, hoặc là họ chắp tay cúi đầu, hoặc chỉ tay vào miệng, mắt nhìn ngược lên. Mà tuyệt nhiên chẳng thấy nói câu nào. Vì vậy không thể học được cách phát âm đâu, bác ạ.

Bên Sec khổ nhể, bác thanh63 lúc nào cũng tiền...tiền...tiền (Cái này bác BY nói à nha, không phải tôi). Ở xứ bọn tôi , họ theo đuổi chủ nghĩa kiểu gì gì tươi đẹp. Đến mức, tiền chẳng biết để làm gì nên họ...chẳng thèm in. Tha hồ vô tư, không phải bận tâm tiền bạc chi cả.

Đến tháng 6-1979 do tình hình trong nước có biến động. Chúng tôi lập tức trở về nước,  bỏ luôn việc học tiếng chưa đâu vào đâu. Những lý thuyết học ngoại ngữ cóp nhặt, đã kịp đem ra thực hành đâu mà kinh mí cả nghiệm ;D

Ấy chết, bác b5 hiểu sai ý em rồi, đối với tụi em ngày ấy là "thiên đường" chứ bác, còn cái vụ học phí trên ... ường thì nhà em chịu vì ngoài khả năng của em  ;D.

Trở lại kinh nghiệm của bác b5, đúng là các bác không phải tốn học phí rồi, và trong mắt các nàng bản địa thì các bác là những người hùng, họ mang ơn không hết làm gì dám đòi hỏi ... phải không bác, mà như bác BY lưu lạc xứ Bẩu tuy chỉ còn được hưởng dư vị oai hùng của cha ông mà vẫn được free học phí luôn kìa huống chi các người hùng giải phóng thực thụ như các bác  ;), bác miên man mãi cuối cùng là câu chốt hạ bác học tiếng trên ...ường free, vâng em hiểu rồi, và chắc cũng từ "khí phách" đó nên khi học tiếng Tày bác cũng áp dụng tốt chiến thuật, đáng nể, đáng nể, thằng em nhận lỗi rồi, cố gắng phát huy truyền thống các bác để học free ... nếu có cơ hội  ;D   

Em xin phép tiếp mạch ký ức ở Trung tâm tiếng Teplice  ;D, như đã thưa với các bác, lũ SV ngoại quốc tụi em ăn ở và sinh hoạt thì ở 18 Karla Capka, còn học thì phải sang khu học xá do ký túc xá chỉ đủ cho việc ăn, ở. Khu học xá của trung tâm nằm cũng gần khu KTX, tuy nhiên do anh em ngày đó mọi liên hệ thư từ với VN đều gửi qua địa chỉ 18 Karla capka nên em cũng không chú ý địa chỉ khu học xá nên chỉ ướm theo con đường hàng ngày mình đi học. Khu học xá cũng là 1 tòa nhà dạng biệt thự, tuy nhiên không có sân trước nhà và cũng nằm gần khúc cua tròn đường Baarova và đường Tyla, sinh viên Việt thích đường ngắn hay về đường Baarova rồi rẽ qua potraviny gần nhà, còn đám sinh viên Bồ đào nha, Hung , Triều Tiên ... lại thích con đường Tyla rồi quẹo về Poteminova để về KTX vì khúc đường này đẹp, lãng mạn ...  ;D


Rà qua rà lại thì chỉ thấy tòa nhà màu xám còn có những điểm tương đồng với ký ức về học xá của chúng tôi những năm đó ...

Như vậy là em đã giới thiệu về KTX, khu học xá, còn bây giờ là cái cửa hàng gắn bó mật thiết với lũ SV tụi em trong 1 năm trời Tại Teplice. Bên Tiệp Khắc mỗi khu dân cư thường có 1 cửa hàng giống như các cửa hàng tạp hóa bên mình, trong đó bán những thứ thiết thực hàng ngày cần trong cuộc sống từ thực phẩm, hàng tạp hóa, đến bia rượu đóng chai, sữa, nước ngọt, thuốc lá ... thôi thì hằm bà lằn đều có thể tìm thấy ở đây, ngày đó tụi SV nhà em cứ nhoằng lại chạy ra Pot lúc thì vác về mấy chai bia, nước ngọt, lúc vì gói thuốc lá, lúc bịch sữa tươi, trong này bán cả thực phẩm tươi nhưng để lạnh, gạo nui đầy đủ, nhưng vì ngày ấy học ở trường cấm nấu ăn ở các phòng nên không quan tâm đến mấy thứ đó...có thể nói đây là cái bao tử của SV không ngoa  ;D. Tuy nhiên khi tra ảnh của bác Gúc Mép, thì thấy cửa hàng đó nay không còn là Potraviny nữa mà đã chuyển sang kinh doanh hệ thống sưởi bằng nước nóng, bằng gaz, không biết dân cư khu này bây giờ đi đâu gần đó để mua những thứ thiết yếu hàng ngày  ::)


Và nó đây, hình dáng thì vẫn như xưa, nhưng ngành nghề kinh doanh đã thay đổi  :(

 

Còn một cách học tiếng cũng khá tốt nữa là la cà quán xá và tất nhiên cũng phải mất tiền ... mua bia  ;D. Thật tình thì nhà em cũng ít ra cái Hospoda đầu đường này lắm, và trong đoàn anh em cũng ra đây nhiều để thay đổi không khí, bia uống ở quán rót trực tiếp từ trụ bơm, đương nhiên khác bia đóng trong chai, chất lượng hơn, không khí hơn, nhưng giá thì vẫn vậy không mắc hơn. Nhưng ngày ấy điều mà chúng tôi ngại mỗi khi ra quán là gặp dân Di gan, mà anh em hay gọi là người Ý  ;D, đám này thì khoái dân Xù hơn, nhưng Xù mình thì lại không khoái, thế mới chảnh. Tại các quán này bản thân tôi cũng có 1 kỷ niệm nhớ hoài: Dịp Euro 88, khi cả KTX đi giã ngoại thì thằng tôi với chiếc nạng lọc cọc ra quán này để ... xem đá bóng vì ở nhà còn mỗi mình lấy đâu không khí mà hò mà reo, và khi thấy tôi lọc cọc chống nạng mò ra, dân Tiệp lịch sự lắm, họ dành cho tôi chỗ ngồi tốt nhất, thoải mái nhất với cái chân què, 1 cốc bia, và cùng nhau hò reo  ;D, và cũng tại cái quán này tôi đã chứng kiến tuyệt phẩm của Van Basten vô lê tuyệt đẹp từ một góc rất hẹp vào lưới Dasaev, đang ủng hộ mong LX gỡ hòa, nhưng bàn thắng tuyệt đẹp khiến cả quán phải vỡ òa thán phục, chắc các bác còn nhớ tuyệt phẩm tưởng như không tưởng đó vì nó vẫn được phát đi phát lại mỗi kỳ Euro. 

Nhìn hình Gúc Mép, cái quán nhỏ nay đã nâng cấp lên Restaurace, nghĩa là hơn cái Hospoda một bậc và có lẽ vậy họ trổ cửa ngay góc phố cho view nó rộng và sang  ;D, còn ngày tôi la cà ra đó hình như cửa được mở ra đường Capka  ;) và cái cửa bây giờ ngày đó là cái góc để cái Tivi màu hiệu Tesla của Tiệp để các pivní pupek cùng hò reo ... 

Như đã giới thiệu phần nào về sinh viên trường tiếng ở trung tâm Teplice, ngoài 2 đoàn Việt Nam và Triều tiên là lớn nhất, góp mặt tại ngôi trường này còn có nhiều đoàn khác nữa. Châu Âu có Hungary Hy Lạp và Portugal, trong đó đoàn Hungary có 4 người, 3 nam và 1 nữ, trong số các đoàn sinh viên nước ngoài học tại đây, chúng tôi chơi thân nhất với đoàn Hungary, 3 chàng trai người Hung tên Gular, Tomas, Libor và cô bạn Hung (sau này yêu cậu em trong đoàn tôi). Điểm nhớ nhất về các bạn Hung là Libor có 1 chiếc máy ảnh Đông Đức Practica, và nhờ chiếc máy ảnh này chúng tôi cũng có được những tấm hình quí giá trong các chuyến du ngoạn ngoài trời tại Teplice, chuẩn bị dã ngoại, các bạn Hung lại mang theo máy ảnh để chụp, ngày đó rửa hình màu bên Tiệp khá đắt, nhưng bên Hung lại rẻ, và các bạn Hung của chúng tôi do ở gần Tiệp nên cứ khoảng 2 tuần họ lại về Hung 1 lần và vậy là chúng tôi thay vì mang ra ngoài tiệm ở Teplice, thì gửi cho các bạn Hung mang về Hung để rửa. Ngoài đoàn Hung chúng tôi còn chơi thân với 2 bạn đến từ Apganistan, ngày đó chính quyền ở Apganistan vẫn là chính quyền do LX hậu thuẫn và đương nhiên, những sinh viên Apganistan được gửi đi du học ở Tiệp đều là con em các vị trong chính quyền Apganistan, họ biết rất nhiều về Việt Nam, và ngày ấy chúng tôi hay hát bài "Apganistan, chúng tôi ở bên bạn!", mỗi lần hát xong là các bạn Apganistan hay "đáp lễ" bằng bài Như có bác trong ngày vui đại thắng  ;D. Ngoài ra còn có các bạn từ Uruguay, các nước châu Phi như Công Gô, Zaire...         

Riêng về đoàn SV Triều Tiên, ấn tượng của tôi về SV triều tiên là rất mạnh. Điều đập vào mắt mọi người là tính tập thể cao, tuân thủ triệt để các nội quy của nhà trường mà còn cả các chỉ thị từ Sứ quán, nhìn đoàn sinh viên mặc đồng phục là bộ vest xám thẫm, thắt cravat toát lên vẻ mạnh mẽ, đội ngũ, đồng phục không chỉ bộ vest, ngay cả bộ đồ thể thao dành cho sinh hoạt ngoài trời cũng một màu thống nhất đều răm rắp, và với những thằng cựu lính như tôi thật sự tôi rất thích tính kỷ luật cao như vậy. Tôi nhớ mãi ông thầy ở trường Tiếng tên Zlato Hlávek dạy môn LS Đảng CSTK mỗi lần gặp tôi ( do tôi là đơn vị trưởng SV Việt Nam tại trường ) thường hay chỉ vào các sinh viên Triều Tiên và nói: họ cũng là hình ảnh của sinh viên Việt Nam các cậu những nhiều năm về trước, ý thầy nói giờ đây (1987) sinh viên Việt đã xuống cấp nhiều. Một thoáng buồn, tôi hiểu các thầy cô ở trường đều thích sinh viên Triều Tiên hơn sinh viên Việt Nam đơn giản từ tính kỷ luật, còn sinh viên mình thì không được như vậy, tuy sinh Viên Triều Tiên hay các sinh viên nước khác học không bằng sinh viên Việt Nam, nhưng nhìn những đứa học trò nề nếp, ngoan ngoãn ai không thích, huống chi mình phải công nhận rằng: bề ngoài sinh viên Việt Nam mình mỗi người một vẻ, mười thân khác mười, trong khi sinh viên Triềi thì Veston, còn anh em mình thì cứ quần bò, áo thun, khoác ngoài cái áo Nato xù xụ, cũng chính ông thầy Zlato Hlávek còn thắc mắc: sao dân tộc mày từng đánh thắng Mỹ mà sao yêu Mỹ quá vậy, mặc quần áo toàn cờ Mỹ (ý ông nói về cái quần bò hiệu techgood ... hay gì gì đó có cái cờ nhỏ giống cờ Mỹ ở túi mông), tôi liền tếu táo với ông: không chúng tôi vẫn rất ghét Mỹ đấy chứ, đây này, chúng tôi đang ngồi lên cờ Mỹ phải không ông!...

Việc thích sinh viên Triều Tiên ra mặt cũng gây cho chúng tôi nhiều bực mình: đơn giản như khi vào nhà ăn, các mụ bếp thì ưu ái sinh viên Triều hơn sinh viên Việt, nhiều cậu em trong đoàn gặp tôi tức tưởi: " nó đứng trước em, bà bếp cho nó cái đùi gà, đến em bả liền bỏ lên đĩa em miếng lườn bé tí  ;D.. Thế là tôi lại phải an ủi cậu em theo kiểu: miếng ăn là miếng nhục, mình đang ở trên đất họ, họ cho gì ăn nấy, ... Nói là vậy nhưng trong lòng cũng tức anh ách. Rồi nhiều chuyện cãi vã khi xem tivi là mệt mỏi nhất: 2 đoàn sở thích khác nhau nhưng có mỗi 1 cái TV nên thường xuyên tranh cãi về kênh, thậm chí thằng em tôi còn bị 1 chú Triều dọng 1 phát tím mắt, ban giám hiệu giải quyết cũng vẫn là có ý bênh vực Triều Tiên, chúng tôi phản đối, vậy là chia lịch xem kiểu 2,4,6 và 3,5,7. Phiền phức đủ chuyện từ đoàn sinh viên Triều, nhưng cũng may sinh viên các nước đa số lại thích chơi với sinh viên Việt Nam nên cũng giảm áp lực cho chúng tôi, những chuyện lùm xùm xảy ra họ đều đứng về phía chúng tôi, chính vì vậy dù thích sinh viên Triều, nhưng ban giám hiệu cũng không thể thể hiện lộ liễu ra mặt.     

Một tình tiết nhỏ nữa liên quan đến sinh viên Triều Tiên, ngày ấy (1987) vai trò lãnh đạo của chủ tịch Triều Tiên Kim jong Il ngày càng được củng cố để sẽ thay thế cha ông, nhà lãnh đạo CM Triều Tiên: Kim Nhật Thành, đám sinh viên trường tiếng rất ngạc nhiên vì sao lại có kiểu "cha truyền con nối" trong một nước CS ? đặc biệt là các sinh viên đến từ các nước khác ngoài hệ thống XHCN, theo họ chỉ có ở XH phong kiến mới có hiện tượng này. Các sinh viên nước ngoài ngạc nhiên về việc cha truyền "ngôi" cho con bao nhiêu thì sinh viên Triều Tiên tự hào bấy nhiêu vì họ đã có lãnh tụ vĩ đại có thể tiếp tục sự nghiệp của chủ tịch Kim Nhật Thành, thậm chí việc "truyền ngôi" theo họ là tất nhiên và họ hay nói với chúng tôi: phải chi Bác Hồ của các bạn mà có con thì con của Người chắc chắn sẽ tiếp tục lãnh đạo đất nước Việt Nam như chủ tịch Kim Jong Il vậy, nghe là nghe vậy và chúng tôi cũng chỉ gật gật chiếu lệ  ???  

 Hài hước thật khi dân Xù Tiệp gọi người Digan là người "Ý". Không chơi với người Digan là quá "chảnh" đấy. ;D

 Theo thống kê của dân số Châu Âu thì người Digan sống tập trung nhiều nhất lại ở xứ Bảo Gia Lợi, khoảng 1 triệu người, chắc các bạn còn nhớ bộ phim: Trên từng cây số có riêng một tập phim có tự đề: Cô gái Digan. Điều đó nói lên người Digan có đóng góp nhiều trong chiến tranh thế giới thứ 2 chống lại phe Phát xít.

 Theo các nhà nhân chủng học hôm nay đã tìm ra chuỗi ADN của người Da Đỏ ở Châu Mỹ có nguồn gốc bắt nguồn chung tổ tiên với người Trung Quốc và có nhận định người Da Đỏ là một phần người TQ di dân sang châu Mỹ đầu tiên trên thế giới. Thế nhưng chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh được nguồn gốc của người Digan tại Châu Âu, chỉ có những nhận định từ phong tục tập quán của chủng tộc người này, nhưng vẫn chưa đủ căn cứ để khẳng định. Người Digan từ Châu Á ngược lên Châu Âu sinh sống và bắt nguồn từ Ấn Độ.

 Dân tộc Digan mặc dù chưa xác định được chắc chắn bắt nguồn từ đâu nhưng phong cách, bản sắc văn hóa sống của họ thì không bị "đồng hóa" giữa xã hội văn minh, họ sống theo phong cách riêng của chủng tộc mình, thích ca hát, nhảy múa, sống lang thang nay đây mai đó, sinh đẻ nhiều, ít học và cả lười lao động, sống thiếu vệ sinh kể cả khi điều kiện cho phép sống tốt hơn vì vậy đứng gần họ luôn bốc lên mùi "nước hoa" riêng mang nặng bản sắc dân tộc Digan, nói chung là họ sống theo văn hóa riêng tách rời với người có nguồn gốc bản xứ, công việc kiếm sống của họ là làm những việc tạp vụ, lặt vặt hoặc nhân viên môi trường, ngoài ra còn buôn bán nhỏ, đánh giày bán hạt hướng dương và cả xin ăn, móc túi ...vv. Đặc biệt, một số phụ nữ con gái Digan rất "dễ tính", VC mình nói gì cũng nghe, bảo gì cũng đồng ý chỉ duy nhất một yêu cầu, phải có đủ cho em nó "ny, nu" (hút và uống) còn bánh mỳ, salam, xúc xích thì không quan trọng lắm. Trong số họ nếu có ai bước qua văn hóa sống đó thì sẽ tự tách rời khỏi cộng đồng, con gái Digan nếu học đến đại học thì chắc chắn khó lấy chồng, con trai Digan thì khó lấy vợ, cao không tới mà thấp không xong, vì vậy phần lớn người Digan rất ít học và trẻ em Digan thì chỉ thích cắm đầu vào thùng rác để bới tìm thực phẩm dư thừa mang về chăn nuôi gia súc hay vật dụng vứt đi.

 Tuy nhiên người Digan lại là những người bạn khá tâm thủy đối với VC mình, chắc có chung nguồn gốc từ Châu Á nên dễ đồng cảm, nếu biết cách hướng dẫn họ, cho họ thấy cái lợi của nguồn kinh tế thì họ luôn răm rắp tuân lệnh, đương nhiên là luôn phải cảnh giác vì họ khá gian vì bản chất của dân tộc họ như vậy nhưng không xảo, nếu biết cách dùng thì họ sẽ là con dao trong tay ta dùng để cắt bánh mỳ và không biết cách dùng thì rất dễ đứt tay. Vài "đệ tử" người Digan từng sống với VC mình thể hiện qua hành động và tình cảm trên cả tuyệt vời, trung thành và tận tụy đến mức đáng ngạc nhiên. ;D

Theo ý kiến các bác, thì quả là dân tộc Di gan này không được "Thượng đẳng" cho lắm. Và có lẽ chính lý do này, Phát xít Đức đã liệt họ cùng dân tộc Do thái là những dân tộc phải tiêu diệt hết trong Thế chiến 2. Điều tôi ngạc nhiên ở chỗ, sống giữa lòng lục địa già với văn minh tinh hoa nhất mà họ vẫn giữ được bản sắc dân tộc mình.Ví sao vậy? Có lẽ tìm hiểu nó cũng hay lắm đây!

Vâng thưa bác dân Digan vốn cũng có tên là Rom, gọi giống giống Roma ( người thành Roma ) của Ý, nên đám tụi em cứ gọi vậy cho vui, vả lại bản thân họ cũng lấy làm hãnh diện vì cái tên nghe sang sang nếu có ai đó không biết còn với bề ngoài đen đen, bân bẩn... thì chẳng thể sang nổi.

Nhưng phải công nhận một điều: dân Tiệp lịch sự, họ có thể không ưa dân Digan, nhưng họ để ý dòm chừng và cảnh giác ... tất tật trong lòng mà không thể hiện ra bên ngoài vẻ kỳ thị như kiểu phân biệt chủng tộc. Vào quán, Tiệp, Digan vẫn có thể chộn chung trong quán, học vẫn chung trường, nhưng hỏi họ có thích không thì NE! Ngoài những lý do như bác BY nêu còn lý do khiến dân tộc Digan bị coi thường: lười biếng, nghèo nhưng không có chí vươn lên, có lẽ dân tộc Việt trong lòng Séc vẫn có chỗ đứng nhất định chính ở lý do này  ;D (VTV vừa phát - khả năng cộng đồng người Việt tại Séc được công nhận là 1 dân tộc trong cộng đồng các dân tộc tại Séc ).

 Chết thật. Bạn tuanb5 nói sai mất rồi. ;D

 Hiến chương LHQ nói rồi: Trên Thế giới này, không có dân tộc nào là "thượng đẳng" và không có dân tộc nào là "hạ đẳng" cả, chỉ có những dân tộc đã tiến và đang đứng trên nền văn minh của loài người và dân tộc chưa tiếp thu kịp nền văn minh đó. Về trí tuệ giữa con người và khác dân tộc thì đều là như nhau, nôm na hiểu là như vậy. BY có thể đưa ra dẫn chứng về chuyện này.

 Campuchia, một đất nước hôm nay phải nói là một trong số nước lạc hậu trên thế giới, nếu như những gì chúng ta thấy có lẽ phải còn nhiều năm sau nữa mới có thể vươn lên bằng các nước phát triển. Tuy nhiên, nếu xét về lịch sử thì dân tộc Khmer từng có một nền văn minh vào loại bậc nhất của Thế giới ở một giai đoạn phát triển, bằng chứng là khu đền thờ Angko Vat từng là 1/7 kỳ quan của Thế giới. Vậy thì xét từ nền văn minh và phát triển hiện nay của họ thì ta không thể nói dân tộc nào hạ đẳng và dân tộc nào thượng đẳng hơn nhau được. ;D

 Song dù sao thì câu hỏi của bạn tuanb5 về người Digan ở Châu Âu:  sống giữa lòng lục địa già với văn minh tinh hoa nhất mà họ vẫn giữ được bản sắc dân tộc mình. Theo đánh giá của BY thì đó là câu hỏi cực kỳ hay mang tính tìm hiểu về tư duy, phong tục tập quán của các dân tộc khác trên Thế giới. Hiện nay, có rất nhiều nhà nghiên cứu về dân tộc Digan này từng đưa ra nhiều lập luận, nhận định, đánh giá về họ nhưng chưa có một câu trả lời thỏa đáng, ở họ còn có nhiều "bí hiểm" chưa tìm ra câu trả lời, đơn giản để hiểu họ rằng: Dân tộc Digan là một dân tộc không có Tổ quốc, không rõ nguồn gốc xuất xứ của chủng tộc này, sống giữa xã hội văn minh nhưng họ lại sống tách ra khỏi quỹ đạo của nền văn minh ấy về tập tục, văn hóa. Từng có vài nhân vật đứng lên và chứng minh mình là hậu duệ của Vua người Digan, họ tự nhận là Vua người Digan trong thế kỷ 20 có quyền nối dõi ông cha của họ, nhưng thiếu thuyết phục về nhân chủng học nên không được chấp nhận. Chúng ta hãy nhìn đội tuyển bóng đá Bungaria trong thế vận hội Atlanta khi họ đạt vị trí thứ 4 trên Thế giới thì ở đó có ít nhất 3 cầu thủ có nguồn gốc là người Digan. ;D

 Trong chế độ XHCN ở các nước Đông Âu cũ thì quyền bình đẳng giữa con người rất cao, không phân biệt chủng tộc, màu da, dân tộc, mọi quyền lợi và trách nhiệm của công dân đều như nhau, đó là điều kiện rất tốt để các dân tộc khác chung một Quốc gia, Tổ quốc sống hòa nhập với nhau cùng xây dựng đất nước. Nhưng người Digan vẫn tự sống tách ra và giữ chặt nét văn hóa riêng.

 Bạn thanhh63 nhận xét dân Digan lười biếng, nghèo nhưng không có chí vươn lên là sai rồi đấy, dân VC mình còn lười bằng 100 lần họ, bọn này từng làm một cuộc trắc nghiệm rồi nhé. Một Block dân VC mình ở, hộ tịch chính thức có 300 "tên", dân sống "dặt dẹo" bu bám khoảng 200 "tên" nữa, tổng số là khoảng 500 "tên"/ Block. Ấy vậy mà sáng ra, mở cửa đi làm nhiều nhất khoảng 10 "tên", số còn lại vẫn nằm trên "ường" vì tối đêm hôm qua bận học ngoại ngữ. Hỏi: Sao không đi làm? Nhiều thằng khẳng định lại: Đi làm thì lấy gì mà ăn?.

 Thua nó chưa? BY còn giữ hình cái thằng phát ngôn câu nói "bất hủ" này đấy. ;D

Bác cứ làm em rối mù lên cả, chẳng biết đâu mà chiều  :o, nhưng một thực tế rằng ngày em lên trường ĐH Kinh tế Praha tìm mỏi mắt không thấy ( có thể là chưa thấy ) dân Digan là bạn đồng môn ...

Còn thực trạng ở Block bác thì bên em đầy, nhất là sau này mỗi khi bên Đức truy quét, "bộ đội - ý chỉ Xù mình vật vưỡng bên Đức" dạt qua bên em, sống ăn bám bạn bè đầy, 1 thằng đi làm nuôi chục đứa ăn bám vẫn còn hạnh phúc, chuyện này chắc chắn em sẽ nhắc đến đâu đó sau này  ;D 

   Em thấy khó hiểu đoạn này quá bác BY ơi ! thế là thế nào ạ ?

   Em cũng mang máng hiểu người Di gan là dân du mục. Xem nhiều bộ phim thấy họ toàn nhảy nhót chẳng chịu CÀY CUỐC  gì cả, xem ra con gái Di gan rất bốc lửa. Tự dưng nghĩ đến khúc này em lại tò mò muốn ngày xưa các bác VC nhà mình quan hệ đối tác với họ như nào . Các bác có thể kể...sâu sâu thêm tý được không ạ !  ;D

 Quá đúng, thanhh63 tìm đồng môn người Digan ở trường DH Kinh tế Praha thì quá là mò kim đáy bể, quá hiếm nếu có và chắc chắn người này khó lấy chồng nếu là nữ và khó lấy vợ nếu là nam. Khi đã có trình độ thì họ sẽ tìm người "vừa xứng" với trình độ của họ, không chấp nhận quay về lấy nhau cùng chủng tộc, nếu là nữ dân tộc Digan thì nam người Tiệp chắc sẽ không cưới, nếu mang về nhà chắc mẹ nó sẽ cho ăn chổi chà cả 2 đứa, ngược lại nam Digan thì khó "tiếp cận" nữ gốc Tiệp. Văn hóa sống của dân Digan thế, thích làm việc tự do, buôn bán vặt không giằng buộc.

 Có chắc bên Tiệp "đầy" khi chế độ XHCN ở Đông Âu vẫn tồn tại không thanhh63? Nghe nói, bên Tiệp quản lý lao động VN chặt lắm mà. ;D

 Ngày đó có một đoàn Xù Tiệp qua bên này "công tác" (buôn lậu thì có). Lâu ngày quên dáo tên tuổi rồi, mấy lão ấy giật mình khi thấy VC ta vác chăn ra cửa Block nằm phơi nắng cả ngàn "tên", họ rất ngạc nhiên khi thấy bên này VC mình "bựa" thế và nói: Bên Tiệp không có chuyện nghỉ làm tràn lan như vậy. Tìm hiểu luật lao động bên này họ xác nhận: Bên này dễ hơn nhiều, VC ta và cả dân Digan đã "lách luật" lao động đấy. Thanhh63 quên mất là chế độ XHCN ưu việt ở chỗ không làm cũng có ăn nếu như biết cách à?

 Chắc ông này ngày xưa "ngáo ơ" lắm nên chưa chắc đã biết nhiều trò của VC ta, vì vậy mới nghe nói thế đã thấy "rối" lên rồi. ;D

Tất nhiên rồi bác, em định thưa sau, nhưng bác hỏi em nóng sốt thưa trước  ;D, Ngày trước khi còn XHCN, tụi em vừa qua là đã được các bác Sứ thông báo "đã có vé khứ hồi" cho ngày về, hoặc không hoàn thành nhiệm vụ học tập là a lê hấp cầm vé mà về  :o, còn sau khi CNXH ở Đông Âu sụp đổ thì mới có khái niệm "bộ đội"để phân biệt mấy ông du thủ du thực bên Đức dạt về khi có "chiến dịch truy quét" bên bển  ;D, Mà sau này khi không còn XHCN nữa, các nhà máy xa thải lao động hàng loạt, dân xù mình đâu còn hứng thú làm nhà máy nữa, lương thấp, gò bó, tất cả đổ ra ... chợ  ;D.

 

Vũ điệu Di gan của các ẻm thì cháy luôn chứ bốc lửa ăn thua gì, mà LQY không nghe bác BY nói sao chỉ cần cho em nó uống và hút thì ... vô tư đi  ;D ;D bác BY ơi LQY muốn bác "vào sâu" thêm chút nữa kìa, em thì chịu vì thật xấu hổ chả có chút kinh nghiệm nào cả hic hic  ;) ;)

 Tớ thì chúa ghét kiểu: Rắn giả lươn. Ai mà biết được ma ăn "cỗ". Cứ động hỏi đến là chối đây đẩy. Em không với cả em không. ;D

 Tớ thì cứ nói thật, bản chất nói thật thì chuyện gì cũng phải thật. Phụ nữ bản xứ chỉ sau khi lấy chồng thì bắt đầu phì ra, nhất là khi đã sinh con thì thường khá "bất minh" về số kg thừa, còn thời con gái thì "thôi rồi" vì đẹp, mắt xanh biếc đầy mộng mơ, tóc vàng da trắng, nhỏ nhắn mini như con gái VN, mình cao chân thẳng, giọng nói du dương, dễ tính đáng yêu, vô tư thoải mái. Vậy mà bảo em không, em không thì có họa là ông Phật. Lịch sử VN ta từng có 100 năm đô hộ giặc Tây, căm hờn lắm chứ, muốn rửa hận cho giống nòi lắm chứ. Vì vậy chả có "cu" Ta nào sang Tây mà chẳng tý dấm tý mẻ, làm tý cho biết mùi đời, nhân tiện trả thù cho ông cha xưa kia từng bị nòi giống da trắng ấy đô hộ, bóc lột, vẫn biết là trả thù sai đối tượng nhưng vẫn muốn trút bỏ "bất công". ;D

 Trong giao tiếp với người Bungaria có vài phong cách riêng không giống các dân tộc khác trên thế giới, có cái còn ngược hẳn 100% so với các dân tộc khác. Nếu ai nói gì chúng ta gật đầu thì đó là đồng ý, đúng không? Người Bun thì ngược lại, nếu gật gật đầu lại là không đồng ý, còn hơi lắc lắc ngang cái đầu lại là đồng ý, phong tục này liên quan đến sự quan hệ giữa người Bun và người Thổ Nhĩ Kỳ mấy trăm năm trước, tuy nhiên gật gật và lắc lắc cái đầu cũng hơi khác bình thường một chút. Thêm động tác "phứ" rất đặc biệt, bàn tay dơ cao hơn đầu, chặt gió với lòng bàn tay hơi khum, không mạnh như tát nhưng dứt khoát, cùng nét mặt thể hiện sự không đồng tình, chế nhạo, bôi bác. Ngoài ra có thêm câu nói cửa miệng từ văng bậy chửi thề song không quá nặng nề, có câu: "Циганka paБogma" có nghĩa là: "Làm việc" như con gái, phụ nữ Digan vậy. Câu nói này có tính miệt thị ám chỉ: Chả ra làm sao cả và đàn ông bản xứ thì rất hay dùng từ này.

 Vậy thì chú Lính Quany có muốn gặp một em Digan chả ra làm sao cả không? ;D Có muốn anh "phứ" cho một phát không? ;D

Trước khi trả lời bác BY, tôi kể cho lính quany 1 chuyện vui  về người dân của xứ Bảo gia lợi (Có bác BY kiểm chứng mác Madein Bulgaria) ;D

Khi mời khách tới nhà uống trà, họ nung nóng các con dao để vị khách...không thể nào lấy bơ được. ;D

Ông bà bẩu đi một ngày đường kiếm được "sàng" khôn, bác b5 đâu cần mất sức để đi mà sàng không chất đầy nhà, bác ấy còn hơn ma xó lính QY à, chú mình ngoài đó có điều kiện nên tận thu cả 2 bác BY lẫn bác b5 nghen, toàn bách khoa toàn thư cả đới  ;), mà chắc bác BY cũng tích thành lũy kinh nghiệm đó rồi bác BY nhểy?...  ;D Bây giờ đến lượt bác b5 "trình diện" đi  ;)

... Thôi cũng phải tranh thủ việc học kẻo la cà quán xá, digan, di gủng các đàn anh lại "mắng không lo học hành  ;D"

Theo hệ thống trường đại học Tiệp Khắc, sinh viên ngoại quốc phải có tối thiểu 1 năm học tiếng tại các trung tâm tiếng Séc của họ vì ngày ấy theo tôi thấy thì hình như họ chỉ có chương trình đào tạo đại học và trên đại học bằng tiếng Séc, các nước gửi SV theo học tại Séc theo kiểu "mày cần bố, thì phải theo, không thì ..éo...", không như bây giờ, khi kinh tế thị trường ập vào mỗi xó của Séc, nghành giáo dục đại học cũng phải "kiếm cơm và chiều thượng đế" nên lướt qua các trang web của họ thấy cũng có các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, và tất nhiên họ phí cũng không hề nhỏ  :o.

Thủ tục đầu tiên là chúng tôi sẽ được phát mỗi người 1 quyển Výraz o radném studiu na vysoké skole kiểu như học bạ sử dụng cả đời sinh viên bên Tiệp.



Tiếp theo các em nhà ta sẽ phải đăng ký sẽ theo học tại trường và nhận dấu mộc Radný zápis vào sổ học bạ và nhận các môn học trong năm để ghi vào sổ, vậy là xong thủ tục đầu năm và cuối năm nếu qua hết các môn thi thì nhận tiếp 1 con dấu Splnil podninky k uzavreni rocnika ... vậy là xong 1 năm chuẩn bị tiếng, còn nếu không có con dấu này thì hoặc đi làm "bộ đội" hoặc lên các bác Sứ nhận vé về Việt Nam  ;D.



Một năm học tiếng sinh viên nước ngoài học cũng kha khá các môn theo kiểu cho SV nước ngoài tiếp cận tiếng Séc một cách hàn lâm chứ không phải theo kiểu chỉ đủ khả năng giao tiếp. Ngoài môn Tiếng Tiệp còn có  các môn cơ bản như toán, tin học, địa lý, lịch sử LBCHXHCN Tiệp Khắc, ... các môn nhập môn kinh tế có Lịch sử KTQD, môn nhập môn, ... nói chung cũng gặm khá khá cho việc học tiếng. Hệ điểm của Tiệp Khắc ngược lại với Liên Xô cũ: điểm 1 - Výborne (Xuất sắc), điểm 2 - Velmi dobre (rất tốt), điểm 3 - Dobre (tốt), điễm 4 - nevýhovel (không đạt) không thấy có điểm 5 ;D

 Lão này học hành nghiêm chỉnh nhỉ? Dấu má, con dấu (Печатu) kiểu này mang sang đây tớ "cộp" cho mệt nghỉ. ;D

 Visa sinh viên này có giá trị thay Hộ chiếu (ПacПopt) không thanhh63 ơi. Các bạn vẫn dùng cuốn hộ chiếu VN to như cuốn vở học sinh hay được cảnh sát nước bạn cấp cho hộ chiếu của người nước ngoài sống và làm việc trên đất nước của họ?

 Tớ dân học hành "vớ vẩn" nhưng thi vẫn đỗ điểm cao lắm, khi thông báo điểm nhiều người nhìn tớ như "quái vật" vì họ chẳng biết có phải họ nghe nhầm hay không nữa, có lần thi vấn đáp tớ "cưa" gục một lúc 5 thày cô luôn, kết thúc điểm cao ngất ngưởng. Loanh quanh một lúc họ bị tớ dẫn dắt "chương trình" đi ra ngoài điều mà tớ vừa học chuyển sang chuyện QTN VN đánh nhau ở Campuchia, họ có vẻ khoái nghe chuyện chiến đấu dưới con mắt người lính, họ cho toàn điểm 5, bên tớ điểm 6 là điểm cao nhất. ;D

 Sứ bên đó dễ tính nhỉ? Có vé bay cho "bộ đội" về nước cơ à? Bên này thì đừng hòng nhé, chờ đó Полицай họ sẽ tiễn đưa "thân mật" ra tận chân cầu thang máy bay. ;D

   Bác Tuanb5 : Có phải chuyện trào phúng của người Bun theo kiểu Gabrovo phải không ạ. Kiểu ...chặt chân đỡ tốn tiền mua giày.

  Người Bun hình như đàn ông có thể lực khỏe nhất thế giới ( Một lần em xem bóng đá thấy bác BLV nói ...cứ như thật , chắc là thật ). Như thế chả trách bác BY học ngoại ngữ bị " phứ " là phải !  ;D

 

 Người Bun hình như đàn ông có thể lực khỏe nhất thế giới ( Một lần em xem bóng đá thấy bác BLV nói ...cứ như thật , chắc là thật ). Như thế chả trách bác BY học ngoại ngữ bị " phứ " là phải ! 


Thì cứ xem các đô vật, các VĐV cử tạ người Bun trong Thế vận hội Olimpic sẽ biết ngay mà. ;D
Chắc đàn ông họ ...uống nhiều rượu nên họ khỏe vậy :o. Nước Bun không chỉ nổi tiếng vì hoa hồng, họ còn là 1 cường quốc về xuất khẩu rượu ra thế giới. Còn phái đẹp xứ này chắc cũng coi rượu vang là " 1 phần tất yếu cho cuộc sống" ;D

Dạ thưa bác BY cuốn sổ nhỏ đó chỉ là quyển học bạ thôi, giữ làm kỷ niệm cho vui nay lôi ra ... chao ôi nó nhàu nát  :(. Ngày ấy chưa có thẻ xanh theo kiểu dlouhodobý hay trvalý pobyt ( cư trú lâu dài, cư trú cố định, khi có cư trú cố định được một thời gian em không nhớ bao nhiêu năm nhưng cũng dài hơn chục năm có thể là đơn xin nhập quốc tịch Séc) như những năm sau CM Nhung, tụi em vẫn phải dùng hộ chiếu VN mình, và trong quyển hộ chiếu có đóng dấu ( lại dấu nữa  ;D) của công an Tiệp xác nhận mục đích ở Tiệp: Học đại học...

Cũng chuyện định sau này sẽ thưa nhưng thưa trước, thời ấy cũng có nhiều Sinh viên tốt nghiệp, có lịch bay về VN nhưng trốn ở lại và trở thành ... bộ đội, ngày chưa CM, sứ quán VN phải kết hợp với CS Tiệp để truy tìm các chú "bộ đội" ấy để ... cấp vé cho về nước  ;D vì vốn dĩ họ vẫn còn vé về. Còn "bộ đội" sau CM Nhung thì quên đi cho khỏe, tự "sinh", tự sống, cả tự ... diệt nữa, 3 cái tự đó là số phận của họ, trốn chui trốn lủi chán rồi, ... thì ra đầu thú CS Tiệp, may thì bị trục xuất về VN, rủi thì bóc lịch rồ sau cũng "được" trục về  ;D

 Bác nào thích uống rượu Bun thì vào đây BY rót mời vài chén Cô nhắc (Коняк) 5 sao nào. ;D

 Thời XHCN tại Bun có loại rượu Cô nhắc 5 sao với nhãn mác cái thuyền nhiều cánh buồm, loại này bán giá 5 leva/chai thể tích 0,5 lít. Dân nghiện rượu thường ví loại rượu này ngang ngửa chất lượng Whisky Scotland, trong khi giá cả chênh nhau cỡ 8 lần, tất nhiên là dân lao động thì không dám mơ được uống loại này rồi, may ra chỉ có công chức hoặc cán bộ cấp cao, SQ quân đội, CA hoặc cán bộ công tác Ngoại giao mới dám mua dùng vì họ lương cao, thỉnh thoải được đi đây đó có tiền công tác phí dư thừa, tất nhiên là dân lao động thì không dám mơ được uống loại này rồi, trong Korecom bán giá thấp nhất 7 USD chai 0,75 lít và giá đô chợ đen thấp nhất là 1USD = 8 Leva. Vì vậy món "nội địa" vẫn luôn được ưa chuộng nhất, rẻ và rất dễ mua, độ thơm ngon thì chả kém mấy. Ngoài ra có nhiều loại khác như vang và Шампанско cũng bán đầy cửa hàng.

 Người Bun uống rượu rất nhiều và nếu cứ uống như vậy thì chắc có bao nhiêu tiền lương đổ cả vào rượu thì lấy đâu ra tiền trả tiền nhà mua trả góp, tiền xe ô tô, tiền nuôi con ăn học và cả tiền vợ phì phèo thuốc lá cùng shopping mua sắm, vì vậy họ nghĩ ra cách "vòi vĩnh" ông bà già của họ ở quê phải nấu rượu cho họ uống, hàng tuần họ về quê thăm cha mẹ nhân tiện trở rượu nấu từ hoa quả trong vườn nhà họ có mang lên thành phố uống dần, hỏi lý do họ nói: Cha mẹ già ở quê lấy đó làm niềm vui được chăm lo cho con cháu. Vì vậy, mỗi khi đi qua vùng nông thôn, thấy ông bà già Tây cứ quanh quẩn mấy cái nồi to tướng giữa vườn đun sôi xình xịch thì biết chắc họ đang chuẩn bị nấu rượu cho con uống, nếu hỏi nấu gì đó thì họ sẽ nói làm Koмпog, hoa quả để giành mùa đông. Thực ra họ đang nấu rượu вино. Loại này khác với rượu vang đỏ một chút vì nó "tả phế lù" các loại hoa quả và nấu chưng cất theo cách dân gian.

 Dưới thành phố biển Varna (Варна) có hàng đồ ăn dân tộc tên hiệu: Quán Đỏ, riêng rượu вино bạn có thể uống thỏa thích, bao nhiêu cũng được với chiếc bình gốm dân tộc khoảng 3 lít cho 4 người và uống đến 10 bình như vậy cũng không tính thêm tiền, loại rượu này uống vào không say thì thôi, nếu mà say thì phải ngày hôm sau mới ngồi dậy nổi, độ cồn khá mạnh khoảng trên 20 độ trong khi vang đỏ chỉ 18 độ quay lui. Suất ăn thì thuộc loại khủng đối với 3 người VN như chúng ta cũng không hết, hãy tưởng tượng 2 cái bát ô tô sứ Hải Dương cũ úp vào với nhau bên trong đầy căng thịt và xúc xích được bỏ lò còn nóng bỏng tay, bánh mỳ không tính tiền, mỗi suất như vậy khoảng 10 Leva. Vì vậy, chuyện rượu với người Bun như là nước lã vậy.

 Cứ khoảng trung tuần hoặc cuối tháng, đó là những ngày nhận tạm ứng hoặc ngày thanh toán lương công nhân, viên chức thì nhiều chuyện buồn cười lắm, từ các nhà máy cho đến cửa phòng kế toán tài vụ cơ quan xí nghiệp đó, các bà vợ sẽ chờ sẵn để nhận tiền, trong quầy giao tiền thì chồng ký, vợ nhận tiền, cấm ông nào chạy được đồng Leva nào thoát với mấy bà sư tử Hà Đông này, sau đó thì vợ đi trước, chồng lẽo đẽo theo sau năn nỉ xin xỏ tiền mua rượu uống, thôi thì cả triệu lý do để năn nỉ. nào là: Mày cho tao xin 5 leva mua rượu mời lại thằng bạn hôm trước nó mời tao và tao đã hứa sẽ mời lại nó sau khi có lương tháng này ... vv Gặp con vợ nó dễ tính còn đỡ, gặp mụ vợ "hầm hố" một chút nó rủa xả cho bẽ mặt, nào là: Bao nhiêu thứ cần đến tiền mà lương mày có hạn, nào tiền nhà, tiền xe, tiền con ăn học và "He ... He" dáo, vài thằng "cùn" lên thì chửi vợ mấy câu rồi cho mày về nhà trước tao đi đằng tao. Cứ khoảng từ 21h trở đi thì ngoài đường bắt đầu thấy xuất hiện những đệ tử Lưu Linh khật khưỡng trên đường, gặp ngày đông tuyết dồn đống từng ụ và đường chơn vì đóng băng nữa thì xem Tây ngã lăn quay vì xỉn là chuyện thường, cũng lè nhè giọng đầy cà khịa, cũng giơ chân tay dọa đánh người còn mình thì gió thổi cũng ngã. Tây xỉn ngã lăn ra đống tuyết rồi nằm im đó một lúc thì tỉnh, chắc do lạnh quá nên tỉnh dậy, có thằng nằm đó luôn và thường những thằng nằm luôn thì chỉ còn nước khiêng thẳng nó ra Гробище (Nghĩa địa), vì vậy những ngày này cảnh sát tuần tra rất gắt, thằng Tây nào xỉn còn đi được thì không sao, chứ ngồi hay đứng dựa đâu đó thì bị "bắt sống" liền, hôm sau vợ mang tiền lên nộp phạt thì cho về, nhiều mụ vợ tức chồng quá không lên nộp phạt cho chồng về thì bị bắt buộc đi lao động công ích có thời hạn quy định theo lỗi vi phạm. Phụ nữ họ uống rượu bia cũng ghê, nhiều bà sau khi quất hết chai 0,5 lít 5 Sao vẫn còn đòi nhảy múa tưng bừng. Tuy nhiên họ lại rất khoái rượu Lúa Mới của VN mang sang, nhiều lần vác đi tặng bạn bè, vỏ chai xâu xấu, cái nút nhựa VN làm chả ra làm sao cả, mác giấy dán rất "vớ vỉn", ấy thế mà thằng nào gặp lại cũng hỏi: Mày còn rượu Lúa Mới không? Ác cái là loại rượu này chỉ có 2 đường nhập duy nhất vào đó là: 1- Hàng mang sang hội chợ hoặc ai đó qua công tác sách theo. 2- Hàng mua trong Ngoại giao đoàn và buộc phải đi cùng sếp có Hộ Chiếu Đỏ đi cửa VIP, gì chứ chuyện này thì tôi giành hơn nhiều thằng không biết. Song cũng lâu lâu mới ghé NGD mua một lần. Dân Ba Lan từng "quay táng" ra với tôi vì loại rượu này, họ mê Lúa Mới của VN chúng ta lắm. ;D

 Nếu phải dùng hộ chiếu VN trong suốt từng đó năm thì "vất vả" quả nhỉ? Vừa to, vừa xấu lại dễ rách nát, hộ chiếu công vụ phải không thanhh63?

 Bọn tớ hộ chiếu VN sứ quán thu lại, khi nào về hay đi đâu lên làm thủ tục nhận lại, Vụ Ngoại Kiều cấp cho ПacПopt mới theo quản lý của nước sở tại, theo dõi và quản lý bằng số công dân đàng hoàng, nhân thân, lý lịch con người nằm hết ở đó, nếu cần thì cảnh sát chỉ việc điện hỏi vụ Ngoại kiều thì ra tuốt mọi vấn đề, từ đi bộ qua đường lúc đèn vàng đến án tù nếu có, có mà chạy lên mây. Thẻ SV hoặc Thẻ ra vào Block thì vứt đi đằng nào rồi, giờ còn cuốn ПacПopt và Bằng tốt nghiệp thì vẫn còn. Chết cười năm 1999 tớ qua Bun lại, đi chơi do bạn mời sang, lúc xuống sân bay tớ giơ cuốn hộ chiếu Bun cấp cũ ra, trên đó có dấu của Hải quan đóng khi gửi hàng tàu biển năm 1989, thằng hải quan dọa rằng mình có "vết" với hải quan cũ, điên tiết chửi cho một trận bằng chính ngôn ngữ của nó, biết gặp phải "Cộng quay" và không thể "cò quay" nên hắn vội làm hòa, trả hết giấy tờ, hàng hóa và chúc ông những ngày nghỉ và du lịch trên đất nước tôi vui vẻ. ;D

Cô nhắc 5 sao của bác tôi không "Dô" được ;D nhưng chuyện dân Bun uống rượu rất sinh động, nghe rất đã bác BY ạ. ;D

Thế đấy, bác thanh63, muốn học ngoại ngữ nhanh, trước mắt phải đầu tư 1 chai vang 20 độ quay lên (Ấy là vừa nghe lỏm bác BY ;D ) và...hiên ngang ra đường "Liều mình như chẳng có". Chứ nếu không, bò lê bò càng ra học,đầu lại to ra như hôm nọ bác ý dọa đấy ;D

Trong môn học lịch sử ĐCSTK có phần liên quan đến các ĐCS anh em, tôi nhớ 1 lần khi đề cập đến cuộc chiến BGPB của ta với TQ, ông giáo Zlato Hlavek cứ khăng khăng cho rằng đó chỉ đơn giản là xung đội biên giới ( conflik ) chứ không phải chiến tranh ( válka ) vì giữa 2 nước XHCN không có chiến tranh, đám SV Triều Tiên vào hùa bênh ông Thầy, chúng tôi kiên trì bảo vệ quan điểm đó là cuộc chiến tranh vì TQ đợt 2.79 đã tuyên bố "đánh tới Hà Nội" chứ không đơn giản vì tranh chấp chủ quyền vùng đất biên giới phía Bắc, ngoài ra còn có nguyên nhân nữa TQ phát động chiến tranh hòng giảm áp lực quân sự của VN tại chiến trường CPC và cứu Polpot đang chạy dài, và việc TQ phải rút quân là do quân dân VN đã chặn đứng cuộc tấn công, không cho TQ thực hiện được ý đồ xâm lược và gây cho chúng thiệt hại lớn, trước lập luận xác đáng cộng với sự kiện ngày 14.3.88 khi TQ tấn công các đảo TS có đăng trên báo Tiệp, chúng tôi tiếp tục "tấn công": biên giới của TQ sao kéo dài đến tận TS của VN vậy? đó không phải âm mưu thôn tính VN thì là gì ? và cuối cùng ông thầy tôi không tranh luận nữa, và tụi tôi cũng không muốn tiếp tục làm gì cho buồn  :(.


Bác BY nhắc đến chuyện rượu bia là em ngứa quá, lại mong gặp được bác vô SG tránh đông  ;D. Em nhớ ngày ấy rượu Tiệp chẳng có rượu nào ngon cả, mấy chai vodka của Tiệp ế nhệ, dân Tiệp vẫn uống vì rẻ, còn tụi em thì chịu, nhưng bia Tiệp thì tuyệt nên thay rượu bằng bia vừa rẻ, vừa ngon ;D. Ngày ấy lính LX vẫn đóng ở Tiệp, và tụi này ưa mang vodka Nga loại mác đỏ sang để bán, 1 chai đâu đó 80 KCs, còn nếu mua trong cửa hàng rượu của Tiệp thì phải trả 105Kcs, nhưng mua khi có dịp gì thôi ví dụ chuẩn bị ăn tết 88 mấy anh em trong phòng hùn nhau mua vài chai. Còn sau này khi ra trường và vì "yêu nước tự cứu mình" em chưa về VN mà ra chợ, trong túi rủng rình vài đồng thì thích uống Ballantines, hic lúc đó lại không phải học tiếng nữa rồi, tiếc quá không thể trải nghiệm kinh nghiệm của bác b5 rùi  ;D    

Vâng "gu" của em những năm bên Tiệp chỉ đơn giản như vầy thôi ạ  ;)

Mới sang:


những năm cuối:

   Trời đang rét mà các bác nhắc tới chuyện rượu bia cũng làm em thấy ...lành lạnh. Em nhớ năm 88 có một bác gần nhà em ( cũng bộ đội xuất ngũ ) đi Tiệp về có mang theo mấy chai rượu, bia. Hồi đó em chưa biết uống rượu nhưng em nhớ uống chai bia mùi nó ngai ngái và màu của nó gần giống loại bia tiger bây giờ, khác mỗi chữ ( Tiệp ).

   Không hiểu sao bác ấy có cả ảnh bãi biển của Tiệp toàn người ...tắm tiên mờ mờ. Em hơi ngạc nhiên vì nước XHCN lại có cảnh như vậy. Bác Thanh có biết không ạ ? Nếu bác đến rồi mà ngại thì thôi không kể cũng được  ;D !

Biển bên Tiệp thì không có vì Tiệp Khắc lọt giữa Đông Âu, muốn tắm biển phải ké các nứơc khác xung quanh, còn tắm tiên thì có, XHCN nhưng là ở Đông Âu chứ không phải Việt Nam chú LQY à  ;D.      

 Hết hỏi dò chuyện phụ nữ con gái Digan giờ chuyển qua chuyện tắm tiên bãi biển của dân Đông Âu thời XHCN. ;D

 Không phải bãi biển nào cũng có thể tắm "tiên" đâu nhé, có chỗ nghiêm chỉnh, có chỗ 50% và có chỗ trước khi xuống bãi biển có hẳn cái băng rôn căng với dòng chữ: Nếu bước chân vào bãi biển này mà trên người bạn còn một mảnh vải thì đó là hành động tự xỉ nhục bản thân mình. Vào đó thì đừng bao giờ cầm theo cái máy ảnh, họ mắng cho đấy nên bổ mắt thoải mái lúc đó nhưng không cho phép bổ mắt lâu dài, lên nhớ nước biển Châu Âu lạnh lắm, xuống đó là "quắt" hết cả lại vì lạnh, nhìn của mình chán lắm nên có dám "hùng hổ" cởi phăng 100% ra không mà vào đó, vì vậy VC mình có "mưu" là giả vờ đi ngang chứ không tắm nên không phải cởi quần áo, vài chú "dũng cảm" lên chơi luôn thì không thể nhìn nổi. ;D

 Nói vậy thôi, bãi tắm tiên cũng văn minh ý nhị lắm, không phải là tô hô ra đâu, con người muốn hòa mình với thiên nhiên, gần gũi với thiên nhiên, ai ai cũng bình đẳng như nhau, giống nhau như thủa lọt lòng, không bình phẩm chê bôi, không quá chú ý nhìn họ chằm chằm, cứ coi như bình thường không có gì khác lạ xảy ra và khen họ đẹp thì được vì Tây cũng rất thích được khen. Giữa thành phố biển, con gái mặc duy nhất chiếc quần bơi cởi trần như nam giới đi lang thang giữa phố phường, xộc cả vào cửa hàng mua sắm hay ngồi quán ăn uống là chuyện bình thường, tự nhiên cũng như bình thường, nhưng lên nhớ chỉ ở thành phố biển và vào những dịp trọng đại trong mùa hè biển thôi nhé, ở thành phố khác mà thế là Police họ thộp cổ gửi đi "chữa bệnh" ngay đấy. ;D

Thôi thì cố "nhấn" thêm chút nữa giải tỏa "nỗi lòng" chú LQY  ;D. Việc tắm tiên thì ở châu Âu là chuyện bình thường , tất nhiên sẽ là "bình thường hơn" nếu ở bên mấy thằng "tư bổn giãy chết", như bác BY đã nói nó xuất phát từ nhu cầu trở lại với thiên nhiên của con người và "trường phái" này rất mạnh ở Châu Âu, thậm chí còn lan rộng trên khắp thế giới và cũng lan tới VN mình rồi đó khi một loạt "mẫu" nude để "bảo vệ mội trường"  ;D. Ở Đông Âu, phong trào này phát triển mạnh ở các nước có biển, còn các nước không có biển thì nuy ở Hồ, tất nhiên tiên hồ nó không sướng bằng tiên biển, cá biệt có Hungary, phong trào tắm tiên phát triển rất mạnh, việc khoe thân thể là nhu cầu tự thân có của họ không có gì phải cấm cản, tất nhiên khoe có chỗ, không khoe lung tung làm "phiền" người khác  ;D, và mấy thằng bạn Hung hồi học chung tuần nào về nhà chúng nó cũng ra hồ Balaton để "trở về tiên giới"  ;D

Nói vậy nhưng không phải tất cả mọi người đều được phép nuy vô tư, chỉ có người thành niên hoặc nít nhỏ là vô tư, còn trẻ vị thành niên ở Tiệp cấm tham gia các bãi tắm tiên ( không biết bây giờ còn cấm hay không ?). Ngày đó ở Tiệp để phục vụ như cầu tắm tiên, chính quyền cũng quây vài khu vực trong các sông hồ của Tiệp để dành riêng cho tín đồ tắm tiên của mình, và ở Teplice cũng có 1 cái. Thông tin này lan nhanh lắm, tất nhiên cũng do Xù mốc truyền lại thôi, ngày trước đến, ngày sau các chú em trong đoàn đã biết rõ bãi tắm đó ở đâu, tuy nhiên vì Xù mình nhất là Xù SV nhìn non choẹt, giống trẻ vị thành niên nên không có cửa nghênh ngang bước qua cổng chính dẫn vào bãi tắm!. Quyết không đầu hàng, các chú em tôi lặn một lèo từ bãi tắm thường qua bãi tắm tiên (vì hai bãi tắm được "quy hoạch" trong cùng 1 cái hồ và cách biệt bằng 1 tấm che  ;D ), tất nhiên là không dám mò lên bãi, chỉ lú đầu lên khỏi mặt nước để "rửa mắt" thôi... :o, như thế thôi, tối về là bùng nổ cả thông tin lẫn bình luận ... tại các phòng của SV Việt.  ;D

Còn sau này khi về trường VSE, mình ở KTX Praha 4, gần ngay chỗ KTX cũng có nude beache ở Kunratice  ;D và nó đây:

 Chú LQY nếu khen bia Tiệp thì có mà khen cả ngày. ;D Bia Tiệp là loại bia ngon nhất Thế giới không đâu sánh bằng, nghe nói Tiệp là vùng đất trồng ra cây húp lông gì đó cho chất lượng hoa làm men bia ngon nhất. Tuy nhiên, bia cũng có nhiều loại và tùy gu sử dụng chứ không phải loại nào cũng giống nhau. Thường bia đóng chai uống vào hơi có vị nhưng những đắng chứ không ngọt như bia ở VN vẫn bán, còn bia hơi được xả ở những van bia tại các quán thì nồng độ cồn mạnh hơn, uống vào mau bốc lên đầu hơn. Văn hóa uống bia của Châu Âu không giống VN, quán bia hơi không có ghế ngồi, chỉ đứng uống bia, nhâm nhi vài hạt lạc hoặc chút chút gì đó đưa đẩy, uống xong rồi đi chứ không ngồi lê la như bên ta, còn vào các quán ăn cũng có bia nhưng lúc đó là ăn và uống bia cũng chỉ là đưa đẩy thức ăn chứ không phải nhậu, vào đó mà uống bia xỉn sẽ bị cười, còn mua bia chai, bia lon, bia thùng mang về nhà uống tới say xỉn thì cứ vô tư, miễn đừng gây mất trật tự ảnh hưởng tới người chung quanh, uống xong đi ngủ thì uống thoải mái.

 Nhớ ngày đầu mới sang, bọn này 5 anh em chung 1 phòng, chiều thứ sáu hàng tuần nếu trong phòng không có đủ 150 chai bia CBegHo loại 0,65 lít là coi như thiếu bia uống, với 3 đêm 2 ngày nghỉ bình quân mỗi 1 người cả tiếp khách, bạn bè sang chơi vị chi là 30 chai/người, khoảng 20 lít bia chưa kể rượu, sau này quá nản vì cứ phải đi mua và xách bia về nên đổi "chiến thuật" qua uống rượu Conhac 5 sao, riêng tối thứ sáu mỗi thằng ôm riêng một chai 0,5 lít tính từ lúc ăn cơm trở đi, trước đó uống bao nhiêu bia thì không tính, chai thằng nào thằng đó uống, bao giờ hết mới cho đi ngủ. Nhưng cũng chỉ uống được vào mùa hè, sang mùa đông thì bỏ luôn, lạnh lắm uống không vào, hơn nữa cũng chả có tiền mà uống lắm thế. Được khoảng 6 tháng thì bắt đầu "khôn" dần ra rồi, quen biết đường xá, nối mối quan hệ bạn bè anh em, chiến hữu nên tan đàn xẻ nghé, mỗi thằng chạy mỗi phương, mỗi thằng rúc mỗi góc của xã hội mà tồn tại, lâu lâu "chi bộ" tổ chức họp, đập phá một trận tưng bừng rồi giải tán, nhân tiện báo cáo thành tích cùng đường hướng làm ăn mới nếu có để tạo sức mạnh tập thể cùng nhau "lo đời ta, lo đời cha, lo 3 đời sau". ;D 

Mùa thu vàng đầu tiên trên đất Tiệp  ;D

Tôi vốn sinh ra ở HN nên cũng hiểu cái khí hậu ôn đới với 4 mùa rõ rệt, khác hẳn khí hậu nhiệt đới xích đạo chỉ với 2 mùa nắng, mưa. Tuy nhiện mùa thu HN vốn dĩ hiển hiện trong tâm trí tôi rất ít ỏi, cũng phải thôi vì năm 75 tôi đã phải trở về Nam rồi, và với đứa trẻ 12 - 13 tuổi thời đó chắc chưa cảm nhận nét lãng mãn, quyến rũ của mùa thu HN, đơn giản mùa thu trong tôi là hình ảnh cây bàng trong khu tập thể nơi tôi ở bắt đầu thay màu lá từ xanh, sang đỏ, rồi đỏ rực rồi ... rụng xuống đầy sân khi mùa động về.

Khi chúng tôi đặt chân lên đất Tiệp ngày 14.8.1987, mùa thu đã chớm vàng trong ngôi làng Zahradky nhỏ bé nhưng với những khu vườn rộng xung quanh tòa lâu đài nhuốm vàng khi thu sang. Rời Zahradky về Teplice, mùa thu vàng ngày càng vàng hơn, mới ngày nào đó những cánh rừng xanh vàng đan xen, nhưng chỉ một thời gian ngắn màu xanh như biến mất, nhường chỗ cho màu vàng phủ kín những cánh rừng, những quả đồi chập trùng hút tầm mắt. Những ngày đầu tiên ở Teplice, vì chưa phải nhập học, chúng tôi còn khoảng 1 tuần để thỏa sức khám phá thành phố mới. Xung quanh nơi chúng tôi ở là những công viên đan xen với khu dân cư, chỉ cần khoác tấm áo ngoài, hoặc tròng vô 1 chiếc áo lên trong thời tiết mát lạnh chúng tôi có thể tha thẩn khám phá thế giới xung quanh.

Cứ có thời gian rảnh là chúng tôi tranh thủ khám phá, nhưng thật tiếc khi đó không có máy ảnh nên chúng tôi ũng chẳng có nhiều kỷ niệm ở thành phố Teplice này, duy nhất 1 lần anh em chúng tôi rủ được các bạn Hung đi chơi chung và một anh bạn Hung tên Jullar mang theo chiếc Practica của mình và nhớ đó anh em chúng tôi có chút hình ảnh ghi lại tại TP này ...



     

... Tiếp

... Và trong vài tấm hình có được ở Teplice, tôi chỉ có thể xác định được vị trí chụp năm xưa của tấm này nhờ bác Gúc Mép  ;D

 Không hiểu sao em không xem được ảnh chỗ bác Thanh giới thiệu cái nude beache ở Kunratice mà chỉ thấy logo thôi nhỉ ?

  Nhìn cái ảnh này thời ấy bác về Việt Nam là đúng mốt quần bò Hara, áo sơ mi kẻ Tiệp chắc đi cưa cẩm chỉ cần đứng ngoài cổng huýt sáo vu vơ chắc ối cô chết bác nhể ?  ;D

(http://i1143.photobucket.com/albums/n633/thanhh63/IMG_1200.jpg)

Mình không rõ tại sao lại vậy, mình vẫn thấy nó mà  ;D, mà thôi "biếu" chú LQY luôn cái link http://www.naturista.cz/lokality/fafkk.htm ...  rồi từ từ tìm đường đi nước bước  ;), biết đâu có 1 ngày nó lại giúp LQY thì sao, ai biết được ngày mai  ;D

Mà phải công nhận bác b5 gọi chú là ma xó quá chuẩn, nhờ "bộ nhớ tiên tiến" của LQY mà mình mới nhớ rằng ngày đó mua quần bò Hara đấy, còn áo kẻ Tiệp là hàng Sleva chính hãng ( hàng hạ giá - sẽ thưa sau  ;D) Các em mà biết bí mật của SV thời đó thì có huýt sáo thụt cả mỏ cũng chịu móm thôi  ;D

 Mới có cái quần bò Hara với cái áo sơmi kẻ mà đã "hy vọng" có các em "mê mệt" thì nhiều "hoài mộng" quá. ;D

 Đừng mơ nhé, con gái VN ở bên đó có giá lắm đấy, để cưa đứt một em VN kể cả xâu xấu một tý chứ đừng nói là xinh xinh thì đòi hỏi phải có nhiều "đầu tư" hơn nữa, không đơn giản chỉ có mỗi cái quần bò và cái áo kẻ sơmi đâu em ạ. Người ta nhìn nhiều ở đôi giày dưới chân chứ ít quan tâm đến cái quần cái áo, nhìn người đánh giá qua đôi giày, bẩn sạch méo mó mất phom hay vuông vắn gọn gàng, cứ quần áo ngon lành mà lết đôi giày "há mõm" bẩn như mới móc dưới ao lên thì các em nó cũng chạy "tụt dép". Giày da Tiệp rất đẹp, đi giày đẹp rất dễ ăn mặc cho phù hợp.

 Bên này bọn tớ ít thấy chơi đồ này, quần bò mang từ VN sang là loại bình thường, Jean Thổ dân đầu lậu VN lại là đầu nguồn cung cấp cho thị trường song dân VN thì ít mặc, nếu thấy thích thì mua của hãng Lois Tây Ban Nha hoặc Ý tại cửa hàng bán bằng ngoại tệ mạnh, tất nhiên phải là dân "chơi" và phải có nhiều "đạn", nếu không nhiều "đạn" thì xin mời ra цyм xài đồ nội địa hóa. Model lại là ăn mặc lịch sự chứ đồ "hầm hố" chỉ dùng để mặc xuồng xã, du lịch không phải là đồ để chưng diện. Ăn mặc cũng là cả một nghệ thuật, nó thể hiện sự văn hóa trong con người rất nhiều, nhiều bạn VN mình ít để ý chuyện này, trên chơi nguyên bộ comle caravat đàng hoàng dưới đá ngang đôi giày thể thao hoặc ngược lại, mặc đồ thể thao hay đồ Jean đá đôi giày đen rất "chớt quớt", đôi khi cũng ăn mặc "pha tạp" chút ít nhưng phải biết cách mặc sao cho chơi chơi, quậy quậy và tùy nơi định đến để mặc sao cho phù hợp, không quá điệu đà trên mức bình thường và cũng đừng quá lạc lõng.

Nhất trí với "người trong chăn" nên biết rận bự cỡ nào, chả gì bác BY để chinh phục được bác gái cũng phải vượt qua biết bao "ổ hỏa lực mạnh" bác BY nhểy  ;D. Chả thế mà em cũng đã tiết lộ ở mấy bài trước: cả 3 cô trong đoàn em hồi trong nước thì các anh thờ ơ, vừa đặt chân lên sứ người thì dập dùi cách chàng ta có Hung có đăng ký "tạm trú dài hạn" để tiện tung chiêu, tung trò cho các nàng ... lựa chọn  ;D.

Nghành công nghiệp da giày của Tiệp rất phát triển, chả vậy mà có nguyên 1 trường ĐH ở TP Zlín - quê hương của nhãn hiệu Bat'a nổ tiếng thế giới - chuyện dạy về công nghiệp Da giày, trong đoàn cũng có 1 cậu em sau này về học ở trường này. Nói thêm về nhãn hiệu Bat'a ở Tiệp: người Việt Nam mình chỉ biết giày Bata qua những đôi giày vải nhưng ở Tiệp nhãn hiệu này bao chùm ngành giày cả da lẫn vải. Ngày ấy bên Tiệp giày Ý cũng được bày bán, giá thường gấp đôi giày Tiệp trở lên, nhưng độ bền thì thua xa giày Tiệp. Giày Tiệp cũng chuyển mẫu mã nhanh lắm nên giày Sleva nhiều đôi rất đẹp, nhiều Xù ở Tiệp chuyên đi săn giày hạ giá đóng thùng gửi về Việt Nam để "làm quà - theo lời họ nói" chứ theo em bán lời khối  ;D  

 

(http://i1143.photobucket.com/albums/n633/thanhh63/IMG_1197.jpg)

Chia vui với bác thanh63 đã có 1 Mùa thu vàng ở trời Âu. ;D
Tôi thấy bên phòng bác BY có chiếc cassete rất oách, mode 8x đi chơi thế này mà trang bị hỏa lực mạnh đó thì ...thôi rồi, phải không ạ. ;D

Công bằng mà nói, Mùa thu vàng này ăn đứt cái Mùa thu vàng của ông Do thái, toàn cây cỏ, chẳng có hoa hủng gì cả. Phải cái hơi đông. ;D Hay chuẩn bị tách nhóm nhỉ?... ;D

Bác b5 viết ý ẩn ý hiện, làm thằng em nghĩ mãi mới gần thông  ;D. Năm 87 ở SG em nhớ bắt đầu tràn ngập loại casestte 1 hộc, 2 hộc màu đỏ, nhỏ gọn rất tiện cho các cuộc picnic ... nhưng thưa thật với bác khi sang Tiệp em không thấy hàng ấy, bên này ngày ấy vẫn tràn ngập hàng XHCN to, thô kệch thôi, còn hàng tư bản phải đổi Bon vào Tuzek mua mới có. Trong trường Teplice như đã thưa có 2 cậu bạn Bồ Đào Nha và Hy lạp, 2 cậu này đang chạy khỏi đám "giãy chết" nên cũng có 1 chiếc, nhưng nghe ké thì được còn xách đi không ổn  ;D.

Còn "hoa" thì lúc ấy đã có chủ hết rồi, chẳng qua trưởng đoàn "điều động" nên vui lòng phục tùng thôi  ;D, nói vậy thôi chứ đoàn em cũng vui lắm, anh em trẻ, lại sinh viên tính lắm nên rất thích picnic vào thiên nhiên, nhưng thật tiếc ngày đó KT số chưa có như bây giờ nên ít có hình ảnh được lưu lại. Ngoài những chuyến vào Thiên Nhiên, tụi em cũng hay dạo quảng trường, công viên, nhà thờ ( ngay đầu phố Capka có một cái nhà thờ rất đẹp nhưng tìm hoài chưa ra hình trên Gúc Mép ), tặng các bác vài thắng cảnh của TP Teplice - một trong những trung tâm nghỉ dưỡng của Tiệp  ;D

Lâu đài Doubravka

... Một vài thắng cảnh, di tích nữa từ thành phố Teplice, xin "trình " cùng các bác  ;D
Đây là nhà thờ đầu đường Capka, nơi anh em tôi cứ suýt xoa vì sự hùng vĩ của nó ( nhưng sau này khi lên Praha, mới thấy nó cũng khiêm tốn thôi so với những thánh đường ở Praha ). Nhà thờ này tên St. Elisabeth xây dựng từ 1862 - 1877 do KTS dòng Gothic Phục Hưng  Heinrich von Ferstel thiết kế.






Và chụp từ không ảnh của bác Gúc Mép  ;D

 Vâng bác tuanb5! ;D

 Một thực tế cho dù sống ở bất kể chế độ nào thì điều đầu tiên đòi hỏi là phải có tiền và có tiền rồi thì cái gì cũng có. Đối với người dân Châu Âu thì khoản nghe nhạc là điều không thể thiếu nên đối với dân VC ta cũng vậy, chơi cassete và băng đĩa cũng là một thú vui và có nhiều cách để chơi hợp với khả năng kinh tế của mỗi người. Những năm tháng sau này hàng "khủng" có nhiều hơn nữa, model chơi cassete bị lạc hậu và giành chỗ cho dàn mini với đĩa compact disc thế hệ đầu tiên, tuy nhiên không thể chối bỏ một thực tế là hàng Đông Đức cũ, có bán máy đĩa từ (đĩa than) cực hay, hình thức mẫu mã đẹp, công suất mạnh với nhiều tính năng vượt chội và giá cả thì khá là mềm, song chơi loại này thì rất cầu kỳ và cẩn thận từ máy móc đến đĩa hát, tuyệt đối không cho mượn hay thu sang băng cassete, nếu thu sẽ nhiễm từ và hỏng đĩa ngay. Sau này BY có đóng 1 bộ cả máy lẫn đĩa từ loại này về nước dùng chơi, bộ đĩa ấy mới là giá trị vì mất khá nhiều công lựa mua, sưu tầm, rất tiếc là bị mất trộm và tên trộm này cũng thuộc loại "sành điệu" âm nhạc, nó bê dáo và dọn sạch như lau không để lại cho BY dù chỉ 1 cái đĩa hát. Cũng có đóng 1 bộ dàn mini compact disc 4 thớt, 2 loa rời Panasonic khá "khủng" mang về vì sợ lúc đó ở VN không có (đi xa lâu ngày nên lạc hậu với VN mà). Đắt lòi mắt ra, tương đương chiếc 82/89 loại 70cc đăng ký mua tại Nhật và cao hơn chiếc Dream mua ở Thái khoảng 100 USD lúc đó.

 Nghe chừng bác tuanb5 có vẻ thích hoa. Vâng, hoa đây, hoa Tuylip khoảng sau ngày 1.5 Quốc tế lao động năm 1988. Ảnh chụp chung với "Trưởng ban Thanh tra" hôn nhân và gia đình đối với thành phần "khó trị" nhân chuyến công du Châu Âu ghé qua "thanh tra, kiểm tra và giám sát". ;D

 (http://i973.photobucket.com/albums/ae216/hieu1960/009-4.jpg)

 

Bác BY "dạy" chí phải  ;D, ngày xưa ông bà bài "thương" ấn mấy ổng xuống tận đáy XH ( Sĩ, nông, công thương ) nhưng mấy chả vẫn vùng lên và "đồng tiền" vẫn luôn ở thế "thượng tôn" bác nhểy, và chính em cũng hiểu cái khó của thằng "Sĩ" không tiền ép mình sống trong vòng "cương tỏa" của mấy trăm học bổng. Nhưng biết làm sao khi sống trên đời đâu có ai giống ai, tụi em ngày đó cũng biết mơ về "những bộ dàn" của bác BY là mơ về nơi xa xa xa lắm nên hổng dám sợ hụt hơi, thú thật thời lên Praha thấy cậu em cạnh phòng sắm bộ dàn Sharp 939 3 cục rời, chứ không phải thớt ( em không nhớ rõ nhưng đại loại như vậy) là đã hoảng lắm rồi, vậy mà bác BY còn rành thớt như rành 6 câu vậy, đáng nể, đáng nể!  ;D.

Còn vụ Thanh tra Trưởng qua giám sát: hôn nhân gia đình của thằng bất trị cuối cùng có ra được "kết luận" không hay cũng chìm xuồng hở bác BY ?

Bác BY quả là kỳ công cho thú chơi hi-fi. Chơi mảng này rất thú vị , nhưng cũng rất công phu, đặc biệt "thiệt hại" không ít kinh tế nếu như luôn...tiên phong trong cuộc đua công nghệ. ;D
Còn nhớ hồi Tết 1987, tôi hết sức háo hức khi được đứa bạn ở phố Thịnh yên mời đến nhà thưởng thức bộ dàn CD gia đình nó mới sắm (Dân vùng sâu vùng xa như tôi, quãng 2 năm sau mới thấy có người chơi). Tôi thật ngỡ ngàng ngắm bộ dàn chạy đĩa Lade (giới thiệu vậy) và...bàng hoàng khi nghe giá tiền của nó...
Nhưng đúng như bác nói, nghe nhạc qua đĩa than thật tuyệt. Những âm thanh mộc (analog) được khuếch đại nhờ đèn điện tử nghe sướng hơn bất kỳ máy nghe nhạc nào khác.

Trước giải phóng 75, gia đình tôi có 1 máy quay đĩa than của LX. Trông nó như chiếc hòm sắt sinh viên :o nếu không được bọc 1 lớp giả da màu nâu. Nó có nhãn hiệu Tuổi trẻ (ông anh học Nga văn dịch vậy).Chơi nó thật kỳ công. Mấy cái kim dự trữ, nâng niu bảo quản cẩn thận gấp mấy lần bi giờ giữ sổ đỏ ;D. Nhưng quả thực âm thanh của nó rất hay. Các dòng máy nghe nhạc hiện thời, đa số âm thanh Digital, dùng công xuất khuếch đại IC hoặc Sò, nên không thật hay cho lắm.

À, bác BY chớ có lo đĩa than bị nhiễm từ, nó sản xuất bằng nhựa mà! Chỉ có đầu đọc của nó (đầu tết) là phải tránh xa vật có từ trường (nam châm). Còn ngoài ra bác cứ "vô tư" cho thanh63 ...thâu băng cassete nhằm chạy con SHARP 939 ba cục rời ;D

Đối với những SV VN như tôi điều tôi rất thích ở các TP Châu Âu là các quảng trường, những khoảng không gian đẹp, rộng rãi, với vườn hoa, các kiến trúc nổi bật, đặc trương hoặc những di tích lịch sử thường được gắn liền với những khu quảng trường như vậy, trong số rất nhiều quảng trường khách phương xa thường ghé thăm những khu trung tâm, thường là một chuỗi những quảng trường liên kết với nhau, Teplice cũng vậy, trên một diện tích liền kề là một loạt các quảng trường: Quảng trường Giải Phóng ( Svobodovo namestí ), Quảng trường Hòa Bình (Mírové námestí), Quảng trường Zamek, quảng trường Benes ( theo tên 1 tổng thống Tiệp thời 1948 ), và 1 quảng trường anh em chúng tôi hay lui tới nhất, nơi đó có trung tâm mua sắm Prior ( bây giờ không biết tên gì, vì tòa nhà vẫn ở đó, nhưng tên hình như đã chuyển  ;D) ...

Tòa Thị Chính TP Teplice nằm trên quảng trường Giải Phóng


Quảng trường Giải phóng ( Svobodovo námestí ) nhìn từ Tòa thị chính , tòa nhà màu nâu phía xa của tấm hình là cửa hàng Prior chính của TP mà chúng tôi hay lui tới:


Công viên quảng trường Hòa Bình ( Mírové námestí), quảng trường này thông trực tiếp với quảng trường Giải Phóng và nơi đây có 1 công viên muôn hoa khoe sắc  ;D  

Thêm một vài tấm hình về quảng trường Giải Phóng:

Tòa thị chính ( tòa nhà màu vàng có tháp cao )

Xuôi từ quảng trường Giải Phóng - Svobody xuống quảng trường Hòa Bình rồi túc tắc đi bộ dọc theo phố Dlouhá là tới quảng trường Zámek. Đây là quảng trường nhỏ, nằm trong khu vực trung tâm thành phố, nơi tập trung lâu đài, tượng đài quảng trưởng, nhà thờ, tháp chuông và nhà bảo tàng của Khu vực ...


Tòa nhà màu vàng bên phải là Bảo tàng khu vực ...

   Xin lỗi bác Thanh vì em Spam nhiều. Nói thật là em rất muốn biết đơì sống học hành, lao động của các bác bên các nước XHCN ngày xưa thế nào. Quả là qua một số câu hỏi trớt quớt bác và bác BY cũng giải đáp cho em biết quá nhiều thứ mà em không biết  ;D.

   Hì ! các bác giải thích hộ em tại sao bây giờ em đi đâu những nhà sắt, thép đang ở Viẹt Nam đều gọi là nhà khung Tiệp với !
   Máy nâng ngày trước Pháp còn nhập của Bungari là loại máy nâng nào ạ. Bun sản xuất máy nâng hàng hình như rất tốt phải không ạ !

LQY đừng khách sáo, khi lập topic, mong muốn cũng chỉ là chia sẻ những gì mình đã trải qua sau khi rời quân ngũ cùng mọi người, mảng trời Tây vì thế cũng chỉ là trải nghiệm, những gì mình biết mình chia sẻ, LQY hỏi là quá tốt vì đâu phải cái gì mình cũng hiểu các bác muốn tìm hiểu điều gì? Cám ơn LQY đã đồng hành, những câu hỏi của bạn nhiều khi gợi nhớ nhiều thứ trong mớ ký ức hỗn độn của mình lắm, thật lòng cám ơn nhiều  ;)

Còn khung nhà Tiệp thì mình thua rồi, vì mình không tìm hiểu nhiều về nó khi ở Tiệp, mặt khác nó không thuộc "chuyên môn" nên xin lỗi LQY nha, nhưng vẫn hy vọng các bác khác sẽ cho bạn một câu trả lời bổ ích  ;D...

Mình xin tiếp mạch những thắng cảnh mà anh em mình thường lui tới trong 1 năm trời ở Teplice ...

Thêm vài hình ảnh về quảng trường Zámek sưu tầm từ Panoramio:



Khuôn viên bên trong lâu đài, sử dụng làm nhà bảo tàng, ( chỗ này thì mình chưa được vào, chỉ lởn vởn bên ngoài thôi  ;))

 Có gì đâu mà là câu hỏi "chớt quớt" hả chú LQY? ;D Chỉ có những câu hỏi kiểu như là: Làm sao và làm thế nào để "cưa đổ" một em Tây mắt xanh mũi lõ tóc vàng đẹp, xinh như mộng ấy mới là "chớt quớt" thôi. Không ai nói đâu vì nó là bí quyết "gia truyền", còn lại thì đều là "chuyện nhỏ" như con thỏ. ;D Tối hôm qua BY mới ngồi với mấy thằng VC mình, trong số đó có một thằng "kể tội" một thằng trong bọn từng 1 tối "cưa đứt" 2 em Tây, thế mới máu. ;D

 Sang chuyện kỹ thuật máy móc và xây dựng nhé.

1- Khung nhà Tiệp:

 Có lẽ khung nhà bằng sắt thiết kế công nghiệp này là mẫu do Thế giới thiết kế ra, chưa rõ là do kiến trúc sư nào nghĩ và áp dụng đầu tiên nhưng chắc chắn đều là hậu duệ của ông Eiffel cả. ;D

 Những năm còn khối XHCN thì hệ thống khung nhà sắt mái lợp tôn dùng cho các nhà máy, phân xưởng sản xuất, Tiệp Khắc sản xuất và cung cấp cho hệ thống XHCN, lúc đó giữa khối XHCN và TBCN có những khoảng cách trong giao dịch buôn bán và trao đổi hàng hóa cùng mọi vấn đề liên quan đến khoa học và kỹ thuật. Vì vậy trong hệ thống khối XHCN có những kỹ thuật cùng mẫu mã riêng để phát triển và đồng bộ trong khối của mình. Trong khối XHCN cũng có những phân khúc để sản xuất hàng hóa tùy theo thế mạnh của từng nước và tự cung ứng cho nhau. Như chúng ta đã biết thì khi đó Tiệp Khắc là nước rất mạnh về công nghiệp nặng, những chiếc xe ô tô tải hạng nặng và xe trở khách loại lớn cùng xe ô tô con Skoda của Tiệp Khắc rất là tốt và nổi tiếng trong khối XHCN khi đó. Vì vậy khai thác thế mạnh của Tiệp Khắc để cung ứng hàng hóa cho các nước trong khối XHCN là điều rất phù hợp, khả năng Tiệp Khắc cũng có thế mạnh về sản xuất hệ thống khung nhà Tiệp này cung ứng cho toàn khối XHCN nên giờ đây bạn LQY vẫn thấy dân ta gọi tuốt tuồn tuột loại nhà khung sắt này là nhà khung Tiệp là vì vậy. ;D

2- Xe nâng hàng của Bungaria:

 Như chúng ta đã biết nước Bun là một nước nông nghiệp rất phát triển, dân số 9 triệu gồm 1 triệu người Thổ Nhĩ Kỳ và 1 triệu người Digan. Người ta vẫn ví nước Bulgaria là Ceлo của Châu Âu (làng quê của Châu Âu), ngược lại người Bulgaria lại được thiên nhiên ưu đãi vì đó là mảnh đất đẹp nhất, màu mỡ nhất trên dãy núi Balkan, truyền thuyết nước Bun là mảnh đất Chúa Trời để dành trồng hoa cho mình sau khi đã chia đất cho các dân tộc trên Thế giới, người Bun lên Trời muộn sau cùng nên hết đất để chia, vì thương dân tộc này nên Chúa Trời đã cho họ mảnh đất cuối cùng của mình chính là mảnh đất hình con Lợn hôm nay, phía đông giáp với Biển Đen (Черно Море), phía bắc có con sông Danube (Дунав) ngăn cách với Rumany, con sông này chảy qua nhiều nước ở Châu Âu mang tên Danube nhưng riêng khúc chảy ngang qua biên giới giữa 2 nước Bulgaria và Rumany thì lại được gọi là Dunlap (Дунав) phiên âm theo tiếng Bun, phía tây giáp với Liên bang Nam Tư và phía nam giáp Hy Lạp cùng Thổ Nhĩ Kỳ.

 Sản lượng hàng năm về lúa mỳ và rau củ quả của nước Bun rất lớn vì họ đã công nghiệp hóa nông nghiệp trồng trọt, người nông dân rất nhàn trong sản xuất, ngoài ra họ còn có nhiều thế mạnh khác như du lịch, mỗi năm khoảng 27 triệu du khách ra vào nước họ trong dịp hè, gấp 3 lần dân số trong nước, nguồn khai thác du lịch biển Đen là nguồn "vô tận" vì họ đã đầu tư rất cơ bản cho nguồn lợi này từ những năm XHCN xa xưa. Hoa  hồng là quốc Hoa của nước này và đúng như thế giới từng gọi nơi đó là xứ sở của Hoa hồng, quá đẹp và là nguồn cung cấp hương liệu cho các hãng nước hoa trên Thế giới. Đặc biệt nhất trong thời gian còn nằm trong khối XHCN thì Bulgaria có thế mạnh vượt trội về ngành nghề khác như sản xuất thuốc Tây và sản xuất xe nâng hàng cung ứng cho cùng khối XHCN, thêm nhiều thế mạnh kinh tế khác như nhà máy cán thép lớn nhất vùng  Balkan, nhà máy điện nguyên tử Kozloduy cung cấp điện cho nhiều nước trong khu vực và mạnh nhất là con đường huyết mạnh đi xiên từ Âu sang Á buộc phải đi qua nước họ, nguồn thu kinh tế từ tuyến vận tải đường bộ và đường sắt Quốc tế là rất lớn.

 Xe nâng hàng của Bulgaria do nhà máy Дebeg mu Септември sản xuất (mang tên ngày quốc khánh 9 tháng 9 cũ), nhà máy này chuyên sản xuất xe nâng hàng chạy 2 nguồn năng lượng là dầu diezen và ác quy sạc điện cung cấp cho cả khối XHCN, kỹ thuật khá cao khiến nhiều nước trên thế giới luôn đặt hàng của họ, có lẽ cũng chưa hẳn chính xác, họ có nhiều đơn đặt hàng cũng bởi một phần do giá thành xe nâng hàng rất thấp, khoảng 1000 USD/chiếc trong khi riêng bộ phận đối trọng của xe khi nâng hàng cũng khoảng 1 tấn sắt rồi nên có thể ngay Nhật Bản cũng đặt mua hàng của họ bởi bán sắt vụn cũng thừa giá đó, công nhân VN mình làm việc tại nhà máy đó từng nói như vậy.

 Tóm lại: Hạ tầng cơ sở của Bulgaria thì rất tốt ở thời điểm còn trong khối XHCN. Sau 10 năm "tự do" nhiều người dân Bulgaria từng rất ân hận nuối tiếc chế độ CS cũ vì kinh tế "thụt lùi" đến thảm hại và cho đến tận bây giờ cũng chưa thấy khá khẩm gì hơn, Liên Xô từ bỏ thằng em "trung thủy" nhất mà Nga Hoàng và LX từng lăn xả cứu giúp họ trong 2 cuộc chiến tranh, nước Mỹ cùng khối Tây Âu hôm nay cũng "lạnh lùng" với Bulgaria. Trong 2 thời điểm trước và sau Đông Âu đổ vỡ 10 năm thì BY tôi đều có mặt trên đất nước Bulgaria và từng nghe nói lại từ chính người dân nước này, không có ý kiến của cá nhân. ;D

LQY sướng thật, gãi đúng chỗ "ngứaaaaaa"  ;D

Em vẫn còn một quảng trường nữa muốn giới thiệu với các bác, đó là quảng trường Benes ( đặt theo tên TT Tiệp Khắc đầu tiên sau CTTG II ) Quảng trường Benesovo námestí cũng chỉ là 1 quảng trường nhỏ, nằm trên trục hướng về quảng trường Svobodovo và Tòa Thị Chính, chính vì thế muốn đi ra trung tâm thường phải qua quảng trường này.

Đi rong rạc cẳng, kiếm chút chi bỏ bụng các bác hầy  ;D, nói vậy thôi chứ em cũng chuyển sang giới thiệu các bác chút ít về chuyện ăn uống, làm quen với ẩm thực Tiệp Khắc những ngày đầu tiên ấy khi anh em đoàn lưu học sinh VN về Teplice  ;D. Thực ra thì anh em cũng đã phải quen với thức ăn Tiệp từ khi ở Záhradky rồi. Cảm giác đầu tiên khi tiếp xúc với thức ăn Tây ? Dù đã được giới thiệu sơ qua về các món ăn truyền thống của Tiệp với rất nhiều nét "đặc sắc" khi còn học trong nước ở Thanh Xuân, nhưng nhìn nhận chung: với anh em châu Á, nhất là khu vực Việt Nam, khi các món ăn thường được chế biến cầu kỳ với nhiều hương liệu, thì món ăn Séc đơn giản, ít bắt mắt hơn nhiều. Món ăn đơn giản, nhưng cách ăn thì ngược lại: khá cầu kỳ từ cách bố trí  sử dụng, dao nĩa, ... đến thứ tự sử dụng các món ăn ... ôi nhiều lắm em chỉ ví dụ như vậy thôi  ;D.

Về món ăn, tất nhiên nầu ăn cho sinh viên ở KTX thì không thể đòi hỏi cầu kỳ như trong các nhà hàng. Giai đoạn đầu khi tụi em mới qua Tiệp, ăn uống hoàn toàn trong menza của KTX, rất ít , còn ăn quán thì cũng thi thoảng, nhưng ẩm thực quán thì cũng tương tự như KTX vì đều hướng đến đối tượng bình dân ( dân lao động, dân sinh viên học sinh, ... ) và hầu như là không có cơ hội dùng bữa trong các nhà hàng sang sang một chút vì nhiều lý do để được biết họ cầu kỳ ra sao so với KTX, các quán ăn, ... khi chế biến món ăn, nhưng sau này khi đã bước ra đời thì cũng có đôi lần được trải nghiệm  ;). Món ăn chúng tôi nhớ nhất khi phải ăn nó: Món cháo khoai tây nghiền nát giống như bột của em bé ... ngày đó món này là món mà chúng tôi không muốn ăn nhất, nhưng muốn gì thì cũng giới thiệu sơ qua về nó:



Người ta gọi nó nguyên mẫu: Bramborová kaše - cháo khoai tây nghiền nát được trộn thêm sữa tươi, và thơm mùi bơ nấu chảy. Không hiểu tại sao chúng tôi không thích nó,có thể vì nó quá ít, ăn chẳng bao no cả, hoặc có thể vì có tên là "cháo" nên không gây chut' ( sự ngon miệng ), nhưng thật rủi, món cháo đó lại thường được ăn với những món thịt ngon tuyệt ví dụ như miếng thịt heo xông khói nấu trong hình chẳng hạn, hoạc món řízek - món thịt heo tẩm bột chiên tuyệt vời của Séc mà tôi rất thích và thỉnh thoảng bây giờ bà nội trợ nhà tôi vẫn chế biến tất nhiên vì không có "bản quyền" nên nó chỉ lơ lớ giống  ;D      

 

 Thảo nào mấy ông ở Tiệp sang bên này lúc ngồi vào bàn ăn cứ hỏi cái yếm, bực mình hỏi lại: Dùng yếm làm gì? Họ bảo: Phải đeo tạp dề vào không thì lúc ăn sợ rớt ra ngực áo. ;D

 Thế món chân giò heo hầm sữa đâu? Món "quốc hồn" của Tiệp mà thanhh63 quên à? ;D

 Bên đó có món thịt dọi cừu bỏ lò không? Trên cả tuyệt vời đấy. Xưa bà xã tớ không ăn thịt cừu nên tớ cũng "ngớ ngẩn", sau này được cho ăn mới biết mình từng "dại" mấy năm trời liền mà không biết. ;D

Kể chuyện "món ngon - vật lạ" từ từ cho nước miếng nó nhiễu nhão ... khi "ăn" rất tốt cho ... tiêu ... hóa  ;D

Mà khoan khoan bác BY, thằng cha nào bên Tiệp nói món đó là "quốc hồn" của Tiệp ? mà là của Xù Tiệp mới đúng chứ ạ  :o. Món này em sẽ từ từ trình bác, cũng có nhiều giai thoại lắm, nhưng vì nó không thuộc ẩm thực Séc  ;D

Còn món Dẻ Cừu, bên Tiệp đám tụi em ít được ăn thịt cừu, và cũng thấy rất hiếm trong các cửa hàng thịt Maso - Uzeniny ... nhưng về Việt Nam thì phải công nhận, bác có lý, đảm bảo Dẻ ( Dọi ) cừu mà nướng kiểu BQ thì chỉ có nuốt ... trôi cục iết hầu, cả nhà iem chả ai kiêng, nên mỗi khi cậu em trai bên Úc về là thể nào cũng nướng xả láng, nhắc tới nuốt nước bọt trôi răng  ;D 

   Nghe các bác nói chuyện làm em...thèm chết đi được. em cứ tưởng thịt cừu chủ yếu là mấy bác đi Liên xô ( Vùng trung Á ) mới hay thưởng thức thôi chứ ạ. em nghe mấy bác ở Erevan ( Acmenia ) kể ăn thịt cừu đến nỗi phát sợ vì thực tế hình như nó cũng không ngon bằng thịt bò hay ngựa phải không ạ.

   Ẩm thực mỗi vùng miền lại có một kiểu chế biến khác nhau rất đa dạng, thảo nào em thấy người ta nói nghiên cứu ẩm thực cũng là nghiên cứu văn hóa dân tộc . Cùng nguyên liệu như vậy mỗi nơi lại sáng chế ra những món ăn khác nhau. Nhưng nghe đến món chân giò ( đã béo ) lại mang đi nấu với sữa thì chắc ngậy lắm phải không bác Thanh ! 

   À em quên cám ơn bác về đường linhk bác cho bữa trước. Toàn chữ Tiệp làm em mày mò mãi mới vào nghiên cứu được. Công nhận là ...phong cảnh Tiệp khắc rất đẹp bác ạ !  ;D

 Biết ngay mà, đã nghi ngờ tay thanhh63 này lại mò mẫm lôi đâu về mấy tầm hình trên mạng thôi chứ hắn làm quái gì có hình chụp ở đó, ngoài bức hình đứng cạnh bờ tường hàng rào. Kể ra xợt được đúng chỗ cũ mình đã từng đến hay sinh sống trên mạng thì cũng vui, ký ức tuổi trẻ sống lại nhiều. ;D

 Lúc đầu bọn này cũng sợ thịt cừu lắm, nếu lỡ có mua nhầm thì tống táng một bữa còn thừa đổ sọt rác, tất nhiên là thằng nào mua nhầm thì kiểu gì cũng bị chửi là: Bé không chịu đi học, giờ không biết đọc nên mua thịt lợn nhầm phải thịt cừu. ;D Thịt cừu mùi rất gây và giống thịt lợn, hơi khác chút là nhiều mỡ hơn, không biết chế biến thì mùi gây rất nặng không hợp với người VN. Thịt cừu là món ăn "khoái khẩu" của dân Châu Âu chứ không riêng của dân tộc nào, chỉ có vùng chăn nuôi nhiều thì họ ăn nhiều thôi.

 Lần đó, khi mới sang lại lần 2, tớ đi chợ cùng đứa em gái, nó quyết định đãi anh món cực ngon, cũng không để ý khi nó vào hàng thịt bê ra cả tảng to tướng gói trong bọc giấy, mang về nó chặt cục to cỡ nắm tay rồi cho gia vị rau củ quả đủ thứ tống vào lò nướng khoảng 1 tiếng. Xúc ra đĩa mỗi người mỗi cục thịt và nước sốt ăn với bánh mỳ, uống rượu BuHo. Thấy ngon quá mới hỏi là thịt gì? Nó không nói chỉ cười bảo "bí mật", mãi sau mới biết đó là thịt cừu và cô em lấy cho tớ chỗ ngon nhất đó là phần bụng con cừu. Sang hôm sau, số anh em cũ từng chơi bời qua lại với nhau gần chục năm trước chúng nó tổ chức bữa cơm mời tớ mừng gặp mặt, đông lắm, gần 4 chục người chứ không ít, một phòng rộng cả Tây lẫn Ta ngồi kín cả, rượu nhiều và bia thì vô biên uống tùy thích, không ép, bia rượu là không ép uống và cũng không có văn hóa dô ... dô, tất nhiên là chạm ly cùng chúc nhau những điều tốt đẹp là đương nhiên rồi. Một món thịt nữa được bê lên bàn, miếng thịt nó đo đỏ, thâm thâm nhưng nhiều nạc, dày miếng được cuộn chặt hấp chín, thái miếng mỏng to bản bày cả hàng dài toàn đĩa thịt loại này, thêm vài món nguội nữa trong đó có món cyнka thịt được làm chín bằng lạnh. Thấy lạ tớ hỏi: Thịt gì đấy? Nó bảo: Anh cứ ăn đi, không chết người đâu mà lo, ngon lắm, chấm muối hay nước mắm tùy thích, có cả mắm tôm vắt chanh đấy. Mải vui không để ý nhưng biết là thịt lạ nghi thịt ngựa, chưa từng ăn. Cảm nhận cũng bình thường, không ngon quá nhưng cũng không dở. Cuối buổi tiệc, thằng em đó mới cho biết đó là thịt chó chăn cừu, giống chó này to cao nặng cả 70kg, mùi vị không giống thịt chó ở xứ mình.

 

thêm vài món nguội nữa trong đó có món cyнka thịt được làm chín bằng lạnh.

Chào bác BY!
Cái này mới "độc" à nha ;D Bác giải thích 1 chút cái công nghệ làm chín bằng lạnh này chút đi.(Biết đâu phen này tôi lên điểm với lũ gấu nhà ;D)

Nhất trí cao với LQY: văn hóa dân tộc thông qua ẩm thực, nó thể hiện qua rất rõ tính cánh, quan niệm sống, cách ứng xử ... và nhiều thứ khác nữa trong cái văn hóa đó, đơn giản ví dụ: trên 1 đĩa ăn của dân Tiệp (chỉ duy nhất 1 đĩa) rất đơn giản, lương thực trên dưới 1 lạng, 1, 2 lát thịt khoảng 50 - 70grs, 1 muỗng rau tươi hoặc chua tùy thời điểm ... một chén súp nhỏ đạm bạc lèo tèo mấy hạt đậu, người dùng phải ăn hết, thậm chí cái đĩa đựng khẩu phần ăn luôn "sạch bóng" vì họ dùng những miếng nhỏ bánh mì đen còn chừa lại khi ăn súp để "lau sạch" đĩa thức ăn và dùng hết, họ không có văn hóa để thừa mứa cho "sang" như dân vài nước châu Á, ... tuy nhiên rất ... hiệu quả: đủ calorie, không thừa phí phạm, tiết kiệm thời gian, tiết kiệm chi phí ... những điều đó phản ánh tính cách, cách suy nghĩ và lối làm việc hiệu quả cao của dân Tiệp nói riêng và châu Âu nói chung  ;)  

Công nhận dân Bẩu cũng có nhiều độc chiêu, độc nguyên liệu để chế các món quốc hồn  ;D, Món Ham ( tiếng Tiệp: Sunka, nó cũng giống âm ông lai Nga cyнka ) mà làm chín bằng để lạnh chắc phải ở nhiệt độ âm thật sâu, nếu vậy thì phải có "bí quyết" nào đây, chứ chín kiểu này, rã đông coi như ... vứt, nhưng để thành món ăn thì đáng nể đấy bác BY à  ;D. Còn cái món thịt chó săn ... dân Bẩu mần hết á ?, Dân Châu Âu vốn coi chó là bạn, đâu đó chó còn được xếp hạng hơn cả ... chồng, nên ăn thịt chó là tối kỵ ở Tiệp, mà cũng đúng thôi ai đi ăn "người thân" bao giờ ? Chó chết cũng chôn hoặc thiêu ... như người vậy  ;D

... Trong cái rủi có cái may, hoặc phước bất trùng lai họa vô đơn chí ... chẳng biết em nhớ những câu nói đó có chính xác không, nhưng đại ý em muốn nói: chả có gì là hoàn hảo và theo ý mình được cả, và cái món cháo khoai tây nghiền nát như bột trẻ em (mà bác BY bẩu: mấy ông Xù Tiệp khi qua bển phải xin iếm để choàng khi ăn như trẻ ăn bột...  :o) mà chúng tôi cực ghét thì lại được ghép chung với 1 trong những món chúng tôi cực thích: řízek, thế mới oái oăm, và nghiệm các câu nói trên và sự đời sao nó ... thâm túy là vậy  ;), và đây em nó đây:


Tất nhiên, món này cũng thuộc dạng món ngon bình dân thôi, vì nó không được xếp trong các Top Czech dishes, nhưng em nhớ mãi cái lần Vanoce (noel) đầu tiên năm 87, em cùng nhóm bạn em trải nghiệm kỳ nghỉ Vanoce trong không khí 1 gia đình Séc ở ngoại ô TP Plzen. Bà mẹ Séc đã làm món này, tuy chưa phải là món chính trong đêm Vanoce nhưng bà làm nó ( cái món Vepřové řízek theo đúng cách truyền thống ). Řízek có thể làm từ thịt heo, thịt gà, fo mát .. và đặc biệt là cá chép, món Řízek cá chép (Kaprový řízek)  chỉ được làm trong bữa ăn chính của Vanoce (noel) và là món truyền thống của Séc trong đêm đó bên cạnh phong tục thế giới là món Gà tây nướng.

Món Vepřové řízek, theo truyền thống được bà mẹ Séc chỉ cho em như sau: Thịt heo: lựa thịt heo thăn, sắt dọc thớ thịt cho dai, không sắt ngang vì miến thịt sẽ bị bở, dùng búa gỗ có đầu lồi lõm dần dọc miếng thịt cho mềm, xong đem ướp với dung dịch sữa tươi, trứng gà, tiêu xay, muối. Cái độc đáo của món này là bột khô để phủ bên ngoài. Dân Tiệp dùng bột làm từ bánh mì rohlík hoặc houska, bánh mì mua về họ phơi khô, rồi giã không quá nhuyễn (bây giờ ở VN vợ em hay dùng bột chiên xù để thay, tuy không đúng nhưng cũng xài tạm  ;D). Thịt thăn heo tẩm ướp xong xuôi đem bỏ vào chậu bột khô, lật qua, lật lại cho bột dính vào thịt, nếu quá khô không dính được, rưới ít dung dịch sữa để ướp thịt cho ẩm miếng thịt rồi nhúng bột khô tiếp và khi bột đã bám một lớp mỏng khoảng 1mm thì ổn, để chúng cho thật kết dính sau đó mang đi chiên trong chảo nhiều dầu cho chìm hết miếng thịt và chỉ đợi khi bột ngả màu vàng hơi xậm là OK  ;D... Chính vì nhớ sơ sơ như vậy nên em cũng thỉnh thoảng được bà xã thực hành cho đỡ nhớ, tất nhiên ăn với khoai tây chiên chứ không với món cháo đáng ghét kia  ;D

Ngoài ra món Vepřové řízek còn được ăn chung với salad ( tựa tựa như món salad Nga vậy ), tuy nhiên món này chỉ có thể gọi ngoài nhà hàng, còn trong menza SV tôi chưa bao giờ thấy  ::)

       

Tiếp tục các dạng tinh bột mà anh em tôi trải nghiệm trong những ngày ở Teplice. Cháo khoai tây nghiền là cái tệ nhất, thì tệ nhì cũng là dòng họ khoai tây, nhưng là khoai tây luộc, lần này thì không nghiền, cứ từng vá từng vá múc lên đĩa những "đống nhỏ" khoai tây luộc kèm theo lúc thì gà nướng, lúc thì những thức khác đi kèm, nhưng phải nói một điều: cứ nhìn thấy thực đơn khoai tây là anh em chúng tôi lắc đầu ngao ngán.

Thôi quên khoai đi được rồi, chúng ta chuyển sang "bánh bao không người lái sắt lát" tôi tạm gọi như vậy cho anh em cùng dễ hiểu, còn người Séc thì họ gọi là Knedlíky và em nó đây ạ  ;D:


Nói em nó là bánh bao chỉ đúng một nửa, vì Knedlíky là bằng bột mì thì mới nở xốp giống bánh bao nhà mình, còn Bramborové knedlíky không nở vì làm bằng ... khoai tây ( lại khoai tây  ;D) (và 3 lát bánh vàng vàng là em nó đất ạ!  ;), còn 2 lát bánh trắng làm bằng bột mì )


Bánh knedlíky được ăn với rất nhiều món ăn nổi tiếng của Tiệp và nhìn chung chúng tôi vẫn chut' thứ này hơn khoai tây nhưng tất nhiên là sau cơm. Nhiều lúc bệnh nghề nghiệp thời lính lại hiện về khi tôi thấy trong lát knedlíky còn cục bột sống nho nhỏ (do nhào bột không kỹ  ;D), hồi ở lính, chỉ có những cục bột nhỏ bị mốc, vón cục khi hấp lên vàng khè nằm giữa cái bánh, nay nhìn cục bột nhỏ trắng trẻo cũng nằm giữa lát knedlíky ... một chút chạnh lòng nhớ lại những ngày tháng đã xa  :(.

 Nghe chừng các bạn tâm hồn ăn uống cũng thuộc loại "bát ngát" đây. ;D

 Món thịt nguội cyнka là món ăn thường xuyên của người dân bản xứ, ngay mùa hè cũng có bán rất nhiều trong các cửa hàng thực phẩm, mua và ăn ngay, thường chấm thêm với muối kèm cùng rau, dưa chuột, cà chua, ớt ... vv

 Về công nghệ để làm ra món thịt nguội này thì BY xin nói thật là mình không biết, lúc đó không quan tâm lắm đến chi tiết trong chế biến, chỉ nghe nói và biết được rằng: Thịt lợn được chọn lọc rất kỹ, phải bộ phận nào đó trên thân con lợn mới được chọn lấy và chế biến món này, tẩm ướp gì đó rồi đưa thịt vào làm đông lạnh ở nhiệt độ âm từ 40 độ C trở lên, thịt sẽ chín do độ lạnh âm cao. Miếng thịt sẽ chuyển màu sang màu hồng nhạt, để ra ngoài vẫn mềm, dùng dao thái mỏng chứ không cứng như thịt đông đóng đá. Loại thịt này được bán đâu trên 10 Leva/kg trong khi đó thịt lợn bình thường chỉ có giá 5,4 Leva/kg.

 Những ngày nghỉ của mùa hè chúng tôi hay mua sẵn thịt nguội cyнka và thịt đùi lợn hun khói mang lên núi Vitosha nghỉ ngơi, cắm trại, phơi nắng hoặc mò mẫm các khe suối bắt tôm cá, hái hoa quả nghịch chơi với nhau, đương nhiên là món cay cay hoặc bia là thứ không thể thiếu, cẩn thận hơn thì chuẩn bị ít thịt sống tẩm ướp sẵn, lên núi chỉ cần đốt đống củi to là có than củi nướng thịt nhậu nhẹt tưng bừng với nhau rồi, rất tiếc không có hình chụp khi đi chơi núi, quay băng video thì lâu ngày đã hỏng cả rồi. Những lúc đột xuất hứng lên kéo nhau đi chơi mà không có sự chuẩn bị thì lên hồ Панчарево bơi thuyền, tắm hồ và đương nhiên là có ăn nhậu. Trên lưng chừng núi Vitosha có quán cá chép nướng ngói vô cùng tuyệt, cá tươi nguyên còn đang bơi lội dưới hồ, khách có thể tự câu cá để nhà hàng làm cho mình ăn, nếu không, có thể tự ra bể vớt con cá mà mình chọn, cũng là tương đối tự nhiên đã được để ở cái bể riêng. Cá sẽ được sơ chế và đưa vào lò nướng trên 1 viên ngói lợp mái nhà, ngói kiểu bản sắc dân tộc riêng, hao hao cái máng. Khi mang ra, con cá nóng hổi và nóng rất lâu trên bàn ăn, mỗi người ăn tính theo xuất chứ không cân kẹo gì cả, thường không thể ăn hết con cá của mỗi người, không ăn chung nhau 1 con cá và cũng thường thừa 1/2 vì quá nhiều cho 1 người VN ăn, món này uống rượu chứ không uống bia, quán nằm sát mép hồ, phong cảnh vô cùng đẹp.

 Mùa đông thì quên hẳn, chỉ có duy nhất 1 thú chơi đó là trượt tuyết, VC mình thì gần như chả ai biết gì về môn này, nếu có ai rủ nhau đi trượt tuyết trên núi thì chắc chắn thằng đó bị điên, trên núi Vitosha lạnh lắm, quanh năm tuyết phủ, ngay giữa mùa hè vẫn có tuyết và VC ta thì môn chịu lạnh thuộc loại vớ vẩn nên chả ai ham hố món trượt tuyết này. Mùa đông, tớ chơi món "thiền", có khi vài tháng không ra khỏi khu, loanh quanh mấy Block hoặc ở trong phòng, chơi nhiều vào mùa hè nhưng sang mùa đông lại là mùa "gặt hái". Giá như chế độ XHCN ở Đông Âu cho tớ thêm vài mùa đông nữa thì tốt. Mùa hè, tớ hay lang thang khu trung tâm thành phố để mua sắm, đến bữa thì xông vào restaurant tự chọn Ytalia mà ăn, món ăn Ý khá gần với món ăn VN, tối đến nếu hứng thì ra Bar Habana thưởng thức món ăn Nam Mỹ xem những điệu nhảy "bốc lửa" của vùng Caribean uống rượu mạnh, nếu không thì lại rượu chè ngồi nghe nhạc với nhau, khoe nhau đồ Com hàng hiệu mới sắm. Nếu có máu đỏ đen thì mời sang "xới bạc" mà chiến đấu, cánh cửa sòng bạc của người VN luôn mở rộng chào đón các chiến hữu vào thi thố tài năng, nhiều chú "mạt vận" ở đây và cũng khối chú "lên người" luôn tâm đắc với câu châm ngôn: Một đêm đánh bạc bằng 3 năm làm. Nhiều chuyện vui lắm. ;D

Cám ơn bác BY với món cá chép nướng ngói độc đáo, nhưng để ép 1 người ăn hết 1 con cá thì ... chỉ có dân bản xứ mới chịu nổi bác nhểy ?, còn anh em mình ... thôi chịu khó mất vài chục năm để "cải tiến" giống nòi, bắt chước Nhật Lùn, sau mấy thập kỷ ... biến thành Nhật Cao, may ra quay lại nơi sứ Bẩu của bác BY để ... rửa hận  ;D. Còn món Sunka thì đồng ý với bác BY, thứ này thuộc món ăn cao cấp, đắt lòi họng, bên này cũng cỡ gấp 3 lần giá thịt đùi xông khói. Ngày tết đầu tiên tụi em mua nó về thay giò lụa, Sun ka cắt từng cục to ăn ngập chân răng sướng lắm bác BY à, không biết bác có thử cảm giác đó chưa ?  ::).

Tiếp tục ẩm thực Tiệp, ngày bên đó, những món gọi là quốc hồn của Tiệp có món Vepřo-knedlo-zelo ( thịt heo xông khói hoặc thịt heo nướng, bánh knedliky, và rau bắp cải muối chua đóng chai )  :o



Tôi rất thích những hạt đen đen ( lâu quá quên tên, nhưng đó là thứ gia vị của Tiệp rất hay được dùng khi nướng hoặc quay thịt ) và nhờ hạt gia vị này món ăn có mùi vị rất đặc biệt  :o.


Còn món này được ăn với thịt xông khói, Knedlo khoai tây  :o

Đây là món bình dân nhưng rất ngon, vì là món bình dân nên KTX SV chúng tôi luôn có món này, nét độc đáo là ở kết hợp của 3 thành phần Vepřo-knedlo-zelo, và khi ăn chung cả 3 thành phần đó ... cảm giác khó tả nhưng rất tuyệt, món này chúng tôi đã ăn quen với knedliky, nên có lần tôi muốn thử ăn với cơm thay cho knedliky, không biết do đã quen hay sự kết hợp này là khập khiễng nên chỉ duy nhất lần đó tôi ăn cơm với Vepřo-zelo  ;D. Tôi có thể đảm bảo với mọi người: ăn món này chắc chắn đĩa sẽ sạch bóng  ::) Và vì món này rất nổi tiếng ở Tiệp nên thậm chí có cả ban nhạc dùng nó đặt tên gọi của ban nhạc  ;D

 Ông thanhh63 cứ cho mọi người "xực" đồ nhiều đạm thế này mà không có chút rau dưa hoa quả gì cả thì chịu sao nổi? ;D

 Tớ nghĩ Châu Âu vào mùa hè thì gần như ở nước nào cũng giống nhau thôi, rau, củ quả chắc là đầy. Nhưng sang mùa đông thì rau thiếu trầm trọng, các món ăn gần như không có rau gì ngoài mấy cái bắp cải muối, cà chua muối, loại bắp cải nguyên cái to như cái nồi nhỡ được muối trong bể, sang mùa đông được lấy ra ăn sống hoặc nấu nướng gì đó. Khổ thân tớ, ăn uống thuộc loại "vớ vẩn" hơn mèo một chút, nhiều chất quá nuốt không vào mà rau thì không có, "gấu" thì cho ăn món rau cải muối nấu canh chua "chung thân", sợ hết hồn hết vía. ;D

 Không rõ ở Tiệp có món củ tỏi muối không thanhh63? Củ tỏi tươi to cỡ cái chén uống trà được muối, lúc lấy ăn thì để nguyên củ, ăn tới đâu bóc tới đó, uống rượu hay bia đều hợp cả, có thể ăn cả kg không chán vì quá ngon. Đừng bác nào hỏi tớ cách muối tỏi tươi nhé, tớ chỉ biết ăn và nhận xét, còn kỹ thuật chế biến thì "mù" hơn cả ông thày bói. ;D

Bác nói chí phải nhưng chưa chuẩn nên phải chỉnh  ;D, xực cơm SV thì chỉ đủ khẩu phần đồ đạm, không nhiều quá đâu, người ta tính hết cả rồi, không dư không thiếu ... nhưng rau củ thì thiếu thật, mà thiếu ngày cả trong hè chứ đừng nói qua đông. Em định sau mới báo cáo nhưng tiện làm luôn bài rau củ cho có vitamin  ;D. Bữa ăn bên Tiệp bên cạnh các chất tinh bột, đạm, lúc nào cũng có ... rau củ quả, em khẳng định như vậy, nhưng có điều có như thế nào thôi!  ;D. Rau củ quả có thể tươi, có thể chua, có thể loại đóng hộp, có thể loại để lạnh... nhưng có 1 điều ngày ăn bếp SV (menza) đừng bao giờ mơ ăn rau thoải mái - em tạm thời khoanh trong bếp SV ở Teplice, sau này lên Praha rồi có thể tăng mức tự cung, tự cấp lên thêm xin kể sau  ;D -

Trong khẩu phần ăn, lúc nào cũng có 1 trái để bổ xung vitamin, đa phần là mỗi chú 1 trái táo, hoặc thi thoảng là lê, là cà chua tươi ... cứ đi hết 1 vòng (kiểu như ăn Buffet bây giờ vậy, nhưng khác là chỉ đi 1 lần vì không có vé thứ 2) thì bao giờ cuối cùng cũng là trái cây. Còn trên đĩa, hoặc trong chén súp, chắc chắn cũng có rau, hoặc củ, mùa hè sang thì có vài lá xà lách tươi, còn bình thường thì đồ chua hết, compot (rau củ quả đóng hộp) bên trời Âu thì mênh mông và bác BY đã đề cập chí phải  ;D, do tiết đông lạnh giá nhiều hơn nắng nóng nên khả năng trồng và cung cấp rau xanh rất hạn chế, hoặc nếu có trong trái mùa thì cũng rất đắt do phải nhập, hoặc trồng nhà kính, trong điều kiện có điều hòa... nên cứ đến mùa, cung cấp tươi hoặc chế biến để lạnh, để mát cho đủ dùng thời gian ngắn thôi, còn lại làm compot (đóng hộp) hết  :(, thôi thì hằm bà lằng từ dưa chuột to nhỏ đủ loại, đến cà chua, đến các loại hoa quả sắt hạt lựu, sắt 1/4 quả... trên trời hay dưới đất cái gì đóng hộp làm chua được là làm tất. Ăn đồ chua, đồ đóng hộp thì làm sao bằng được rau tươi nên có rất nhiều chuyện sau này về Praha em sẽ kể, nhưng phải công nhận: cách ăn này chỉ phù hợp với dân Âu, còn dân Á thì chào thua  >:(  nhưng biết làm sao được vì ăn thứ người ta cho, chớ thắc mắc  :(, cũng may ngày đó trẻ, khỏe nên không sao, chứ ăn uống thiếu rau xanh về già mấy ông bị trĩ có mà dành thời gian trong toilet xem TV nhiều hơn ở với Vợ  ;) ... Thôi thì "nhận dạng" rau củ bên Tiệp chút ha cho đỡ thèm:




Còn vụ tỏi tươi ngâm chắc là có thôi vì quan điểm của tụi Tiệp cứ ngâm được là ngâm ngay, ớt ngâm nguyên trái thì nhiều kể cả ớt cay lẫn ớt tây, còn tỏi ngâm em ít để ý, nhiều khi mình mua theo hiểu biết hoặc đã từng sài qua rồi nay mua lại, còn thời ở Teplice thì chủ yếu bám menza  ;D

... Món tinh bột cuối cùng, cũng là niềm hạnh phúc của anh em tôi mỗi khi thấy nó xuất hiện trong thực đơn: Cơm, hạt ngọc của trời đất, câu này quá đúng trong những ngày tháng theo học ở Teplice. Nghe quá có vẻ quá thổi phồng, nhưng thực tế là vậy, trong thực đơn ở Menza của KTX, chúng tôi được ăn cơm khoảng 1 vài lần trong tuần, lý do tại sao ư: đơn giản gạo phải nhập nên đắt hơn các lương thực khác, tôi nhớ ngày đó gạo được đóng trong bao giấy và chỉ có loại 1 kg/ túi giá 5 và 8kcs tùy loại nở khô và nở dẻo. Tất nhiên trong nhà bếp KTX thì chúng tôi chỉ được phục vụ cơm nở khô. Nói về chất lượng nấu cơm của KTX ở Teplice anh em tôi chỉ có 1 câu: dở tệ! Chúng tôi thường xuyên ăn cơm khô đến mức nhiều khi hạt cơm còn sống. Các bà thợ nấu của bếp ăn KTX không nấu cơm như người Việt nấu, họ nấu theo kiểu "hấp gạo" cho chín, nấu theo kiểu này thì cơm tơi nhưng lại vừa lâu vừa dễ khô và sống. Có rất nhiều lần cơm sống anh em không ăn, bỏ hết phần cơm, chỉ ăn thức ăn với bánh mì đen dành cho ăn chung với súp, nhìn phần cơm bị bỏ lại các bà bếp rất bực mình, họ cho là sinh viên Việt Nam phí phạm và họ báo cáo với Ban Giám Hiệu nhà trường, và bà hiệu trưởnng đã gặp tôi để xác minh, tôi vẫn chung thành với nhận định rằng: người Việt không ăn cơm sống, thậm chí tôi còn thưa với bà ấy nếu có thể tôi sẽ nấu 1 nồi cơm theo kiểu Việt để bà ấy hiểu hơn. Tuy đồng ý với tôi về chất lượng cơn hay khô, có thể dẫn đến hiện tượng "lại gạo" nhưng tôi biết bà ấy không vui vẻ gì vì cái quan niệm của người Séc: hãy ăn hết những gì người ta cho bạn!

Tuy vậy cũng có những bữa cơm ngon miệng kèm theo những món ăn độc đáo kèm theo món cơm yêu thích của chúng tôi, xin mạn phép giới thiệu cùng mọi người:
Món mà chúng tôi thích nhất khi ăn cơm là món thịt bò cuộn bên trong là thịt xông, trứng gà, đậu hạt, dưa chuột chua... sắt hạt lựu hầm nhừ ... khi bày lên đĩa trông giống cái tổ chim bao bọc chú chim nhỏ ... và em nó đây  ;D cái món này có tên: Španělský ptáček - Chú chim nhỏ Tây Ban Nha  - tạm dịch là vậy...;)

 

Ngoài món ptáček này ra, tụi tôi còn được thưởng thức món cơm trắng với món thịt bò hầm trong nước sốt smetana cũng ngon miệng. Món này thường được ăn với Knedliky nhưng ăn với cơm trắng cũng chut' không kém  ;)

... Ở Tiệp vào bữa ăn chính bạn sẽ được ăn 1 chén súp trước, và trong các nhà hàng khách sạn trong nước ngày nay cũng vậy, súp thường được dùng trước với mục đích cho bao tử làm quen với thức ăn bằng những khởi động "dễ dàng, nhẹ nhàng" ban đầu. Nhưng khổ nỗi với anh em chúng tôi ngày đó thì thói quen ăn canh cùng cơm, canh cũng coi như 1 món và thường được ăn chung, ngon miệng thì chén canh húp sau, khó nuốt thì chan canh lùa cho lẹ, cho xong bữa. Chính vì vậy món súp được tôi chọn giới thiệu sau cùng của bữa ăn - âu cũng toát lên "thói quen Việt" trong ăn uống  ;D.

Nói về Súp của Tiệp, các bạn cho tôi bảo lưu quan điểm rằng, tôi đang giới thiệu những gì chúng tôi đã trải qua trong những ngày tháng sinh sống học tập đầu tiên trên đất Teplice, nên chúng ta không bàn đến những "cao lương mĩ vị" mà chắc chắn bất cứ nền ẩm thực của bất cứ quốc gia nào đều có - nói như bác BY: quốc hồn, quốc túy  ;)...Tôi vẫn sống cùng cảm giác vô vị là chính khi nhận được những muôi súp được đổ vào chiếc tô nhỏ để trên khay lấy thức ăn của mỗi SV, nhoằng 1 cái, 1 chén súp lưng lưng đã có trên khay sau động thái điệu nghệ của bà bếp: khoắng đều nồi súp to cho cái nước lẫn lộn, múc một muôi với vể thất thần, đổ ào vào chén SV với khuôn mặt vô cảm ... thậm chí khuôn mặt cũng không hề biến sắc khi nhận lời cám ơn thành lệ của chúng tôi: Dekuji Vám!.  :o Và chúng tôi cũng không buồn để ý đến trạng thái tình cảm của các robot ấy mà tiếp tục di chuyển cho các món tiếp theo.

Súp bên Tiệp cũng giống như các nước châu Âu khác thường được ăn với bánh mì đen ( chléb ), đầu tiên cũng khó ăn vì chưa quen, sau phần vì đói do món chính thường không đủ lấp cái bao tử chưa được Séc hóa nên anh em chúng tôi phải cố nhá bánh mì đen với súp trước cho lưng lửng bao tử. Và đây là 2 em nó: Chléb và Súp ... ;D

   Món súp của Tây em nhìn cũng giống ...món canh khoai nhà mình các bác nhỉ. em thỉnh thoảng đi ăn tiệc cũng thấy có món súp nhưng thấy nó khác cơ, sền sệt , trong trong chứ không nhìn rõ rau củ quả hầm bà lằng thế này.

   Đọc món thịt của bác BY em nhớ hồi trước xem bộ phim Hồ sơ thần chết, đoạn gần cuối có cảnh mùa đông người dân Đức mang từng tảng thịt ra treo đầu nhà phơi trong gió tuyết. Cứ ra xẻo mang mang vào nhà thái mỏng ra chén. Chắc là giống loại Ham bên Bun !

   Sao em không thấy thực đơn các bác có món cá nhỉ ?

@LQY: tất nhiên là ví dụ nhập món súp thôi, ở Séc trong bếp SV cũng có những món súp lãng xẹc, ăn cho có cái kèm bánh mì đen để dễ vào bụng, nhưng cũng có những món súp xứng danh quốc hồn, thậm chí mình vẫn còn thèm đến tận bây giờ, để tò mò chút cho nó hấp dẫn  ;).

Phải công nhận LQY tinh ý ghê, xứng đáng danh "ma xó" không chỉ ở VN mà khắp nơi nhểy  ;D, ở Séc cá là xa sỉ với dân Xù nhà mình, cá sông thì cũng có nhưng không đa dạng, cá sông nuôi kiểu đại trà thì chỉ có cá chép, cá chép nuôi để phục vụ món ăn truyền thống trong ngày Vánoce (noel) ở Séc: món Cá chép tẩm bột chiên xù ( Káprový rizek) như mình đã nói. Ngày Noel, khắp đất nước Tiệp đâu đâu cũng có chợ cá chép, người ta xếp hàng để mua cá chép, vì ngày này mà không có món cá chép là không ổn, không đúng truyền thống Séc. Còn trong năm cũng có bán nhưng không nhiều, thi thoảng mới có do lý do nào đó nên họ mới bán, chứ tất cả cho Vanoce  ;D. Món cá trên thực đơn menza thỉnh thoảng cũng có món file đông lạnh nhập khẩu, chắc bây giờ file cá tra từ nhà mình tràn ngập rồi, chứ ngày xưa là hàng hiếm. Đây là món Cá chép chiên xù trong ngày Vánoce của Tiệp:


Còn món cá biển thì chỉ có trong "mơ" thời đấy thôi, vì Tiệp không có biển vả lại theo cảm nhận của mình, dân Tiệp không hào hứng với cá ngoại trừ món cá chép truyền thống của họ.

 Thì món canh cũng chính là món súp đó đấy thôi. Bất kể nấu kiểu gì cứ lõng bõng nước đều gọi là súp hết. ;D

 Còn món cá, nếu ăn theo bếp KTX thì mỗi tuần ít nhất 1 bữa có món cá. Hình như người Châu Âu nói chung ít thích ăn cá nên thường thấy bỏ lại thừa nhiều, bữa ăn 2 con cá lục nướng to cỡ cổ tay, dài khoảng 30 35cm được bày vắt vẻo trên cái đĩa, thừa đầu thừa đuôi ra ngoài, thêm mấy lá  rau cải, người bình thường ăn thì không thể hết. Thường thấy con cá được ăn lớp mặt phía trên, phía dưới còn nguyên.

 Tớ vẫn thấy trong mùa đông có món thịt lợn muối, miếng mỡ phần đã được muối từ lâu, họ xẻo một miếng nhỏ rồi nướng nóng lên kẹp ăn cùng bánh mỳ trong mùa đông tháng giá thì ... thôi rồi là ngon. Mùa đông lạnh có ngày xuống âm 2 30 độ C thì ngoài trời là cả cái tủ lạnh loại tốt, thực phẩm treo móc bên ngoài ban công cửa sổ là tuyệt nhất.

 Thanhh63 đừng trách những người bản xứ vô cảm khi múc súp cho bạn, hàng ngày họ tiếp xúc với cả ngàn SV thì sự "vô cảm" ấy cũng là lẽ
thường, nếu chỉ cần cười ruồi với mỗi người thôi cũng đủ để họ phải "méo mồm" rồi. Vì vậy khi bạn Dekuji Vám họ thì họ không thể nói mà trong bụng họ sẽ nghĩ: Biến đi để tôi còn múc súp cho người khác. ;D Tiếng Bun từ cám ơn dài bằng từ SG đi Vũng Tàu, nếu tôi cám ơn bạn theo lối xã giao thì chắc cám ơn xong thì bạn đã đi tới Nha Trang rồi, vì vậy câu cám ơn cửa miệng sẽ vay mượn từ của người Pháp để thể hiện cho nó nhanh, câu cám ơn của người Bun và phát âm đầy đủ chỉ dùng cám ơn điều gì đó thể hiện sự long trọng nhất, ngay chào hỏi xã giao họ cũng không dùng từ "nội địa" mà "ngoại hóa" vay mượn của người Ý, đó là Chao ... chao ... chao cho nó nhanh gọn.

 Nếu có lần sau được một bà Tây nào múc súp cho bạn và bạn muốn được bà ta quan tâm đến bạn một chút thì bạn thanhh63 cần lưu ý điểm này. Người Châu Âu rất thích được ai đó quan tâm đến họ dù chỉ là sự quan tâm nhỏ nhất, một lời khen tặng dù rất xã giao cũng làm họ thích thú đến "ngớ ngẩn" rồi, cứ cho là bà Tây đó vừa xấu, vừa già mà lại "quá khổ" đi chăng nữa, bạn cứ khen bừa là họ đẹp một câu thì đã chết ai đâu, nếu ai phản bác lại cái "đẹp" ấy thì bạn cũng cứ nói bừa rằng: Mắt tôi thấy đẹp và tôi thích cái đẹp này. "Cùn" thế đấy thì đã làm sao đâu. Thêm nữa, kiếm 1 2 thỏi son môi của Thái Lan do SV VN mang sang tặng họ và nói sao cho khéo: Tôi thấy bà hay chị hợp với thỏi son này và sẽ là rất đẹp nếu bà hay chị dùng nó, hoặc nhân ngày gì đó như QT phụ nữ hay sinh nhật họ chẳng hạn, làm 1 bó hoa với lời chúc mừng tốt đẹp nhất. Chỉ cần thế thôi, BY xin bảo đảm với thanhh63 là họ sẽ cảm động đến "ngây ngất", lần sau nếu bạn ăn súp thì muôi súp đó sẽ rất "chất lượng" và tràn phè tình cảm chứa chan đấy, không còn vô cảm nữa đâu. ;D

 Ở trong KTX sau này cứ 3 người chung nhau 1 phòng, chăn ga vỏ gối tháng 2 lần thay, ấy vậy mà tớ mỗi tuần được thay ga vỏ gối vỏ chăn 1 lần và quan trọng nhất là ở riêng một mình một phòng chả chung chạ với thằng nào, nhiều "tên" VC ta thấy tớ ở sướng quá nên "nhòm ngó" muốn xông vào, thời ấy "chiến tranh" nhà đất mà, bà quản lý KTX bảo nó: Mày bị điên à? Người của tao, "đồng bọn" của đấy.  ;D

Cám ơn bác BY đã mách nước, dù muộn màng nhưng nếu có điều kiện ... em sẽ cố  ;D.

... Tiếp tục chuyện chén súp  ;D, như tôi đã thưa: có những thứ khiến ta không thể có bất cứ hồi ức nào về nó, đó là những thứ bình bình, chẳng tệ, cũng chẳng đặc sắc, nên con người ta chóng quên. Có thứ súp mà anh em tôi bảo là chão loãng thị Nở thì đố mà quên được. Nó "đặc biệt" vì chẳng có gì đặc biệt, nước + vài hạt cơm nát như cháo + ít củ quả cắt hạt lựu lèo tèo ... đấy cái mà anh em tôi gọi là cháo loãng thị Nở vì nó không có hành, nếu có hành thì 100% đích thực, súp đó gọi là súp gạo  ;).

Ngược lại với bát súp gạo, có 1 loại súp mà tôi có thể ăn no căng bụng với bánh mì đen, loại súp mà họa hoằn lắm mới có trong thực đơn menza. Và nó đây  :o: Drštková polévka (Súp xách, lòng bò) - Món súp rất đặc trưng của Cộng hòa Séc:



Món súp này, cách đây mấy năm tôi và gia đình đã có dịp thưởng thức lại nó, nhưng tất nhiên không phải bên Tiệp mà ở nhà hàng Hoa Viên, SG, nhìn chung cũng không thể bằng bản gốc  ;D

Trước nay linh quany nói cái gì cũng ...đúng trở lên ;D Nhưng vụ này phải xét lại đã.
Lạnh ở Đức đã ăn nhằm gì so với Xi bê ri của anh Cả vĩ đại ;D thế mà dân mình cào tuyết thuê ngon lành kia mà. Cạnh nhà tôi có 1 bác đi Nga hồi 8x vẫn kể vậy đó. Phim Hồ sơ thần chết tôi có xem, nhưng bây giờ chỉ nhớ được cặp mắt người sĩ quan tình báo ấy thôi. Linh quany tài thật, nhớ cả chi tiết...ăn của họ nữa. ;D

Vì cái món súp xách bò này nhớ quá dai, thậm chí còn nhớ ở ga Masarykovo nádraží - Praha, là nơi tôi hay thưởng thức món bình dân này:


Nhà ga này cũng gần trường VSE tôi học khi về Praha, trong ga có quầy bán thức ăn nhanh cho khách chờ tàu có tên Lahudky (bên phải tấm ảnh - may mà vẫn còn nó ) và chuyên bán món Súp này, vừa rẻ lại vừa ngon 4 hay 5 Kcs cho 1 bát vậy là tôi trở thành khách thường trực món này tại đó  ;D

   Các bác phong tặng em danh hiệu này làm em ngại quá !  ;D

   Thực ra hồi nhỏ em rất thích tìm hiểu về các nước CNXH châu Âu, nhất là Liên xô. Ngày ấy báo chí hiếm, truyền hình cũng vậy, cả khu nhà em có mỗi một nhà có chiếc ti vi đen trắng Satuyn của Ba lan. Khi có phim truyền hình nếu đến muộn thì chỉ nghe được tiếng và xem đầu người khác, ngoài ra thời đó còn có hai loại họa báo đó là Liên xô và Phụ nữ Liên xô . Hiếm lên càng quý, xem vào lại càng nhớ lâu bác ạ !

   Em nhớ em có một quyển sách tựa là " Trên đất nước của Gulio Phuxich " không biết em nhớ đúng tên không, nói về tên của một nhà cách mạng Tiệp khắc bị phát xít Đức tử hình, Cuốn truyện đó mô tả đất nước Tiệp Khắc tươi đẹp và thanh bình lắm ( tất nhiên là trước và sau chiến tranh ).

   Trong bộ phim hồ sơ thần chết, đoạn gần cuối lúc đồng chí trưởng nhóm nhảy dù ( Đảng viên công  sản Đức ) đi giải thoát cho đồng chí người Ba lan nhưng lại rơi vào làm lính của một đơn vị Đức đang Tiến sang phía Tây ngăn chặn quân Mỹ, cảnh phim gió tuyết dữ dội lắm. Hai đồng chí này được cử đi trinh sát tìm quân mỹ đến một làng gặp hai tên quân cảnh đang ăn cướp nhà một người nông dân Đức, có cảnh một tên khoác áo mưa ra xẻo thịt đầu nhà mang vào thái ra đấy bác !

Hơi lạc đề chút nha: Tay này cũng thuộc bậc uyên "thâm xì" như bác BY đây  ;D, Nếu nói về nhà báo Julius Fučík Đảng viên đảng CS Tiệp Khắc bị phát xít Đức treo cổ năm 1943: tác phẩm nổi tiếng của ông là: Viết dưới giá treo cổ (Reportáž psaná na oprátce) của  (có thể xem thêm về ông tại http://en.wikipedia.org/wiki/Julius_Fu%C4%8D%C3%ADk_%28journalist%29 ).

Trước CM Nhung tên của ông được đặt cho nhiều khu vực công cộng như công viên ở Praha 6, bến Metro đầu tuyến C, tên đường, nhưng sau CM, người ta đổi lại hết rồi  >:(, nhưng 1 tin cũng hơi vui cho linh hồn nhà báo này: những người CS Tiệp về thứ 2 với hơn 20% phiếu bầu sau đảng Dân chủ cầm quyền 23% trong cuộc bầu cử vừa diễn ra ở Tiệp. Sau CM Nhung, ĐCS Tiệp chưa bao giờ vượt quá mà chỉ loanh quanh 10% phiếu bầu trong các cuộc bầu cử.

 Thời "lộn xộn" ấy ra đường và sinh sống bên đó cũng là cả một nghệ thuật, lôi thôi có ngày "vỡ" a lô vì oan gia. ;D

 Lần đó tớ cùng thằng em vẫy tacxi đi từ trung tâm về KTX, dân VC mình lên xe tacxi chả cần nói gì thì nó cũng đưa về đấy, thậm chí nói bằng tiếng VN: Đi Hà Nội thì nó cũng đưa về đó. Mùa đông ngoài trời lạnh nên ai cũng muốn về cho nhanh, đứng ngoài trời lạnh lắm, vì vậy rất ít xe tacxi trống nhất là khi trời bắt đầu tối. Được cái dân lái xe tacxi lại thích đi cho VC mình hơn vì được bo nhiều hơn dân bản xứ. Sang thời "lộn xộn" thì xăng dầu đã bắt đầu hiểm rồi, xếp hàng cả mấy ngày trời mà chỉ mua được 10 lít xăng nên chả có mấy xe tacxi chạy.

 Khi đó 2 anh em vẫy xe tacxi thì xe đỗ liền, lên xe là một ông già Tây khoảng hơn 50 tuổi, ông ấy nhìn 2 thằng VC mình rồi hỏi: Đảng cộng sản và Tự do dân chủ mày thích phe nào? Thằng em "phổi bò" nhanh mồm nói: Tôi thích CDC.(Tự do dân chủ) Thoáng thấy ông này hơi nhíu lông mày một cái rồi nhìn tớ và hỏi: Còn mày? Tớ cũng thoáng cân đong đo đếm qua cử chỉ nét mặt của ông ấy mà trả lời: Tôi thích Đảng cộng sản. ;D Miệng nói nhưng vẫn phải nhìn và đọc suy nghĩ của ông ta. Ông ta liền bảo thằng em đi cùng tớ: Mày xuống khỏi xe của tao, trên xe của tao không có chỗ cho thằng có tư tưởng CDC như mày, xuống nhanh. (Quay sang tớ ông ấy bảo). Tôi với anh chúng ta là những người CS, anh có thể ở trên xe của tôi. Nói xong ông ta một là một, hai là hai đuổi thằng em xuống khỏi xe của ông ấy, thằng em kia vội chữa lại là: Bây giờ tôi thích Đảng CS rồi nhưng ông ta vẫn đuổi nó xuống kiên quyết không nghe. Cuối cùng chỉ có một mình tớ được ông ta đưa về tận Block, dọc đường đi ông ta thao thao bất tuyệt ca ngợi chế độ XHCN cùng phân tích sự được mất cùng dẫn chứng về thành quả CM XHCN hiện nay ... vv. Lúc xuống xe tớ trả tiền tacxi nhưng ông ta dứt khoát không nhận vì lý do tôi với anh chúng ta là đồng chí và đồng chí thì chúng ta giúp đỡ nhau, không cần tiền. Báo hại thằng em thích CDC thì phải đi tàu điện về và cuốc bộ gần 1km trong mưa tuyết để về KTX.

 Cũng trong thời gian đó, đi đường hay gặp những chiếc xe với bọn choai choai luôn thò cổ ra ngoài xe gào thét đến khản cổ cùng giơ 2 ngón tay lên: CDC... CDC. Cử chỉ đó như muốn hỏi: Các anh có cùng quan điểm chính trị đó không? Sẽ là hân hoan cười nói và cả cùng gào thét nếu cùng quan điểm với họ. Nếu là ngược lại với họ mà giơ 1 ngón tay cái lên cùng gào thét là: Коммунист thì "no đòn" đến nơi rồi. ;D

 Từ đó rút ra kinh nghiệm để ứng xử lúc đó. Gặp người già, lớn tuổi họ thích và tôn thờ chế độ CS, còn bọn choai choai thì dứt khoát phải là: Tự do dân chủ. Nếu ứng xử sai, chắc chắn sẽ lĩnh hậu quả, chưa kể gặp phải bọn đầu trọc "tôn thờ" chủ nghĩa Phát xít, vì vậy VC mình đi đâu cũng cần mang theo "đồ chơi", nếu không sẽ có ngày phải đi đường vòng là đi qua bệnh viện rồi mới về được đến nhà. ;D

Em Spam phát nữa, nhưng cũng là nhân tiện bác BY "nổ" ... sau này nổ lại kỹ hơn:

Bên em sau CM tụi skinhead ( đầu trọc ) và Punk ( Pankáči - tụi đầu mào gà ) chuyên mặc đồ lính, hoặc áo thun đen in toàn đầu lâu .. chân đi bốt lính... trở nên hung tợn hơn trước CM nhiều, tụi này theo CN vô chính phủ, Phát xít mới nên rất bài ngoại quốc, em cizí ( ngoại quốc) nào gặp tụi này vào thời điểm sau CM thì 10 phầntoi 8 vì chúng đánh người công khai giữa ban ngày. Trước CM tụi này bị coi như lũ du thủ du thực, mất dạy, CS Tiệp thấy chúng ở đâu là dè chừng sát rạt nên chúng không dám quậy, sau CM, dân chủ rồi, CS cũng mặc chúng tung hoành một thời gian, sau đó các sứ đoàn phản đối mạnh mẽ, tình hình mới ôn ổn phần nào, nhưng khi gặp chúng từ xa tốt nhất vẫn nên tránh, vì tránh voi chả xấu mặt nào ( ông bà đã dạy )  ;)

... Nhân tiện mục Ẩm thực, tặng bác BY ít món ... xem bác có thấy cảm giác ... cồn cào không?

Mòn súp: ... đầu tiên (theo kiẻu Việt  ;D) bác có thể chọn hoặc:

Hoặc món súp:


Món chính:


và đây nữa:


hoặc:


Thôi nhé, em hết xiền rùi  ;D, mời bác món tráng miệng:


Chúc bác ngon miệng và xem thử có gì đặc biệt không ?  ;D

 Món thứ 1: Chả biết là súp gì, chỉ thấy có hành tây và hành tím. ;D

 Món thứ 2: Sữa chua pha loãng với nước, quả óc chó, dưa chuột băm nhỏ ăn rất mát vào mùa hè. (Sao  ở đây có rau gì thế này nhỉ?)

 Món thứ 3: Cà tím (cà dái dê) nhồi thịt và cơm, cà chua tạo màu đỏ, còn "lủng củng" cũng chả biết là cái gì. ;D

 Món thứ 4: Xalat và đặc biệt có Xizane rắc lên trên, xizane là sản phẩm cuối cùng của sữa, ăn bùi, béo và ngon nhất là rắc trên khoai tây chiên. ;D

 Món thứ 5: Thịt nướng ai cũng biết Кебапчеma

 Món cuối cùng: Đều là sản phẩm từ sữa cả, ăn kèm thêm quả trám muối hoặc ớt muối. ;D

 Nói chung là ăn theo kiểu bản địa thì hao phí kinh tế thấp hơn, nhanh gọn tiện lợi không phải lo nấu nướng, rất đủ chất và "xực" nhiều không lên cân mới là lạ, tuy nhiên ăn nhiều và dài ngày thì "ớn" thấy ông bà ông vải. Vì vậy VC bên này cực chẳng đã mới phải "nuốt" cái giống này. Sướng nhất vẫn là được ăn đồ nấu nướng theo kiểu VN và cực sướng là có "bu nó" lo cho mình chuyện ăn uống. So sánh, ăn cơm VN nặng bụng hơn cơm Tây với món chủ đạo của chất bột là bánh mỳ và đương nhiên hao hụt kinh tế ít nhất là gấp 3 lần.

 Bên này có món ăn khá rẻ tiền mà vẫn bảo đảm đủ chất và có chú VC mình "chiến" mấy năm liền mà vẫn vô tư như ông sư vào chùa. ;D

 Mỳ gói loại sợi nhỏ, chắc chắn ngon hơn loại mỳ Spaghetti đang bán tại thị trường VN hiện nay, mỳ trứng thanh nhỏ thẳng, dài cỡ 30cm, cứng như que tăm có thể dùng xỉa răng được. 1 gói 1kg giá 40 xu, cá biển hộp, loại hộp nhỏ mỏng cỡ 3,5cm giá bùn nhất của hạng bùn 18 xu/hộp, thêm chút hành tươi nữa là có bữa xì xụp rồi. Nuốt đến "căng rốn" cũng chỉ 1/4 gói mỳ và 1/2 hộp cá hộp, cách chế biến cũng hết sức đơn giản, bật bếp điện lên, cho nồi nước lên, sôi là đổ cái đống "bát nháo" đó vào cùng nêm muối vừa ăn là xong, lúc bắc ra tương hành tươi vào. Giá bèo kinh khủng, chỉ trên 20 xu cho một bữa ăn. Thêm một món ăn nữa mà những chú VC độc thân hay "xực", đó là món gà luộc, con gà cỡ hơn 1 kg mua về tương vào nồi, thêm đôi chai bia nữa, cứ xé ngang con gà ra mà chấm muối và tu bia. Xỉn rồi lăn quay ra giường mà ngủ ngáy vang nhà cửa. ;D

   Chuuyện ăn uống kiểu Tây hay quá ! Em không có vấn đề gì thắc mắc nhưng ( lại nhưng ) tại sao Tây cũng gọi là cơm nhỉ các bác !

  Cơm Tây . Theo các tác phẩm của nhà văn thời xưa ( kiểu Tự lực văn đoàn hình như có chuyện rất hay tả về món này ) nhưng cơm Tây theo kuêủ nấu của họ thì chắc ăn hơi khó phải không ạ !

   Thế này nhé ! cũng là gạo, nhưng người Việt mình nấu với nước cho sôi, để cạn bới gio than ra ủ ( ở quê thì vùi tro rơm ) kiểu cơm niêu ấy mới ngon. Một lần em trong Sài gòn được mục sở thị nấu và ăn cơm tây. Nấu với sữa, nó nhão nhão xong xắt ra mỗi ông một góc đĩa , mấy góc còn lại mỗi nơi vài miếng thức ăn, em chẳng ăn được kiểu ấy !

  Cũng là chuyện ăn. Người Pháp nói người Đức ăn như lợn, vì người Đức ăn rất nhiều thịt , còn người Đức thì nói người Pháp ăn như...chó vì hay ăn sườn. ( chuyện này cũng trong Sài gòn nghe mấy ông bạn sếp em hay đi nước ngoài nói chuyện ).  ;D

    Thế còn món phomat và thị lợn mỡ muối kiểu slavơ ! Các bác kể đi chứ !

Ăn theo linh quany phát ;D Các bác cho ý kiến về món gà quay Tây (Bun, Tiệp) và gà quay Tàu (cá nhân tôi mới đên...gần Tàu thôi, Lạng sơn).

Toàn món Bun nhà bác cả đấy, em tưởng bác hồ hởi với cả ... cơm Bun nhà bác, ai dè với mỗi "râu ngô", cụt cả hứng sưu tầm cho bác hồi quá khứ  ;D.
Còn cái Spagetti này thì đúng là nhanh, gọn, lẹ... với chủ đạo là đồ hộp, sang chút có gà ...  ;D  

Thôi mời lão BY không xơi thì mình quay về ... nhà mình vậy  ;)

Đối với dân Tiệp, bữa chính là bữa trưa, không như nhiều nước khác trong đó có cả VN mình: bữa chính là bữa tối  :o, Dân Tiệp quan niệm : bữa sáng cho bạn, bữa trưa cho mình, bữa tối cho kẻ thù, trong khi đó dân mình thì quây quần bên mâm cơm tối là truyền thống ... Bởi vậy cơ cấu bữa ăn cũng vì thế được bố trí cho phù hợp. Nghe bữa cho bạn, bữa cho mình là thấy khác xa bữa cho kẻ thù rồi, dân Tiệp ăn tối rất đơn giản, nhiều khi chỉ cần mấy miếng chleb ( bánh mì đen ) vi chén súp cũng xong, nhưng ngược lại bữa sáng, bữa trưa phải ... đàng hoàng. Những món ngon, nóng sốt đều được bố trí cho bữa trưa, còn bữa sáng đơn giản hơn chút: Rohlík và Houska là 2 loại bánh mì phổ biến để ăn sáng, và nó như vầy:

Rohlík: danh từ giống đực và hình của nó cũng đại diện cho giống "đực" luôn  ;D:

 

Rohlík hay được dùng để chế biến hot dog


hay Párek v rohlíku


Còn em Houska: Danh từ giống cái và ... cũng từa tựa như giống "cái chị em" ...  :o Ngay cả trong ẩm thực dân Tiệp cũng có óc khôi hài vậy đó  ;)


Hai thứ bánh mì này là chủ đạo trong nhà ăn sinh viên cho bữa sáng, và ăn với nó là đủ thứ đồ ăn nguội mà các bạn đã biết như salam, parek, sýr (phô mai ), mứt ngọt các loại, hay trứng gà ... và 1 cốc sữa hoặc cốc trà  ;)

Vài món sáng làm ví dụ minh họa  ;), chứ thời em không được lịch sự như vầy đâu:




...
Biết nó chẳng giống ai, nhưng vì đang "ăn những thứ họ cho" nên phải chấp nhận, Bới vậy nhiều khi có việc gì đó trường nghỉ hoặc bữa chiều chủ nhật, menza chỉ nấu bữa trưa, còn bữa sáng và bữa tối họ phát cho mỗi đứa mỗi bịch giấy trong đó đựng đồ ăn nguội gồm bánh mì, quả táo, mấy lát súc xích hay hộp đồ hộp ... Và cũng để thích nghi với bữa tối èo ọt khác với phong tục VN, anh em tôi cứ phải thủ bánh mì đen, bơ và đồ hộp để cứu đói những lúc tối học bài  ;D ... và cũng có khối chuyện eo xèo liên quan đến bánh mì khô nhét trong hộc bàn phòng sinh viên Việt Nam lên mốc xanh mốc đỏ bị mấy bà vệ sinh quét dọn phát hiện cho lên bảng tin của trường Tiếng, thiệt khổ cho chuyện ăn uống  ;)  

LQY à, chú toàn "chơi khó" mấy thằng Xù Đông Âu như tôi và bác BY  ;D, ... bên Tiệp thì mình chưa thấy món cơm nào chế biến cầu kỳ như LQY miêu tả, đơn giản chỉ là cơm trắng ( có cơm trắng mà còn nấu sống lên sống xuống - do họ hấp gạo chứ không nấu theo PP nhà LQY  ;D) không biết bây chừ ra răng nhưng thời mình là rứa  ;D. Còn cái món mỡ lợn muối bác BY kể rùi mà ... khen ngon thôi rồi  ;D, bên mình thì không có, nhưng lính Nga ngày ấy cũng hay đổi áo thun, quân bò lấy Vodka và mỡ lợn muối kiểu Nga, khi ăn mình nhớ mấy cục mỡ lợn trong bánh trung thu thời con nít, chỉ khác nó mặn cha chết  ;D.


Gà quay Tàu em chưa ăn cho dù sống trên đất SG kề khu chợ Lớn nhưng chỉ ăn vịt quay BK thôi  ;D. Còn món gà quay tây, nó i chang mấy cái quán gà quay công nghiệp xỏ xiên quay đều đều chầm chậm cho đến khi chín vàng trong các siêu thị ngày nay ở VN, nhưng ăn thì dở òm do họ không ướp gia vị ngoài sát chút muối hành, và hạt thơm của Séc (em tạm gọi vậy vì quên tên gì rồi )


Có một cái khác trong cách ăn gà quay thôi: dân Xù mình vẫn dùng dao nĩa, trong khi đó dân Tiệp: bốc tay  ;D Món gà quay cũng là món khoái khẩu của tụi em những ngày mới qua, vì ở VN ngày đó làm gì có gà mà ăn, mà nếu có phải huy động 4 chi cùng răng mới ăn nổi, khi qua đó bụp vào món gà non, sướng tê người. Nhưng chóng đến thì cũng chóng đi, sau vài tháng chán ngắt món gà non, lại quay về lùng gà già, gà chạy bộ trong dân để ăn, đúng là đánh chết không hết cái tật thích ... gà dai  ;D

...Thêm phần văn hóa trong bữa ăn nữa là tôi có thể tạm thời khép lại mục này để chuyển sang trải nghiệm khác tại TP Teplice này  ;D.

Văn hóa ăn uống (theo các thầy cô giáo tại Khoa Đông Âu, và cả các thầy cô giáo bản xứ ) là vô cùng quan trọng, mỗi dân tộc có nét văn hóa riêng trong bữa ăn, và điều quan trọng nhất, khi ta sống trong cộng đồng của ta, ta làm theo truyền thống, còn ngược lại: nhập gia phải tùy tục, ông bà ta đã luôn nhắc nhở như vậy  ;D, và chúng tôi ở trung tâm tiếng này không chỉ có ông bà nhắc nhở, các chú bác trên sứ, các thầy cô giáo luôn nhắc nhở và uốn nắn cho không chỉ chúng tôi mà tất cả sinh viên ngoại quốc tại trung tâm. Những ngày mới qua, đối với SV Việt, những bỡ ngỡ ban đầu khi gia nhập vào gia đình SV quốc tế chung tại trung tâm là không thể tránh khỏi.

Điều đầu tiên: đi đứng nhanh nhẹn, nhưng nhẹ nhàng, khẽ khàng, không ảnh hưởng đến người khác trong mọi lúc, mọi nơi, ngay cả trong nhà ăn. Chắc anh em ta không lạ gì cảnh huyên náo khi vào bất cứ một bếp ăn tập thể của cộng đồng người Việt chứ không riêng gì SV, kẻ ới, người gọi, tiếng kéo ghế, kéo bàn, thậm chí còn có cả những tiếng gõ thìa đũa vào bát nghe loong coong ... Nhưng điều đó lại tối kỵ ở Tiệp, tất nhiên không ai dán miệng của bạn, nhưng bạn buộc phải hiểu việc làm phiền người bên cạnh là không nên và bạn tự giác thực hiện điều đó, nếu bạn không thực hiện sẽ nhận được những ánh mắt không thiện cảm từ những người xung quanh và những lúc đó ta chỉ có thể có cảm giác: muốn chui xuống đất, tất nhiên cảm giác này chỉ có khi hệ thần kinh của họ chưa bị "chai"  :D..

Điều kế tiếp: tuân thủ thứ tự và tự động xếp vào hàng dòng người đang chờ và lầm lũi từ từ nhích để đến lượt mình. SV mình mới qua không có thói quen này, cứ mắt trước mắt sau nhìn quanh xem có ai quen đang xếp hàng là ... ké ngay vào  :o, cũng có người gặp may vì không có ai phản ứng, nhưng xác suất gặp may ít lắm vì bạn có thể bị bất cứ ai đó sẵn sàng "dắt" bạn xuống tận dưới cùng để xếp vào hàng kèm theo lời nhắc "nhẹ": đây là chỗ của bạn và từ từ bạn sẽ lên tới trên kia..." :o, nhẹ nhàng nhưng nhớ đời cho cả mãi tới sau này vẫn sẽ nhớ về văn hóa xếp hàng. Thật tiếc ở VN mình không có ai "nhiệt tình" đến mức dắt bạn xuống tận cuối hàng  ::) ::) ::)
...      

...
Thêm điều nữa: Tiết kiệm bằng cách ăn hết những gì trên đĩa của bạn. Ngày mới qua, sinh viên mình chưa quen với món Tiệp nên nhiều anh em bỏ mứa thức ăn, thầy cô trong trường cũng ăn chung nhà ăn nên nhìn những đĩa thức ăn nham nhở với ánh mắt ái ngại. Vậy là chúng tôi chưa thực hiện đúng những gì đã học. Tôi nhớ mãi câu chuyện giữa tôi và ông thầy Z.H với chủ đề "thức ăn thừa..." Khi tôi ăn xong, tất nhiên là hết, khi đi ngang qua bàn ông dùng bữa, tôi cúi đầu chào, ông đáp lễ và mời tôi ngồi xuống cùng uống trà sau bữa ăn. Trong khi tôi uống trà, ông dùng những miếng chleb lau sạch cái đĩa ăn đến những giọt sốt cuối cùng trên đĩa và ăn nó ngon lành. Qua cử chỉ của ông tôi cũng đã lờ mờ hiểu chuyện ông sẽ nói với tôi sau khi dùng trà. Và tôi đã đoán đúng khi ông "giảng" cho tôi bài học về tiết kiệm thức ăn với câu: Hãy nhớ chúng ta còn có thức ăn để ăn, trong khi đó có nhiều dân tộc đang đói, và trong đó có thể có đồng bào của anh!. Tôi nhớ mãi câu nói đó, và anh em chúng tôi cũng xác định: nếu bữa ăn đó không hợp khẩu vị, chỉ xin vừa đủ dùng, không để thừa trên dĩa.

Điều cuối cùng: những thói quen xấu trong ăn uống nên bỏ: nhai không kín miệng, nhai nhồm nhoàm, nhai phát ra tiếng kêu ... chắc chắn sau 1 năm học ờ Teplice, chúng tôi được trang bị khá kỹ về các kỹ năng để hội nhập. Tôi quên không thưa với các bác: khi chúng tôi đến trường Tiếng, cách chăm sóc tỷ mỹ đến mức khó chịu cũng gây cho chúng tôi không ít bực mình, để giải tỏa điều này, bà hiệu trưởng cho biết: khi SV nước ngoài chưa bước chân lên trường ĐH, họ vẫn còn bị coi là những "đứa trẻ" cho dù "già" cỡ nào, và các thầy cô có trách nhiệm dạy dỗ và uốn nắn, chỉ khi nào chính thức bước chân lên trường ĐH, bạn mới trở thành người trưởng thành, và không ai dạy bạn cách ứng xử nữa, tự bạn phải áp dụng kiến thức của mình và điều chỉnh cho phù hợp.   

 Vẫn biết cuộc sống cần tiết kiệm vì lương thực hay tài sản khác đều do bàn tay con người làm ra cả, tiết kiệm là điều cần thiết, không nên lãng phí vô ích. Tuy nhiên cũng tùy người và tùy hoàn cảnh thực tế thôi, chứ sức ăn chỉ có 225gram/bữa bỗng nhiên "tống" cho 500 gram/bữa và chất đạm nhiều hơn bình thường, ngày nào cũng vậy, đều như vắt chanh thì "ông" thằng nào nuốt cho hết được. ;D

 Người Châu Âu với "văn hóa" dùng bánh mỳ vét sạch nước sốt, thức ăn trên đĩa là chuyện bình thường, nhưng đối với chú VC ta thì suất ăn nguyên nửa con gà cùng nhiều thứ khác mỗi bữa thì "đánh vật" với nó còn hết cả hơi rồi thì sức đâu mà vét cho sạch đĩa nữa. ;D

 Thực tế BY thấy thì ngay người bản xứ cũng có những "lãng phí" quá trời luôn trong những lần thực tập dưới công trình, lãng phí lắm, lãng phí đến giật mình, lạnh cả xương sống đấy. Sắt thép vung vãi khắp nơi, hàng bó lớn cả 100 cây sắt phi 22 24mm rơi xuống khe móng nhà, xe bê tông thừa được trút hết xuống đó lấp đi số sắt kia, sót ruột hỏi thì họ nói: Коммунист ấy mà, đồ XHCN ấy mà. Một con đường ra vào nhà máy bia được san lấp cân chỉnh lấy cốt xong và tôn cao lên bằng xỉ than do nhà máy đúc đồng đổ ra, không biết bao nhiêu kg đồng lẫn ở đó, những cục xỉ thân lấp lánh đồng vàng chéo nhặt nhanh cũng được vài chục kg kim loại đồng lẫn ở đó, từ phụ trách kỹ thuật đến tổng công trình sư đều quay mặt làm ngơ cả. :-X

 Bọn tớ rút được ra kinh nghiệm: Dân bản xứ họ chỉ "tiết kiệm" và tiết kiệm đến tối đa những gì của riêng họ, tài sản riêng của họ, ý thức xã hội tất nhiên là cao hơn ta nhiều lần. Nhưng họ cũng ỷ lại vào ông "anh Hai" nhiều lắm, "phá" cũng ác lắm, ngay ông anh CCCP cũng "bó tay" với họ đấy. Nhiều chuyện lắm, bữa nào rảnh BY lại ba hoa thêm về chi tiết này, tất nhiên là BY cũng "góp sức chung tay" đập phá cùng họ cho nó nhanh "lanh tanh bành". ;D

         Chào các bác .Em cũng xin góp thêm vài lời ,đó là sự lãng phí ,nó là căn bệnh trầm kha của chúng ta đang sống trong thời buổi hiện tại .Cái thứ đang còn có thể dùng được ,lãng phí bỏ đi ,ăn uống thì gọi thừa mứa chứa chan ,cho đó lịch sự .Không hiểu rằng đó là sự lãng phí ghê gớm .Ăn uống kiểu đó ta gọi là sự sĩ diện rởm .Nhưnh nếu vét để tích kiệm đến giọt sốt cuối cùng thì không thể làm được,vì như vậy sẽ bị đánh giá là loại bần tiện .Chúng ta nhiều lúc không biết rằng chúng ta đã lãng phí ,vì nó đã ăn sâu vào nếp nghĩ ,nó thành thói quen sinh hoạt ,nó đồng nghĩa với sự phá hoại ,và còn rất nhiều sự lãng phí còn lớn lao hơn nữa.Trên dưới ,trước sau điều cần thiết là làm sao vứt bỏ được thói quen đó .ĐẤY CŨNG LÀ MỘt PHƯƠNG TRÌNH CẦN LỜI GIẢI

Cám ơn bác đã ghé thăm "nhà"  ;), em đồng ý và nhất trí cao với ý kiến của bác thậm chí "đóng góp" của bác BY để Bun phát triển như ngày hôm nay.  ;D

Đối với anh em trong đoàn  SVVN tại Teplice, tụi em đang học không chỉ tiếng Séc mà cả kỹ năng sống trong XH Séc để hội nhập. 1 điều "bất lợi" với anh em SV là không thể sống như 1 nhóm cộng đồng người Việt như anh em lao động và học nghề bên Tiệp ngày đó, do vẫn được sống quây quần cùng nhau nên cuộc sống xa nhà nơi quê người không ảnh hưởng nhiều lắm đến phong cách sống truyền thống của người Việt. Mỗi trường ĐH bên séc có vài sinh viên Việt, họ lại ở những KTX khác nhau ... nói chung là phải ép mình để hội nhập với xã hội xung quanh mình và ở Teplice chúng em đang được các thầy cô "dạy".

Mặt khác do sinh viên Việt Nam và Triều Tiên khi đó sống và học tập bằng chi phí của CP Tiệp Khắc thông qua học bổng và các chương trình ưu đãi dành cho SV nói chung như ăn uống, đi lại, thưởng thức phim ảnh, nghệ thuật ... nên bất cứ một biểu hiện lãng phí nào không chỉ ở SVVN mà tất cả sinh viên ngoại quốc đều được coi như 1 bài học thực hành chưa tốt và tiếp tục "được" dạy lại. Cũng đúng thôi khi phải "nuôi" ai đó không ruột rà gì với mình nhưng "hắn" lại vì lý do chủ quan, khách quan nào đó có những biểu hiện (chỉ là biểu hiện thôi nha) lãng phí thì ... anh em mình cũng tức anh ách, chắc chắn chả ai muốn giữ mà muốn tống hắn đi cho rảnh nợ, cứ vậy mà suy ra để ... ép mình. Còn khi về trường ĐH rồi thì tùy cơ ứng phó  ;D

 Đấy là theo cách suy nghĩ của thanhh63 về sự "bất lợi" đó thôi. ;D

 Người VN chúng ta có câu nói: Thứ nhất cận thị, thứ nhì cận giang. ;D (không phải cận thị mắt đâu nhé). Cận thị tức là gần chợ và ở gần chợ là lợi thế số 1, thứ 2 mới đến gần sông. Gần chợ thì luôn có đồ ngon, tươi sống và đầy đủ, gần sông thì tiện đi lại, vận chuyển, làm ăn buôn bán. Ở Tiệp thì BY không biết còn ở Bun thì họ có hẳn một khu gọi là Thành Phố Sinh viên (Студент град), đầy đủ mọi dịch vụ dành cho cuộc sống SV cho đến nhà ở KTX, tất nhiên là các SV thuộc nhiều dân tộc, màu da, thuộc nhiều châu lục đến du học và ăn ở sinh hoạt. Không những chỉ có vậy, còn thêm nhiều ưu đãi khác dành cho SV như giá cả một số mặt hàng phục vụ đời sống với giá không phải là "Trời ơi" mà là "Đất hỡi"... vv. ;D

 Tuy nhiên, chỉ có những ông học để cho "đầu nó to" ra thì ở đây là lý tưởng. Còn lại thường chả khoái tý nào vì có nhiều bất lợi để hướng tới một tương lai đã được lập trình sẵn: "Lo đời ta, lo đời cha và lo 3 đời sau". Vì vậy VC ta thường "nhào dô" khu tập trung nhiều dân ta ở cho nó thuận tiện. Sống trong khu VN ta, ngoài cuộc sống hàng ngày được thấy lại phong tục tập quán của người Việt còn thêm nguồn thông tin nhanh nhạy và làm ăn buôn bán, thêm mối quan hệ rộng khắp nơi trong cả nước. Nếu ai có sự lưu chuyển và manh động trong cuộc sống, nhạy bén với thị trường cùng dày rộng mối quan hệ, biết chắp ghép những đầu mối, đường dây đó lại thì đó quả là "thị trường" lý tưởng để phát huy khả năng vươn lên của mình. Bên này nhiều "cao thủ" lại xuất thân từ dân HTLD còn dân SV thì thường đứng hàng thứ 2 3, một vài "cao thủ" là SV nhưng số má lại ở hàng cuối của "cao thủ", tất nhiên dân LD loại "thấp thủ" thì chém 7 ngày cũng không hết và loại này thường đi nhẹ, nói khẽ, cười duyên. ;D

 Vì vậy, nhiều chú SV bỏ nơi "phồn hoa nhà tầng" với nhiều ưu đãi để chui vào ở ké trong khu chợ búa nhóp nhép ồn ào kia để mong kiếm tý dắt sau "phao câu" khi giựt được tấm bằng tốt nghiệp về nước, nhiều chú "gặp vận" hăng máu lên nhao vào làm kinh tế và không còn thời gian để lên giảng đường ngồi luận chữ nữa, trượt lòi mắt ra sau khóa học, cũng cứ nghĩ nó buồn, nhưng thực tế nó còn cười đến rách cả mép ra vì lý luận: Mất cái này thì đã được cái kia, mấy ai trọn vẹn. ;D Dân nghiên cứu sinh, làm luận án PTS và TS cũng quay trước quay sau là hỏi dò đường làm ăn phát triển kinh tế rồi, cũng giống giọng của lãnh đạo ta hôm nay: Trồng cây gì? Nuôi con gì ấy. Họ thường hỏi: Mua cái gì gửi về VN và buôn cái gì ở ngay tại đây? ;D

Bác BY cho tôi hỏi, nguyên nhân gì mà khoảng cách giầu-nghèo (tạm gọi vậy) VC bên Bun lại lớn vậy? Hồi 9x tôi thấy nhiều bác "ở bển" về rất "te tua". Trong khi đó, từ Đức, Tiệp về ai cũng mang về đôi chút gọi là có.
Ngoài tân dược gửi về "giải cứu" kinh tế gia đình, các VC bên Bun có hàng "độc" gì nữa?

@ bác BY và các bác: ở đâu cũng vậy thôi, Bun như bác BY nói, Tiệp bên em, đều giống nhau cả  ;), có những ông chủ giàu xụ do buôn bán đủ thứ thời đó, những ông chủ đó ngửi mùi tiền nhanh và nhạy lắm và nắm bắt tâm lý SV cũng khá tốt. Ngày em về Teplice, chỉ cần vài ngày sau là các đại ca đã ghé thăm rồi, tất nhiên có nhiều lý do trong đó cũng có những chú em trong đoàn vì các mối quan hệ a, b, c,... nào đó và các bác ấy ghé thăm. Sau các chuyến thăm thú là mấy chú em trong đoàn bắt đầu đeo đồng hồ điện tử giá 50, 100, 150 kcs 1 cái tùy loại ... mà đám dân Tiệp rất khoái vì rẻ và các chú em cũng có rủng rỉnh đồng ra đồng vào. Nhưng cũng không phải không có những phiền toái đến từ cả 2 phía: đám dân Tiệp mua đồng hồ đổi chác khiếu nại vì đám đồng hồ HK giả đó chạy theo kiểu hên xui, phía ngược lại là nhà trường, là SV các nước ... nói chung không thiện cảm với các hành vi mua bán này, và em cũng lại bị lôi ra để nhắc nhở anh em trong đoàn không giao dịch buôn bán trong khuôn viên nhà trường. Chưa kể ngày mới qua trong các lần gặp gỡ SV mình, các chú quản lý Lưu học sinh ở Sứ nhắc đi nhắc lại: đừng để bị cuốn vào chuyện buôn bán bất hợp pháp, nếu bị CS Tiệp bắt thì a lê hấp lên sứ lãnh vé về nước. Và bên Séc ( em không biết bên Bun ra sao ) đã có nhiều cuộc đột kích của cảnh sát Tiệp vào các đầu mối buôn lậu của người Việt ( hotel Kosíc ở Praha 4 - một đầu mối buôn lậu nổi tiếng của người Việt suốt từ thờ CS đến tận khi em về nước năm 96 - là một ví dụ). Nên thưa thật với các bác, SV thời đó thì làm ăn kiểu cò con vì không có vốn, nhưng rủi ro đánh đổi cả việc học , nên dù vẫn có những chú em đoàn em lao vào buôn bán, nhưng đa số vẫn học và học ... cho đầu to mắt cận  ;D      

 Khà ..khà! ;D Một câu hỏi khá hay đấy bác tuanb5 ạ. ;D Nếu trả lời bác cho đủ nghĩa của vấn đề là cả một công trình mang tính vĩ mô đấy bác ạ. ;D Nhưng không sao bác ạ, nói một bài chưa hết thì từ từ nói 5 7 bài thì thế nào cũng hết, tay thanhh63 cho phép anh em mình ba hoa tô hô trong nhà hắn thì ta cứ vui và đập phá nhà hắn "lanh tanh bành" cho nó vui nhà cửa khi hắn đi vắng, hút thuốc lá vẩy tàn thuốc tùm lum, pha trà uống thì đổ nước cặn vào góc nhà vô tư, có điều gì hắn về tự dọn dẹp sau. ;D

 Nếu như cái thời 9x bác tuanb5 thấy các bác "ở bển" về nước mà "te tua" thôi thì quả thật là chưa phản ảnh hết thực trạng của vấn đề, vài người mà bác thấy như vậy chưa nói lên được điều gì. Thực tế còn khác xa, rất xa của sự te tua ấy. Nói một cách toàn diện của vấn đề là: Vẫn còn may lắm đấy, vác được xác về đến nhà như thế còn là quá hạnh phúc nữa đằng khác. Còn "te tua" không thôi thì khối người cũng mong được "te tua" lắm bác ạ. ;D

 Chúng ta hãy tạm chia người VN ở Bulgaria thời kỳ đó ra làm 3 loại chính, căn cứ vào ngành nghề, công việc của họ khi ở bên đó để chia, tất nhiên loại trừ số cán bộ ngoại giao hoặc cơ quan thương mại, đại diện quân vụ an ninh QP, BQL lao động, trực tiếp trực thuộc Đại sứ quán quản lý bởi bộ phận này có những ưu tiên riêng.

1- Sinh viên VN du học và nghiên cứu sinh.
2- Nhóm hợp tác lao động được ký kết theo hiệp định của khối Sev (lao động trong khối XHCN)
3- Nhóm HTLD được ký kết giữa 2 thành phố là Tổng công ty xây dựng Hà Nội và Tổng CT xây dựng Sophia, trong nhóm này có bộ phận Thầu khoán xây dựng.

 Ở nhóm thứ nhất, chúng ta không bàn nhiều vì cũng không nhiều người VN. Nhóm thứ 2 được ký kết theo hiệp định của khối Sev bắt đầu từ năm 1981 trở đi đến khoảng 1985, từng có một giai đoạn dài dán đoạn không thu nhập thêm lao động từ phía VN, những người sang trong khoảng thời gian đó sẽ làm việc đến hết hợp đồng rồi về, thường 5 năm trở lên. Về quyền lợi và trách nhiệm của nhóm 2 này đúng như người bản xứ và không có sự phân biệt đối xử. Khoảng năm 1987 thì số người VN ở Bun còn khoảng trên 10.000 người đang còn dở dang hợp đồng lao động, con số người VN quá ít được phân bổ rộng trên khắp nước Bun với diện tích khoảng bằng miền Bắc của VN chúng ta, tất nhiên là ở Sophia tương đối đông. Nhóm thứ 3, nhóm này mới là rách việc, khi đó HN và Sophia là 2 thành phố kết nghĩa anh em, lãnh đạo thành phố ta qua đó và dùng máy tính điện tử làm phép nhân kiểu tính cua trong lỗ thì thấy món lợi khổng lồ vì vậy ký kết với thủ đô Sophia chuyển người từ VN qua làm việc, họ tính đơn giản thế này (nghe nói thôi nhé): Hoàn thiện mỗi Block 20 tầng nhà sau khi đã được phía công ty xây dựng Sophia làm xong phần thô, mỗi Block khoảng 200.000 leva tiền công. Với số tiền đó mang chia cho 10 leva/hộp thuốc Anazin thì sẽ được khoảng 20.000 hộp thuốc Anazin, trong khi đó ở VN giá khoảng 2 3 hộp thuốc tương đương 1 chỉ vàng. Như vậy là sắp có một đống vàng lớn trước mặt mấy vị lãnh đạo ấy. Quá lợi để bắt tay "nhiệt tình". Trong nhóm 3 có bộ phận Thầu khoán, họ cũng tính cua trong lỗ. Trên 1m2 trát vữa bề mặt giá công khoảng 3 leva, trát bên ngoài khoảng 5 leva, như vậy sẽ bảo đảm đồng lương công nhân lao động nếu quy đổi ra Anazin nếu theo định mức mỗi người/ngày trát được khoảng 30 m2. Vì vậy, họ ký luôn, thỏa thuận luôn và ào ạt đưa người qua thực hiện hợp đồng trong đó có quyền bảo đảm đời sống cho người LD, thậm chí còn báo trước và khuyến cáo nhân công LD VN khi đi sang nhớ mang theo dụng cụ LD của ta sang để thi công được năng xuất hơn, không cần sử dụng dụng cụ lao động của người bản xứ vì nó không phù hợp với LD VN. Chỉ trong vòng 1 năm từ cuối 1988 đến cuối 1989 nâng tổng số người VN ở Bun lên 27.000 người.

 Phía đối tác, họ cũng nhìn vào lỗ để tính cua sẽ bắt được. Hy vọng và cả tràn chề hy vọng Thế vận hội thể thao nào đó họ sẽ giành được quyền đăng cai, như vậy sẽ phải gấp rút hoàn thiện nhiều công trình hạ tầng cơ sở để đáp ứng yêu cầu của Thể thao thế giới, vì vậy, họ vớ được LD VN và ký kết được hợp đồng LD ấy quá là buồn ngủ gặp chiếu manh, giá LD động rẻ hơn rất nhiều so với thuê LD từ Ba Lan, Nam Tư, Cu Ba, nếu tính thời gian và số LD để cân đối công việc thì "vừa xinh", tức là hoàn thành công việc xong là kịp phục vụ Thế vận hội và tức khắc họ sẽ có tiền trang trải những khoản chi phí đã xây dựng từ nguồn thu ở Thế vận hội thể thao, sau đó họ sẽ bán những căn hộ hoặc Block đó cho dân và thu về khoản tiền lớn. Quá giỏi cho một phép tính làm kinh tế, mượn đầu heo nấu cháo. Trong khi đó, chính họ cũng xuất khẩu LD đi các nước như LiBi và khối Ả Rập, thu về nguồn ngoại tệ mạnh cho đất nước, nâng đời sống nhân dân lên cao.

 Kết thúc, cả 2 bên đều "vỡ tổng đài" vì thực tế trên bước đường thực hiện hợp đồng có những điều không thể tính trước được, những phát sinh quá lớn nằm ngoài tầm kiểm soát của cả 2 bên dẫn đến đổ vỡ một bài toán kinh tế mà chúng ta tạm gọi là "Tính cua trong lỗ". ;D

   Đọc bài trong này em càng ngày càng cảm thấy các bác...nguy hiểm quá !!! Nhất là bác BY .  ;D

   Thôi em chẳng biết hỏi gì, chờ các bác giải thích nốt câu hỏi của bác Tuanb5 !

Chính xác luôn ;D tay Lăng đang làm ở công ty chiếu sáng đô thị thì được đi Bun. 3 năm sau về xách cái vali bẹp góc về nước. Bên trong có bộ quần áo, 1 cái ác cooc cũ kỹ (chắc xin đâu đó), và 1 chai rượu vang. Chấm hết. Y cũng nói sang đó làm xây dựng (Tôi vẫn nhớ chi tiết Y kể, viên gạch bên đó to,nặng hơn gạch bên ta nhiều :o)
Vì lý do khá tế nhị, tôi tránh hỏi Y quá chi tiết. Thắc mắc còn tới bi giờ ;D

 Tiếp nhé, để các bác hiểu thêm hoàn cảnh của người VN ta ở Bun thời đó. Cũng cần nói qua lịch sử nước Bun vì chính lịch sử cũng là một phần làm cho hoàn cảnh kinh tế nước họ suy xụp sau này. ;D

 Lịch sử nước Bulgaria chỉ có 700 năm trong đó họ có 500 năm bị đô hộ của người Thổ Nhĩ Kỳ, giữa 2 dân tộc này có mối thù dân tộc, cũng chính Nga Hoàng đã từng giải phóng đất nước họ từ sự cai trị của người Thổ, vì vậy người Bun rất kính trọng người Nga và luôn là thằng em "dễ bảo" nhất là sau chiến tranh Thế giới thứ 2 thì người Nga càng chứng minh nhiều hơn sự bao dung của "đàn anh". ;D

 Tất nhiên là người Bun chẳng ưa gì người Thổ. Tuy nhiên với 500 năm đô hộ trên đất Bun thì người Thổ đã cắm rễ trên mảnh đất này lâu đời rồi, người Bun gốc Thổ cơ bản sống bằng trồng trọt và chăn nuôi, theo ước tính khoảng 1 triệu người, người Thổ rất chăm chỉ lao động và xây dựng cơ ngơi, nhà cửa khang trang nhưng vẫn giữ lối sinh hoạt của dân tộc mình, trong thời XHCN thì con người luôn bình đẳng, không có sự phân biệt, đối xử giữa xã hội, nhưng đó chỉ là lý thuyết, thực tế bên ngoài cuộc sống thì khác. Ngay nhà nước Thổ Nhĩ Kỹ cũng biết được lợi thế này khi kiều bào của họ ở Bun lao động chân tay là chủ yếu làm ra của cải vật chất cụ thể nhất. Chính vì vậy, khoảng giữa năm 1989 một cuộc họp gì đó giữa chính phủ 2 nước đã có sự thách đố lẫn nhau. Nếu Bun cho kiều dân Thổ về nước thì Thổ sẽ nhận đồng bào của mình trở về cố quốc mặc dù họ từng sinh ra lớn lên nhiều thế hệ ở Bun. Phía Bun cũng thách lại, nếu Thổ nhận thì Bun sẵn sàng cho họ trở về, không giữ. Một kiểu phá hoại kinh tế, một bên muốn xua đuổi người không cùng dòng máu với mình về nước, khi đi họ phải bỏ lại bất động sản, vườn tược cùng vật dụng lao động khác, chỉ cho mang theo vật dụng gia đình cùng số tiền mặt họ có. Một bên thì quá biết lợi thế của mình, người Thổ có rất nhiều tiền tiết kiệm gửi trong ngân hàng, trong 1 thời điểm nào đó, 1 triệu người ào ạt về nước sẽ dẫn đến khủng khoảng kinh tế cho Bun kể cả khi bỏ lại những tài sản không mang theo được. Chiến dịch Thổ từ đây bắt đầu.

 Bun cho in cấp tốc tiền 6 số và tung ra các ngân hàng chi trả cho số tiền tiết kiệm của người Bun gốc Thổ, họ ào ạt rút tiền, có gia đình có tới 500.000 leva, con số khinh khủng khiếp đấy, người thổ tràn đi khắp nơi vơ vét mua bán hàng hóa tại các cửa hàng, họ mua bất kể cái gì có thể mua được, hết hàng cần mua họ vào khu VN nhờ người VN mua giùm hoặc bán cho họ những thứ cần thiết với giá cắt cổ, 1 cái va ly dùng rồi có giá tới 250 leva, trong khi đó bình thường giá 38 leva có bán tại cửa hàng, rồi họ mua USD và DM Đức làm giá đồng tiền leva tụt thảm hại hàng ngày, một sự loạn kinh tế làm rối ren nước Bun, người Thổ ào ạt qua biên giới 2 nước, nhiều người không tiêu hết tiền leva nên gói cả lại mang về Thổ rồi sau này tuồn sang Bun tiêu sau. Số tiền 6 số mới nguyên kia được tung ra thị trường và cũng chỉ 3 tháng sau là không còn thấy nhiều loại tiền 6 số nữa, khoảng 6 tháng sau thì bói cũng khó ra 1 tờ tiền có 6 chữ số, ngân hàng đã kịp thu lại loại tiền giấy này. Điều đó chứng tỏ kinh tế Bun khi đó mạnh, đủ để cân đối sau 1 cuộc loạn trào ấy. Bù lại họ "đuổi" được cái giống người sống trên đất của họ mà họ chả thích, thêm bất động sản, vườn tược, vật nuôi, dụng cụ lao động ... vv người Thổ buộc phải vứt lại. Ngược lại, người Bun chưa tính hết là nhân công lao động, làm nông nghiệp thiếu hụt do người Thổ bỏ về nước, chính điều đó làm cho lương thực và thực phẩm dự trữ của Bun cạn dần và thật sự lung lay khi cơn bão "Tự do dân chủ" từ các nước Tây Âu tràn tới năm 1990. Trong vụ này người VN chúng ta được lợi, những tay thợ buôn USD ngoại tệ có cơ bốc lên nhờ người Thổ bị đẩy tới chỗ buộc phải tiêu tiền đến vô tội vạ, thêm số hàng hóa thuộc loại chó tha đi mèo tha lại cũng bán được giá ngất ngư, cái gì cũng có thể quy ra tiền với giá trên trời. Tuy nhiên người VN không phải ai cũng trúng mánh, như BY đây chẳng kiếm được xu nào từ tay người Thổ lúc đó khi họ về nước, nhưng đó cũng là "bàn đạp" để người Việt ta xốc tới sau này.

 Sau chiến dịch Thổ ấy 6 tháng kinh tế Bun lại trở về bình thường, có khi còn thấy đời sống thoải mái hơn và hàng hóa lại tràn ngập khắp các cửa hàng lớn nhỏ trên khắp đất nước, giá cả luôn bình ổn không có sự lệch giá dù bất kể ở đâu, ví dụ bao thuốc lá loại BT chẳng hạn, 90 xu thì ở trung tâm thủ đô hay dưới biển hoặc trên vùng núi cao cũng chỉ giá 90 xu không hơn.

 Sang đầu năm 1990, tình hình Rumany bắt đầu có biến động, quân khởi nghĩa đã chiếm giữ một số vị trí trên lãnh thổ, Rumany loạn trước và Bun lại ủng hộ lực lượn khởi nghĩa, họ cung cấp lương thực, thực phẩm, thuốc men cho quân khởi nghĩa hy vọng sau này chế độ độc tài Rumany xụp đổ thì 2 nước vẫn giữ mối quan hệ hữu hảo, từ đó cũng làm cho nền kinh tế Bun nhanh cạn kiệt hơn. Nam Tư cũng vậy nốt, cuối năm 1990 thì người Nam Tư hàng ngày qua Bun đi chợ mua thực phẩm với giá "bao cấp", bán ra thị trường chợ đen ngoại tệ mạnh cũng góp phần đẩy nước Bun đến bờ vực của kinh tế suy xụp. Lúc đó 1 USD đổi bên ngoài thị trường chợ đen là 12 leva, thịt lợn, cừu có 5,4 leva/kg, thịt bò 7 leva/kg, bánh mỳ nặng 1kg có 40 xu/cái. Trong khi đó tại Nam Tư 1kg thịt lợn giá 15 USD, 1kg thịt bò giá 25 USD, tự nhiên nước Bun cõng thêm vài triệu dân Nam Tư nữa hàng ngày sử dụng lương thực, thực phẩm của họ với giá bèo. Anh LX lúc đó bắt đầu lủng củng rồi, chưa bộc lộ rõ ra thôi, thân họ cũng chưa xong nên chẳng hơi sức đâu đoái hoài đến đám đàn em "khó bảo" chỉ trực xông vào đánh nhau này.

 Cuối 1990, khủng hoảng chính trị lớn xảy ra, Đảng CS bị át phân, biểu tình khắp nơi, công việc bỏ bê mọi người chỉ lo đi họp với mít tinh, biểu tình, nhà máy công xưởng ngừng chệ, điện mất thường xuyên, nước nóng cũng mất luôn, lò sưởi không có, lương thực cạn kiệt, khan hiếm dần, thực phẩm không có mà cung ứng. Cơ chế chuyển đổi, LX không với tới, Mỹ và Tây Âu đẩy ra, nạn trộm cắp, ăn cướp hoàn hành khắp nơi, một xã hội cá lớn nuốt cá bé bắt đầu nếu như không có những chính sách cụ thể. Khi đó xin thành lập Đảng (Đảng gì cũng được) còn dễ hơn mua thịt bò, đỉnh điểm nước Bun có đến 70 Đảng phái chính trị hoạt động và chả Đảng nào có ý định vực dậy đất nước, cái họ muốn là cãi nhau, tranh giành ghế trong Quốc Hội, ngôi sao đỏ bằng đá quý trên nóc nhà QH bị dỡ xuống, nhà QH bị bọn quá khích thiêu hủy, thi hài lãnh tụ Dimiterov bị khiêng ra đồng hỏa táng, lăng bị bọn đầu trọc đứng xả uế bẩn thỉu, tượng Lenin ở trung tâm thủ đô bị phá hủy... vv và ...vv

 Nháo nhào loạn tùng bậy cả, xây dựng thì lâu chứ phá thì chả mấy tý. ;D

@ bác BY: tiếc quá, phải chi em "chạy" nhanh được như bay đến luôn thời kỳ CM Nhung ( sametová revoluce ) năm 1989 ở Tiệp Khắc cũ thì hay quá  ::), và như vậy những hiểu biết sâu và phân tích ngọn ngành về XH Bun của bác sẽ song kiếm hợp bích thì thật tuyệt, tiếc quá, tiếc quá, ...  :( ;D 

Thôi mặc khách muốn "quậy" gì thì quậy, em chỉ có bia chai góc nhà, "mần xong" nhớ gom gọn vỏ chai, chớ vứt tùm lum, "lạc" mất, "nguồn sống" lúc giáp hạn của tụi em đó  ;D.

... Em xin tiếp mục: Săn hàng giảm giá!  ;D
Em không biết các bác đông Âu khác ra sao, nhưng em xin cam đoan: không chỉ SV săn hàng giảm giá, mà cả cộng đồng Xù đều rất tích cực "đi săn"  ;D. Những ngày thu se se lạnh rồi cũng chầm chậm trôi qua, anh em trong đoàn cũ hồ hởi đón chào mùa đông đầu tiên chuẩn bị tới. Để chuẩn bị cho mùa đông, SV tụi em được phát thêm 500 kcs để mua đồ ấm cho mùa đông như áo ấm, giày đông, 2 món tối thiểu phải có. Theo thỏa thuận, trong  thời gian học tại Tiệp, tụi em ngoài học bổng hàng tháng sẽ nhận 1000 Kcs cho việc mua xắm đồ đông, số tiền này sẽ được chia thành 2 kỳ để phát: năm học tiếng và bước vào năm thứ 3.

Cầm 500 kcs trong tay, một tờ giấy bạc màu xám mệnh giá lớn thứ 2 sau tờ 1000 Kcs màu tím, anh em bắt đầu hoạch định sẽ mua gì cho mùa đông đến gần. Thật tình khi cầm tiền trong tay và đi rảo qua một loạt các cửa hàng to thì có Prior, nhỏ thì các cửa hàng oděvy, oblečení, các cửa hàng giày obuvy ... để dọ trước. Trời, sao số tiền cầm trong tay sao nhỏ thó vậy? Để có thể mua được 1 chiếc áo đông bình thường, một đôi giày đông ấm áp trông tàm tạm ... anh em sẽ tống khoảng gấp rưỡi số tiền mà anh em được nhận. Đang buồn rầu thì xù SV cũ ra tay cứu rỗi, số là cứ mỗi mùa đón SV về trung tâm, các anh chị SV khóa trước thường hay "ghé về thăm" em út, và qua họ anh em chúng tôi cũng nhận khá nhiều tư vấn thú vị, ngay cả trong việc sắm đồ mùa đông.

Một năm trải qua ở Teplice quả là vốn liếng đáng nể, anh em cùng nhau lùng xục hết các cửa hàng lớn nhỏ với mục đích duy nhất là tìm hàng giảm giá. 1 đôi giày đông giá thường trên 300 Kcs, nhưng nếu bán không chạy, hoặc vì lý do nào đó họ sẵn sàng hạ giá xuống hơn trăm korun, áo đông cũng vậy, cứ lỗi mode là hạ giá vô tư. Nhưng việc săn hàng hạ giá phải kiên nhẫn, vì thông thường hàng hạ giá sẽ không thể đáp ứng hết yêu cầu của mình, nhưng nếu chịu khó tìm kiếm và kiên nhẫn vẫn có thể "săn" được những món hàng vừa ý, vừa túi tiền. Tôi thân với 1 ông anh tên Nhàn, anh ấy học trường Y Praha, cũng trở về Teplice để thăm anh em chúng tôi và tôi nhanh chóng thân với anh ấy vì anh ấy giống tôi kỳ lạ: cũng dân bộ đội (nhưng bộ đội K, cũng về thi đại học, học 1 năm như tôi rồi mới được chọn ... và đi học Tiệp  ;D) và nhờ anh ấy chúng tôi cùng nhau lang thang khắp Teplice để đi săn đồ đông giảm giá, thậm chí chúng tôi còn lên cả TP Ustí nad Labem đề lùng. Cuối cùng chúng tôi cũng chọn được 2 món hàng vừa ý kèm thêm 1 cái áo len (lời!) ...       

... Liên quan đến mua sắm, có bác nào có thú vui "sưu tầm" tiền Tiệp Khắc thời em ở bển, em tặng  ;D









Đồng 50 haler ( 100 haler = 1 Kcs )


Đồng 20 haler


Đồng 5 Kcs

Thắc mắc! Thắc mắc quá! ;D
Hôm rồi, Bác Tổ chức - Động viên nói rằng, VC mình được phát những 2400 Hu xắc lận. Sao bây giờ bác thanh63 chỉ có 5oo, vậy là sao? Chả lẽ họ lại có sự phân biệt, bởi mùa đông đến nơi, ai chả lạnh như nhau ( hoặc giả, họ cũng phát 2400 rùi mà bác mang đi...học ngoại ngữ hết. ;D)

BY@: Vẫn biết giàu-nghèo (vẫn tạm gọi) ở đâu chả có. Nhưng rõ ràng sự "rung lắc" xã hội Bun thời 9x khiến sự phân hóa càng thêm dữ dội. 1 số VC mình kém may mắn mà tôi có dịp tiếp xúc, họ nằm trong số này chăng?
Bác có khả năng khái quát và phân tích sự kiện rất đáng nể. Tiếc là hồi xưa bác không xách cặp mà lại xách súng ;D Ít nhất bi giờ có chân trong tuyên giáo thành ủy. Có khi hơn... ;D

Dạ đám SV tụi em nhận những 1000 hu xắc nhưng chia làm 2 đợt, mỗi đợt 500  ;D. Ngày đó tụi SV tụi em hưởng học bổng từ ngân sách Tiệp, mặt khác là lũ "nuôi báo cô" nên cho nhiêu biết nhiêu bác à, còn anh em LĐ, họ có nhà máy lo, không chăm sóc tốt sưc khỏe cho CN họ ốm, hay mất sức LĐ thiệt đơn thiệt kép, mà 2400 có nhiều nhặn gì, = 1 tháng lương loại cao của CN Xù mình bên Tiệp ngày đó, chăm lo tốt cho họ họ đẻ trứng vàng, lời khối. Túm lại chế độ tụi em "cao" hơn anh em LĐ bác ạ  ;D, được nhận những 2 lần còn gì  :o

hì, các "cụ" hành quân bên trời Tây mất mấy trang...., xa quá; về đất Bắc đi thôi,  ;D. Ăn đồ Tây làm gì cho xóc bụng, nhớ lại một thời đất Bắc ăn gì nào!  ;D

Thời điểm 1979, ở đất Bắc, để phục vụ cho các tuyến biên giới, ta bố trí như sau:
- Trạm quân nhu 1 đứng chân ở Hải Phòng, phục vụ cho các đơn vị chiến đấu và hoạt động trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
- Trạm quân nhu 2 đóng tại Vôi, tỉnh Hà Bắc, phục vụ các đơn vị trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn và tỉnh Hà Bắc.
- Trạm quân nhu 3 ở Đồng Hỷ, Thái Nguyên, phục vụ các đơn vị trên địa bàn bàn tỉnh Cao Bằng.
- Trạm Quân nhu 4 ở thị xã Phú Thọ, phục vụ các đơn vị trên địa bàn tỉnh Hoàng Liên Sơn và Hà Tuyên.
- Trạm quân nhu 5 ở thị xã Vinh, phục vụ các đơn vị trên địa bàn Lai Châu và Bắc Lào.

Con số thống kê: (con số chỉ là con số thôi nhá,  :D)
- Đầu 1980, định lượng phân phối 500g xà phòng giặt và một ống thuốc kem đánh răng. Định lượng bình quân mỗi ngày/người
được bảo đảm 740g lương thực, 43 - 45g thịt, cá, dầu, mỡ, đậu, vừng, lạc và 300g rau xanh.

Nào, giờ thì tiểu táo, trung táo và đại táo:
- Đối với các lực lượng vũ trang, Nhà nước bảo đảm cung cấp theo chế độ và tiêu chuẩn hiện hành. Định lượng cung cấp một số mặt hàng thiết yếu cho bộ đội theo tiền lương và cấp bậc quân hàm. Những người hưởng lương mức dưới 60đ /tháng được cấp bìa E, mỗi tháng được mua 0,400kg thịt, mỡ; 0,5kg cá, 0,5 lít nước chấm; 0,35kg đường, 20g bột ngọt/quý.

- Từ cấp chuẩn úy đến trung úy hoặc mức lương 60đ đến dưới 90đ/tháng được cấp bìa Đ, mỗi tháng được mua 0,6kg thịt, mỡ, ; 0,5kg cá, 0,5 lít nước chấm; 0,5kg đường, 20g bột ngọt/quý.

- Từ cấp thượng úy đến cấp đại úy hoặc mức lương 90đ đến dưới 115đ/tháng được cấp bìa D, mỗi tháng được mua 0,8kg
thịt, mỡ; 1kg cá, 0, 5 lít nước chấm; 0,7kg đường, 20g bột ngọt/quý.

-  Từ cấp thiếu tá đến cấp trung tá hoặc mức lương 115đ đến dưới 140đ/tháng được cấp bìa C, mỗi tháng được mua 1,5kg thịt, mỡ; 1,5kg cá, 1 lít nước chấm, 1kg đường, 20g bột ngọt/quý.

- Từ cấp thượng tá đến cấp đại tá hoặc mức lương 140đ đến dưới 1 70đ/tháng được cấp bìa C 1 , mỗi tháng được mua 2kg thịt mỡ; 1,5kg cá, 1 lít nước chấm; 1,5kg đường, 30g bột ngọt/quý.

- Từ cấp thiếu tướng trở lên hoặc mức lương trên 170đ/tháng được cấp bìa B, mỗi tháng được mua 3kg thịt, mỡ; 3kg cá; 1,5 lít nước chấm, 2kg đường, 50g bột ngọt/quý.

- Cấp bộ trưởng, thứ trưởng được cấp bìa A, mỗi tháng được mua 4,2kg thịt, mỡ; 4 kg cá, 2 lít nước chấm, 2kg đường, 50g bột ngọt/quý.

Chưa xa lắm nhỉ, cách đây mới có hơn 30 năm một tý,  ;D

... Tiếng chuyện shopping  ;D, cũng chả dấu các bác, ngày đó em chỉ dám mua hàng giảm giá thôi, tất tật những nào giảm mà cần thiết đều mua tất, từ chuyện đôi giày đông, cái ao đông ( cặp đôi giày, áo mà tôi mặc chục hình với cậu em ở gần trường và cả cái áo kẻ Tiệp mà LQY khen là kẻng cũng giả giá nốt  ;D) nhưng khổ nỗi có điều khó ngại ngùng mà ngày ấy tôi rất oải mỗi khi đi "săn"  :o. Thật tình, không phải chỉ riêng người Việt mình săn hàng giảm giá đâu, mà dân Tiệp cũng tham gia dù không hăng hái lắm, họ tham gia với thái độ khác dân mình, với Tiệp Khắc thời đó vẫn còn thiếu thốn hàng hóa, hàng đưa ra bán thì ít nhưng chẳng bao giờ thấy tình trạng chen lấn xô đẩy để mua ... như thi bao cấp ở VN. Ngay cả khi bán hạ giá, dân Tiệp vẫn đủng đỉnh kiểu bất cần, có thì lượn qua cũng ngó cho vui, gặp món nào "đẹp" và rẻ thì mua, không thì cho "mày" nằm hoài trên giá.

Nhóm dân nhiệt tình hơn còn lại là dân Xù mình với Di gan. Dân Di gan thì không kể vì không có tiền, còn dân Xù mình thì ... mỗi lần có hàng hạ giá đúng gu là khuân cho bằng sạch. Có cửa hàng mừng, nhưng có cửa hàng khinh dân mình ra mặt, thậm chí có đám còn móc ngoặc với dân Xù thợ săn chính hiệu để ăn chia. Ngày ấy Xù mình hay đi tìm khăn mùi xoa Tiệp để mua và gửi về VN, nghe đâu cũng là 1 vốn 4, 5 lời  ;D, Nếu mua khăn chính giá hơm chục Ku 1 cái thì lời không đáng, nhưng nếu săn khăn hạ giá chỉ còn 4, 5 Ku là ngon. Đám SV cũng thỉnh thoảng đi săn, nhưng không "chuyên nghiệp" nên không săn được hàng độc  ;D, hàng cũng giảm giá nhưng không giảm bằng các thợ săn chính hiệu. Nhiều khi cần anh em mình phải mua lại của họ với giá nhỉnh hơn chút đỉnh so với cửa hàng. Ngoài ra ngày ấy cũng tồn tại "dịch vụ" săn thông tin để báo cho các bác thợ săn và anh em cũng có hoa hồng chút đỉnh. Nhưng thật lòng ngày ấy khi bước vào cửa hàng mà thấy Xù mình là mình quay về liền  ;D vì cứ thấy sao sao ấy, chứ biết ngày nay ở Mỹ người ta chỉ chờ đến ngày thứ 6 đen để khuân đồ hạ giá thì em ... xung phong trước  ;D      

... tất nhiên không phải tất cả SV VN đền như nhà em ( xấu hổ quá )  ;), cũng có những anh em rủng rỉnh, và giống như bao nhiêu bác túi nặng khác ắt phải có những nơi đặc biệt để phục vụ các "thượng đế" đó, và dạng cửa hàng đó tồn tại ở Tiệp Khắc thời đó dưới cái tên TUZEK. Tuzek là dạng cửa hàng bán hàng nhập khẩu chủ yếu từ các nước tư bản và thu tiền Bon ( một dạng tiền tệ do chính phủ Tiệp ấn hành và quy định chỉ sử dụng trong các cửa hàng TUZEK đó ). Dạng cửa hàng này tuy tồn tại nhưng không quá phổ biến ở Tiệp Khắc thời đó, nếu bạn thăm Tiệp Khắc thời đó sẽ rất khó để tìm được 1 cửa hàng TUZEK tại thành phố nào đó, đơn giản vì có thành phố có, thành phố không, ví dụ như thành phố Ustí nad Labem, thủ phủ vùng Ustí không có cửa hàng Tuzek, nhưng ở Teplice, thành phố nhỏ hơn Ustí rất nhiều thì lại có. Hoặc dù sống ở Praha 4 năm trời, nhưng tôi cũng chưa biết Tuzek nằm ở đâu ( có lẽ do em không dám có nhu cầu chăng ? nên em không biết ? ;D).

Việc để có được đồng Bon dùng cho mua hàng hóa trong Tuzek cũng là một chuyện lắm hệ lụy. Vì Bon không lưu thông tự do trên thị trường tiền tệ của Tiệp Khắc khi đó, nó được chuyển đổi theo kiểu các công dân Tiệp khi xuất ngoại có nhu cầu mua sắm, thay vì mua ở nước ngoài, mất ngoại tệ, về bị đánh thuế, thì được quyền quy đổi một số Bon nhất định ... đại để như vậy và đương nhiên không phải số Bon quy đổi bao giờ cũng được sử dụng hết nên mới có thị trường chợ đen mua bán đồng Bon, những người có nhu cầu vào Tuzek mua hàng thì phải mua Bon ở thị trường chợ đen, đồng nghĩa cũng tạo ra phân khúc béo bở cho một nhóm người trong đó có SV nguồi Việt, Xù LĐ muốn có Bon thường phải thông qua SV mình  ;D. Tiệp Khắc thời đó cũng có cả 1 bộ phim truyện nói về tệ nạn này...

Bên Bun chắc cũng có dạng cửa hàng này, em đọc loáng thoáng đâu đó trong các bài viết của bác BY, mà cũng phải thôi, bác BY phải tung hoành trong những cửa hàng "chiếu trên" như vậy mới xứng tầm, bác BY nhểy  ;D   

 "Lão" này chỉ thích ôn nghèo kể khổ thôi. ;D Lúc có điều kiện "sướng" hơn một tý thì cho người ta "sướng" chứ. ;D

 Lão thanhh63 này! Chuyện cửa hàng giảm giá với Bon và Tuzek của lão ở Tiệp Khắc "lằng nhằng" bỏ bu ra. ;D

 Tớ thì có biết vài cửa hàng giảm giá ở Sophia, nhưng nói thật là tớ chưa bước chân vào đó lần nào, đi trên xe có thấy tấm biển hiệu đề rõ ràng là cửa hàng giảm giá, thường vắng khách ghé mua và hàng hóa bày treo "lủng lẳng" cả. Thường thấy các công ty mua ở đó rồi phát cho công nhân thay bảo hộ lao động, còn tớ không mua bởi không có tiền lúc có nhu cầu dùng, dùng đồ mang sang hay đồ được phát không mất tiền cũng được rồi, khi có tiền thì nhu cầu lại đòi hỏi cao hơn, còn để gửi về VN làm quà thì chả cần, chưa biết chừng gửi về còn bị bố mẹ viết thư, gọi điện sang mắng cho chết. ;D

 Bên này khác chỗ các bạn, chả có Bon biếc gì cả, BY nghĩ từ Bon này bắt đầu từ chữ Cupon tức tem phiếu đây. Biết ngay mà, thời bao cấp là lại tem phiếu rồi, thảo nào lão quangcan cho ngay chức vụ quyền lợi liên quan đế cân lạng mỡ, sữa, đường rồi. Tình hình này cứ phải chơi cái kiểu khoảng 5 6h chiều hàng ngày cứ la cà nhà lão TL VMH kiếm tý "chất", kiểu gì lão ấy cũng buộc phải mời mình dùng bữa và có "cơ hội" ăn ké 2kg thịt mỡ nhà lão ấy. ;D

 Bên này các cửa hàng bán hàng hóa bằng ngoại tệ mạnh được gọi là Corecom, cửa hàng bán toàn đồ tư bản của nhưng nước sản xuất nổi tiếng Thế giới, cái gì cũng có hết từ thượng vàng xuống đến hạ cám. Cửa hàng này nhằm tận thu đồng ngoại tệ mạnh còn "vương vãi" trong dân, từ nhân viên Đại sứ quán các nước đến dân đi lao động nước ngoài mang về, với phương châm: Không cần biết anh là ai? Không cần biết tiền từ đâu? Không cần biết cho ngày sau chỉ cần biết anh cần chi ... Cứ thế mà theo nhu cầu để phục vụ. Thôi thì kính thưa các loại kính, từ kính thưa, kính gửi, kính biếu nếu muốn "đẹp mặt" thì buộc phải mua hàng từ Corecom này. Duy nhất một điều cửa hàng Corecom đòi hỏi đó phải là ngoại tệ mạnh thật 100%, tiền thật 100%, cấm đưa USD lại được chế tạo "nhái" ở Ytalia vào đó, bắt "sống" ngay đấy. Ở tại cửa hàng này luôn có bảng giá công khai báo giá cả chệnh lệch giữa ngoại tệ mạnh các nước ở thị trường thế giới, cập nhật thông tin kinh tế thế giới hàng giờ và lấy mẫu quy chuẩn từ đô la Mỹ và đồng Mác Tây Đức. Chú VC nào "khôn" có thể căn cứ vào bảng giá này kiếm được tiền của thiên hạ đấy, tớ vẫn chơi trò này, lâu lâu buôn trên đầu mấy thằng đàn em kiếm ít USD cho bà xã sắm đồ Corecom, có lần "trúng đậm" nhờ thông tin nhanh nhạy ở cái bảng giá này. "Cày cuốc" ở Tây phải có "đồng bọn" và phải biết giữ bí mật thông tin của mình, "xểnh" ra một câu thôi là bị "cướp cầu" ngay đấy, toàn "rận và ma" với nhau cả đấy, thương trường là chiến trường và ở đó cũng có cả máu nữa đấy. Nhiều chú thấp cổ, bé họng bị "cướp trên dàn mướp" cầu làm ăn mà chả làm gì nổi. ;D

 Đôi khi ngồi nghĩ lại thấy mà phì cười vì sự "ngây ngô" của người bản xứ, họ hiền lành thật thà đến mức ngờ nghệch và đó là kẽ hở cho nhiều VC mình kiếm tý "mều", tay họ cầm tờ ngoại tệ mạnh, họ mang bán cho dân buôn ngoại tệ, sau đó vác đồng leva vào mua hàng của VC mình mua ở Corecom ra, vậy là  họ mất 2 lần tiền bị ăn lãi, họ không biết hoặc không dám mua thẳng trong cửa hàng bán bằng ngoại tệ mạnh, bảo họ "ngu" thì không đúng nhưng con người XHCN là vậy đấy, hiền lành chân chất thiếu đi sự năng động bon chen.

 Ngoài cửa hàng Corecom và Bách hóa ra thì có hệ thống cửa hàng thuộc các hãng nổi tiếng khác của các nước đặt tại Bun, như kiểu giới thiệu hàng hóa và văn hóa ăn mặc cùng mode hàng năm, theo mùa của hãng đó, giá cả thường rất đắt nhưng lại là hàng đẹp đúng chất "tư bủn" bán bằng tiền bản xứ, thêm số cửa hàng bán loại hàng xuất khẩu của Bun sản xuất theo đơn đặt hàng của nước nào đó, sau khi xuất khẩu xong rồi số sản xuất dư họ tung ra thị trường bán cho dân dùng, mác của nước xuất khẩu đến và đó chính xác là hàng hiệu, đắt lòi mắt ra so với hàng nội địa hóa nhưng đẹp kinh hoàng luôn, giá thường gấp 2 3 lần bình thường, dân bản xứ thường xem, khen đẹp, tốt nhưng thường lè lưỡi và bỏ đi.

 Dân Bun và cả dân VC ta có thói quen là nhìn nhau ở phong cách, cái quần cái áo hay đôi giày chỉ là một chuyện, nó được mua ở đâu lại là chuyện lớn, vì vậy hay sưu tầm và tránh "đụng hàng", nếu có sự ưu ái thì chỉ dành cho "quân ta" với nhau, nhiều ông "ngố tàu" thấy ai đó mặc hàng đẹp thì hỏi thăm mua ở đâu? Toàn bị chỉ đến địa chỉ đểu và làm gì có để mua, đi tìm chỉ tổ mất công mình thôi. Ăn mặc và phong cách sinh hoạt để thể hiện đẳng cấp trong làm ăn tạo niềm tin ở đối tác, người có tiền mà không để ý đến ngoại hình trong phong cách cũng bị đánh giá và thường bị đẩy xuống "chiếu dưới" một cách thô bạo giữa cộng đồng.

 Phong cách ăn mặc của dân VC ở Bun trong mùa hè đây thanhh63. Tất nhiên là tớ không dùng hàng nội địa hóa rồi. ;D Hình chụp ở chính công trình tớ từng bỏ nhiều trí tuệ và công sức khai hóa "văn minh" cho xứ người đấy. ;D

 (http://i973.photobucket.com/albums/ae216/hieu1960/003-11.jpg)

Nhìn 2 bác đẹp đôi gớm, hèn gì bác bỏ luôn cả ăn ngô, uống nước cũng râu ngô ;D. ...

Thưa bác, em đang thưa chuyện năm 87, cái Tuzek nơi Tep nghe nói nó vậy, còn những năm ấy trên Praha, em thấy đám du lịch viết trên blog: Tuzek trên ấy thu hết các ngoại tệ mạnh khi bán hàng cho khách du lịch, nhưng chúng không đề cập đến dân Tiệp, em đoán việc kiểm soát ngoại tệ trong khối XHCN thì giống nhau cả thôi, tăng thu từ đám du khách còn là dân bản địa đố mua được 1 đô, bởi thế mới có đất sống cho Xù, anh em trong đoàn cũng có "dịch vụ" thu đổi ngoại tệ cho đám sinh viên tư bổn, sau đó "cung cấp" cho anh em LĐ  ;), hồi đấy đổi ngoại tệ phải hỏi dân SV là vì vậy  :o 

 Ngô, khoai, sắn gì? Lão có thích không? Tôi "quăng" cho lão biết thế nào là râu ngô một trận đến vỡ tung topic nhà lão bây giờ. ;D

 Gì chứ ngô khoai sắn bên này hơi bị nhều, muốn lúc nào được lúc bấy giờ và sẵn như bánh mỳ với salam xúc xích vậy. Mấy lão "giừ" trong BQL lao động bên Tiệp qua bên này công tác (công tác quái gì, toàn buôn lậu), cứ đòi một bữa ngô khoai sắn "linh đình", bọn tớ điều động cả ngô khoai sắn bản xứ đến ngô khoai sắn của Ba Lan xuất khẩu sang cho mà "nhậu". Lúc tiễn mấy lão ra ga trung tâm thành phố về Tiệp mấy lão ấy cám ơn rối rít hẹn ngày gặp lại đấy.

 Thôi, chuyện ngô khoai sắn không nói ở đây. Nếu lão thích thì mời lão vào Box CCB nhé. ;D

  Ơ ! thế là thế nào ạ ! Đang hay mà bác BY ơi ! sao bác nói dừng lại làm em như cảm thấy..mất phanh thế !  ;D

   

Ơ, ơ ... em khen bác gái ... cơm ngon canh ngọt như vầy, làm sao bác nỡ còn phải thích ... ngô khoai mờ  ???, ơ thế vẫn thích à  ??? ... Vâng vâng, em với bác LQY kê gạch bên box CCB để ngoáy tai, thông họng thưởng thức ngô khoai cùng ... bác  ;D.

Mà bác thấy đấy các bác bên em biết các bác hào phóng, phóng không phải 1 hào mà cả ruộng ngô F1 ... nên các bác ấy sướng rơn hẹn ngày tương phùng là phải rồi. Bên em thời ấy cũng râm ran chuyện các bác ấy lắm, thôi cũng đủ chuyện, cứ mỗi lần vào các byt LĐ mà nhậu với các ông ấy thì chuyện trên trời dưới đất của các bác ấy nổ cứ như bắp rang. Ngày ấy bên em các bác quản lý LĐ là ngon phải biết, có cả ngàn lý do để anh em LĐ "quà cáp" các bác ấy. Ngày trước, cứ rục rịch hết HĐ là LĐ lo chạy xướt mồ hôi, lớp tây, tây xong đến ta ... cửa hẹp nhưng lách qua ào ào. Vốn dĩ em ngày weekend hay la cà být các bác dân Nam, anh em này chỉ nhậu, nhậu và nhậu, ngày cuối tuần trong phòng các bác ấy bia rượu víno chất két két, xả láng 2 ngày, xong lao vào cày tiếp, cày để nhậu, có ông về cái va li rách còn không có, ấy vậu mà có ông làm tốt, hết HĐ nhà máy yêu cầu ký thêm, nhưng các bác ấy không có tiền bôi trơn thế là ... lên đường ... hồi cố hương  ;D

   Có một bác đi Bun về ( Lính Hải quân, bác này học cơ khí ) kể với em là một số bác cũng mải chơi lắm . Cứ đến chiều thứ sáu lại tụ tập ngồi đan quạt cho đến sáng thứ hai, nhiều khi mải quá toàn thuê anh em người Cu ba, Thổ nhĩ kỳ ...làm hộ cho .

  Qua câu chuyện của các bác mới thấy sự phong phú của cộng đồng người Việt lao động, học tập ở nước ngoài thời XHCN. Kể ra em thấy cũng chẳng kém gì người Hoa cả. Vừa học vừa làm, vừa thâm canh như bác BY như thế quá...ác chiến !  ;D

 Nghe chừng BQL lao động ở bên Tiệp cũng to và nhiều quyền lực quá thanhh63 nhỉ? Quyền sinh quyền sát trong tay muốn "giết" con "rệp" nào là buộc nó phải chết lòi mắt ra. ;D Rất tiếc là thanhh63 cho biết tin này hơi bị muộn, nếu biết sớm thì BY tớ "quay" cho các lão ấy chóng mặt một bữa để "phục thù" cho anh em ở Tiệp chơi. ;D

 Đây, con trai của một cán bộ cấp "cỡ" thuộc Cục hợp tác lao động Quốc tế đây. Bố và em gái hắn một thời làm gì đó khá "nhớn" bên Tiệp và hắn đi Tiệp như đi chợ đây. Hiện hắn sống ở Đức, xưa không phải là loại ẩu mà phải gọi hắn là loại "đại ẩu" và trên cả mức "bố láo" nữa đằng khác. "Chiến hìu" cứng của BY ngày đó, không phải "chiến hìu" thì có mà chém cho nát người, tay này cũng có số đào hoa lắm, song toàn mấy em sắp làm "bà ngoại" mê hắn không thôi à. Tay chụp hình chính giữa. ;D

(http://i973.photobucket.com/albums/ae216/hieu1960/054.jpg)

 Theo tớ được biết thì bên này đội trưởng hay trưởng vùng hoặc BQT hợp tác lao động chẳng số má gì dáo, vui thì chơi, không vui thì "mặc xác" ông vì quản lý người và cấp thị thực, ra hạn hộ chiếu do nước sở tại cấp, Vụ Ngoại kiều của bản xứ quản lý, phía ta chỉ có quyền ghi xác nhận lý lịch công nhân trong thời gian làm việc tại đó và giữ hộ chiếu do phía VN cấp khi đi sang, ngoài ra họ còn có trách nhiệm theo dõi ngày giờ công lao động của công nhân để truy thu 10% tiền đóng góp xây dựng Tổ quốc căn cứ trên lương hàng tháng, mỗi khi xin về nước nghỉ phép hoặc về nước đều bị họ truy thu khoản tiền này, thị thực nhập cảnh về VN lại do Đại sứ quán cấp nên BQL lao động chẳng mấy quyền lực, "lôi thôi, cò quay" vớ vẩn vẫn có quyền "đấm" vỡ mồm không cần phải nghĩ.

 Pháp luật của ta hay của nước bản xứ lúc đó là điều buộc phải chấp hành, lôi thôi là tù luôn nhưng kiểu gì cũng có kẽ hở của pháp luật và lách luật là nghề của dân VN ta, muốn lách luật tốt thì phải biết luật. Vì vậy nhiều VC ta cứ nhơn nhơn cái mặt rất đáng ghét mà chả ai làm gì được, cũng chính vì thế mới có hiện tượng sáng ra 1 Block mấy trăm "tên" VC mà chỉ có vài thằng đi làm, số còn lại "nằm thở" chờ mánh mung mùng mền và "chân lý" đi làm thì lấy gì mà ăn là vì vậy. Tất nhiên lâu lâu cũng có vụ càn quét "bộ đội" do cảnh sát bản địa thực thi, song thường chỉ có "bộ đội" còi mới hy sinh, còn "bộ đội" cứng chả thấy chết thằng nào. BY có thằng bạn xin được "hy sinh" để về nước cho nó nhẹ nợ mà cứ ra sân bay là bị đá đít đuổi ngược trở lại, hắn đi lúc mới cưới vợ được ít ngày, vợ hắn có thai mà không biết, hắn kẹt lại không thể về nổi, con trai hắn viết thư sang nói: Bố ơi, bố về đi cho con biết mặt bố, hắn cầm thư con trai mà không cầm nổi nước mắt, mong được "hy sinh" mà an ninh bản xứ không cho hắn được "chết". Cuối cùng những cái đầu thông thái nhất phải quây lại bày mưu tính kế giúp hắn "hy sinh" một cách trọn vẹn nhất. Con đường đi của hắn không đơn giản nếu không có sự quen biết và giúp đỡ của các chiến hữu, đi qua Rumany rồi nhờ Sứ quán bên đó cấp giấy thông hành mua vé bay từ Rumany về LX và từ LX về VN chót lọt vứt lại bản xứ một khoản nợ tòa án lên tới 35 ngàn leva, nếu hắn ở lại và cày cuốc trả nợ xong mới được về như phán quyết của tòa án thì có mà đến tết Conggo con hắn mới biết mặt bố. Nhiều trò và cũng nhiều mưu lắm. ;D

 LQY! Sang đó mà ngồi đan quạt thì phí hoài thời gian quá, tất nhiên giải trí có tý thưởng, không mang tính chất sát phạt thì OK, chứ xa đà vào thứ đó thì thời gian, đầu óc đâu mà cày cuốc, nhiều chú từng "nài nỉ" anh xóa tên và địa chỉ gia đình nó ghi trên kiện hàng sắp gửi về VN mà điền tên thân nhân gia đình nhà anh đấy, có chú còn bán xe Honda DD lấy tiền bên đó mà xe thì ở VN đấy, bên đó nhận tiền bên này mang xe trả tận tay chủ xe mới chỉ vì cái tính "tò mò" không biết bên trong cái bát và cái đĩa nó là cái gì đấy? Cũng nhiều chuyện cười ra nước mắt lắm em ạ, con đường ấy trải thảm nhung đỏ và cũng là con đường lắm chông gai nhất đấy. ;D

Nhìn tấm hình chẳng khó để truy ra: ai là Đại ca và các chú nào là tiểu đệ  ;D, phải công nhận thằng cha "phó nháy" nào chụp được khoảnh khắc nhớ đời này bác BY nhểy  ;D ... các chú vây quanh cười cợt xum xoe với ly "coca" trong tay, ... Đại ca "phớt Ăng lê" với cái miệng và ánh mắt hơi "bô nhếch" ... khẳng định vị thế với ly "Vodka" ... Đúng là hình ảnh biểu tượng đàn em đoàn kết một khối xoay quanh ...  ;D

Trở lại với đời bút sách của tụi em ... Thời gian vẫn hững hờ, thu vàng đầu tiên  trôi qua mặc cho các chú chưa hết ngỡ ngàng ... thì mùa đông đầu tiên chầm chậm len lỏi đến, nói nó chầm chậm rất đúng vì khoảnh khắc gọi là nhận biết thật sự của mùa đông là những bông tuyết trắng đầu mùa bắt đầu rơi, chúng chợt đến, và cũng chợt biến đi nhanh chóng khi thời tiết ngoài trời chưa đủ lạnh để giữ chúng ở lại với trần thế lâu hơn. Nói mùa đông chầm chậm len lỏi ... cũng bởi vì lẽ khí hậu mùa thu Đông Âu cũng đã bắt đầu se se lạnh, cái lạnh được "điều chỉnh" tăng từ từ, không quá đột ngột khiến cảm nhận về mùa đông thật nhẹ nhàng, và phớt qua như những bông tuyết đầu mùa tan nhanh bên ngoài cửa sổ.

Trong suốt 9 năm sống trên đất Tiệp, 9 mùa đông trôi qua, có lẽ chỉ có cảm giác của mùa đông đầu tiên là lưu lại trong tôi lâu nhất. Tôi nhớ một buổi sáng, như thường lệ, anh em tôi hay có thói quen lau cửa kính mỗi sáng để được nhìn ra ngoài vườn vì trong nhà thì ấm, bên ngoài thì lạnh, nên thường có 1 lớp sương mờ phủ cửa kính. Tấm kính được lau vệt đầu tiên, bên ngoài bệ cửa hiện ra 1 lớp tuyết trắng, tôi la lên: có tuyết rơi rồi!, 2 cậu em cùng phòng nhào lại cửa sổ, bên ngoài trắng toát một màu tuyết, tuyết đã rơi trong đêm, và sáng thì ngừng rơi. Anh em chúng tôi ào qua các phòng của SV mình, hét toáng và cùng nhau lao xuống nhà chạy chân trần ra sân đầy tuyết. Tôi phóng theo mấy đứa em đã lăn mình trên tuyết, chợt khựng lại, mất dấu chân của mấy thằng em in trên tuyết đã phá tan nét trinh nguyên của tấm thảm trắng toát  toàn tuyết, đang tiếc hùi hụi thì "bụp" rồi bụp bụp bụp, từng nắm tuyết trắng bay về phía tôi tới tấp, hà hà chúng nó đang "đóng như phim" đây và không cho chúng nó thoát, tôi cũng nhanh chóng hòa vào trận pháo tuyết như một lũ trẻ tinh nghịch thuở nào. Mà cũng phải thôi, thời điểm đó là khoảnh khắc đầu tiên chúng tôi được nhìn thấy tuyết, được sờ vào chúng, được nặn những cục tuyết tròn như nắm tay trong bàn tay mình ... để ném nhau, cái cảm giác tuy quen nhưng vẫn lạ ấy thật khó quên vô cùng.  ;)  

... Chút hồi tưởng về mùa đông nơi thành phố Teplice qua hình ảnh từ Panoramio:


Nhà ga Teplice


Zámecká zahrada


Zámecká zahrada, zamrzlý horní rybník ( hồ cá đóng băng trong khuôn viên vườn lâu đài )

...

Thật tiếc vì thuở ấy quá khó khăn và khoa học kỹ thuật quên chưa phát triển như bây giờ nên suốt 9 mùa đông trên đất Tiệp được mỗi tấm hình chụp ứng ý nhất, đúng đông nhất, có màu trắng của tuyết, ... nhưng thật buồn vì đây không phải ở Teplice mà hình được chụp trong mùa đông thứ 3 ( mùa đông 1989 ) tôi ở Tiệp. Hình chụp tại khuôn viên quần thể khách sạn - trung tâm hội nghị Forum, Praha, nơi sau này tôi nhận bằng tốt nghiệp ở quần thể này, xin lưu lại đây chút tuyết của những ngày tháng ấy  ;)

    Các bác lam tôi nhớ mùa đông quá.
 Tuyết rơi trời cảm thấy ấm hơn, mùi bơ, mùi thịt nướng bay xa mấy dãy phố, làm cho cái bụng lép sôi lên ầm ầm. Nhớ khi mải chơi chờ xe bus tưởng rơi mất tai mới thấy mấy anh Ivan siêu thật, say xỉn nằm luôn góc phố ngủ khì, kệ cho tuyết phủ kín cả người, nếu không bị cảnh sát rước đi thì tỉnh rượu dũ tuyết về với vợ.
  Kể ra cũng lạ thật, khi trời lạnh uống cả chai vodka được vài tiếng rượu đã đi đâu hết, chẳng bù cho ở VN uống chừng ấy thì vài hôm không dậy được. Thành phố Bác Thanh63 đã ở đẹp quá quá

Khà khà, lại "lôi" được một ông từ trời "ta" ngược qua trời "tây" rồi  ;D, thêm 1 bác Ivan nữa, bác Hồng mải chơi nhà "anh cả" năm nào vậy ? Bác BY uôi, có đại diện anh cả Đỏ ghé thăm nè  ;D... Xin kính bác lên mâm trên để em mang chai Becherovka ra tiếp bác cho ấm bụng nào  ;D

Đây xin kính bác: do dna ! (dzô!)  ;)

   Biết sơ sơ Ivan thôi, cuối năm 89, đầu 90, tôi được cử sang Ukrai thuộc LX cũ tiếp nhận công nghệ do bạn giúp. Năm đó tình hình LX phức tạp do vậy hợp đồng bị cắt nên tôi chỉ ở được 6 tháng là về(Ít hơn thời gian tôi đi Tây nam 2 tháng). Do đó còn sót một ít mùa đông và mùa xuân bên đó. Mùa đông U rét hơn TK thì phải.
   Rượu ngon, từ từ nhấm nháp, chẳng dám ực phát...hết ;D

Vâng thưa bác, độ rét cứ giảm dần từ Siberia của anh Cả Đỏ kéo dài qua phía tây, nên ở Ucraina đương nhiên lạnh hơn bên em rồi  ;D. Em nhớ suốt 9 năm ở Tiệp, năm lạnh nhất cũng chỉ xuống đến -15 độ, mà bác biết rồi đó, -5 độ đến -10 độ vẫn bát phố ngon lành, không như nhà mình 10 độ là cóng róng như hồi ở Bắc Thái những năm anh em mình đóng quân ở đó  ;D. Mà bác biết không, sống ở sứ người nếu không vì mục đích lao động, hay học tập thì tốt nhất ở nửa năm như bác là vừa đủ độ chán  ;D, chứ lâu quá suốt ngày mơ thấy về vớ bu, với u  ;D Còn cái Becherovka em mời bác vẫn còn khối, nguyên cả chai từ những năm 2000 khi bạn em bên đó về "biếu", đặc sản của vùng Karlový Vary - kinh đô điện ảnh lẫn nghỉ dưỡng của Tiệp đó bác - nhưng uống thì ... chỉ có tụi Tiệp khoái thôi, em chịu vì rượu này dạng như rượu thuốc của Tiệp, uống toàn mùi hồi, khi nào có dịp kinh lý phương Nam em mời bác nhắm thử  ;).

Thêm 1 tấm hình nữa chụp trên quảng trường chính của thu đô Praha cũng trong cái mùa đông cách mạng Nhung ( nhưng sau mấy tháng, lúc đó Tiệp đã "chia tay" phe XHCN ) - Quảng trường Vaslav  ;)

 Biết ngay mà, lão này chẳng biết quái gì về chuyện rượu nhé. ;D

 Lão nhìn cái hình chúng tôi cụng ly với nhau, thấy ly có chất lỏng màu nâu thì lão ấy phán là nước Coca cola, còn cái ly có chất lỏng màu trắng thì lão ấy chỉ nói được là rượu còn không biết là rượu gì? Giờ đây rượu hồi thì lão ấy lại phán là rượu thuốc của Tiệp.

 Lạy bố! "Dân chơi" chúng tôi không ai người ta đi cụng ly với Coca cola đâu nhé, cái món đó dùng cho bộ phận "mặc váy" bố ạ và tất nhiên là dòng 8 vía thì chúng tôi "né xa" bố nhé. Ly có chất lỏng màu nâu là chúng nó uống rượu Conhac 5 sao đấy bố ạ, còn ly chất lỏng màu trắng ấy là rượu hổi đấy, loại rượu này mới uống lần đầu rất gắt và nóng, nhưng uống lâu và nhiều rồi thì thấy quen, uống vào nhanh ấm người và thường chỉ dùng trong mùa đông thôi nhé.

 Chả biết gì về điện mà cứ nghịch súp von tơ. ;D

 Chào ... chào bác có vài tháng tình thân thiết với anh Ivan. ;D

   Chết ! Bác Thanh nhầm lẫn làm mới đầu em đọc cứ tưởng thật ! " Dân chơi " nghe vậy thấy buồn lòng là phải! khác nào bác đọc lịch sử " Bắt Đờ Cát ở ải Chi lăng, chém Liễu thăng ở ....Điện biên Phủ " đâu bác !  ;D

   

Hừm, cả đêm qua tớ cứ ấm ức mãi về câu đo đỏ của LQY  :'(, Ông Đờ bị tóm ở ĐBP thì OK rồi vì hình hiếc còn lưu lại, rồi nhân chứng già như bác Giáp vẫn còn  ;D, còn lão Thăng bảo bị chém ở Ải Chi Lăng, tớ cũng ậm ừ vậy thôi vì mới nói có sách ( sách bảo vậy ) còn mách có "chứng" thì ... chả thấy ông ấy bị chém ở ải Chi Lăng đâu cả, cứ có chứng là chính xác nhất, bởi vậy mời bác hong c9 chai Becherovka, tớ đâu dám mang mỗi ly nước vàng vàng ra mời, phải có cả cháu chai nữa ạ  ;D, không thì các bác ấy bẩu cháu mời nước trà không độ mà nói vống lên Becherovka - rượu hương hồi nổi tiếng của Séc  ;D. thì có mà chítttttt ... với các bác ấy



 

Còn cụ BY "mắng" thích nghịch súp von tơ  ;D, thì đúng rồi, đưa mỗi mấy ly nước lờ nhờ, đen đen xam xám bẩu cô nhắc 1000 sao cũng còn được chứ 5 sao ăn thua gì, còn với ly trăng trắng bẩu đạo hồi chi chi đó ... nhưng với em khi nhìn hình cho rằng: chỉ là mấy ly nước trà phơi suốt mà đám châu Âu (trong đó có Bẩu ) nhập về với ly nước trắng thôi  ;D ( ghét! bẩu "ông" thích nghịch súp ... thì "ông" hạ cấp ... luôn cho khoái hic hic  ;D), em cũng rút kinh nguyệt: mang cả cháu chai ra rồi hẵng thuyết phục: có thể là đít tôn  ::) :o ;D    

... Hào hứng với những bông tuyết đầu mùa với đủ thứ trò mà ta hay thấy - có thể có cả thèm khát nữa - trên phim ảnh, mà phải công nhận cảm nhận về nó thật tuyệt. Thông thường khi tuyết rơi là thời tiết chưa lạnh, bởi vậy đám trẻ con xung quanh trường cũng túa ra nghịch tuyết đầu mùa, thôi thì đủ trò, tụi nhóc chơi gì, anh em chúng tôi cũng chơi nấy.Trong số SV ngoại quốc thì chỉ có mỗi SV Việt, châu Phi, Apganistan là hào hứng với tuyết, với mùa đông đầu tiên còn đám SV Triều Tiên nhìn chúng tôi mắt tròn xoe, chắc chúng "ngu" về địa lý nên không biết ở VN không hề có tuyết, và việc họ chỉ đứng trong nhà nhìn ra chúng tôi cũng hiểu: họ dư lạnh, dư tuyết đến ám ảnh, lấy gì mà có "cảm giác lạ" như anh em chúng tôi. Trong tuyết trắng phải công nhận mấy ông bạn châu Phi là nổi bật nhất  ;D. Những lúc tuyết rơi mà vào những công viên trong thành phố có trồng các cây họ tùng, bách thì tuyệt đẹp, khác với đa số các loài cây khác khi mùa đông đến cây cối trụi lá, trơ cành, tuyết rơi khoác thêm cho chúng những dải trắng ... tùng bách vẫn xanh tươi, và nhờ chúng ta mới cảm nhận sức sống của thiên nhiên vẫn trụ vững trong ngày đông, tuyết trắng.

Thêm cái hình minh họa  ;D


Rồi cái hào hứng đầu mùa cũng sớm trôi qua. Thảm tuyết trắng tinh chỉ tồn tại trong các khu vườn, còn trên đường, trong sân trường ... những khu vực dân cư hay đi lại, công nhân môi trường của TP bắt đầu làm nhiệm vụ của họ, tuyết dày thì có xe cạo sang hai bên đường, đường đi bộ, đường xe chạy được rắc muối và cát. Tuyết, cát. muối ... lẫn lộn nên cái hỗn hợp đó chuyển từ màu trắng tinh khôi ban sáng thành thứ bầy nhầy bẩn bẩn màu xám, tuyết gặp muối tan chảy, đường nhớp nhúa bẩn thỉu... Chưa hết, những chỗ tuyết rơi dày, người qua lại nhiều dện tuyết thành băng trên mặt đường, hoặc tuyết tan chảy gặp lạnh xuống đột ngột đóng lại thành một lớp băng mỏng ... vô cùng nguy hiểm, cứ mỗi khi đông về, số lượng người bị nặng thì gãy tay, gãy chân, nhẹ bị trật, sái tay chân ... tăng lên thấy rõ, anh em chúng tôi bị dện mông xuống đường hà rầm khi đi qua khu học xá là chuyện thường do đường dốc, lại trơn vì tuyết, băng. Chưa kể trên đường phố do dốc nhiều nên nhiều xe cứ rú rầm rầm mà nhích lên không nổi cứ quay tròn bánh như kiểu xa lầy ...          

   Chào bác Binhyen1960 giờ mới biết là Co. 5 sao, mới đầu em cứ tưởng các bác nhắm kvat. Em thấy giông giống, hồi mới mò sang đó thấy chúng nó ực, em liều ực theo, say siêu vẹo. Sau này bọn Ivan nhiệt tình mời, mà chúng nó hay thật, vợ lĩnh lương của nó cho nó 10 rup, mua chai vodka mất 9 còn độc 1 mua  tí xương cá ( gần giống món bohoc ở K, nhưng mùi không bằng) Thấy tôi đến gần cứ rối rít mời làm tí nhé chỉ 200gr thôi. Tôi lắc nó lại bảo 100gr cũng được. Cả chai có 500gr mà nó nhiệt tình mời thế không biết. Khả năng từ chối của tôi kém, nể quá nên thử, sau vài lần quen, thấy hay hay. Sau này thì khỏi phải nói, talon rượu của bọn trong đoàn tôi xin tất. Chúng nó còn dạy tôi uống bia hơi với muối tinh. Bây giờ chán chết, bác sĩ bẩu trong rượu có tí máu ;D
   Tôi không được thưởng thức tuyết đầu mùa rơi. Người ta nói đẹp lắm, nhưng tuyết tan thì bẩn thật, nhiều khi mắt lợn mắt quạ, nhẩy tránh vũng nước, không phải ngã, mông đau méo mặt ;D
 

Vánoce, Vánoce přicházejí (Veselé Vánoce)
( Tạm dịch: Noel, Noel đến rồi   )

Tiết tấu rộn ràng, chuông nhà thờ đổ. Vui phết nhờ. ;D
Nhớ hồi chưa đi lính, 1 lần làm xe đạp ôm chở cô bạn đến nhà thờ lớn đêm Noel. Không khí ngày lễ có nét riêng lắm. Ở phương Tây, chắc họ tổ chức ngày lễ này to hơn nhiều.
Ơ, tôi cứ tưởng bên ấy. Trong ngày lễ trọng này, họ có gà tây, gan ngỗng...vv.Sao lại thấy có mỗi chú Điếu ngư vọng ...Lẩu  ;D. Tưởng gì chứ, món này ở hồ cá Gia lâm, chúng tôi cũng Veselé Vánoce suốt ;D

Thưa bác, chú điếu ngư không vượt vũ môn vào nồi lẩu đâu ạ  ;D, Ngày Vánoce bên Tiệp vẫn có gà tây nướng, patê gan ngỗng theo ... phong tục châu Âu, nhưng nét riêng của họ là những chú Điếu ngư này sẽ được chế biến thành kaprový řízek riêng có của Tiệp mà em đã thưa với các bác trong mục ẩm thực đó ạ  ;D.

 Các cụ vẫn nói: Cà cuống chết đến đít rồi vẫn còn cay. Tay này càng nói càng thể hiện sự "yếu kém" về nhận định "gụ" qua hình. Không thèm chơi loại "đích tôn" con cháu sau này mà là hàng "cha" từ 24 năm về trước nhé.

 Đây, Conhac 5 sao đây, chai màu xanh ở giữa bàn nhé.

 (http://i973.photobucket.com/albums/ae216/hieu1960/003-12.jpg)

 Đây nữa nhé, nhưng cấm bình luận lung tung nhé, cô tôi đấy, hàng phu nhân của người VN ở xứ Bảo Gia Lợi đấy. ;D

 (http://i973.photobucket.com/albums/ae216/hieu1960/006-7.jpg)

 Và đây nữa, một loạt chai nhé. ;D

 (http://i973.photobucket.com/albums/ae216/hieu1960/005-13.jpg)

 Còn đây, uống mà không say mới là lạ, tất nhiên rồi khi say là phải "quậy". ;D

 (http://i973.photobucket.com/albums/ae216/hieu1960/048-4.jpg)

Hỏa lực mạnh dữ, các bác cựu HG chắc trụ cũng không nổi  ;D ... Ai Ve chai, Vỏ rượu tây ... bán hông ?  ;D
...
Giỡn chơi chút chút, chứ ai mà uống "coca" nơi xứ lạnh, nhất là trong những ngày đông tuyết trắng tứ bề bác BY nhểy  ;D, em cũng như bác, chơi tới bến ... giường, mà không có thì ... ghế, 1 không đủ, 2, 3 phải đủ ... xuồng chìm tại bến mới xứng danh "dân chơi xứ Bẩu" bác nhểy  ;D

Nghe đồn bác chuẩn bị "tránh đông", bà con đã nhốn nháo đặt "giờ" với bác rùi, tiếc quá ... định lôi thằng rịu hồi sứ Séc mừng bác "trú đông" ... chắc xếp hàng dài dằng dặc quá  ;)

... Hôm nay lôi được bài Vánoce, Vánoce přicházejí (Veselé Vánoce) ra nghe, tự nhiên lòng bồi hồi lạ  :(, ... Ngày ấy anh em chúng tôi cũng nôn nóng chờ đợi lễ Vánoce này nhiều lắm, đơn giản vì không chỉ trong ký ức của những mùa Noel ở VN, nơi vốn dĩ ngày Noel chỉ là sản phẩm du nhập mà nó cũng háo hức, huống hồ chi Noel ngay giữa lòng châu Âu tuyết trắng. Đối với Tiệp cũng như những nước Châu Âu khác, lễ Vánoce nối dài qua Tết DL là dịp lễ chính của năm, ngày lễ này cho dù có xuất xứ dành cho những người Công Giáo nhưng nó quảng đại đến mức tất cả mọi người, mọi nhà trên đất Tiệp đều háo hức mong chờ nó. Ngay từ đầu tháng 12, bài  Vánoce, Vánoce přicházejí đã phát rộn ràng trên tivi, đài ... cứ bật TV lên y như rằng anh em tôi sẽ được nghe ngay giai điệu này, thú thật gần 9 năm ở Tiệp, tôi chả thuộc bài hát nào của Tiệp, ngoại trừ giai điệu bài này, có lẽ cũng vì đâu đâu tôi cũng được nghe nó.

Và cũng như mọi người dân Tiệp, mùa Vánoce là mùa tu sửa, trang hoàng nhà cửa, trường tôi cũng vậy, từ các cánh cửa kính, cửa chính đến các khu sinh hoạt tập chung đều được trang hoàng đèn màu, trái châu, dây kim tuyến đủ loại ... bên ngoài thành phố đi đâu ta cũng chứng kiến cảnh chuẩn bị để đón Vánoce và năm mới. Giữa quảng trường Svobody một cây thông to cao được kết đèn màu rực rỡ được dựng lên, khu vực quảng trường này là nơi trang hoàng đẹp nhất, từ tòa thị chính, cửa hàng Prior, các cửa hàng, nhà hàng quanh quảng trường tất cả đều được kết hoa tuyết, giăng đèn màu ... Đối với dân Tiệp, dịp này là dịp mua sắm chính trong năm, cha mẹ mua quà cho con cái, cho người thân, không khí tất bật, rộn rã của mọi người khiến anh em chúng tôi cũng nôn nao, dù mình chẳng có ai nơi đất khách quê người để mua quà mà tặng, ngoại trừ các cặp đã nên đôi trong đoàn chúng tôi  ;D. Nói vậy chứ những dịp lễ tết, anh em chúng tôi là dạo dạo các cửa hàng lựa những tấm thiệp chúc Vánoce và năm mới để gửi về chúc gia đình, người thân ở VN, âu cũng là thú vui "mua xắm"... Sưu tầm vài tấm hình không khí Vánoce tại TP Teplice  ;).

Cây thông Vánoce tại quảng trường Svobody, Teplice  


Nhà thờ svaté Alžběty v Teplicích (đầu đường Capka) sáng lung linh trong đêm Vánoce


Dựng cây thông trước tòa Thị chính TP trên quảng trường Svobody


...
      

 Làm một bài ve chai xứ Tây cho đỡ buồn nghe thanhh63, nhân tiện để anh em hiểu thêm về 36 nghề phụ của dân VN ta khi sống xa xứ. ;D

 Người Châu Âu dùng đồ đóng chai có lẽ nhiều hơn cả, từ bia rượu đến sữa tươi nước hoa quả hoặc nước có ga cho đến các chai lọ muối hoa quả và cả đồ ăn sẵn cho trẻ em sơ sinh. Gi gỉ gì gi, cái gì cũng có đóng chai tuốt. Tuy nhiên, có loại vỏ chai nhựa và có loại vỏ chai thủy tinh. Bên tớ vỏ chai thủy tinh sẽ được bán kèm theo sản phẩm, bất kể chai to nhỏ đều tính giá 7 xu, người dùng xong rửa sạch vỏ và ruột chai mang trả lại thì cửa hàng sẽ có một bộ phận thu nhận và thanh toán lại với giá 7 xu/vỏ chai kia. Ví dụ chai bia loại hàng ngày (hạn có 3 ngày sử dụng) thì giá là 39 xu, thực chất ruột bia chỉ có 32 xu còn vỏ 7 xu cộng lại là 39 xu, nếu uống ngay, trả lại vỏ luôn thì chỉ hết có 32 xu/chai bia.

 Một khu VN tại thủ đô Sophia khá nổi tiếng, nếu bạn đi xe tacxi không nói nổi một câu tiếng bản xứ thì tacxi họ cũng đưa bạn về đó, ngứa lợi lên phán láo một câu: Muốn đi Hà Nội thì tacxi nó cũng đưa bạn tới đó. Khu "kinh tế" mới Lâm Đồng của cộng đồng người Việt. Với tổng số 12 Block và mỗi Block là 300 hộ khẩu thường trú, thường có khoảng 1/3 đến 2/5 "dặt dẹo" không họ khẩu sống nhờ bạn bè tại đó, tạm tính khoảng trên 5000 VC ta ở đây hàng ngày. Khá lộn xộn và cũng vô vàn chuyện từ trên trời xuống đến dưới bể, tất nhiên đây luôn là khu trung tâm của mọi vấn đề trong cộng đồng người Việt.

 Ở đây có một người VN rất nổi tiếng, không phải anh ta nổi tiếng do giàu có giỏi giang gì trong lĩnh vực làm kinh tế hay học hành bằng cấp gì, anh ta nổi tiếng bởi là người đầu tiên nghĩ ra một nghề để tồn tại và phát triển mạnh đó là nghề nhặt vỏ chai, VC ta ít nhất mỗi người, mỗi ngày uống ít nhất 1 chai bia và đương nhiên là vỏ chai sẽ được xếp ở ngoài cửa phòng hoặc ném ra ngoài cửa sổ nếu ở tầng I, anh ta thu gom về rồi đóng trong những chiếc bao tải, lâu lâu chuyển 1 chuyến xe lớn mang đi đổi lấy bia mang về bán cho VC trong khu kiếm thêm. Cũng phát triển lên từ nhặt vỏ chai xách bằng tay đến sắm cái xe đẩy, từ đẩy xe đẩy đi đổi vỏ chai đến thuê xe tải trở vỏ chai đi. Cứ thế anh ta phát triển lên và cuối những năm 90 đầu 1991 còn thấy anh ta có cả phụ tá. ;D

 Khoảng tháng 8.1990 một hôm BY đi về thì thấy có người nói anh nhặt vỏ chai trong khu đang tìm gặp, hơi lạ vì lâu nay đâu có quan hệ gì, chưa từng nói chuyện chứ đừng nói quen hay thân, song cũng mặc kệ vì anh ta cần mình thì tự tìm tới. Tối muộn thì thấy anh ta dắt bạn gái (hơi già so với anh ta vì chị ta đã sấp xỉ 50 tuổi rồi) đến gõ cửa hỏi thăm, lịch sự mời vào phòng và hỏi lý do thì được biết anh chị ấy nhờ BY đặt mua giúp 2 chiếc xe máy tại Thái Lan, tất nhiên là có thù lao và sòng phẳng trong thanh toán. Tự nhiên mình thấy vui vui khi thấy họ có của ăn của để bằng sức lao động của mình, dù công việc có hơi "ôi diêu" chút ít nhưng đó là sức lao động làm thêm của họ, tận dụng cái mọi người thải ra không thương tiếc để làm khá cho mình.

 Trời Tây cũng không hẳn là một màu hồng, không phải lúc nào cũng ăn nhậu và bia rượu ngất ngây, cũng đầy đủ cả hỉ nộ ái ố, cũng phân tầng chia giai cấp rõ ràng, cũng khôn ngoan và cả ngu dốt đến dại dột, cũng hiền lành ngoan ngoãn đến mức khó tin và cả maphia trên mức bình thường. Chỉ duy nhất một điều có thể nói trước được, đó là: Khôn cũng chết, dại cũng chết và biết thì sống. ;D

   Ngày trước em cứ nghĩ là các bác VC nhà mình sang Châu Âu XHCN được năng như nâng trứng, hứng như hứng hoa vì chủ yếu em xem các chuyện trên báo chí của những người đi nước ngoài thời chống Mỹ. Sau này mới biết là cuộc sống ...không như trong mơ .

   Nhưng dù sao cuộc sống theo kiểu du học sinh như bác Thanh 63 chắc cũng khác một chút so với những bác thuộc hệ XKLĐ phải không ạ. Vì chuyện của bác BY lúc hồng lúc đen còn thấy bác Thanh thấy ...hồng hồng  ;D

Bên em cuối tháng chưa đến ngày nhận học bổng thì vỏ chai là nguồn cứu trợ cho 2, 3 thâm chí cả tuần, nhưng được cái anh em em không như hũ nút các bác LĐ nên uống có "chừng mực", uống xong cất nguồn "cứu đó" vào nơi vào chốn đàng hoàng ( để đỡ phải chổng mông móc vỏ chai từ gầm giường ), còn các bác Xù LĐ bên này và cái nghề thu gom ve chai thì bên này cũng có, mấy ổng uống nhiều, mang trả vỏ chai thì lười, mặt khác các bà quét dọn hay la oai oái khi phải dọn dẹp cho các bác ấy, và thế là ... xuất hiện dịch vụ thu gom, đổi vỏ chai cưa đôi, gia chủ 1 nửa, người cung cấp " dịch vụ" một nửa ... còn các bác ấy có mò qua Bẩu nhờ bác BY mua xe Cup đỏ DD hay không thì chịu  ;D



Chưa tới phần "đen đen" đó thôi LQY ôi  ;), cuộc sống ở đâu chả có 2 mặt, gạn đục, khơi trong mà sống thôi, ... Mà LQY nói trúng đó, dân sinh viên tụi mình được "nâng niu" tới mức ngày qua Tiệp đã có thông báo ngày về  :o, kèm theo lời "bảo đảm" của các bác Sứ: cháu nào có "vấn đề" là về nước liền, không nâng niu thì là gì ? để các cháu có "vấn đề" ở lại sợ ... thối "nguồn"  ;D

... Những ngày cận kề Vánoce, trên khắp lãnh thổ Tiệp Khắc, người ta bắt đầu dựng lên những cái lều để bắt đầu bán cá chép. Nếu các bác đã từng ở Tiệp Khắc, chắc chắn đây là một cảm nhận rất thú vị, thường ngày trong thực đơn của dân Séc rất ít khi có món cá, chứ đừng nói đến cá tươi, nếu có ăn cá, họ chỉ ăn món file cá nhập khẩu, lý do có lẽ chế biến món cá tươi thường lích kích và mất thời gian, mặt khác cũng có lẽ dân Séc rất ngại xương cá, nhất là những loại cá nhiều xương thì họ lạy chối chết. Nhưng cá chép là một ngoại lệ. Cá chép theo tương truyền đã từng xuất hiện trong thực đơn của nhà Thờ Thiên chúa giáo từ thế kỷ 17, do đó trong khuôn viên Nhà thờ các giáo dân thường đào ao thả nuôi cá chép, và nó được chế biến cho buổi tối giáng sinh trong Nhà thờ, mặt khác, biểu tượng cá chép còn xuất hiện thông qua các hình tượng trang trí, hình dáng các loại bánh kẹo được làm trong dịp Vánoce. Tuy nhiên dân Séc không giữ được thói quen này cho đến tận thế kỷ 20 thì thói quen này mới được duy trì trở lại và phát triển mạnh. Ban đầu, cá chép được nấu chung với giấm hoặc rượu vang, sau đó nấu chung với các nước sốt ngọt từ các loại mứt hay gừng. Mãi sau thế chiến thứ II món cá chép cắt lát tẩm bột chiên xù ( Smažený kaprový řízek) mới trở thành món yêu thích của người Séc và lý do được người ta cho là với khả năng tài chính lớn mạnh của các doanh nghiệp lớn chuyên nuôi cá chép có thể cung ứng một lượng lớn cá chép sống cho kỳ nghỉ lễ Vánoce và đón năm mới, và sự phổ biến ngày càng rộng rãi của các loại thực phẩm chiên rán...

Đi dọc phố phường trong những ngày này chắc chắn các bạn không thể quên mùi tanh tanh bao chùm xung quanh các khu vực dựng lều bán cá chép, từng cái thùng thật lớn với cá chép còn sống chen chúc nhau chờ "chủ nhân" rước bề nhà, từng đoàn dài người dân xếp hàng mua cá. Những ngày đầu mới dựng lều người mua còn thưa thớt chỉ có người ghé xem, trầm trồ, dọ giá, hoặc thèm quá mua 1 con về chén trước  ;D. Lượng người mua trong những ngày đầu ít không phải vì họ thờ ơ, lý do chính là họ để sát đến ngày Giáng sinh (24.12) mới mua cho cá khỏe. Thật ra người Séc ưu tiên dùng món Smažený kaprový řízek không chỉ trong đêm Giáng sinh, mà suốt cả kỳ nghỉ kéo dài cả tuần lễ, nhiều người cắt phép nghỉ qua năm mới cả tuần, ngoài món đặc chưng nêu trên, cá chép còn được chế biến nhiều món khác nữa ... do đó họ cần mua những chú cá chép khỏe, về thả vào bồn tắm nuôi chúng và ... xài dần.

Thêm vài hình ảnh cảnh mua bán cá chép "truyền thống" ở Séc  ;D

 

... Nói thêm về giống cá chép tại Tiệp Khắc ngày ấy: Ở Séc cá chép có 2 loại, loại có vảy và không có vảy.

Loại có vảy thì không nói làm gì vì nó giống như ở nhà mình, chỉ khác nó to hơn ( tây mà  ;D) vì họ nuôi cả năm, cuối năm bắt 1 lần phục vụ cho dịp lễ Vánoce, mỗi con cá chép tệ nhất cũng vài kgs, xui lắm mới có con tầm 1 ký. Vảy cá chép theo truyền thuyết là vật mang lại may mắn, các bà nội trợ khi tiễn cá chầu trời thường giữ lại những cái vảy to nhất để dưới bàn ăn, thậm chí bỏ vào cả trong ví tiền ... với mong muốn nó mang đến may mắn cho gia đình và bản thân. Và các em nó có em nặng cỡ trên 35kgs như em này  :o


Loại thứ 2 là loại không có vảy, dân Tiệp gọi là Nahý kapr ( cá chép trần truồng - vì không có vảy ). Về chất lượng thịt thì không có khác biệt, chỉ mỗi là em nó "ở truồng" vậy thôi, chắc họ ngại đánh vảy cá đây mà nên mới cố tạo ra giống cá chép này. Ngày mới xang thấy món cá chép chả còn miếng vảy nào, dân mình thất vọng vì món vảy cá chép rán thì ôi thôi ... tuyệt vời  :o. Nhưng bên Tiệp, khi các chú cá chép được vớt lên phục vụ cho các gia đình thì cũng vài kgs 1 con nên vảy cá quả thật là áo "giáp sắt" nên có muốn ăn cũng chào thua. Chính vì vậy dân Xù mình khi đi mua cá chép cố gắng lựa em nhỏ nhất, cứ nhỏ mà chơi   ::) để hy vọng vớt vát món vảy  ;D. Minh họa 1 em Nahý kapr có cỡ năng gần 27 kgs  ;D

   Các bác nhiều chuyện vui thế.
  Cho góp tý nhé, mùa đông tới, tuyết rơi và Noen gần tới. Chẳng phải trời tây nhé, ở Việt  nam ta cũng vài nơi có tuyết. Có năm nghe tin Mẫu sơn có tuyết chạy lên còn độc thế này. Gửi các bác Nam bộ tấm hình cho  không khí thêm mát
(http://i779.photobucket.com/albums/yy78/niwatoris/IMG_2228.jpg)
  Đây là bức hình chụp ở Mẫu sơn, Lạng sơn
  Còn đây là đi chơi Noen ở tây nhé, cũng cây thông to tướng,hoành tráng mấy chục mét, ban ngày trông chán chết, ban đêm đẹp phết ;D
(http://i779.photobucket.com/albums/yy78/niwatoris/IMG_2240_zps262c7276.jpg)
  Cũng xơi gà tây buổi tối cùng nến như ai, chả ngon hơn "cá gỗ" mấy ;D
(http://i779.photobucket.com/albums/yy78/niwatoris/IMG_2241.jpg)
 Đi bộ mãi lạnh lại dừng lại làm tý vang nóng cho ấm người. Noen chẳng thấy tuyết rơi, cứ như ở Hà nội. Rượu vào cũng chẳng quên nỗi nhớ quê
(http://i779.photobucket.com/albums/yy78/niwatoris/IMG_2239.jpg)
 Đã lâu chẳng biết đêm Noen như thế nào. Nhớ hồi còn là sinh viên, đạp xe đi rét run về hỏi nhau có gì không? Đông người lắm... ;D
  Trang trí cho Noen Sài gòn đẹp hơn Hà nội nhiều. Không biết bây giờ ra sao, còn sặc sỡ đèn mầu không? Nhớ buổi tối se lạnh Sài gòn. Sao tôi không quay được bức hình bác Thanhh63 nhỉ? ???

Tấm này tuyệt nhất bác hong c9d3 ạ! nhìn tấm này thấy bác phong độ hơn mấy tấm kia nhiều, cũng "tứ bề tuyết trắng" như ai ... vậy mà chỉ cần mỗi cái áo len, chả cần chùm, cần đội chi cả, ... đấy phong độ là chỗ đó đó bác hong à  ;D.

À còn việc up hình lên photobucket nó cứ quay tùm lum không theo ý mình, em cũng bị hoài, cứ loay hoay chụp đi chụp lại rồi lại up ... hên xui lúc được, lúc không  ;D

SG đang vào mùa Noel, đường phố trung tâm trang hoàng trên cả tuyệt vời để câu ... Tây, chứ ta thì chỉ có ta choai choai như thời anh em mình hỳ hục đạp xe chở ... đi chơi Noel, còn đám em cũng bắt đầu hết đát rồi, ráng sài thêm chút nào mừng chút đó  ;D

 Bác hong c9d3e866 "chơi" thế này thì mấy bác QK7 chắc "thèm" lắm. ;D Nam Bộ đến lạnh cũng ít thì đào đâu ra tuyết mà thưởng thức. Vì vậy mới có bài hát mang tựa đề: Gửi nắng cho em. ;D

 Chuyện mùa đông xứ người thì có cả ngàn chuyện vui buồn mùa đông, tất nhiên là nó gắn liền với nhiều ký ức của cuộc đời. Mùa đông từng cho BY cơm no áo ấm và cũng gắn vào nhiều ký ức không phai.

 Nghe chừng đời SV của thanhh63 được "quan tâm săn sóc" kỹ quá nhỉ? Bay qua và có cả vé bay về sau những mấy năm đèn sách, vì vậy mới khiến mấy lão "lơ ngơ" này sợ run lên nếu đứt dây giữa đường mà không giật được mảnh bằng tốt nghiệp. Kể ra mấy bố Sứ quán bên đó cũng nhiều "mưu" rung dọa đấy chứ, tuy nhiên cũng phải xác nhận rằng: nhát là điều trông thấy. ;D

Vâng vâng, cám ơn các bác đã chi viện tí "mát mẻ" vào Nam, và đến lượt em "biếu" các bác ngoài ấy chút nắng gió phương Nam  ;D


Em gửi để các bác cảm thấy ấm áp hơn thôi, chứ đừng lao ra biển  :o ... sun ... mất các bác nhểy  ;).

Còn chuyện anh em mình phiêu bạt trời Tây mỗi người đều có "đít" của mình, các bác đi kiếm xiền ráng cày, ráng bừa ráng buôn ráng bán cho ... chặt túi để ấm tới 3 , 4 đời sau  ;D, còn tụi em, hì , phải dật cho được mảnh bằng trước khi muốn làn gì thì làm bác BY à  ;D

... Những món truyền thống của Tiệp trong dịp Vánoce từ cá chép:




Chúc các bác ngon miệng  ;) ;D

        Cám ơn bác Thanhh63:
    Ngoài nắng gió và các món ngon xứ tây còn kinh nghiệm dùng photo:
   Đúng là ở Photobucket tôi dựng lên sang đây vẫn nằm, tôi cho nằm vẫn thế, tức mình cho ngược lại bên M.V.H vẫn nằm lên hỏi. Sao mà lắm hên.... sui thế cơ chứ ;D. Rượu, đồ nhắm ngắm mà...chập cả bàn phím ;D

 Các bác này, BY có cảm giác lão thanhh63 này hình như "say say" thế nào ấy, không rõ có chính xác không? Không rõ năm xưa lão ấy uống rượu gì mà "say" lâu và kỹ thế nhỉ? ;D

 Lão này từng nói đến vấn đề "thực dụng" (BY chưa nói bao giờ đâu nhé) ;D. Thế mà thấy lão ấy cứ "lơ mơ, lơ mơ", thế mới tài. ;D Ấy thế mà lão ấy từng "hăng tiết vịt" lên định rẽ vào quán hàng nước có cô hàng nước "dễ tính" ở khu vực đơn vị lão ấy đóng quân trên Bắc Thái đấy. ;D

 Cái khái niệm của tính từ Търговия nó có từ ngàn đời nay rồi thanhh63 ơi, nó ăn sâu tới thâm căn cố đế trong tế bào của con người chúng ta rồi và dân gian VN ta cũng có từ: Phi thương thì bất phú. Một thời người ta vẫn nhìn những ai "Có thương" như những con ma, con quỷ, nhưng đó là thời 6x hay 7x gì đó, chứ sang cuối thời 8x thì mọi người đã thấm nhuần hơn rất nhiều về chuyện "thực dụng". Ngay cấp nhà nước cũng có một bộ phận được gắn cho mỹ từ: Търговcko Bueмнaмcko đấy.

 Chẳng giấu gì các bác chứ cháu ruột Cụ "Kim loại" nhà ta cũng là một trong những cao thủ cự phách trong hàng phi thương bất phú đấy, cháu ruột Cụ "Thập" cũng từ đó mà đi lên, ngay đến con trai Cụ bác sỹ chủ tịch thành phố HN đầu tiên của nước VNDCCH cũng giỏi giang kinh hoàng đấy. Bí thư thứ 2 ĐSQ VN ở Tiệp lúc đó cũng nhờ đến bọn này gỡ rối cho một vụ Търговия đấy. Rất tiếc, đi không dấu, nấu không khói nên không có hình post lên cho lão xem. Nhất là khi bức tường Đông Tây Đức xụp đổ thì những chuyến công du xiên Châu Âu của mấy ông cổ cồn đều phải nhờ qua bàn tay bọn này mới có thể thành công rực rỡ đấy. ;D

 Đừng lơ mơ mãi thế. Tỉnh "rượu" đê. ;D Chẳng biết cái thằng nào nó chuốc rượu cho thanhh63 loại rượu gì mà say lâu thế không biết? ;D

Người "nhiều tài" nó khác kẻ "thiếu tài" vậy đó bác, làm việc gì cũng khó!  ;D. Trong đoàn em, ( hơi vượt lề chút xíu ) cũng có anh em nhiều "tài", nhưng phần lớn đều phải đánh đổi, được cái này thì mất cái khác, tất nhiên không để đến mức lên thăm các bác sứ nhận tấm vé còn lại của mình, còn toàn tài thì đếm trên đầu ngón tay bác ạ! Cả thành Praha em có thể điểm mặt các anh tài trong giới SV và NCS trong thời gian ấy. Đối với anh em chúng em, chả ai muốn cứ mãi thủng túi, có cậu em trong đoàn từng hỏi em: liệu anh em mình có dư nổi "cây" nào khi về nước không anh?" em chỉ trả lời: Hậu xét ...   ;D  Mà ông bà cũng đã nói rồi, làm thầy dổm không bằng thợ giỏi, hoặc nhất nghệ tinh, nhất thân vinh,... mà em thì chỉ xin làm thằng thợ khá khá cũng đã đạt mục tiêu rồi, bác thông cảm cho em nhá vì thời đó em chả có tiền uống rượu tới mức say đâu ;)


Bác hong c9d3 ơi, em hay thử xem hình trước khi up lên photobucket, cũng là kiểm tra lại xem có ưng ý hay không do hình anh em mình chụp lại mà, nếu phát hiện nó nằm ngả ngớn chưa theo ý mình thì chỉnh cho nó nghiêm chỉnh, quân dung tươi tỉnh ... thì mới Up, chứ còn khi lên Photobucket mà nó vẫn bất tuân thì có nước delete nó đi rồi Up lại và ... hên xui thật sự, em cũng mày mò xoay hình các kiểu trong photobucket nhưng khi dán link vào VMH thì nó quay lại cái hình mình UP trước khi sửa, bó tay.com  ;D, chúc bác gặp hên dài dài hic hic  ;) :D ;D

... Theo truyền thống của Tiệp Khắc Vánoce by měly být především svátky míru a pokoje ( tạm dịch: Ngày lễ Noel trước hết phải là những ngày lễ của hòa bình và yên tĩnh ), theo truyền thống này, nếu mong mỏi một lễ noel tấp nập vui vẻ và rộn ràng như ở VN hoặc một số nơi khác trên thế giới thì ... thất vọng lớn. Trước ngày giáng sinh đầu tiên trên đất Tiệp Khắc 1 ngày, lũ sinh viên ngoại quốc chúng tôi cũng có một bữa trưa theo truyền thống Tiệp: cũng có cá chép tẩm bột chiên xù, salad khoai tây ... và một số món khác, nói chung cũng thịnh soạn, và từ ngày giáng sinh trở di, chúng tôi được nghỉ 1 tuần cho đến tận năm mới thật ra người dân Tiệp đón Vá noce trong 3 ngày: đêm 24.12: Đêm giáng sinh - Štědrý večer, ngày 25.12: Svátek vánoční, ngày 26.12: Ngày Thánh Stephen - Svátek vánoční - Ngày Giáng sinh thứ hai của Cộng hòa Séc.

Trong những ngày này trừ ngày 24.12 ngày Giáng sinh - Štědrý den và ngày 1.1. tết DL, bữa trưa vẫn được duy trì, còn lại bữa sáng và bữa tối thì mỗi SV sẽ được lãnh 2 túi đồ ăn nguội cho bữa tối và sáng hôm sau. Đêm Giáng sinh đầu tiên, chúng tôi háo hức lắm, dù biết rằng do Vánoce là những ngày lễ của hòa bình và yên tĩnh và dân Tiệp sẽ quây quần trong gia đình, nhưng do di chứng Noel Việt, chúng tôi vẫn đổ ra đường vào đúng thời khắc 24:00 đên Giáng Sinh. Đúng 24:00 chuông nhà thờ cũng đồng loạt vang lên, anh em tôi náo nức đi lễ nhà thờ, nhưng than ôi, ngoài đường chỉ có tuyết và ... tuyết, không gian sau tiếng chuông báo hiệu Giáng Sinh yên ắng đến lạ thường, dù hơi thất vọng nhưng mọi người vẫn rủ nhau đến cái nhà thờ đầu đường Capka của chúng tôi, hy vọng sẽ có sự khác biệt nào đó ... Nhưng tất cả đều yên ắng. Thất vọng anh em chúng tôi đi dạo 1 vòng gần KTX rồi lại quay về. Và từ đó trở đi chúng tôi tin ngày Vánoce là những ngày lễ của hòa bình và yên tĩnh, yên tĩnh đến lạ thường, đành nhập gia tùy tục vậy  ;)   

... Sáng 25.12, tôi bắt đầu chuyến đi xa đầu tiên trên đất Tiệp, chả là anh Nh. như tôi đã nhắc ở các bài trước - anh ấy là SV học ở Teplice trước tôi 1 khóa, khi tôi về trường thì các anh ấy đã lên trường, anh ấy về khoa Y thuộc ĐH Charles, hứa sẽ dẫn tôi về Plzeň nơi có các đồng hương SG học ở đó để anh em làm quen với nhau, và chúng tôi quyết định dịp nghỉ lễ Vánoce chúng tôi sẽ đi Plzeň, anh Nhàn đang ở Kolej Jednota và tôi sẽ lên Praha sau đó 2 anh em sẽ ra bến xe Sokolov và đi xe bus đường dài về Plzeň. Nói một chút về hệ thống giao thông ở Tiệp. Một điều tôi rất tâm đắc là hệ thống giao thông hoàn chỉnh bao gồm hệ thống đường sắt, đường bộ được kết nối và liên kết với nhau rất chặt chẽ, chính xác. Nếu muốn đi đâu trong lãnh thổ Tiệp Khắc, tôi chỉ cần ngồi ở nhà và lên kế hoạch cho chuyến đi. Việc trước tiên là xác định vị trí cần đến, sau đó xáv định phương tiện sẽ đi, và sau cùng là xác định bảng giờ tàu, xe để kết nối các chuyến cho thuận tiện, đồng thời cũng sẽ xác định được chi phí cần thiết cho chuyến đi ... và tất cả các điểm cần làm nêu trên đều được ghi rất rõ ràng trong quyển giờ tàu xe cho toàn lãnh thổ Tiệp Khắc, thậm chí nếu bạn muốn đi nước nào đó có biên giới chung với Tiệp thì trên quyển giờ tàu xe đó cũng có giờ tàu xe tại các ga kết nối ... Nói chung là rất thuận lợi.  ;D

Plzeň là một thành phố ở miền tây xứ Bohemia thuộc nước Cộng hòa Séc, thành lập năm 976. Đây là thủ phủ của vùng Plzeň đồng thời là thành phố lớn thứ tư tại Cộng hòa Séc, nằm cách thủ đô Praha khoảng 90 km về phía tây nam. Thành phố này được biết đến trên toàn thế giới vì là nơi chế biến ra loại bia Pilsener nổi tiếng. Sau hơn 1 giờ xe, chúng tôi đã có mặt tại TP Plzeň, chúng tôi chuyển xe buýt nội thành để về KTX trường ĐH, ở đây tôi sẽ dự lễ tốt nghiệp của các bạn tôi sang học trước chúng tôi từ năm 1981, và cũng ở đây chúng tôi có thêm nhiều bạn mới ( trong đó có Linh, Vũ, Nhờ, trong đó Linh và Nhờ đã về VN và hiện giảng dạy trong 1 trường ĐH lớn tạp SG, còn Vũ vẫn đang sinh sống tại Praha ). Trong kế hoạch, sau khi dự lễ tốt nghiệp của các bạn, chúng tôi sẽ về 1 ngôi làng gần Plzeň thăm 1 gia đình người Séc có quan hệ rất thân thiết với nhóm bạn tôi ở Plzeň và sẽ lưu lại đó 1 ngày đêm, đồng thời trải nghiệm lễ Vánoce cùng với gia đình họ và các bạn ...     

Trong khoảng thời gian ngắn ngủi của chuyến đi này và 1 lần nữa trong năm 1988 khi trường tiếng tổ chức cho SV nước ngoài thăm TP Plzeň, chúng tôi ít nhiều cũng có những cảm nhận nhất định về TP này và 2 chuyến đi đó là 2 chuyến duy nhất về Plzeň trong thời SV của tôi trên đất Tiệp, sau này ra trường ở lại làm kinh tế vài năm có đôi ba lần về lại Plzeň để thăm bạn bè tuy vậy hôm nay ngồi nhìn lại các hình ảnh từ Google, thật lòng tôi cũng không nhớ gì nhiều rằng liệu chúng tôi đã ghé mắt thưởng lãm nơi đó hay chưa, hơn hai chục năm rồi còn gì, thôi thì mượn tạm bác Gúc để tôi củng các bác để: kẻ cố hồi tưởng .... người có dịp chiêm ngưỡng, khám phá ( muốn gì thì gì TP này cũng cổ hơn kinh đô Thăng Long nhà mình ngót ngét hơn 30 năm  ;D)

Plzeň - Nhà thờ Thánh Bartholomew


Các kiến trúc đẹp tại TP Plzeň:

 



...

Địa điểm nổi tiếng gắn liền với TP Plzeň là khuôn viên nhà máy bia: Pivovar Plzeňský Prazdroj, như đã thưa với các bác trong năm 1988 trường tiếng ở Teplice tổ chức chuyến tham quan nhà máy này, chi tiết tôi xin phép trình bày sâu sau, trước hết xin lưu vài hình ảnh về nhà máy nổi tiếng toàn thế giới này  :o

Historická brána ( cổng từ xa xưa của nhà máy vẫn được lưu giữ )

.....................
  
   Bác Thanhh63 lại nhắc tới bia, hôm nay trời nóng toát mồ hôi nđ lên hơn 24 C. Mình là đại ca của heo độc máu ăn uống thèm rỏ.... :'(. Chẳng biết cái Hoa viên ở Võ văn Tần còn đấy không? Nếu còn, nhờ bác chạy ra đấy làm hộ tôi mấy coóng cho đỡ khát ;D  

Thưa bác ghé qua thăm thú Plzeň lần đầu mà không nhắc đến nó ngay như bác tuanb5 mình còn "dí" chứ các bác bên Tiệp về là thành viên trên diễn đàn VMH này nhiều lắm, các bác ấy bịt mũi thì chít em  ;D, còn hôm nào đến chi tiết tham quan nhà máy ấy em "xộc" vào tận trong nhà máy và sẽ kể chi tiết thêm, chuyến tham quan này cũng gần đến rồi ạ!  ;)

Còn Bia Hoa Viên ở SG nấu theo công thức của Plzeňský Prazdroj và chuyển giao công nghệ, uống cũng đỡ nhớ nhớ ... và nó nằm ở Mạc Đĩnh Chi, rất gần Võ Văn Tần, bác nhớ chính xác lắm ạ! Hôm qua củng cậu em bát phố SG, "mùi" noel nặng lắm rồi, nhưng chủ yếu vẫn tập trung tại Trung tâm TP và các khu đạo, thật tiếc đi quên không mang theo máy hình, nên chưa bấm vài "bô" gửi các bác ... xem mùi Noel bi giờ còn giông giống khi xưa hay không ?  ;D       

... Sau khi dự lễ nhận bằng của các bạn Plzeň, anh em tôi theo kế hoạch kéo nhau về thăm gia đình Séc để trước là thăm, sau là các bạn tốt nghiệp chia tay gia đình về nước. Gia đình này nhận các bạn tôi là con nuôi, và trong suốt thời gian ở Plzeň họ vẫn giữ mối liên hệ rất tốt. Chúng tôi gặp họ trong lễ tốt nghiệp của bạn tôi, sau đó họ dùng xe gia đình đưa cả lũ mấy anh em chúng tôi về nhà họ, một căn nhà gạch truyền thống của dân Tiệp ở ngoại ô thành Plzeň với vườn rau, vườn hoa xung quanh. Điều mừng nhất trong chuyến về Plzeň lần này là tôi gặp lại cô bạn học cùng lớp 10, trước khi tôi đi bộ đội, bạn tôi tiếp tục học xong 12, thi đậu ĐH và đủ điểm đi du học Tiệp Khắc và bạn tôi qua Tiệp năm 1981 học tại Bratislava - thủ phủ cộng hòa Slovensko trong liên bang CHXHCN Tiệp Khắc. Tính ra cũng gần chục năm kể từ khi tôi tình nguyện nhập ngũ thời 79 tôi mới gặp lại Thúy ( tên bạn tôi ) và bạn tôi yêu Dũng, cậu bạn cùng khóa học tại Plzeň tốt nghiệp và về nước đợt đó, còn Thúy học thêm 1 năm nữa hay sao đó, nhưng từ lần gặp đó cũng thư từ đôi ba bận, đến khi bạn tôi về nước là lại bặt tin cho đến nay.

Một điều vẫn làm tôi rất ấn tượng và có tình cảm với gia đình - dù chỉ làm khách 1 lần duy nhất vào dịp ấy - là sự chăm sóc đúng theo nghĩa cha mẹ chăm sóc, chỉ bảo cho các con. Mấy bạn gái theo bà mẹ phụ việc bếp núc, chế biến món ăn, bên cạnh các món Séc truyền thống trong dịp lễ mấy chị em cũng chế biến đôi ba món ăn Việt đặc trưng như nem dán ( chả giò trong Nam ), gỏi... Và cũng trong dịp này tôi được bà chỉ bí quyết làm món Vepřový řízek theo kinh nghiệm dân gian và cho đến hôm nay thỉnh thoảng gia đình tôi vẫn còn áp dụng theo "công thức" đó, tất nhiên sau nhiều năm cũng n sao nên thất bổn cũng khá nhiều. Một chi tiết nữa tôi cảm nhận sự ấm áp từ gia đình: khi chúng tôi đi ngủ, bà mẹ đi từng phòng xem lũ con dại ngủ ra sao, phòng có đủ ấm hay không, bà tận tay kéo mền đắp cao lên cho tôi, (lúc đó tôi chưa ngủ nhưng không dám mở mắt vì sợ làm dứt mạch tình cảm của bà ).

Một chi tiết nữa thiếu logic trong phần về dự lễ tốt nghiệp của các bạn tôi khiến tôi cứ băn khoăn: không hiểu sao tôi cứ nghĩ là vào dịp lễ Vánoce và năm mới, nhưng trong dịp đó cả nước Tiệp nghỉ lễ, ai làm việc mà tổ chức nhận bằng ? ... trí nhớ lẫn lộn nhất là gần 25 năm rồi, nhưng tôi không thể ghép các mảnh rời trong trí nhớ của tôi sao cho hợp lý về thời điểm, chỉ chắc chắn 1 điều rằng: tôi cùng anh Nhàn đã về Plzeň để dự lễ nhận bằng của các bạn tôi và sau đó về gia đình mẹ nuôi của các bạn cũng trong dịp mùa đông ... xin lỗi các bác cho bộ IC nếu có gì đó còn chưa hợp lý...  ;)           

  Chả nhớ được, thấy ra, vào tấp lập, cũng theo. Lúc ra chả nhớ đi thế nào mà về được ;D. Hóa ra nấu bia kiểu Tiệp, ừ có lẽ 3 Mạc đĩnh Chi. Nghe đi uống bia tươi là lần tới đó, chẳng biết đi đứng thế nào, sao mà tới được đó, thế mới biết mình giỏi thât ;D.
  Lúc dảnh bác thổi tí mùi Noel ra nhé. Khu quận 1 lộng lẫy nhất, Nguyễn Huệ, Lê Lợi...độc học theo bọn TB dãy chết, để câu tây mà.  Ở trong đó mấy năm mà chẳng biết đêm Noel trong đó ra sao? Sợ vợ quá lên độc phải về nịnh... ;D khổ thật

 Ở trong đó mấy năm mà chẳng biết đêm Noel trong đó ra sao? Sợ vợ quá lên độc phải về nịnh...  khổ thật

Ờ, phải vậy mới đúng chứ bác, cữ ấy ngoài Bắc đã lạnh rồi mà ;D. Khéo tay như bác thanh63, bác còn phải chế biến món "gigiech" cá chép gì đó, cho lễ Noel chứ! Chính sách dân vận mà, "cửa" gì mà ra Hoa viên uống bia tươi. ;D

Nhưng nghỉ dài ngày vậy, VC mình thường đi đâu cho hết thời gian nhỉ? Mùa hè thì không nói làm gì, mùa đông băng tuyết phủ kín vậy cơ mà. Hay lại "đan quạt" nhỉ? Nói vậy thôi, nhiều người còn mong "thời gian ơi, chậm lại" ấy chứ, như bác BY chẳng hạn. ;D

Vâng, bác b5 đúng ghê, uống bia Tiệp ở Tiệp thì say lên say xuống, còn uống tại Việt Nam thì cũng say lên say xuống nhưng vì khi nhìn thấy giá thì đầu quay mòng mòng, một chai bia Prazdroj hay 1 ly bia tươi loại 0,5 l "đổi" ngang 3 chú nội địa nên thỉnh thoảng "vài năm" chưa ghé 1 lần, đành để nỗ nhớ trôi tuột theo thời gian bác b5 à  ;D

Còn nghỉ lễ kéo dài cả tuần dân Xù mình làm gì? Với dân SV thì mùa lễ Vánoce cũng là mùa khốn khổ, thời còn đi học thì chổng mông lên để học thi, bao giờ cũng vậy, cứ ra lễ là bắt đầu thi HKI, vậy là hết lễ, nói vậy không phải không đi, cũng có đi thăm thú cánh SV với nhau, kolej này qua kolej khác, chứ không dám đi xa vì phải học thi mà  ;D, còn sau này ra trường rồi đi làm ăn có tiền rồi nên mỗi mùa nghỉ lễ chương trình cũng phong phú hơn, đi đây đó thăm thú nhau dài ngày, ăn uống nhậu nhẹt thâu đêm, kể cả luyện "xòe"  ;D bác à ... ;D   

Dịp Vánoce đầu tiên ở đất Teplice tôi cũng may mắn gắn bó với anh em lao động ở 1 nhà máy trong TP Teplice, nhưng thú thật do quên tên nhà máy, hay nhà máy đã được bán hay phá sản nên dù tôi dò theo "đường" của bác Gúc Mép mà không làm sao tìm ra, khác với khu KTX trường tôi ở Teplice, có lẽ do quá lâu và không nhớ chính xác địa chỉ nên không thể tìm ra. Trong đoàn này có một số anh em người Nam, và qua anh Nhàn bạn tôi dẫn vào giới thiệu nên sau này tôi hay lui tới. Có một điều các anh LĐ thường rất quý đám sinh viên chúng tôi, thường thì cứ thứ 7, hoặc chủ nhật là tôi hay "mò" ra với các anh ấy, nhưng nếu vì lý do gì đó không ra, thể nào các anh ấy khi vào trung tâm teplice cũng tranh thủ tạt vào ngó mặt thằng em xem vì sao nó mất dạng.

Lễ Vánoce của tôi cũng gắn bó với các anh ấy khá nhiều. Do nghỉ lễ dài nên trong KTX mạnh ai nấy đi chơi, sinh viên chúng tôi ăn trưa ở nhà ăn vắng hẳn, thức ăn thừa mứa, các mụ bếp dù rất sướng vì tha hồ mà mang về nhà nhưng vẫn "rất đểu" mách ngược lại Ban giám hiệu rằng "chỉ có" SV Việt "bỏ bữa" và tôi lại phải giải trình với bà hiệu trưởng rằng không chỉ có SV Việt đi chơi mà sinh viên tất cả các nước đều như vậy, nhưng nếu so ra lượng SV việt vẫn ở lại nhiều nhất ( vì đoàn mình đông nhật, nên nếu có vắng thì vẫn còn nhiều hơn các đoàn khác ), mặt khác tôi cũng đề xuất trong những ngày lễ do anh em đi về không kịp nên cho phép nhận dùm thức ăn nguội buổi chiều và sáng hôm sau trong sinh viên cùng phòng và được chấp nhận, còn bữa trưa thì chúng tôi cứ khai nhận dùm thằng này thằng kia trên phòng chưa xuống kịp, mấy bà bếp muốn kết thúc nhanh để còn về vì chiều và sáng hôm sau họ được nghỉ ... nên họ phiên phiến, vậy là đám ở nhà ăn phè bụng trong mấy ngày lễ.  ;D

Trước Vánoce tôi cũng cùng các bác LĐ đi sắm "cá chép" và khuân bia, rượu về chất trong phòng để uống dần trong mấy ngày lễ. Cá chép và gà làm sẵn các loại được ưu tiên trong "đơn hàng". Cá chép sống về được đổ đầy trong bồn tắm để nuôi và "xử" dần, còn tất cả thực phẩm còn lại được huy động dồn vào tât cả các ngăn đá tủ lạnh các phòng. Ngày lễ của dân Sc thì rình rang, còn anh em LĐ nhà mình thì lịch sự cá chép dán, dán cá chép, ... điệp khúc đó lập đi lập lại trong suốt mấy ngày lễ và nhiêm vụ đó nếu có đám phụ nữ thì đám đàn ông đỡ khổ, còn nếu không thì phải chấp nhận thương đau. Chuẩn bị vào trận, bia rượu chất đầy ở hành lang được từ từ chuyển vào 1 cái bồn xả nước lạnh để lát xê, mỳ spaghetty được luộc từng rổ lớn, gà được luộc chín, xé nhỏ như kiểu phở gà, xương gà được quăng trở lại mồi nước luộc gà và làm nước dùng cho món mỳ gà tự biên tự diễn. Vào trận, các "chiến binh" ngồi xuyên ngày, thâu đêm để xoay vòng ... bia, rượu vino, say thì kiếm chỗ lật, tỉnh dậy đói ra bếp tự sử món mỳ gà, no bụng lại được mời vào chiến tiếp... cứ như vậy ngày này qua ngày nọ và qua tuột dịp lễ Vánoce. Trong cánh LĐ, anh em phía Bắc cũng nhậu nhưng không bằng anh em phía Nam, trong dịp lễ, họ dành thời gian cho "xòe" nhiều hơn, mặt khác do nữ Bắc thường nhiều nên các anh em Bắc thường đôi cặp đầy đủ và vì thế ăn uống cũng bài bản hơn, còn cánh Nam thì chỉ nhậu và nhậu  ;D         

Dạ, em thổi ngay đây ạ!  ;), tặng bác chút hơi hám Noel phương Nam mới thoang thoảng trên đất SG - hy vọng bác có thể có chút gì đó để ngược thời gian trở lại quá khứ phút giây chạnh lòng ... Tặng các bác chút không khí hừng hực của "mùa đông" phương Nam để xua bớt cái lạnh tê tái của mùa Đông xứ người  ;D

Đêm cuối tuần trên đường phố SG ( đường NKKN )  ;)


Vào đường Đồng Khởi ...



Chút chút Noel  ;)


Vincom center  ;)


Trung tâm SG, thương xá Tax ... Mùi và không khí Noel đã đườm đượm  ;D


Vòng xoay trung tâm hướng về Đại lộ Nguyễn Huệ  ;)


KS REX  ;)


...

Tàm tạm ít không khí phương Nam ... kính tặng các bác nơi phương Bắc xa xôi  ;D

... Thôi lại trở về với kiếp tha hương  ;). Bên châu Âu khí hậu ôn đới, thời tiết 4 mùa rõ rệt, nhưng nếu như nói ra tết DL là bắt đầu mùa xuân thì chưa ổn vì đây là dịp rét nhiều nhất và phải sang cỡ tháng 3, 4 trở đi thì mới thấy hương sắc mùa xuân, nên có một điều tréo ngoe là khi đón tết Âm lịch nhà mình bên trời Tây đa phần vẫn còn trong tiết đông, bên ngoài tuyết vẫn trắng trời, nhưng nhà mình Tết là Xuân, nói vậy chứ trời Âu thì Xuân nỗi gì, vì vẫn còn tê tái lắm  :o.

Tôi nhớ cái tết đầu tiên trên đất Tiệp tại trung tâm tiếng Teplice ... Gần đến tết, anh em nôn nao nhớ nhà vì đây là cái tết đầu tiên trên xứ người. Anh em trong đoàn nhất trí với nhau sẽ cố gắng tổ chức 1 cái tết Việt Nam tại trung tâm cho "xôm", phần vì để giao lưu với thầy cô trong trường, các bạn SV quốc tế từ các nước khác, phần vì ( như anh em đi trước "truyền lại") đây sẽ là cái tết vui nhất vì anh em chung đoàn vẫn còn đầy đủ, sau này về trường, muốn tụ tập không phải là dễ và cũng để anh em túm tụm với nhau quậy cho đỡ nhớ nhà  ;).

Để chuẩn bị cho việc tổ chức, công việc đầu tiên là lên kế hoạch chuẩn bị, chúng tôi huy động các thức ăn, gia vị Việt anh em mang theo vẫn còn như Nấm hương, mộc nhĩ, miến, nhất là bánh đa nem, măng khô ... nói chung những gì mang theo sang Tiệp được anh em trong đoàn kẻ ít người nhiều, tùy theo khả năng tự nguyện đóng góp, những phần thiếu hoặc không có cử 1 chú em lên liên hệ với Sứ ở Praha để mua ( ngày ấy vợ các bác sứ có khoản dịch vụ bán các thức ăn - đa phần là đồ ăn khô - mang từ Việt Nam sang cũng hốt bạc  ;) )  ngoài ra phân công mọi người trang trí phòng ăn, tìm cành cây phù hợp để làm cành đào, mai giả, và tổ hậu cần trực tiếp nấu nướng theo thực đơn đã duyệt gồm: nem rán, món măng hầm, miến xào, món gỏi ... nói chung cũng tạm tươm tươm ... và về phần đoàn SV Việt, chúng tôi sẽ phải xin phép được tổ chức Tết Âm Lịch truyền thống của người Việt với ban giám hiệu trường và nếu được sự cho phép từ Ban Giám Hiệu trường, chúng tôi sẽ tiếp tục mời sinh viên các đoàn bạn ...        

... Việc xin phép Ban Giám Hiệu thì dễ rồi, vì tôi nghe anh Nhàn nói lại: SV Việt học ở trung tâm này vốn dĩ có truyền thống tổ chức ngày Tết Việt hàng năm và nó thường xuyên đến mức các thầy cô đa phần đều nhớ ngày đặc biệt của sinh viên mình. Tôi nhớ khi vào phòng bà hiệu trưởng để xin phép tổ chức ngày Tết Việt, chưa kịp mở lời thì bà đã nói: các em chuẩn bị đón Tết mặt trăng đúng không? chả là bên Tiệp khi nhắc đến Tết của một số dân tộc châu Á theo lịch Âm hay còn gọi là lịch mặt trăng người ta thường nhắc đến 2 khái niệm: 1. là Tết mặt trăng ( Lunarní Nový Rok ) hay 2. Tết Tàu ( TQ ) ( Chinský Nový Rok ), nhưng SV Việt, Triều Tiên thống nhất xài Tết Mặt Trăng là chính xác nhất vì chả ai muốn ngày thiêng liêng của dân tộc mình lại "phụ thuộc" vào ông Đại Hán cả, ngay cả SV Triều Tiên vốn dĩ thân tàu cũng không, huống hồ SV Việt thì lại càng ghét cay ghét đắng ông Tàu ( những năm đó chiến tranh biên giới Việt - Trung vẫn còn, tình hình biên giới phía Bắc vẫn căng thẳng ). Bà hiệu trưởng nói rằng bà vẫn nhớ cứ dịp sau tết Dương Lịch 1, hoặc 2 tháng là sinh viên Việt có truyền thống tổ chức ngày Tết của dân tộc vui lắm.

Tôi cũng mừng vì như vậy là đâu xuôi, tôi thông báo rằng anh em sinh viên Việt Nam sẽ nấu món ăn ngày Tết và hy vọng được mời các thầy cô, các bạn sinh viên nước ngoài chung vui, ngoài ra cũng nha nhá chút ít rằng sinh viên mình sẽ mượn ít cơ sở vật chất của nhà bếp để nấu nướng cũng ngay tại bếp của nhà trường . Bà hiệu trưởng vui vẻ nhận lời ngay, tôi tranh thủ "yêu sách" thêm: Do "đêm giao thừa" sẽ vào khoảng 18h bên Tiệp, nên Sinh Viên Việt Nam sẽ đãi các thầy cô và các bạn sinh viên quốc tế trước, sau đó đến 18h xin phép được đón giao thừa theo "nghi lễ dân tộc Việt" tại các phòng của sinh viên Việt, tôi cũng thưa với bà vì theo nội quy trường: cấm ăn uống trong phòng ở của SV, nên mong Ban giám hiệu cho phép 1 ngoại lệ trong ngày đó, thật mừng vì bà hiệu trưởng cũng đồng ý luôn ( mà nói thật tôi cũng tổ chức y xì theo "truyền thống" mà sinh viên mình từng tổ chức các năm trước: đãi thầy cô, sinh viên quốc tế khác ở nhà ăn, sau đó rút về phòng tổ chức nội bộ, vui chơi, đập phá thỏa thích ...) Sau khi được sự cho phép của ban giám hiệu, tôi chính thức đại diện đoàn lưu học sinh Việt nam mời tất cả cán bộ, thầy cô giáo, nhân viên nhà trường cùng các bạn sinh viên quốc tế cùng tham dự đón tết cổ truyền của Việt Nam, tuy nhiên đoàn Triều Tiên do cũng cùng tập quán đón tết như sinh viên mình nên họ không thể tham gia vì phải tập trung toàn bộ về sứ quán của họ để đón tết...Như vậy là công tác chuẩn bị đã xong và chỉ chờ tới ngày tổ chức thực hiện  ;)  

    Cám ơn bác Thanhh63 nhé,
  Nhưng năm nay đường phố không thấy trang trí hoa tuyết như dạo tôi ở trong ấy, còn hơn tuần nữa lên các dây đèn chưa được bật chắc thực hiện tiết kiệm điện

Vâng bác nhận xét đúng phóc  ;D, hôm ra trung tâm, qua đường Đồng Khởi, ... tối thui, quá ngạc nhiên luôn vì mấy năm trước giờ này đèn đuốc đã ... sáng trưng rồi, còn năm nay ... chắc Noel thời khủng hoảng nó vậy, em sẽ cập nhật thêm khi sát ngày, xem nó có đổi thay hay vẫn vậy  ;D

... Xin tiếp vụ tết đầu tiên trên đất Tiệp  ;)

Theo kế hoạch đã phân công, giờ G đã điểm, anh em chúng tôi bắt đầu thực hiện, tổ hậu cần đã chuẩn bị sẵn sàng, tập kết đầy đủ các nguyên liệu cho bữa liên hoan, bên bộ phận nhà ăn của trường dành cho anh em 1 bếp, và chị em trong đoàn + em Ilona ( dâu của đoàn VN ) trổ nghề nấu nướng, đám con trai đi khuân bia, trang trí phòng, làm đào giả, không khí chuẩn bị thật vui vẻ, nhất là khâu nấu nướng, các mụ bếp của trường cứ mắt tròn mắt dẹt nhìn các nàng của chúng ta ra tay. Khi tiết mục quấn chả dò - nem, các mụ cũng thử nhưng không thành, trong khi các cô gái nhà ta quấn thoăn thoắt, càng làm các mụ bếp thán phục lăn...

Bữa ăn buổi chiều hôm đó do đoàn sinh viên Triều tiên đã về Praha dự đón Tết cùng cộng đồng ít ỏi của họ, sinh viên các nước đã nhận lời mời dự liên hoan với SV Việt nên bữa ăn chiều của nhà bếp được ghép vào phần liên hoan của sinh viên Việt và ngày hôm đó nhà trường cũng có món thịt dán (gi giệch - phiên âm theo lời bác b5  ;D) và cũng được dọn lên bàn liên hoan như một món, vậy là chúng tôi có một buổi liên hoan mừng tết truyền thống dân tộc Việt nhưng theo ẩm thực Việt - Tiệp ... thật vui.

Theo kế hoạch, sinh viên Việt Nam sẽ không liên hoan cùng mọi người, mà anh chị em sẽ phục vụ mọi người, anh em chúng tôi chọn ra một số nhân vật, chuẩn bị đón và tiếp khách. Đúng 16h ngày cuối năm ( 22h bên Việt Nam ) anh em chúng tôi bắt đầu tiếp khách. Các món ăn truyền thống Việt Nam như nem rán, măng, miến thì các thầy cô đã từng được nếm qua các lần liên hoan của sinh viên Việt, riêng lần này chúng tôi cố gắng làm món gỏi thì thật sự là điều ngạc nhiên cho họ. Nhưng với chúng tôi việc tìm được nguyên liệu để làm món gỏi thật sự là khó vì mùa đông đất Tiệp chả có món rau củ gì có thể để làm gỏi. Rà đi xoát lại cuối cùng chỉ có mỗi củ xu hào có thể làm được gỏi, và cuối cùng chúng tôi cũng chế biến được món gỏi su hào, tôm khô, mực khô xé nhỏ ... nhưng cũng khá ngon và các thầy cô rất thích vì ăn được rau nhiều mà ngon miệng.  ;D, còn các sinh viên nước ngoài thì khỏi phải nói rồi, họ rất ấn tượng với món ăn Việt vì lần đầu tiên được thưởng thức mà  ;)     

Hôm nay xem kỹ trong hình ghi lại buổi liên hoan thấy có 1 bạn Bắc Hàn ... ký ức lộn xộn, chắc đại diện cho đoàn Triều Tiên tham dự liên hoan  ;D


Ba thằng sẽ học trường kinh tế Praha chụp chung với cô Menslová - giáo viên của trường

... Tiệc dành cho giáo viên nhà trường và các bạn sinh viên quốc tế kết thúc rất mãn nguyện, mọi người cám ơn đoàn Việt Nam đã cho họ trải nghiệm ẩm thực Việt trên đất Tiệp, tôi nghe mà cứ nhồn nhột vì thật sự làm sao có thể tạo được một bữa cơm Tết theo đúng phong tục truyền thống của người Việt khi mà cái gì cũng thiếu, tôi cũng cám ơn họ đã tham dự, đã tạo cảm giác ấm cúng, thân tình cho toàn thể sinh viên Việt trong ngày Tết, và cũng xin lỗi họ vì dù rất muốn, chúng tôi cũng không thể cho họ thưởng thức đúng bữa ăn tối truyền thống của người Việt trong đêm giao thừa. Nhưng nhìn chung qua bữa cơm thân mật, cả "chủ" lẫn khách đều rất vui.

Trở lại các phòng, anh em chúng tôi bắt đầu chuẩn bị đón "giao thừa", và sau nghi lễ thắp nhang đón giao thừa, chúng tôi sẽ tập trung ở phòng tôi để cùng nhau liên hoan. Bên Tiệp, ngày mùa đông giờ Việt nhanh hơn giờ Tiệp 6 tiếng, như vậy, đúng 18:00 giờ Tiệp ngày 30 tháng chạp, anh em chúng tôi ở tất cả các phòng sẽ cùng nhau đón giao thừa đầu tiên trên đất Tiệp. Chúng tôi cũng thực hiện tục xông đất, phòng này qua phòng kia chúc tụng nhau ngày Tết, cũng bia, cũng rượu mời nhau như thật ... Sau khi đi giáp vòng. toàn thể sinh viên Việt tập trong về phòng tôi để liên hoan nội bộ, nói là nội bộ nhưng chúng tôi cũng có sự tham gia của các bạn đoàn Hungary, những người bạn thân thiết của chúng tôi.

Điều làm tôi nhớ nhất trong ngày đó là anh em chúng tôi cùng nhau hát bài " Quê Hương" và đứa nào cũng ngậm ngùi khi hát, không ngậm ngùi sao được khi mà chúng tôi cũng chắc rằng gia đình, bạn bè chúng tôi đang nhớ tới chúng tôi như chúng tôi đang nhớ tới họ khi cùng nhau sống trong giai điệu vô cùng ý nghĩa của bài hát, và rất đúng tâm trạng nhất là những người xa quê như anh em chúng tôi. Một kỷ niệm nữa là các bạn Hung cũng hát cùng chúng tôi bài hát đó, vì trước đó họ cũng đã được biết bài hát này khi giao lưu với anh em chúng tôi, qua giai điệu họ cảm được cái tình và họ nằng nặc yêu cầu anh em chúng tôi dây cho họ hát ... Đây là những khuôn mặt xa nhà ngày đó trong đêm giao thừa đầu tiên nơi đất khách ...

   

... Cũng rượu, cũng đàn ...  ;)


....

... Nào cùng quậy  ;D, nếu bình thường anh em chúng tôi tập trung huyên náo như vậy chắc chắn đoàn trưởng sẽ được hỏi thăm vào sáng hôm sau, tuy nhiên do là ngàt tết Việt, vả lại cũng vừa có phép của ban giám hiệu và cả trường cũng vừa no say túy lúy nên sự ồn ào mà ngày thường bị kết tội làm phiền người khác thì đêm đó hoàn toàn đại xá. Cho dù chúng tôi không có không khí ngày mùng 1 tết như ở nhà vì ngày hôm sau chúng tôi đã lại phải lên trường, tuy nhiên cũng giống như phong tục Việt, chúng tôi vẫn có ngày mùng một, mùng hai tết ... tại phòng, và những ngày sau thì bắt đầu về quy cũ, anh em chỉ qua lại với nhau, uống cùng nhau chai bia với giò lụa = sunka, salam, xúc xích ... làm mồi để nhậu, hơi buồn vì tết không hơi hướng bánh chưng, bánh tét như những năm sau này, nhưng cái tết đầu tiên năm 1988 đó thực sự lưu lại trong tôi khá nhiều ấn tượng đẹp ;D.

    Bác có cái tết đầu tiên trên đất khách, quê người hoành tráng đấy chứ. Đúng là có bàn tay tổ chức của một cựu chiến binh có khác. Ở đó ít người có kinh nghiệm như bác, chắc là vất vả lắm mới được như vậy. Các tết sau có lẽ kỷ niệm không sâu sắc bằng.
   Chẳng bù cho tôi, nấu không biết nấu, mua không biết mua. Tết năm 1990 tôi được cử đi mua thịt, chẳng biết gì cũng ra chợ vác 1 chiếc đùi cừu tươi rói, toàn nạc mang về. Chẳng ai biết chế biến thế nào, quyết định băm ra cho vào nồi ninh. Nó bốc mùi hôi không chịu được, tôi về phòng rượu vào quên,....cháy  ;D. Hai cái mùi nó bốc lên làm tôi sợ cái thịt tên cừu mất nhiều năm. Mãi sau này mới dám ăn nhưng là thịt đông lạnh, nướng trên 1 miếng đá mới hết sợ. Bù lại là chẳng bao giờ tôi được đi mua thực phẩm nữa ;D

Bác làm em "phổng" hết cả mũi  ;D, thật ra cả đoàn xắn tay vào lo, mặt khác có kinh nghiệm truyền lại từ khóa trước do ông bạn tên Nhàn, ông này cũng là lính bên K về tiếp tục đi học, vả lại đoàn em cũng có mấy bóng hồng nên cũng nên cơm, nên cháo. Sau buổi đón năm mới đó như bác đoán trúng phóc, các năm sau đó cũng vẫn đón tết, nhưng chỉ là tiệc ngọt và cũng không có giao lưu với sinh viên ngoại quốc, phần vì đông, phần vì lớp nào biết lớp nấy nên chỉ có liên hoan trong nội bộ sinh viên Việt ...  ;D

... Như đã thưa với các bác, cứ dịp Vánoce, năm mới, tết Việt là cánh sinh viên lại trần ra để ... học thi. Và chúng tôi bắt đầu trải nghiệm kỳ thi đầu tiên như vậy. Cũng may là kỳ thi đầu tiên này của chúng tôi diễn ra trước tết Việt, nên anh em chúng tôi mới có một cái tết xa quê đầu tiên đáng nhớ đó. Năm học tiếng, chúng tôi cũng học 11 môn, ngoại trừ môn thể dục học thi thẳng người, còn tất cả đều chổng mông học bài... Đối với anh em chúng tôi, nhất là những thằng hơi "cứng" như tôi học kỳ I năm học tiếng thật đáng ... oải, cái chính là nỗi lo xuất phát từ tâm lý, tôi cũng không hiểu liệu có phải áp lực từ các bác Sứ hay vì 4, 5 năm kiếm chữ, kiếm cơm bên trời tây có nặng đến mức độ khiến anh em tôi vật lộn với kỳ thi đầu tiên. Mặt khác cũng do trình độ tiếng cho dù đã có 1 năm học ở nhà nhưng cũng chỉ đạt amatuer nên cũng chưa đủ mức tự tin cho kỳ thi đầu tiên, cho dù những kiến thức chúng tôi học trong năm học tiếng chỉ là những kiến thức căn bản, kiểu PTTH ở VN ...

Tôi nhớ mãi kỳ thi đầu tiên ấy bởi vì theo bản tính sôi nổi của thanh niên, nhất là thanh niên Việt, lúc nào cũng ồn ào, náo nhiệt đến mức người khách cảm thấy bị làm phiền, tôi không qua phòng anh em thì anh em cũng mò qua, ấy vậy mà đến kỳ học thi, Ký túc xá vắng lặng, yên tĩnh đến lạ thường, không tiếng cười đùa, chạy nhảy, kêu réo ngoài hành lang, tất cả đều yên ắng, cửa phòng khóa trái, không phải vì anh em tôi bỏ đi đâu chơi xa, mà tất cả, giường thằng nào, thằng ấy chổng mông, bàn thằng nào thằng ấy dán vào ... để học. Trong phòng tôi có 3 anh em, thường thì chú Thảo - quê Thanh Hóa - vốn ít nói nhất phòng vẫn phải bật tiếng: chú này, anh bảo chú ...  khi bị chú Tuấn quê Hải Hưng chọc ghẹo, rồi chúng rầm rập đuổi nhau, nhưng những ngày ấy thằng nào cũng im ... như thóc, bực quá thằng Tuấn như khùng khi thỉnh thoảng lại hét lên vì quá yên tĩnh. Cũng may học thi học kỳ I bao giờ cũng khỏe hơn vì bên ngoài cửa kính là một màu trắng xóa của tuyết nên anh em ít bị xao nhãng, không như học thi kỳ II khi bên ngoài là cả một khung trời thơ mộng của hoa, của ... nhiều thứ hấp dẫn  ;D...  

 Chuyện của bác Thanh lại sắp có ...hoa rồi ! :D

  Nhìn cái Tết đầu tiên của những thanh niên xa nhà cũng thật là vui vẻ và ấm cúng, không biết nhưng lúc ấy bác còn nhớ đến những cái Tết ở Khe lang hay Đại Từ không . Em thấy trời lạnh hình như các bác bày ra bàn toàn bia thì phải .

  Chuyện thi cử các bác sao vất vả thế ! Sao không ...dùng phao cho nhàn hả bác ! :D

@LQY: Thật tiếc là anh em mình chỉ ở Khe Lang có 6 tháng từ 5.79 - 11.79 nên chưa có cơ hội nếm trải cái tết Khe Lang, còn ở Đại Từ thì 4 em nếm đủ, từ 80 đến 83, dù năm nào cũng cấm trại, nhưng tuy nhiên năm nào cũng ấm áp tình quân dân, mình không dám kể về các cái tết đó vì thấy có lỗi với đồng đội mình trên tuyến 1, nhất là các đồng đội tuyến Hà Giang  :(

Trở lại ngày ấy bên xứ người  ;), 1 chai Vodka Nga đổi những 50 chai bia 12 độ, uống phủ phê, sau đó những lúc đói bia mang vỏ chai đổi tiếp 10 chai nữa, rồi 2 chai nữa đến khi chỉ còn 2 cái vỏ bia đổi 2 bịch bim bim về làm mồi nhậu đợt bia khác  ;D

Nói vậy chứ rượu đây, vodka Nga chính cống loại chai nhãn đỏ những năm đó mua của lính Nga, đảm bảo vừa xịn, vừa rẻ  ;D


... Mà nhìn hình hồi đấy ... khiếp thật, chơi toàn lu "gần cối" không như "chung xoay chừng" như bây chừ ... ôi tuổi trẻ nay còn đâu  ::) :-[

Chuyện dùng phao không biết mọi người ra sao, nhưng mình thì tuyệt nhiên không, không từ thời đi học đến tận khi vượt qua kỳ thi tốt nghiệp loại xuất sắc, với mình việc học là nghiêm túc nên chả bao giờ cần phao ... mà vẫn nổi   ;).

Sơ qua về chế độ thi cử ở các trường ĐH ở Tiệp: khác với thi cử ở VN, bên Séc thi nặng về thi vấn đáp, 1 thầy, 1 trò ngồi đối diện với nhau nên ai đó có ý định phao thì quên luôn, ngoại trừ mua đứt ... ông thầy  ;D.

Nhưng để đến được kỳ thi vấn đáp phải thi viết, thi viết qua rồi thì mới thi vấn đáp, điểm là điểm vấn đáp, nhưng điểm viết cũng ảnh hưởng đến thi vấn đáp. Ông thầy sẽ nhìn vào bài viết để biết thí sinh ở ngưỡng nào để hỏi  ;D...

   Khi tôi về học, có anh bạn học đại học xd Hà nội tới chơi, nói chuyện thi cử. Cũng kiểu ma cũ ma mới và truyền đạt kinh nghiệm thi cử cho chúng tôi, bọn tân sinh viên. Trong đó có câu: "Phi phao bất đạt, phi chát bất qua". Bọn tôi trợn mắt nghe, truyện thi cử anh ấy nói lại cứ như đùa. Tôi tìm hiểu phao thế nào và chát thế nào. Sau rồi  thấy phao, chát đều không khả thi... Sinh viên lười, chỉ chịu khó năm đầu còn toàn lượn lờ, nước tới chân mới nhảy tới kỳ thi mồm luôn lẩm nhẩm câu thơ không biết ai đã để lại:
   5 năm với 9 kỳ thi, 1 kỳ đồ án còn gì là xuân.
   Ở VN ngày ấy nhồi nhiều môn vớ vẩn, chẳng dùng vào việc gì, vô ích. Tôi nhớ còn có môn " Kinh tế chính trị" ," chủ nghĩa xã hội khoa học" .... giáo viên quen mồm cứ dạy, tôi ngồi nghe như bị chọc gậy vào tai tức anh ách. May mà qua được... ::) chẳng hiểu tại sao. 

... Rồi ngày thi HK đầu tiên cũng đến, anh em chúng tôi lần đầu tiên tiếp cận với dạng Ústní zkouška ( thi vấn đáp ), như đã nói để có thể vào vòng vấn đáp, chúng tôi phải vượt qua phần thi viết ( písemka ). Nói thật, với sinh viên Việt Nam chủ yếu thời kỳ đó khi nói tới các kỳ thi có thể nói gần 100% là thi dưới hình thức viết, thi vấn đáp rất ít, nếu có thì chỉ có trên Đại học, còn ở phổ thông thì không có hình thức này, ngay cả những sinh viên đã trải qua 1 năm trên giảng đường đại học chính quy như tôi cũng chưa từng thấy dạng thi vấn đáp, nhưng ở ĐH Tiệp thì chỉ có thi vấn đáp. Thi viết chỉ là điều kiện cần để có thể vào vòng vấn đáp.

Trong số 11 môn học, chúng tôi có 3 môn thi, còn các môn còn lại đều dạng zápočet - nghĩa là môn đó không thi, mà dựa trên điểm số của HK, giáo viên sẽ công nhận sinh viên đó đã hoàn thành hay không hoàn thành môn học, tuy nhiên chúng tôi vẫn có những bài kiểm tra dạng bài viết để giáo viên đánh giá. Còn lại 3 môn thi phân đều cho 2 kỳ, chúng tôi sẽ làm quen với dạng thi vấn đáp. Ngày thi, không chỉ chúng tôi mà hầu như sinh viên nào cũng hồi hộp, tuy đã trải qua 1 năm học tiếng, nhưng nếu nói đủ độ tự tin thì chưa thể đủ, dạng thi viết thì dễ thở vì khả năng phản xạ nghe và nói là vấn đề với tất cả sinh viên. Đúng như lo lắng, vào kỳ thi vấn đáp, mọi người ngồi ngoài hành lang chờ đến lượt mình trong hồi hộp, mỗi lần 1 sinh viên vào phòng thi, anh em chúng tôi đều chúc may mắn, và chờ đợi khuôn mặt đó xuất hiện khi cánh cửa phòng thi lại mở ra ... có chú tươi cười, có chú buồn buồn... kèm theo câu trả lời: 1, 2 ... còn các chú đen thì thậm chí 3... ( hệ điểm của Tiệp: 1 là xuất sắc, 2 là khá, 3 là trung bình còn 4 là trượt vỏ chuối ... ).

Rồi cũng đến lượt tôi, hít thật sâu tôi bước vào phòng thi, ... sau câu chào hỏi, bà cô chủ nhiệm lại trở về khuôn mặt nghiêm nghị của bà, tôi thật sự hơi khớp và bắt đầu lùng bùng trong tai, mấy câu đầu thậm chí tôi còn không nghe rõ cô giáo hỏi gì, biết tôi mất bình tĩnh, cô giáo dừng lại, mỉm cười, lại bắt đầu những câu xã giao, tôi cũng dần dần bình tĩnh trở lại sau những câu xã giao đơn giản và bắt đầu nhập cuộc trơn tru hơn tất nhiên trong khả năng có thể ... rồi kỳ thi cũng dừng lại sau câu cám ơn của cô giáo, tôi nghĩ chắc 3 rồi, thôi biết làm sao vì mình hơi khớp lúc đầu mà!, ... liếc vào quyển học bạ và theo nét chữ của bà cô, cô cho tôi điểm 2, hú hồn... kết thúc đợt thi HKI, tôi "được" 3 điểm 2, đối với các em trong đoàn nếu bị 2 là dưới yêu cầu của họ, nhưng với tôi là được, là thành công dù ở mức thấp  ;)    

Bác thanhh63 thi thế là siêu rồi. Thằng học giỏi quá rồi ra trường chỉ khổ thôi. Hồi bao cấp 7x-8x mà đi học thì khó khăn nhất là các bác lính về và đã cao tuổi (quãng vào trường đã 25 trở lên hoặc bắt đầu ngoài băm), tuy nhiên ra được trường thì các đàn anh ấy lại phất nhanh. Cũng có một số bác trước khi đi bộ đội đã là học sinh chuyên toán và chỉ đi 2-3 năm giai đoạn cuối KCCM thì theo các bác ấy còn khướt. Lại có bác tham gia chi bộ bị thầy "trù" làm anh em xúm vào giúp gỡ mãi mới xong.

Thật ra cách thi như bác thanhh63 bên Tiệp là rất hợp lý, thi viết để người ta xem xét khả năng tư duy và diễn đạt kiến thức bằng một ngôn ngữ khác, đánh giá được rất nhiều mặt. Sau đó đến vấn đáp hỏi được sâu và rộng hơn và có giao tiếp công chúng theo kiểu PR bây giờ, rất khoa học.

Còn chuyện phao ở xứ ta thì sợ nhất là phao mà ở cuối trang có câu "sang mặt bên chép tiếp". Đố các bác cựu biết tại sao?

@ bác hong c9d3:
Đỏ 1: em chỉ hiểu mỗi vế đầu, còn phi chát  ???, không lẽ thời anh về đi học (em nhớ không lầm) năm 1981 mà đã có chat rồi sao ? hay ý gì khác vì chat chít với thầy thì chỉ các nàng SV nữ thôi, chứ không lẽ đồng hệ cũng ok?

Đỏ 2: câu thơ đó chắc SV thời đó ai cũng biết, em cũng thuộc khi bước vào trường kinh tế TPHCM năm 85, tụi em sửa lại: 4 năm với 7 kỳ thi, một kỳ đồ án còn gì là xuân? ... những tưởng chỉ 7 kỳ thi và 1 kỳ đồ án, nhưng cuối cùng em phải thi những 14 kỳ kèm theo đồ án tốt nghiệp, nhưng không phải bị đúp đâu nha, và bằng luôn chặng đường của 1 bác sĩ  ;D

Đỏ 3: Ở VN tụi em cũng nhai mất năm đầu mấy món đó, qua Tiệp những tưởng nhai tiếp 2 năm nữa những môn đó, nhưng CM nổ ra, thoát 1 năm  ;D, nhưng bù lại học đủ các trường phái Triết, nhiều đến nỗi ... chả nhớ nổi lấy 1 tên  ;)

Cám ơn bác đã động viên, chứ khen là em chui xuống đất luôn  ;D, ngày ấy không đú được với đám trẻ đâu, bác nói đúng không phải mình "già" mà quả thật cái khoản ngoại ngữ với em phải từ từ, chứ ép như ép dầu thì em thẩm thấu không kịp, một tiết lộ đáng lẽ em thưa sau nhưng sẵn dịp kể về cái tài học ngoại ngữ: năm 3 em phải học thêm 1 ngoại ngữ nữa, em chọn tiếng Anh và kết quả nhận một con 3 duy nhất, và vì nó em mất bằng đỏ luôn  ;D.

Còn vụ phao thì em xin chịu, bác bật mí luôn đi  ;D

Bác thanhh63: Đỏ 1 - chuyện ấy thời kỳ ấy ở trường ĐHXD là có, cũng là chuyện bình thường. Câu tôi nhớ là "phi gồng bất thành đạt, phi trát bất thành tài". Sinh viên đói còn hơn bộ đội, lại có nhiều thứ dễ bị lôi cuốn hơn hồi còn chiến tranh nên nó vậy. Có vụ mất đồ án tốt nghiệp trước khi bảo vệ còn tự vẫn rất thương tâm. Các bác bộ đội về mà không phải quân đội gửi học từ đoàn 871 để có chút phụ cấp, lại có vợ con những năm đi học thì còn vất vả nữa. Thế nên có chuyện như bác lính sinh viên 72 thaiminhhung kể thì đang thi trời tối quá không có điện, thầy giáo bảo "anh nào chạy về cầm đèn dầu lên cho tôi, tôi cho qua".  :-\

Đơn giản thôi bác: anh bạn ngồi trong phòng thi sốt ruột vì mãi đồng đội bên ngoài mới ném bài được vào cho anh ta, mắt nhắm mắt mở chép tuốt, xong thì mang lên bàn thầy. Thi vấn đáp nhưng phải viết bài trả lời câu hỏi lên giấy để thầy xem và hỏi vấn đáp tiếp: gần gần như cách thi bên Tiệp của bác đấy. Và thầy tủm tỉm cười đưa cây bút trỏ ngay câu "sang mặt bên chép tiếp" trong bài làm của thí sinh cho thí sinh xem và hỏi "câu này nghĩa là gì hở anh bạn thân mến ơi?" ;D

Chuyện ngoại ngữ thì đúng như câu tiếng Nga là "izu-chat rut-xờ-ky ya-dức lut-chờ-se na kờ-ra-vat". Bác thanhh63 cứ hỏi các bác qđ3 lấy vợ bản mang vô nam mà xem, đúng y vậy đấy.

Hồi mới lên Hương Canh nhập trường, tôi nhớ thầy Ngô Thế Phong dạy môn Bê tông cốt thép có nói với sinh viên năm thứ nhất bọn tôi rằng: "các cậu là cái loại cổ linh tinh quái", bác thanhh63 có luận ra là cái gì không?

Cám ơn bác về các giai thoại vui về cái nghiệp học  ;D, em cũng biết hình như bác có du học Nga phải không bác ?, em thì tiếng Nga trút hết trả thầy cô ở trường kinh tế TPHCM nên bây giờ như vịt nghe sấm  ;D Mà sao lại phải hỏi các bác qđ3 lấy vợ bản mang vô nam ? Tiếc quá phải chi biết trước câu của bác em hỏi luôn thím tuan_qd3 thì tốt quá  ;D

Còn cái vụ cổ linh tinh quái theo thiển nghĩ của em ứng với bác lắm lắm, thượng vàng hạ cám, cổ kim, đông tây đều rõ thì không quái là gì ?  ;D, chắc không hợp ý bác nên em xin luông cái đáp án.  ::)

Cũng không có gì bác thanhh63, cũng giống như lính mới dần thành cũ thôi: Cổ - năm thứ nhất ở quê lên lơ ngơ như bò đội nón. Linh - năm thứ 2 bắt đầu linh ta linh tinh lười học, quán xá, bỏ học nhảy tàu theo các anh chị năm trên đi buôn thuốc lá cuộn, đi chơi các trường sư phạm, trông đầu tóc quần áo bắt đầu pha trộn quê-tỉnh rồi. Tinh - năm thứ 3. Quái - năm thứ 4, năm thứ 5 thì hỏng hẳn không tính nữa. Đại khái vậy thôi bác ạ. Xem có giống sinh viên ở Tiệp như các bác không. Còn sinh viên ở nhà thì đói lắm nên sinh lắm chuyện.

Vậy là không phải thầy nói bác sao?... em lại đoán trật lất rồi  ;D. Còn tình trạng đổi lối hoặc sống lâu thành tinh thành quái thì vốn dĩ là hiện tượng bình thường trong xã hội không chỉ trong nước mà ngoài nước cũng vậy, tuy nhiên nó không phải là phổ biến lắm trong sinh viên Việt Nam ở trường em ( em chỉ nhận xét chủ quan theo kết quả học tập, còn vốn dĩ con người thích nghi với hoàn cảnh sống nên cũng chả biết đâu là thực, là lơ mơ  ;)). Bác vẫn còn nợ em câu tiếng Nga đó nhen, em không biết các bác ấy có thể trả lời nổi không vì tiếng Nga dẽ thương lắm, nhưng thương không dễ, nên đã mơ về nơi xa lắm rồi, ngoại trừ các bác gắn hồn mình với nước Nga thôi ..., nhưng tốt nhất bác cứ cho "lời hay = ý Việt" để em tiện hỏi han ạ!  ;D

... Cũng liên quan đến việc học. Ngày ấy sinh viên du học sinh chúng tôi đều là những sinh viên xuất sắc ( trừ tôi  ;D) được tuyển chọn ra từ các đợt thi đại học và các trường ĐH trong cả nước, anh em chúng tôi khi bước chân về trung tâm tiếng đã được các chú trên ban quản lý lưu học sinh - Đại sứ quán VN xuống huấn thị, giao nhiệm vụ nhiều lắm, mà nhiệm vụ nào nghe "trách nhiệm" cũng nặng nề, thậm chí nếu sinh viên nào học không dưới 2,0 là chưa hoàn thành nhiệm vụ, và cái chưa hoàn thành đó nâng lên đặt xuống nghe buốt đầu là cái chắc.

Nói vậy thôi nếu so sánh với các bậc tiền bối các lớp trước, chúng tôi có thể không bằng, nhưng vì là được chọn, được đi học như những người ưu tú nên trong thâm tâm chắc chắn không ai trong chúng tôi ngày đó không tự hào vì là du học sinh Việt Nam và càng tự hào hơn khi về trường nghe kết quả học tập luôn dẫn đầu của sinh viên Việt Nam tại các trường và anh em chúng tôi đều mong muốn phát huy nó. Tất nhiên những năm 8x tình hình trong nước khó khăn, tình hình quản lý sinh viên du học ở các nước cũng không còn nghiêm ngặt như những năm 7x trở về trước, đây đó cũng xuất hiện nhiều đàm tiếu về các tiêu cực ngay cả trong các bậc cha chú đáng kính ở phía trên, thượng bất chính, hạ ắt loạn ... kết quả học tập của sinh viên Việt cũng theo chiều hướng đi xuống.

Tuy nhiên, nếu nói điều đó chi phối quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ học tập của chúng tôi là hoàn toàn không đúng, cũng có những băn khoăn khi tốt nghiệp, khi về Việt Nam, và nhiều thứ khác nữa, ... nhưng có một thực tế luôn tồn tại suy nghĩ, trong quyết tâm của đại đa số anh em chúng tôi khi bước chân vào con đường du học tại Tiệp: mình là một trong những sinh viên giỏi được chọn đi du học, nếu so với các bạn sinh viên trong nước cuộc sống và môi trường học tập là vô cùng thuận lợi, vậy tại sao không dám "chiến đấu vì tấm bằng đỏ" ( Boj na červenou diplomu ) ? ...    

 Lão này cứ "say say", không chịu tỉnh, say lâu thế? ;D

 Với những SV học sinh tuổi mới lớn chưa từng trải nghiệm cuộc sống khi sang Đông Âu học hành thì nói gì nó cũng sợ, cũng nghe. Nhưng đối với những cựu binh hay đám nghiên cứu sinh thì chuyện giáo huấn chả khác gì nước đổ đầu vịt. Học hành bao nhiêu đâu, nhiều thằng chả dám bỏ học bỏ tiết một buổi, ấy vậy mà tiếp thu kiến thức trên giảng đường cũng chẳng bao nhiêu, điều đó cũng đúng vì mang tiếng là học tiếng của họ rồi để hiểu và nghe giảng, viết lách, ghi chép, song thực tế họ nói 10 giảng 10 mong hiểu lấy 3 4. Vậy thì danh hiệu "xuất sắc" là điều khó đạt được, cố gắng giữ lấy điểm trung bình khá cũng là tốt lắm rồi, tất nhiên cũng có nhiều người tập trung cao độ vào chuyện học nên đạt kết quả cao hơn.

 Muốn học giỏi thì việc đầu tiên là phải giỏi tiếng bản xứ và chuyện này không hề đơn giản, bạn nào từng học tiếng Nga chắc sẽ hiểu nó khó đến mức nào về ngữ pháp, phải hiểu hết về ngữ pháp của họ thì mới sử dụng từ đúng, nếu không thì trật lấc cả. Đâu có dễ để đạt điểm xuất sắc. Bên chúng tôi riêng động từ đi và chia cho các thời, thì có tổng số 136 động từ đi, dùng sao cho đúng là cả một bài toán với 136 đáp án, nếu dùng nhầm động từ đi sẽ bị hiểu lệch sang ý khác và sai vấn đề muốn nói, chưa kể viết một đằng đọc một nẻo ...vv. Vậy thì để xuất sắc là điều cực khó, thôi mình thuộc loại dốt nên chẳng dám mơ, mình đã là loại dốt rồi mà còn thấy có thằng còn dốt hơn trong chuyện học hành, trong lễ tốt nghiệp không có tên nó để lên nhận bằng mà nó vẫn vui rồi tự nhận: Thế cũng phải. ;D

Ha ha ... khậc khậc khậc  ;D, Gụ đâu bác BY, mấy hôm rồi ru hí cùng phu nhơn tứ xứ, uống xỉn không cho thằng em hớp nào, có con vịt gởi vào 100 thằng sao ăn hết, muốn hết cả xương nhớ kèm thêm gụ nữa nha  ;D

... Bực, cứ xuất hiện là chưởi thằng em ... say say mà chả hề mang Gụ vô  ::) 

... Thấy bác xuất hiện, em đòi Gụ liền, uống mà còn say say chớ, bây giờ thì hầu chuyện bác đây  ;D.
Việc các bác sứ huấn thị tụi em cũng đúng thôi, mang tiếng là SV giỏi gởi đi du học mà, họ bảo tiền của, mồ hôi, công sức của ... nhân dân đó, học không tốt là có tội ... ôi với nhiều người lắm  ;) cho dù tụi em nhận học bổng của CP Tiệp thì vẫn là ông đút chân giò, bà thò chai rượu, chả ai nuôi báo cô ai cả  ;), các bác ấy nói quá đúng!  ;D, tụi em "dạ" rần trời, nước thấm vào mấy thằng già CCb, nghiên cứu sinh nhiều lắm vì đều bị tóm làm kẻ có tóc cả, nên học hành không ra hồn là bị "soi" trước, còn đám SV trẻ, mưa không tới mặt, nếu lỡ có tàn tàn cũng chả sao  ;D

... Các bác học tiếng để giao tiếp nó khác với tụi em, đừng chưởi nha  ;D, tiếng của tụi em là tiếng cơm tiếng gạo cạo từ sách vở nên khi dạy tiếng cũng trầy trật không kém, phần nghe hiểu là quan trọng và đòi hỏi thời gian, còn đọc hiểu là tối quan trọng ít nhất cho 2 năm đầu. Thật tình năm 1 năm 2 nói như bác là đúng, giảng 9, 10 cố gắng hiệu 4, 5 là tốt, phần nào lơ mơ về đọc sách, mượn bài chép của sinh viên Tiệp mà cập nhật  ;), còn năm 3, 4 mà chưa ổn thì bó tay. com ...

... Bác nói quá đúng luôn vì đâu dễ mà đạt điểm xuất sắc, từ từ em sẽ thưa ... nhưng những năm 1,2 là những năm cơ bản, sinh viên mình gặt điểm xuất sắc chủ yếu từ những năm này, lên cao hơn xuất sắc ít đi, điểm khá chòi ra nhiều hơn, nhưng vì đánh giá kết quả là trung bình của 4 năm nên bù qua sớt lại cứ dưới 1,5 là giỏi ... cũng có "chiến thuật" húc dễ, né khó ... bác ạ  ;)

 Một con vịt quay Quảng Đông chứ 10 con vịt cũng chả ngại, có điều gửi BH mang vào nên ké 1 con vịt cho anh em ăn thử mang tính thưởng thức. Thông cảm nhé thanhh63, lần khác BY vào chắc chắn có thịt vịt quay Quảng Đông ăn tới căng rốn. ;D

 Hôm đó có gửi BH mang vào chai rượu ngâm cây mật gấu nhỏ, 0,33 lít vì sợ BH không mang theo chất lỏng được, gọi là tý chút cho anh em thưởng thức cho vui, chắc BH bị bỏ lại sân bay rồi, bữa tới anh vào SG thì có lẽ sẽ mang theo nhiều hơn, lúc đó cho thanhh63 và anh em dùng thử rượu nếp cái Thái Bình của anh tranphu341 gửi mời. ;D

Ơ thế con thanglong69 nói của bác BY gửi vào "chiêu đãi" anh em QK7 là con nào ?, con của BH mang vào hộ lại là con nào nữa ? Những 2 con mà thằng em chỉ ngửi thấy mùi thịt vịt ... giời quay  ::)... Lão TL69 text báo lộc nhậu mời lên tận Q2 chiều chủ nhật mà tận thứ ba em mới thấy tin nhắn nên chỉ ngửi ... mùi vịt giời thôi  ;D.

Còn hôm nào vô anh mang rượu nếp cái TB của bác tranphu, anh nhớ bỏ vào can ( cho nhiều  ;D uống mới say say  ;) ) sau đó đóng thùng theo hành lý ký gửi, đừng xách tay bọn SB nó cám ơn chứ tụi em lại hửu mùi gụ lếp cái nữa đó, mà cũng đừng cho vào va li kẻo tụi phục vụ Sân Bay nó hô biến mất đó, cứ đóng vào can nhựa, cho vào thùng carton, xung quanh chèn "vịt quay Quảng Đông" ... gửi theo hành lý ký gửi là ok, ... mong chờ bác vào từng ngày để ... tụi em căng rún món vịt quay QĐ và say mèm món gụ bác TP341  ;D

... "chiến đấu vì tấm bằng đỏ" ( Boj na červenou diplomu ) tất nhiên vì nhiều lý do và mục đích khác nhau mà ngày ấy sinh viên bên Tiệp chúng tôi luôn nhắm đến: ngoài cái danh sĩ " tốt nghiệp bằng đỏ" vốn dĩ vẫn văng vẳng bên tai khi nói về anh A, chị B ... nào đó du học ở Liên Xô hay các nước Đông Âu về ... nghe nó tự hào sao sao đó, cái sao sao đơn giản đó có lực hút đáng kể tôi nghĩ không chỉ riêng tôi mà nhiều sinh viên Việt khác, nó thỏa mãn nhu cầu sĩ của các ông "sĩ tử" chúng tôi, mà cũng hợp lý thôi, ở nhà làm sinh viên nhàng nhàng thế nào cũng được, nhưng đi du học ... dù sao vẫn mang cái tiếng, đúng là ếch chết tại miệng  ;D, nhưng vẫn khoai khoái.

Ngoài lý do trên cũng còn nhiều lý do khác cũng không kém phần hấp dẫn, thôi thì tôi cứ xin đi từ thượng vàng rồi tụt xuống ... cám  ;). Nói như bác BY: đâu phải dễ gì đạt điểm xuất sắc, biết khó, nhưng cái đám "sĩ tử dổm" chúng tôi vẫn cứ lao vào. Cái mác chuyển tiếp nghiên cứu sinh là cái đích oách nhất của những thằng "chiến đấu vì tấm bằng đỏ" ( Boj na červenou diplomu ). Này nhé, cuối năm cuối cùng, cộng cộng, chia chia, điểm trung bình đâu đó trên 1... chút chút vậy là bắt đầu hy vọng cho xuất chuyển tiếp nghiên cứu sinh rồi  ;D. Đám bạn tôi sang Tiệp du học năm 1981 cũng có lắm anh tài trường Bách khoa CVUT thành Praha, trường bách khoa Plzeň ... tốt nghiệp bằng đỏ loại ưu, 3 chú V., L., Nh. đã được chọn học truyển tiếp nghiên cứu sinh, thế mới oách và đáng tự hào làm sao  :o. Nhưng thú thật tôi không mơ cửa này vì có 2 lý do: thứ nhất tự nhận xét mình không thuộc hàng ... sao, thứ 2: chuyển tiếp thường có nhiều chỉ tiêu cho các trường kỹ thuật, trường kinh tế khả năng hạn chế hơn, và ở trường VŠE tôi chưa thấy trường hợp nào. Ngoài cái danh "phó tiến sĩ" ngày ấy ( bây giờ là ông tiến sĩ ) sinh viên chuyển tiếp nghiên cứu sinh nghiễm nhiên có thêm 3 năm hợp pháp tại Tiệp.

Lý do nữa phổ biến hơn cho những sinh viên tốt nghiệp bằng đỏ: Ngày ấy khi sinh viên tốt nghiệp là a lê hấp chuẩn bị lên máy bay về nước, có rất nhiều trường hợp sau khi tốt nghiệp xong các tân cử nhân biến thành ... bộ đội, bắt đầu cuộc sống bất hợp pháp, nay đây mai đó, lúc ký túc xá này mai byt lao động nọ, trốn chui, trốn nhủi cảnh sát Tiệp trong các cuộc truy quét nhập cư, cư trú bất hợp pháp. Nhưng với sinh viên tốt nghiệp bằng đỏ thì cơ hội xin đi làm đội trưởng cho các đoàn lao động người Việt trên đất Tiệp là có và vì nhiều lý do, nhưng lý do bổ nhiệm các sinh viên tốt nghiệp loại giỏi tại các trường ĐH Tiệp làm phụ trách sẽ cho phép họ rất dễ làm việc với tụi Tiệp vì tụi Tiệp rất nể những người có bằng cấp mà lại là bằng cấp loại giỏi nữa ;... Ngoài ra còn cơ hội làm việc tại trường dành cho các sinh viên tốt nghiệp bằng đỏ và ở trường tôi có vài trường hợp, tuy nhiên thời gian ở lại trường thường ngắn khoảng nửa năm một HĐ ...        

... Tiếp tục "cuộc chiến ..."  ;D, khi anh em chúng tôi qua Tiệp, kinh nghiệm bắt đầu được tích lũy, mặc dù năm thứ 1 mới bắt đều tính, kết quả năm học tiếng sẽ không tính. Theo các đại ca: những năm đầu sẽ là những năm " Việt Nam", sinh viên Việt vốn có thế mạnh về học gạo, nên những năm căn bản sẽ gặp thuận lợi rất nhiều, đây chính là giai đoạn tích lũy để "trừ dần" cho các năm cuối khi đã bắt đầu vào học chuyên nghành. Bởi vậy sinh viên Việt 2 năm đầu kết quả hầu như toàn 1, tất nhiên cũng có rơi rụng vài môn nếu gặp thầy cô "sát" cizí ( sinh viên ngoại quốc) ... nhưng bằng mọi giá, với quyết tâm tối đa ( nói như bác qtdc: trong mấy năm đầu sinh viên được gọi là Cổ, có cổ thì mới ít giao lưu, ít mất thời gian, nhiệt huyết còn hừng hực, nên với sinh viên du học thì càng thuận lợi  ;)) để đạt kết quả cao nhất.

Bước vào các năm cuối, bắt đầu phải áp dụng chiến thuật "né hỏa lực mạnh, diệt mấy ụ nhỏ lẻ...". Khi đăng ký môn học, sinh viên bắt đầu phải lực chọn theo thế mạnh của mình, theo độ khó của thầy và theo kinh nghiệm của các anh chị khóa trên để áp dụng chiến thuật. Có người lựa chọn sai, húc ỷ hỏa lực mình cũng mạnh húc đầu vào các "ổ thực sự mạnh" bật ra, húc vào đến vài bận đến u đầu ... mới qua. Chấp nhận hiểu mình hiểu ta để qua cửa ải. Nếu đặt chỉ tiêu khá, đạt giỏi quá ok, còn hoàn thành chỉ tiêu là ... ăn mừng, bởi vậy mới có chuyện đạt điểm 3 ra nhảy tưng tửng ( ngày đó chỉ cần điểm trung bình dưới 1,5 là có bằng đỏ, nhưng sau khi cách mạng nổ ra có 1 điều chỉnh: bị 1 điểm 3, miễn bằng đỏ và khối anh vỡ mộng, trong đó có tôi  :-[)...

Cái này mới nhớ ra và cũng liên quan đến cuộc chiến ... ;D: Khi đã đặt chỉ tiêu, chẳng may không đạt ví dụ: đặt 1, nhưng được 2, 3 vậy là sinh viên có quyền từ chối nhận điểm để thi lại và chỉ được thi lại 1 lần trong kỳ chính, nếu không qua thì phải chờ đợt thi lại. Có anh từ chối nhận điểm, thi lại đạt điểm cao hơn, nếu đạt chỉ tiêu thì mừng, nếu cao nhưng chưa đạt thì cũng đành vui vẻ chấp nhận, còn anh nào điểm tệ hơn thì cũng chẳng dám o e vì nếu để qua đợt thi lại thì rủi ro sẽ lớn và cách nhìn nhận về sinh viên phải dự thi đợt thi lại cũng khác  ;)     

Vậy là kỳ thi đầu tiên của tôi trên đất Tiệp cũng đã trôi qua, so với kết quả của đa số anh em trong đoàn, kết quả của tôi không ổn lắm, vì với các chú, cô em trẻ, thông minh thì samy jedničky ( toàn 1 ) là chuyện bình thường, nhưng không sao, tôi đã tập lập kế hoạch rồi, như vậy là trên đạt yêu cầu, và cũng bù cho những ngày " chổng mông " cạo bài.  ;D.

Có mấy tấm hình vui mô tả các cuộc ôn thi của đời sinh viên Up lên cho vui cửa vui nhà để chuẩn bị sang tiểu mục mới: Mùa Xuân đầu tiên trên đất Tiệp Khắc ... ;)


Học môn này cố gắng sẽ ... đậu  ;), còn môn ở hình dưới ...



Bình luận của báo: Có lẽ đây cũng là cách ôn thi của sĩ tử HN trong ngày nóng ....  :o Ôn thi môn này dạo đó tôi "rớt" thê thảm, rớt từ trong nước rớt sang đến Tiệp, cho mãi đến khi ra trường .... mới đậu  :o   

 Công nhận ông này "khó tính" thật. "Vô phúc" cho thằng nào sau này làm con rể ông này. ;D

 Trên VMH có Box Máu và Hoa, tức là có chuyện máu và cũng có chuyện hoa chứ đâu phải lúc nào cũng toàn máu hoặc toàn hoa. Có học, có dùi mài kinh sử thì phải có yêu thì nó mới là cuộc đời sinh viên chứ. Thế ông định bắt con nhà người ta học và học, đầu óc lúc nào cũng toàn số học với định luật và triết lý cùng văn thơ để rồi mắt chúng nó tăng số kính cận lên à? ;D

 Xét thấy, xưa ông toàn "trượt với rớt" suốt môn như trên hình cũng phải, ấm ớ thế thì "đậu" mới là lạ. Nhưng không biết ông nói có thật không đấy, chưa biết chừng ông lại là giáo sư môn đó thì bỏ bu. ;D

  Năng lực quá... kém, đáng lẽ ra không qua các kỳ kiểm tra thì không được thi. Sao có cơ sở lào mà cho học sinh đậu rễ thế không biết. Thanh tra, thanh tra gấp, bất hợp lý cương quyết thu hồi giấy phép ;D
  Sĩ tử Hà lội  chả phải chỉ ôm thi giỏi mà gì chẳng siêu, các thầy hỏi thi lắc gật sái cổ nhé. 

Hôm nay có đám cưới đứa cháu con thằng em của thằng bạn thân lính Hậu Giang cùng nhập ngũ 79, cùng về đầu quân QĐ 3 một thời, thằng đó ở F31 nhà bác Hồng nhưng ở Chín Nhẩy Nhẩy ( 977 ), rượu đắng, bia ngọt, tưng tưng về " nhà" thấy các bác vừa mắng, vừa nghi ngờ thằng iem dại  ;), iem biết nỗi không theo kịp liền anh, nên rửa tai nghe các bác ca, ca xong mỏi mồm em vẫn thưa: Hậu xét hic hic khậc khậc  ;D

...Đêm qua tưng tưng về vuốt mặt không kịp, nay 10 phần phục hồi 8,9 ...  ;D để nghiền ngẫm các giáo huấn của đại ca (nghĩa là: cứ "gặp" thằng em là ca đại ...  ;D) và liền anh F31 kiếm cớ phất trần hè  ;D.    

Đỏ 1: Đây đây bác BY có máu và hoa theo nghĩa trần trụi nhất và cũng bóng bẩy nhất nha  ;D Tặng mod box máu và hoa  ;D



Đỏ 2: Nghiệp học vẫn có câu: học tài thi phận mà bác, bởi vậy em vẫn viết phải biết mình biết ta, mới hy vọng thắng ( không dám mơ 100 trận 100 thắng  ;)), chứ không cứ húc, cứ ủi có mà không có hoa chỉ có ... máu, bác nhểy  ;)

Đỏ 3: Vấn đề muôn thuở của mà anh, húc thẳng không xong, thi vu hồi, thì núp ụ... thậm chí "né" kệ em, tha cho em đó, anh đi đường khác  ;) phải không liền anh  ??? ::) ;D

Xin "rẽ" ngang trở về với hiện tại về với hoạt động kỷ niệm ngày thành lập quân đội 22.12.2012 ở chi hội CCB khu phố tôi:  ;). Cùng hòa chung không khí kỷ niệm ngày thành lập quân đội, như truyền thống, chi hội CCB khu phố chúng tôi lại gặp mặt, giao lưu các CCB qua khắp các thời kỳ, có những bác CCB tham gia quân đội từ thời kỳ chống Pháp, đa số CCB trong chi hội chúng tôi là những CCB của một thời chống Mỹ, một thời biên giới Tây Nam, một thời chống quân bành trướng ...  





...

... Tiếp

 SV du học ở các nước XHCN thì thường là tiếng bản xứ dài, quan hệ rộng và biết luật pháp nước sở tại. Chẳng thằng nào dốt đến mức để rồi phải sống bất hợp pháp trên đất nước của họ. Khối cách để lách luật mà cái "bản mặt" cứ nhơn nhơn ra đó mà chả cu Полицай nào làm gì được. ;D

 Cách "cùi đời" nhất là làm cô vợ Tây mắt xanh mũi lõ chính hiệu kể cả chưa có đăng ký kết hôn "vưỡn" được coi là tạm thời hợp pháp, tới nhà bạn gái xin đăng ký tạm trú 3 lần trở lên là có quyền để xin cưới hỏi đăng ký kết hôn hợp pháp rồi, tất nhiên là phải đủ thủ tục giấy tờ chứng minh mình đang là độc thân, có chuyện gì thì cô vợ hờ kia cứ lên Sứ quán và Vụ ngoại kiều mà gào khóc "thảm thiết" là coi như OK, nếu lòi ra thằng cu "nửa nạc nửa mỡ" nữa thì càng tốt, lúc đó có muốn "bỏ của chạy lấy người" cũng không xong. Nhà nước sở tại "bắt buộc" bố cu phải ở lại nuôi con và có trách nhiệm đến khi nó đủ 18 tuổi. Thường thủ tục này về các tỉnh vùng sâu vùng xa làm là nhanh và thuận lợi nhất. Ngoài ra còn có cả trăm cách khác để hợp pháp hóa.

 Tớ có thằng bạn quê Quảng Bình quê ta ơi, thằng này ở bẩn và "xỉn tướng" vào loại số 1 Thế giới, có vợ người VN cùng quê với 2 nhóc 1 trai 1 gái, con nó mắt đen mũi tẹt mà "sủa" rặt tiếng bản xứ. Tớ nói: Cháu người VN thì học tiếng VN đi. Nó nói: Không, tôi người bản xứ. Chán chưa? ;D Lần đó tới nhà nó làm khách mừng "chiến hữu" sau gần chục năm mới gặp lại. Nó mới "cưới" thêm cô vợ người thành phố cười Габрово rất đẹp mới 20 tuổi với giá 4000 DM chuyển giao theo từng thời kỳ của giấy tờ hợp pháp, cô bé này có cô em gái cũng vừa tròn 18 tuổi mới vào DH mà chưa có tiền nhập học. Thằng bạn "xui dại": Hay mày "cưới" luôn nó đi rồi làm "em" tao, giá mềm hơn chỉ khoảng 3000 DM. Cô chị nghe được không phản đối. Đêm đó thằng bạn nằm giữa và những 2 cô vợ, 1 Ta 1 Tây nằm kẹp cứng 2 bên. Tớ với cô em ngồi phòng bếp nói chuyện, uống bia suốt 1 đêm, sáng ra cô em đồng ý với 1 điều kiện là phải "cưới thật" luôn. ;D Tớ không có ý định ở lại nên tìm cách rút lui gấp.

 Điên mà làm "bộ đội" nữa, thiếu gì cách để ở lại hợp pháp nếu thấy thích. ;D

Có một thực tế những năm ấy số sinh viên Việt lấy vợ Tiệp nhìn chung rất ít, chỉ có các bác lao động là bị "sập" bẫy mắt xanh mũi lõ nhiều  ;D, em không hiểu lý do nhưng đó là thực tế.

Còn vụ chốn chui chốn lủi trước CM nổ ra, thì hầu như trường nào cũng có. Còn mánh kết hôn giả với người bản sứ để ở lại thú thật ngày ấy em chưa nghe trong giới SV mà cũng có thể có rồi nhưng em tai "điếc"  ;D, còn các bác lao động thì em không rõ.

Chẳng ai muốn phải trốn như vậy, nhưng chưa gặp "thời" bác BY à, trước CM thì truy thì lùng, sau CM thì tạo mọi điều kiện để cho các cháu ở lại vì: "các cháu cứ ở lại tìm công việc làm ăn là ... yêu nước, về nước không công việc làm, thất nghiệp là có ... tội". Em chỉ phản ánh cái thực tế hiện hữu trong giới SV tốt nghiệp ngày ấy, mà ngay trường em khi về trường, họp SV Việt suốt ngày cứ yêu cầu ai có liên hệ, có gặp SV B. thì khuyên bảo để ... về nước ...   

Bác nói... chầm chậm thôi, tôi không hiểu! ;D

Vừa nãy đọc bài của bác BY, thấy nói Pu lit (Tôi đoán vậy, chữ Bun hay sao ấy ;D) hay hỏi thăm bộ đội ta. Đọc chỗ tô đỏ, tôi chưa rõ lắm. Có phải bác nói Pu lit không? Nếu đúng thì khó có chuyện họ "tạo điều kiện cho ở lại"
Tôi nghiêng về giả thiết bác muốn nói tới mấy bác trên sứ quán, hoặc quản lý gì đấy hơn. Như vậy các bác í cũng ...được đấy chứ ;D Tôi nhớ bác BY có lần "ác khẩu"  bảo "toàn đi buôn lậu" :o. Xét riêng mặt kinh tế, có bề dày thời gian rồi, kiểu gì bên đó cũng khá hơn rất nhiều so với về VN.

Có 1 bác kể cho tôi nghe, bác ấy không dùng mẹo...Sứớng nhục kế như bác BY kể ;D mà phải chi 1 khoản tiêu cực phí không nhỏ để ở lại hợp pháp đấy.

@ bác tuanb5:
Bác nói cả 2 cái đo đỏ đều đúng  ;D. Trước CM, ngày về là tụi em đã có khi mới sang, đến ngày về là Sứ thông báo đến từng đơn vị SV , các đơn vị trưởng có trách nhiệm thông báo thời gian tập trung tại SB Ruzena Praha để nhận vé và vào luôn phòng chờ, nếu không có mặt, cảnh sát di trú của Tiệp sẽ phát lệnh truy nã toàn Tiệp Khắc vì Visa hết hạn, ... và các chú SV tốt nghiệp bắt đầu sống đời ... bộ đội.

Còn khi CM Nhung nổ ra, khối XHCN Đông Âu sụp, nhà mình lâm vào khó khăn, Việc làm không có, thất nghiệp ra tăng, các bác sứ chắc là nhận chỉ thị từ trong nước động viên tất tật người Việt Nam cố gắng ở lại ( tất nhiên phải hợp pháp ). Đối với SV, trước đây đủ thứ điều kiện, sau này chỉ cần có việc làm là ở lại. Khi Tiệp chuyển sang kinh tế thị trường, xin giấy phép kinh doanh ngày càng dễ hơn (đầu tiên phải có tây bảo lãnh, hoặc phải lập Cty, sau thì khỏi cần ... ), dân Việt mình đang ở Tiệp bất kể là SV hay LĐ đều có thể xin giấy phép kinh doanh kinh doanh là ở lại vô tư, chán thì về.  :o

 Bác tuanb5!

  Полицай = Police và = Cảnh sát đấy. ;D

 Một thực tế đời sống người VN ở các nước Đông Âu cũ thì SV "khó sống" hơn Hợp tác lao động, SV chịu nhiều áp lực gò bó hơn, bù lại tiếng tăm dài hơi hơn và hiểu biết pháp luật sở tại cũng nhiều hơn. Với SV có nhiều cách để ở lại, tất nhiên tùy từng nước với luật riêng về quản lý ngoại kiều, theo BY được biết thì nước Bun có luật quản lý ngoại kiều "dễ chịu" nhất trong khối XHCN. Cách hay dùng nhất là sau khi tốt nghiệp sẽ đăng ký học tiếp trường DH nào đó lấy thêm bằng cấp nữa với nguồn kinh phí tự lo, luật này cho phép cả người HTLD được học nếu họ có quyết tâm học. Đó cũng là một cách, ngoài ra còn nhiều cách khác nữa tùy sự am hiểu pháp luật của họ mà lách luật cộng thêm mối quan hệ cũng giúp được rất nhiều. Với HTLD chỉ cần đủ ngày công lao động hoặc bằng cách nào đó hợp pháp hóa được giấy tờ là OK, mọi quyền lợi và trách nhiệm giống người bản xứ, thêm chút trách nhiệm đóng góp 10% thu nhập xây dựng Tổ quốc, bù lại được phía bản xứ chu cấp cho 10% tiền xa Tổ quốc, trừ đi trừ lại coi như huề vốn, ngoài ra không phải đóng góp gì thêm. Không đi làm mà vẫn hợp pháp được giấy tờ thì đó mới là người tài còn cứ đi làm và có giấy tờ hợp pháp thì đó là chuyện quá bình thường. Chỉ cần thế thôi sẽ đương nhiên có Visa thừa thời gian như hợp đồng lao động đã ký kết, chẳng cần lo điều gì khác. Lúc đó Sứ quán hay kể cả Đại sứ đặc mệnh toàn quyền ở đó cũng bé như con muỗi, chẳng có gì liên quan.

 Cũng từng có rất nhiều vụ SV và HTLD bị xốc cổ về nước, chưa được về ngay đâu nếu Police tóm gáy, nằm trại giam ít tháng khâu giày cái đã rồi hãy về nước. Song phần lớn là do mấy chú "bộ đội" mải chơi, quên lo xa chuyện giấy tờ tùy thân của mình nên "gặp hạn". "Bộ đội" cứng tuổi quân từ 5 7 năm trở lên và có "đạn" thì chả thấy thằng nào "hy sinh" vô lý như vậy cả.

 Sau khi khối Đông Âu đỗ vỡ phía VN ta khuyến khích, bật đèn xanh cho "quân ta" tiếp tục tìm đường cứu nước, người VN nói chung là dùng hộ chiếu phổ thông, số ít có hộ chiếu công vụ, trên hộ chiếu đề rõ: Được phép đi 12 nước XHCN, như vậy là người mang hộ chiếu công vụ ấy có quyền đến bất kể nước XHCN nào mà không cần hỏi, xin ai thêm, đối với hộ chiếu phổ thông thì chỉ cần nộp 300 Mỹ Kim là có con dấu to tổ bố bổ nhiệm đi "công cán" mà lên đường hợp pháp, sau này hết người VN thì giá xuống còn có 100 và cả xin không cũng được cấp dấu cho phép đi còn đến đầu bên kia có được nhận hay không thì "mặc bố mày". ;D Thời "nhộm nhọam" nó thế những hiệp định ký kết giữa các nước XHCN đối với nhà nước và công dân VN chưa mất hiệu lực, còn phía bạn thì đã bỏ vì họ muốn không công nhận điều mà phe CS đã ký kết với ta.  ;D

 Một điều mà BY đã thấy là giữa người VN chúng ta ở các nước Đông Âu cũ họ thường tự phân cấp giữa SV và dân HTLD, có lẽ SV họ nghĩ họ có học hơn dân lao động chân tay, cổ cày vai bừa. Vì vậy SV hay né những việc làm "hạ cấp" như buôn lậu chẳng hạn, thực tế họ cũng vẫn buôn nếu có điều kiện nhưng kín kẽ hơn. Có khá nhiều kỹ sư của VN "rắn giả lươn" để được đi HTLD làm kinh tế gia đình, họ giấu đi trình độ của mình đã có để xin được làm thằng cổ cày vai bừa bên xứ người. Vì vậy trong khối HTLD lại là nơi nở rộ nhiều anh tài hơn, nhiều cửa, nhiều mưu và cũng nhiều trò để vực kinh tế cá nhân và cộng đồng đi lên. Tôi từng chửi thẳng cánh những thằng SV ngại vào khu HTLD, chắc nó sợ vào đó bị xé vé đồng hạng với người ít học hơn, tất nhiên điều đó là chưa chắc ai hơn ai, có thể do đời lính của tôi từng lăn lóc với bọn "cổ cày vai bừa" nên dễ đồng cảm hơn. Nhiều nhân tài lắm, cái tài của họ đến mức không thể ngờ nổi đâu.

 Nói tóm lại: Muốn "dặt dẹo" trên xứ người thì phải biết luật pháp của nước đó. Khi biết thì mọi chuyện sẽ không khó, còn không biết thì phải có tiền để nhờ người biết họ lo cho. Chứ vừa không biết vừa không có tiền thì về VN mà sống sướng hơn. ;D

 Thanhh63! ;D

 Vợ Tây nhặt ở ngoài đường về mới sợ nó "trói" mình lại chứ con gái nhà người ta đàng hoàng, yêu đương cụ thể thì cũng nhiều đấy. Nhiều cặp chồng Tây vợ Ta và cả chồng Ta vợ Tây họ vẫn sống hạnh phúc với nhau đến tận bây giờ. Không ai đặt "bẫy" ai đâu, nếu chú VC bị "bẫy" thì chỉ cần nói là: Tao hết bánh mỳ và salam rồi là nó lên đường thôi. Dễ gặp nhau và cũng dễ chia tay thôi, không có gì là khó cả. ;D

Em cứ suy nghĩ mãi cái dòng đo đỏ của bác BY, em không biết mọi SV khác nghĩ ra sao, nhưng với em sống xa nhà mà có đồng hương, bè bạn cho dù lào SV hay LĐ hay học nghề, đều rất quý, thậm chí như em có viết trong các bài trước: chỉ cần là miền Nam là anh em em đã gọi nhau là đồng hương rồi, rảnh là em bay vào chỗ mấty anh ấy ngay, nhiều khi mời các bác ấy ra KTX chơi các bác ấy rất ngại ... vì khi vào chỗ SV phải nói tiếng bản địa ít nhất với bà thường trực, mặt khác nội quy KTX cũng nghiêm hơn, nên mời thì mời nhưng biết các bác ấy ngại nên tụi em toàn nhảy dù vào chơi với các bác ấy, anh em chơi với nhau rất hay, đúng là sảy nhà may mà có anh có em ... bác BY à  ;D. Còn vụ buôn lậu, phải có máu liều vì đã là buôn lậu là phạm pháp, bản thân em cũng có đôi ba lần các bác ấy có ý định "giúp đỡ" nhưng nhát quá đành chịu, vì không dám đánh đổi cái rủi ro để có nhiều tiền hơn với cái có thể mất là sự học chấm dứt, nên bác BY nói đúng, muốn có tiền ư, muốn chứ, nhưng dám đánh đổi tới đâu thì còn tùy...  ;) 

... Em xin tiếp mạch "tả cảnh"  ;D

Những ngày đông giá rét ũng dần trôi qua, những ngày "chỗng mông ôn thi" kỳ thi đầu tiên cũng chấm dứt, anh em chúng tôi lại hào hứng đón chờ những ngạc nhiên tiếp theo. Với mọi người điều gì lạ lẫm lần đầu đón chờ hoặc gặp gỡ bất ngờ đều hấp dẫn, khi còn nhỏ xem những bộ phim có cảnh mùa xuân châu âu với những thảm hoa dại bạt ngàn một thảm vàng trắng ... càng tạo cho chúng tôi cảm giác háo hức lạ thường. Mùa đông với 2 mảng màu chủ đạo là trắng của tuyết, đen của đất, của cành cây trụi lá khẳng khiu, gầy guộc trơ trọi trên những con đường vắng tanh vắng ngắt thỉnh thoảng mới có một bóng người, rồi những chiếc xe hơi bẩn thỉu bám đầy tuyết trên nóc, trên nắp ca bô... chưa kịp tan lầm lũi bò chầm chậm trên phố ... đã in đậm trong tâm trí chúng tôi một cảm giác thật buồn, thật cô quạnh. Mùa đông châu âu là vậy ...

Và rồi một ngày, dưới những đám tuyết mỏng còn sót lại chưa kịp tan trồi lên những mầm sống nhỏ, một vài bông hoa vươn lên khỏi những bông tuyết và ... kín đáo khoe sắc, báo hiệu những dấu hiệu đầu tiên của mùa xuân ...

... Chúng tôi cảm nhận một cách rõ ràng sức sống trong thiên nhiên khi mùa xuân đến, mỗi ngày là mỗ sự ngạc nhiên, nếu ngày hôm nay, lác đác đó đây dưới những đám tuyết chưa tan hết là những mầm xanh mới lú, rồi lác đác những chồi, những nụ, rồi nhưng bông hoa lẻ loi khoe sắc,... những chỉ vài ngày sau chúng ta đã cảm nhận những mảng xanh che phủ dần màu đen của đất, màu trắng của tuyết ... vài ngày nữa trôi qua bạn có thể ngỡ ngàng trước những thảm hoa dại tuyệt đẹp đan dày trên mặt đất ...



Tuyệt vời nhất là những vườn lê, táo, đào bung hoa kín mít, nặng chĩu cành...



...

... Có một kỷ niệm đáng nhớ với tôi trong những ngày xuân đầu tiên trên đất Tiệp ấy là tôi có dịp gặp lại thầy dạy tiếng Tiệp cho chúng tôi, chủ nhiệm lớp Tiệp 2 khoa Đông Âu, trường ĐH Ngoại Ngữ Thanh Xuân, HN, thầy tên Trình, nhắc đến thầy chúng tôi vẫn nhớ nụ cười rất đặc trưng của Thầy, một cái hơi nhếch miệng, ánh mắt hơi nheo, nhưng không hề có cảm giác xa cách, trái lại rất gần gũi. Tôi nhớ cái giọng rất riêng khi thầy gọi chúng tôi theo cách gọi của dân Tiệp: Pane H.  ... nghe rất lãng tử. Tôi nhớ ngày ấy, cái thời mà cả nước khốn khó, cái khốn khó cũng không "từ chối" thầy, trong dãy nhà giáo viên xập xệ, nằm khuất xa xa trong khuôn viên trường, nơi ấy ngoài những giờ lên lớp, tôi vẫn thấy thầy tôi vẫn vất vả trên nghiệp mưu sinh bằng nghề tay trái ... nhưng trên khuôn mặt thầy tôi, vẫn luôn hiện diện nét lãng tử ... trong khốn khó của thầy.

Thật vui khi chúng tôi lại gặp được thầy trên đất Tiệp khắc, điều mà chúng tôi ít nghĩ đến nhất. Nhận được tin báo từ anh Nhàn, ba anh em chúng tôi trực chỉ Praha. Gặp lại thầy trên đất Tiệp mấy anh em mừng lắm. Praha lúc này đang vào xuân, tiết trời ấm áp, trên khắp các nẻo đường thủ đô Tiệp Khắc, sức xuân hiện diện khắp nơi: những thảm cỏ xanh mướt bên đường, trong công viên đi bộ xen lẫn màu vàng, màu trắng của hoa cúc dại, Những vườn lê, táo bung hoa trắng muốt nẵng trĩu cành ... thầy trò chúng tôi làm một chuyến výlet dạo chơi thành Praha, chúng tôi ghé thăm nhiều di tích nổi tiếng như dinh Tổng Thống, cầu Karluv most ( mà dân Xù mình ưa gọi là cầu Tình  :o), quảng trường Con Gà (Malostranské namestí)... Chiếc máy ảnh hiệu Zenit của anh Nhàn được dịp phát huy tác dụng và chúng tôi cũng lưu được vài tấm hình trong chuyến đi đó, tuy nhiên thật tiếc vì chất lượng ảnh màu của những năm đó không thể lưu giữ nét rạng rỡ tuyệt vời của mùa xuân đất Tiệp ...



....     

  Tuyệt vời, đây đúng là xứ sở thần tiên bác Thanhh63 nhỉ. Tuyết tan, cây cối lộ ra, khẳng khưu sơ xác, nhưng chúng như được lột xác từng ngày, từng giờ. Hoa lá thi nhau bung ra xanh mướt, đủ sắc mầu rực rỡ quyễn rũ. Sau đó thì trái cây lớn lên từng giờ, cứ mỗi buổi sáng nhìn ra, trái mận trái đào lớn nhanh như thổi, trĩu cành. Sức sống thật mãnh liệt, cây cỏ cũng biết chạy đua với thời gian.
  Có lẽ con người cũng vậy, vượt qua  những gian khổ trong cuộc đời làm cho con người vững vàng hơn, quyết tâm hơn trong những bước tiếp theo. Đi nhiều, thấy nhiều, được làm những gì mà mình yêu thích quả là may mắn của chúng ta. Những người lính trở về với đời thường. Cám ơn số phận đã cho mình nhiều may mắn. Vẫn chờ mùa xuân của bác, những kỷ niệm một thời đi học

Vâng bác đã từng ở Ucraina chắc chắn đã chứng kiến sức sống mãnh liệt của mùa xuân châu Âu, nhiều khi anh em mình thấy mùa xuân phương Bắc nhà ta cây cối cũng đua nhau chen chồi, nảy lộc, đơm hoa chuẩn bị cho thời kỳ kết trái đã cho là trải nghiệm, nhưng đối với mùa xuân châu Âu thì phải dùng câu : Sức sống muôn loài trỗi dậy sau kỳ "ngủ đông " kéo dài ... và cứ nghĩ đến cảnh "ẩn dật" trú đông, tích trữ năng lượng chờ cho giây phút vùng lên khi mùa xuân đến thì mới lột tả hết sức "trỗi dậy" mãnh liệt cỡ nào của thiên nhiên, cây cỏ ...  :o.

Một loài hoa vô cùng đẹp mà ta bây giờ hay được thưởng thức qua những lễ hội hoa Anh Đào ở sứ Phù Tang cũng là niềm tự hào của dân sứ Séc đến độ khi CM Nhung nổ ra 1 đảng phái chính trị nào đó đã lấy biểu tượng quả anh đào ( tiếng Tiệp là třešně ) là biểu tượng bầu cử của đảng mình. Sau này chúng tôi cứ mỗi độ xuân về lại đi tìm vài cành hoa anh đào ngâm vào nước để trong phòng chờ đón Tết cổ truyền của dân tộc ... Vâng mời các bác thưởng thức hoa Anh Đào sứ Séc  ;)

Hoa Anh đào hồng sakura – třešeň pilovitá (Prunus serrulata): Loại này cũng có chung nguồn gốc như hoa anh đào Nhật có xuất xứ từ Trung Hoa.


Ngoài loại đặc trưng này ra còn rất nhiều loài anh đào được trồng tại Séc và cho đủ sắc hoa từ màu trắng, trắng tuyết, trắng pha hồng tuyệt đẹp...




...

Và đây là một vườn anh đào lấy quả ở Tiệp:


Từ những khu vườn mênh mông trắng xóa sắc hoa như vầy sẽ sau vài tháng khi vào hè sẽ cho sản phẫm: quả Anh đào, thứ quả này gắn bó sâu đậm với đời SV của em khi về thành Praha, xin mạn phép hầu chuyện sau cùng các bác  ;)

 

...  

...
    ...đời SV của em khi về thành Praha...
Keke. Nghe mùi mẫn quá heng. Nghe đúng chất năm xưa: Chủ nhật sau đi lấy củi, anh lại vào! ;D

Mà này bác thanh63, ở Tep còn lâu không đới? Bao giớ mới được uống rượu lễ "đốt sách" đây? (Nghe mấy bác du học có từ đốt sách, thấy kinh :o Sau mới biết, khi song thời gian học tiếng, các bác hay có thủ tục này)
Hỏi vậy, vì ở Praha có nhiều chuyện để hỏi lắm nhé. ;D

@ bác tuanb5: cái đo đỏ 1 em tưởng bác bị liệu giữa chủ nhật và lấy củi  ;D, chứ hồi đó ít khi bị lấy củi ngày chủ nhật ngoại trừ "lao động XHCN" hay đại loại như vậy  ;).

Cái đo đỏ 2: dạ em còn những cả mùa xuân, sang chớm hè, què xem EURO 88, thi cuối năm và ... về Praha hic hic, em xắm sẵn cái mền, bác cứ tùy nghi nếu có ngủ ... gục  ;)

Còn cái đo đỏ 3 thì tụi em cũng có nhưng khi nào không cần sách nữa thì "đốt" chứ ở rời trường Tiếng về Praha ... vẫn cần ạ! Em cũng có cái lễ ấy sau lễ nhận bằng những 4 năm sau ... hì hì

... Còn bây giờ em xin show nốt mấy tấm thầy trò em cùng chụp tại Praha đận mùa xuân đầu tiên ấy, vì chất lượng hình lâu ngày xuống cấp nên em phải chêm tạm hình bác Gúc để các bác khi xem hình em đừng cảm nhận sai về mùa xuân bên ấy  ;)




...

... Tiếp  ;)

Hình chụp cùng cậu em cùng phòng quê Hải Hưng, còn phía xa xa là dinh tổng thống CHXHCN Tiệp Khắc ...


Một mình thẫn thờ ... trong thảm hoa ... ::)

 Hè ..hè! Tay này gãi đúng chỗ ngứa của tôi đây. ;D

 Trái anh đào ròn, ngọt lịm thơm mát, ăn chơi cũng hết 2kg, tiếng Bun gọi là trái Череша, đừng nhầm với một loại khác có tên là Слива nhé, giống nhau như đúc nhưng trái nhỏ và chua lắm, thường tháng 7 8 mới có quả, loại này dành cho chim nó ăn. Không biết trái anh đào gắn với cuộc đời SV của hắn ra sao ở Praha ấy. Nhưng nói gì thì nói nhé, trái anh đào chỉ có vào cuối tháng 5 và đầu tháng 6, thời gian rất ngắn chỉ khoảng nửa tháng trong năm là hết mùa. Tôi là tôi không thích ăn quả anh đào từ cành như trong hình mà thích được hái và ăn quả từ thân cây mọc ra, tất nhiên là ít rồi, tiếp đến loại chín mọng màu tím sẫm cầm lên quả vẫn cứng chứ không chín mềm nhũn ra.;D

 Có lẽ trong tất cả loại hoa quả có nguồn gốc từ Châu Âu thì quả anh đào là loại đắt tiền nhất, vào giữa mùa cũng vẫn đắt tiền và thời gian mùa anh đào thì rất ngắn. Vì vậy phải biết chớp thời cơ mà "ăn gỡ" không nó hết mùa mất. Chúng tôi hay chơi trò này, chuẩn bị đồ ăn uống đầy đủ rồi lên núi, vào vườn anh đào, nộp mỗi người 5 leva vào cửa rồi có quyền ở đó ăn trái anh đào trong vườn cả ngày, tùy thích muốn hái ăn quả nào, cây nào cũng được, chán rồi bỏ đồ ăn uống ra rồi nằm phơi nắng đầu hè, khi nào dậy lại hái anh đào ăn tiếp đến tối thì về. Lưu ý không phá cây, bẻ cành và hái anh đào mang về. ;D

Bác BY:

Ở xứ Mưa, thiên nhiên ưu đãi với bao hoa trái và đồ biển (cá hồi, cá ngộ, cua Dungness, cua Vương, tu hài bự, v.v.); thấy bác dán hình quả anh đào thì loại nầy lại là một "đặc sản" khá nổi tiếng của địa phương (đa số là bán sang Nhật và các thị trường đắt đỏ ở châu Á).    Mong có dịp vc bác ghé thăm xứ Mưa, Bí Bếp sẽ gửi lại chút ít thạnh tình mà bác đã chia sẻ ở HN dịp nào.

(http://i181.photobucket.com/albums/x7/mc420dnh/Pikemarket/_DSC0945.jpg)
Rainier and Bing Cherries vào mùa hè ở xứ Mưa

Vâng bác nói đúng rồi ạ!  ;), bên Tiệp cũng vậy thôi tháng 5, tháng 6 mới có anh đào. Ở Tiệp có 2 loại anh đào: trái TŘEŠNĚ và trái VIŠNĚ, sự khác biệt giữa 2 em này là TŘEŠNĚ thì ngọt, còn VIŠNĚ thì chua chua ngọt ngọt, còn hình dáng thì y chang, khó phân biệt. Còn nghe bác bảo quả anh đào là loại đắt tiền nhất thì chắc bên bác thôi và cả Úc lẫn VN nữa, thằng em trai em mới bên Úc về có mang về cho ông già trái anh đào - tiếng Anh là Cherry với giá trên 20 đô Úc 1 kg loại tuyển, trái to ngọt, đều nhau ( theo lời cậu em), còn ở VN  nhập về bán cũng cỡ trên 300.000 VNĐ 1 kg  :o.

Nhưng bên Tiệp giá TŘEŠNĚ loại ngon ngày ấy ( 1988) nếu mua tại vườn ( do tụi em đi hái thuê sau đó mua lại tại vườn ) giá 5 kcs 1 kg, còn ngoài cửa hàng dao động từ 8 - 10 kcs/ 1kg ( tỷ giá USD / Kcs ngày ấy khoảng 1:30 ) còn bây giờ loại ngon 45 - 50 kc/ kg ( giá 2011 ) còn loại thường chỉ có 15 Kc/ kg (6.2012) , tính ra chỉ khoảng 1 đến 2 USD / kg bán tại thị trường Séc ... Em "đoán" vậy  ;). Bên Tiệp ngày ấy trái cây của Tiệp mắc nhất có lẽ là dâu tây ... ;)      

 Cái lão thanhh63 này, chả đọc kỹ gì cả, chưa nói xong đã cãi xong rồi. ;D

 BY nói là quả anh đào ở Bun nó đắt nhất so với loại hoa quả khác ở chính nước Bun ấy, chứ có dám so sánh nó với loại anh đào nước khác đâu, mình đã tới những nước đó đâu mà biết để so sánh. Nếu cứ lấy thu nhập bình quân hàng tháng của mức công nhân lao động bình thường thì 1 tháng lương cũng chỉ mua được khoảng 40kg quả anh đào thôi thanhh63 ạ. Trong khi số lương đó mua được khoảng 2 tạ gạo hoặc 500kg bánh mỳ và khoảng 600 chai bia loại 0,65 lít. Vậy không là đắt thì là gì? ;D

 Cám ơn bác Bí Bếp! ;D

 BY cũng muốn một lần được đến xứ Mưa của bác lắm, đến để xem đất nước ấy ra sao chứ không muốn ở lại một tý nào. ;D Tất nhiên có muốn ở lại cũng không được. Giờ đây đi lại cũng không khó khăn lắm, khoảng 7000 USD/người với chứng minh tài sản hiện có ở VN và cam kết là không trốn ở lại là OK thôi bác ạ, ngoài ra có thể ở lại trong phạm vi 3 tháng nếu có thân nhân nhưng phải báo trước để phía công ty du lịch họ lo giấy tờ hợp pháp, người như mình thì tự nhiên ở lại bên đó làm gì để bỗng nhiên bị "cầu bơ cầu bất". Hy vọng sẽ có một lúc nào đó được gặp bác ở xứ Mưa ấy. ;D

 một loại khác có tên là Слива nhé, giống nhau như đúc nhưng trái nhỏ và chua lắm, thường tháng 7 8 mới có quả, loại này dành cho chim nó ăn

Ơ, sao phí của giời thế , các bác. ;D
Tôi nghĩ nó làm rượu vang được chứ nhỉ? Tôi nhớ có 1 lần được bạn nó cho chai rượu vang Tiệp, nói rằng rượu Anh đào, uống thấy có vị chua chua, không biết có đúng thứ quả như bác BY mô tả ở trên không?

thanh63@: Là tôi nói hồi ở bộ đội, Chủ nhật nào chả phải đi lấy củi cho nhà bếp. ;D
Rèn chính quy, nhiều chế độ trong ngày quá (9 hay 10 gì đấy, quên rồi). May quá, lính có dịp "xổng" ;D

@ bác BY: Ơ em bẩu là nó đắt ở bên bác mà em đâu có nói nó rẻ đâu, em chỉ nói bên Tiệp nó không đắt, nó rẻ lắm  ;D Dẫn chứng nè: Còn nghe bác bảo quả anh đào là loại đắt tiền nhất thì chắc bên bác thôi và cả Úc lẫn VN nữa  ;D

@ bác tuanb5: vậy là em hiểu tại sao bác "tình nguyện" đi củi ngày chủ nhật rùi  ;), cứ "xổng" là được, mà "xổng" về trong lòng "nước" thì quá tuyệt còn gì  ;) Em luôn nhớ: quân với dân như cá với nước, không có nước, cá ... thành KHÔ mất  ;D.

... Em thêm chút Compot, Víno ... vào mục ẩm thực  ;D: Ở Tiệp, cũng giống như các nước miền Ôn đới, các loại rau quả củ khi thu họach tươi mục tiêu chính là thực phẩm chế biến, có thể làm hoa quả, rau củ ... đóng hộp ăn dần cho ngày đông tháng giá, hoặc làm rượu Víno ... một loại rượu vang làm từ trái cây. Nền nông nghiệp của Tiệp khắc phát triển, sản phẩm làm ra nhiều vì năng suất cao, nhưng lại mang tính thời vụ, lúc thì thừa, lúc thiếu. Nên nhiệm vụ của của nghành công nghiệp thực phẩm là chế biến đóng hộp các sản phẩm nông nghiệp dưới dạng compot để dân dùng dần lúc dư thừa rau củ quả.... Còn việc bán dưới dạng tươi ở các cửa hàng rau quả thì chỉ có vào mùa hè, còn các mùa khác toàn là hàng nhập. Không biết bây giờ cách kinh doanh của họ có khác không, chứ ngày ấy cùng 1 loại sản phẩm là bán đồng giá, chứ ít có việc phân loại sản phẩm nông nghiệp thành các loại với chất lượng khác nhau để bán giá khác nhau. Em nhớ vào cửa hàng mua 1 bịch hành tây thì to nhỏ lẫn lộn, trái cây thu hoạch từ vườn, từ ruộng đưa luôn về cửa hàng mà ít phân loại ... mua hàng không có lựa, người bán hàng cứ bốc, hốt cân đủ là được, ở các siêu thị thì đóng gói sẵn ... ;)   

 Làm được bác ạ, hoa quả người ta vẫn dùng để nấu rượu. ;D

 Khi mùa hè tới thì châu Âu nói chung và Bun nói riêng hoa quả đầy ra cả, ngay ở Thủ đô Sophia bác đi trên đường cũng có thể với tay lên cây hái hoa quả ăn tùy thích. Thủ đô Sophia giữa những khu chung cư cao tầng lại có những cánh rừng hoặc công viên rộng lớn, rừng là lá phổi cho thành phố trừ khu trung tâm đất chật người đông nhưng đi khỏi trung tâm khoảng 4km đã là rừng rồi. Tất nhiên là rừng thì sẽ có thú rừng, sóc chồn cáo cày chim muông thì nhiều, có nơi có cả biển báo cho người lái xe chú ý đoạn đường có thể có hươu nai, hoẵng hoặc cả gấu. Trong rừng thì cây ăn quả vô cùng nhiều, nhiều nhất là mận và cả lê táo, tới mùa chín quá nó rụng đầy ra cả mà chả có ma nào nhặt hay hái, nhiều gia đình ở nhà chung cư tầng 1 thì họ trồng nho cho leo bám lên phần ban công nhà họ cho đỡ nắng mùa hè, khi nho ra quả và chín tím cả họ cũng không hái ăn để đến mùa đông đến quả nho khô quắt và rụng xuống, nếu muốn ăn hoa quả thì họ mua ở cửa hàng chứ không hái ăn từ những cây mọc tự nhiên.

 Thủ đô Sophia được xây dựng lên rất nhiều từ thời XHCN, họ quy hoạch thành phố để con người hòa chung với môi trường tự nhiên. Vì vậy những làng xã cũ được chuyển đi lên chung cư cả, phần đất thu hồi ấy có thể phá đi xây chung cư và cũng có thể phá nhà đi để tạo thành công viên tự nhiên hay rừng, vì vậy cây ăn quả cũ ở các nhà dân vẫn còn đó và hàng năm đến mùa vẫn cho ra quả bình thường, ai muốn ăn thì cứ tự nhiên đến hái về không ai giữ, nhưng đừng chặt cây bẻ cành hay làm hại đến cây là được, đôi khi người già thấy ta hái hoa quả ăn họ lại còn thấy thích mà động viên lấy mà ăn và nhắc nhở chuyện bảo vệ cây cối.

 Cây Bucлu cho quả giống y như anh đào nhưng nhỏ và có vị chua, còn anh đào thì ngọt và ròn, nhìn bề ngoài không mọng và bóng như anh đào, giờ đây trên mỗi chiếc bánh kem chúng ta mua về khi sinh nhật ai đó thì thường thấy bày trên chiếc bánh kem đó là quả Bucлu đấy, không phải anh đào đâu, đây là loại cây dại tự mọc lên do chim tha hạt đến và mọc hoang chứ người ta không trồng, khoảng cuối tháng 8 thfi quả chín rụng đỏ gốc cây cũng chẳng ai nhặt hay hái cả. Ngay táo cũng vậy, người dân mua táo lê từ các nông trường trồng mang về chứ không ăn táo lê mọc hoang, cây cứ sống, hoa và quả cứ ra rồi chín rụng đầy gốc cây cả, đi bất kể đâu trên đất nước của họ cũng thấy thế và nhiều nhất vẫn là mận Слива nhưng loại mận tím thì lại không thấy mọc hoang mà nông trường trồng thành rừng, mỗi lúc đi ngang những khu rừng mận tím thì từ xa chỉ thấy một màu tím nhạt của vườn mận tím, mang cái chăn vào trải dưới đất rồi rung cành cây cho rụng xuống thì cũng được 5kg mận tím rồi, thoải mái ăn đến khi nào Tào Tháo đuổi thì thôi bác ạ, không ai giữ và nếu có người giữ thì xin họ một tiếng là OK.

 Thanhh63! Dâu tây bên này lại rất nhiều và rẻ, có những bãi cỏ hoang giữa cánh đồng mình lăn ra đó nằm nghỉ thấy thoang thoảng mùi thơm của dâu tây, để ý kỹ hóa ra là cả vườn dâu tây mọc dại, cây thấp như cỏ, bán ngoài chợ khoảng 1 leva/kg trong khi đó thì anh đào lại những 4 5 leva/kg. Táo vàng trứng cuốc loại táo ngon nhất thế giới cũng cỡ 1 leva/kg còn loại khác thì rẻ hơn nhiều, lê rất ngon nhưng ít ăn, ngay gần khu VN ở cũng có cả rừng lê nhưng chả có mấy ai đi hái về ăn cả, quả cứ chín rồi rụng nằm đó. Sướng nhất là ăn nho xanh không hạt, bê cả thùng gỗ về giá 50 xu/kg mỗi chùm nho cả 5kg chứ không ít. Nói chung ở Châu Âu về mùa hè thì hoa quả đầy ra những năm tháng đó, như táo đầu mùa đông họ thu hoạch về chất đống ngoài sân cho đến khi mưa tuyết phủ xuống, đến bữa muốn ăn họ ra moi từ đống tuyết lấy vào rửa sạch bày lên bàn, về đồ ăn thức uống cho sinh hoạt tối thiểu của con người thì quá rẻ và sẵn vô cùng, không bao giờ có chuyện bị đói vì thiếu ăn.

.. Nhầm, xin xóa.

Bí Bếp thấy khoảng sau nầy việc qua lại thể du lịch chẳng còn là một vấn đề khó khăn như trước kia nữa (dĩ nhiên cho ai có điều kiện kinh tế thoải mái.... như bác).   :D  Nhà iem thấy bác còn "xức phẻ", vẫn thường bông nhông và chiến đấu tới bến qua một số hình ảnh bác vẫn dán lên ở đây.   Mình sống đâu quen đấy, xứ Mưa có thể sánh với Đà Lạt của miền Nam trước kia (khía cạnh lắm phong cảnh thiên nhiên, nét thơ mộng).   Nếu hai bác đến được vào mùa hè (khoảng tháng 6-9) thì tuyệt hơn cả.   Mới hôm rồi, Bí Bếp xem một cơ sở họ chuyên mua lại các cơ xưởng thể "thanh lý" ngày trước (thời họ mới xây dựng nước Mỹ); bao nhiêu sườn gỗ Fir và đủ loại gỗ cứng mà hiếm còn có thời nay, Bí Bếp lại nhớ đến bác.   Biết đâu đấy nhễ!

... Trở lại thành phố Plzeň... trong không khí mùa xuân  ;)

Trong những hoạt động ngoại khóa của trường thú vị nhất mà tôi còn nhớ đến ngày hôm nay, ( tất nhiên là nhớ thôi, chứ chi tiết thì xin chịu  :D) và phải nhờ các nguồn dữ liệu online để bổ sung thêm: đó là chuyến tham quan nhà máy bia Pivovar Plzeňský Prazdroj.

Trong topic này không ít lần tôi đã nhắc đến sản phẩm nổi tiếng không chỉ ở Séc mà cả thế giới: bia Plzeňský Prazdroj hoặc tên tiếng Anh của nhãn hiệu:


Thật lòng mà nói tôi cũng rất quan tâm đến những thế mạnh của Séc trong làng Bia thế giới, không chỉ lúc đó, những năm 8X của thế kỷ trước, khi bia với dân Việt mình còn là thứ xa sỉ, mà ngay cả bây giờ, khi cảm giác của những chai Plzeňský Prazdroj đã phai nhạt nhiều cả trong thực quản lẫn trí nhớ thì tôi vẫn muốn tìm hiểu về nó, bổ sung cho những hồi ức rơi rớt của 1 thời xa vắng nơi xứ Bia … Và cũng rất may mắn cho tôi khi mà công nghệ thông tin đã không những kết nối đến tất cả mọi miền, mọi lãnh vực trên toàn thế giới, mà còn cung cấp thông tin đến một chừng mực nào đó để thỏa mãn sở thích tìm tòi, mày mò của tôi … và hy vọng thêm vài bác nữa cũng có cùng sở thích này: Qua Plzeňský Prazdroj hãy hiểu thêm thứ nước vàng vàng, vị đặc trưng nhẫn nhẫn, thơm lừng từng hớp sủi bọt ... uống nhiều say bí tỷ … nhưng không thể thiếu của cánh đàn ông.  
(còn tiếp)
...

...
Trung tâm châu Âu, đặc biệt là vùng Bohemia đã trở thành khu vực chính của nền sản xuất bia, đồng thời khu vực này cũng có thể được được coi là trung tâm sản xuất bia trên toàn thế giới.

Vương quốc Czech thời trung cổ từng là ngã tư quốc tế của châu Âu và nơi đây tập trung đầy đủ tất cả nguồn lực cần thiết để sản xuất bia. Do đó cùng với việc bia đã trở nên ngày càng phổ biến hơn, ( mức tiêu thụ bia ngày nay bình quân đầu người trong khu vực là một trong những nơi cao nhất thế giới) thì ngành công nghiệp sản xuất bia cũng đã trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế của toàn khu vực và các nhà sản xuất bia cũng bắt đầu đầu tư một cách mạnh mẽ vào quá trình sản xuất bia và không ngừng cải tiến hơn nữa quá trình đó.

Làm thế nào để sinh ra nhãn hiệu bia nổi tiếng Pilsner Urquell ?

Plzeň, 1 thành phố thuộc Séc nằm trên tuyến đường thương mại giữa Praha và Bavaria, được thành lập bởi vua Václav II. Vào năm 1295 và cư dân thành phố được cấp quyền để nấu bia: quyền sản xuất men bia, nấu và bán bia.

Các phường hội sản xuất bia được hình thành và có trách nhiệm lưu giữ và chuyển giao các kiến thức của sản xuất bia từ thế hệ này sang thế hệ khác các nhà sản xuất bia cũng như người tiêu dùng ngày càng trở nên khó tính hơn của họ.Tuy vậy các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng bia thời kỳ đó vẫn còn trong giai đoạn trứng nước.

Các nguyên tắc cơ bản của sản xuất bia hiện đại được lan truyền khắp Trung Âu vào thế kỷ XIX. Điểm nhấn đến trong năm 1838 tại Plzeň. Trước thời điểm đó, Hội đồng thành phố theo thời gian đã từng ra lệnh đổ bia kém chất lượng ngay trên quảng trường chính. Không thể nói đó là sự răn đe hiệu quả vì vào năm 1838, cư dân Plzeň hết sức tức giận và để phản đối họ đã quyết định đổ 36 thùng bia không thể uống được vì kém chất lượng vào các dòng sông của thành phố.
...

...
Sự kiện này buộc một số nhà sản xuất bia địa phương liên kết lại để tìm một phương pháp sản xuất bia mới có thể đảm bảo ổn định chất lượng sản phẩm. Và đó là bước đầu tiên của sự thay đổi,  nó ảnh hưởng đến toàn bộ ngành công nghiệp sản xuất bia đồng thời thiết lập các tiêu chuẩn cho tất cả các loại bia.

Ví dụ từ  một trong những kiểm chứng chất lượng bia: người ta đổ bia ra một băng ghế, người thử mặc quần da ngồi trên băng ghế đó và sau một thời gian họ đứng dậy. Nếu cái băng ghế dính vào chiếc quần da của họ, bia được coi là có chất lượng tốt vì chứa một số lượng đầy đủ của chất chiết xuất.

Sau đó những nhà sản xuất bia Plzeň đã đưa ra một quyết định quan trọng: thuê một kiến trúc sư trẻ Martin Stelzer để xây dựng cho họ một nhà máy bia tốt nhất thế giới.

Stelzer đã thực hiện 1 chuyến đi rất xa trên khắp thế giới để tìm kiếm các kiến trúc nhà máy và kỹ thuật sản xuất bia tốt nhất. Khi trở về Plzeň ông ta đã có cách kế hoạch xây dựng nhà máy bia hiện đại nhất trên thế giới. Để xây dựng nhà máy, ông đã chọn phần đất trên bờ sông Radbuza, nơi quy tụ hàng loạt lợi thế tự nhiên. Một trong số đó là nền tảng sa thạch, cho phép dễ dàng đào đường hầm dài lưu trữ bia trong môi trường lạnh. Sâu hơn bên dưới bề mặt là những nguồn tài nguyên nước ngọt, nhờ nó mà sau đó đã tạo cho bia Pilsner nét độc đáo riêng có đến vậy. Việc xây dựng được khởi công ngày 15.9.1839 dưới sự lãnh đạo của Martin Stelzer. Ba năm sau, Nhà máy bia Plzeň được hoàn thành.

Nhưng điều quan trọng nhất lại là Martin Stelzer trong chuyến đi của mình đã phát hiện ra nhà nấu bia, tuy vẻ bề ngoài không hấp dẫn, nhưng là một nhà nấu bia trẻ rất đặc biệt từ xứ Bavarian có tên là Josef Groll, người đã làm thay đổi tất cả các phương pháp sản xuất bia cho đến thời điểm đó.

Ngày 5 tháng 10 năm 1842 Josef Groll đã kết hợp phương pháp Bavarian của ông: lên men từ dưới lên với các thành phần nguyên liệu độc đáo tại địa phương, thường được gọi là "thiên tài loci": nước rất mềm, mạch nha sáng được sản xuất trong các nhà máy mạch nha tại địa phương và hoa bia Žatec ( nguyên bản: tj. velmi měkkou vodou, světlým sladem vyrobeným ve vlastní sladovně a žateckým chmelem) được coi là tốt nhất trên thế giới. Trong nhà máy bia được coi là có công nghệ rất hiện đại nhất thời bấy giờ, một loại bia có màu vàng óng ánh lấp lánh đầu tiên trên thế giới đã được tạo ra.
...

 À! Hiểu rồi, thanhh63 lúc nào cũng tây tây say say bởi từng uống nhiều thứ nước màu vàng óng ánh nổi tiếng của Tiệp. ;D

 Đang hào hứng chuyện hoa quả, mắt trước mắt sau lão lại chuyển quay về chủ đề rượu bia rồi. Nếu có "nghiện" rượu bia thì cũng nghiện vừa vừa thôi chứ? ;D

Ối ối, thôi chết, em "cắt" cục hứng bác sao?, sẽ tiếp ngay mà bác vì quả phải ở mùa hè, mà hè ngay xát mùa xuân, em đã thấy nong nóng rồi đây ...  ;)  em đá xéo ai nhè xoáy từ hoa sang quả khiếp quá, mùa xuân lấy đâu ra quả  :o. Xong phần này sang hè tha hồ mà "ăn quả" bác nhểy  ;D

...

Trong nhiều thế kỷ, người ủ bia sử dụng trong sản xuất bia quy trình ủ bia được gọi dưới cái tên: quá trình lên men bên trên ( horní kvašení ), dẫn đến rủi ro suy giảm chất lượng khi bia được sản xuất ở nhiệt độ khoảng 20 ° C. Đầu thế kỷ 18 các tu sĩ xứ Bavarian phát hiện ra rằng men được lên men trong các hầm đá ở nhiệt độ thấp có các đặc trưng rất khác biệt, nhờ các đặc trưng đó bia lên men được bão hòa nhiều hơn với lượng khí carbon dioxide và men bia sau khi chấm dứt quá trình lên men lắng xuống đáy của bồn ủ men. Phương pháp lên men này được đặt tên là Bavarian hoặc lên men dưới (spodní kvašení). Tại thời điểm thành lập Nhà máy bia của thành phố Plzeň , khoảng 10% các nhà máy bia trên đất Séc sử dụng phương pháp ủ men này của xứ Bavarian.

Pilsner Urquell có nghĩa là "Bia Plzeň từ nguồn nguyên thủy - Plzeň z původního zdroje – Prazdroje ". Bia Plzeň được biết đến trên toàn thế giới là một loại bia světlý ležák ( loại đầu bảng của bia Tiệp ), nhưng không chỉ có vậy, đối với dân Tiệp bia từ Plzeň còn là từ thủ đô của bia.

Pilsner Urquell nhờ hương vị độc đáo và chất lượng tinh tế của nó nên đã nổi tiếng trên toàn thế giới. Các đặc trưng riêng có của nó thu được nhờ có một quá trình sản xuất đặc trưng nguyên bản, nguyên vật liệu được chọn lựa và kinh nghiệm của các thế hệ nhà sản xuất bia. Các kinh nghiệm sản xuất bia Pilsner Urquell được truyền từ nhà sản xuất bia này sang nhà sản xuất bia khác và họ đã và đang rất cẩn thận tuân thủ và giữ các nguyên tắc cơ bản của sản xuất cho đến tận ngày nay.
...

...

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NHÃN HIỆU PILSNER URQUELL

Với sự ra đời của bia Plzeň Vàng đã hoàn toàn thay đổi quan điểm về bia. Cuộc cách mạng Bia Vàng được dẫn dắt bởi người dân từ Plzeň đã tỏa sáng kỷ nguyên của bia vàng, và nó vẫn còn tồn tại và phát triển cho đến ngày nay.

Những thông tin về loại bia đặc biệt từ  Plzeň  đã làm nổi bật tên của thành phố Plzeň trên bản đồ và không lâu sau đó, bia Plzeň đã được bán chỉ ở Séc mà còn ở cả nước ngoài. Trên thực tế có thể nói rằng bia Plzeň (Pilsner Urquell) là loại bia đầu tiên được bán trên toàn thế giới. Ví dụ, tại Hoa Kỳ bia Plzeň được bán kể từ năm 1873.

Nhà máy bia đã được hiện đại hóa và phát triển cùng với nhu cầu về bia gia tăng. Cùng với sự thành công thì sự cạnh tranh là không thể tránh khỏi - vàng bia của Josef Groll đã bị cố gắng bắt chước bởi các nhãn hiệu khác, khi họ đã tuyên bố rằng bia của họ là bia Plzeň, bất kể nó thực sự đến từ Plzeň  hay không. Ngày nay, khi nói đến “bia Plzeň”, là người ta nghĩ ngay đến bất kỳ loại bia vàng nào được ủ men theo phương pháp bên dưới và khoảng 2/3 sản lượng bia světlý của thế giới được bán dưới cái tên "pils" hoặc "Pilsner".

Đối phó với tình trạng trên, Nhà máy bia Plzeň đã quyết định rằng cần thiết phải bảo vệ nhãn hiệu của mình và ngăn chặn các đối thủ cạnh tranh “dưới cơ” đã “sống ký sinh” trên danh tiếng của mình.

Trong nhiều năm, đồ uống địa phương này được gọi dưới cái tên: bia Plzeň.  Nhưng từ năm 1898, tên đồ uống này được thay đổi thành Pilsner Urquell, tên này có nghĩa Plzeň từ nguồn gốc nguyên thủy - Urquell.

Đối với Plzeň, nhà máy bia và sản phẩm bia đã trở thành một lý do chính đáng để tự hào. Vì vậy, năm 1892, nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày bắt đầu sản xuất bia Pilsner Urquell, hội đồng thành phố quyết định dựng lên một cổng tráng lệ, mà sau này đã trở thành một trong những biểu tượng của thương hiệu. Tám năm sau, thành phố đã cho phép nhà máy bia sử dụng biểu tượng đó trên bia cũng như logo của nhà máy. Cái cổng tráng lệ đó và biểu tượng thành phố đã tô điểm thương hiệu Pilsner Urquell cho đến tận ngày nay
....


Khi quân đội của Hitler vượt qua biên giới Tiệp Khắc vào năm 1939, việc hiện đại hóa nhà máy bia bị dừng lại và thiết bị vẫn giữ nguyên trong suốt toàn bộ thời gian của chế độ cộng sản. Trong năm mươi năm ấy, nhà máy bia như đứng bên ngoài thời gian và không gian, mà không hề có sự ảnh hưởng nào của xu hướng toàn cầu về các loại bia nhẹ hơn. Công nghệ và hương vị đặc biệt của nó vẫn hoàn toàn không thay đổi.

Theo thời gian, các nguyên vật liệu và các quy trình đã được nghiên cứu, xem xét và ghi chép chi tiết, điều này tạo điều kiện cho phép các nhà sản xuất bia trong tương lai hiểu đúng tất cả và đánh giá đúng  những hương vị gốc thật sự. Và kết quả là: sự hoàn hảo, được tạo ra bởi Josef Groll, đã tiếp tục  được chuyển giao trọn vẹn cho đến tận những năm cuối cùng của thế kỷ XX.

Sau đó, khi chế độ cộng sản sụp đổ năm 1989, Pilsner Urquell được tiếp quản dưới sự quản lý của tập đoàn sản xuất bia hàng đầu: SABMiller. Tập đoàn này cam kết bảo tồn di sản của Groll và tiếp tục chuyển giao nó trong thiên niên kỷ mới. Bia Pilsner Urquell từ góc độ di sản quốc gia đã trở thành đầu tàu của cả ngành công nghiệp sản xuất bia.
...

...

CÁC MỐC THỜI GIAN QUAN TRỌNG CỦA PILSNER URQUELL

1839: Cư dân Plzeň quyết định thành lập nhà máy bia Plzeň

15. 9.1839: Khởi công xây dựng nhà máy bia Plzeň

5.10.1842: Đánh dấu cuộc cách mạng Vàng khi Josef Groll cho ra me 3 bia Vàng đầu tiên.

1853: Bia của Groll lần đầu tiên đưa ra thị trường dưới tên bia Plzeň (Pilsner Beer).

1859: Bia Plzeň đăng ký bảo hộ nhãn hiệu.

1862: Tuyến đường Tây Séc chính thức hoạt động giúp xuất khẩu tăng vọt. Năm 1865 3/4 sản lượng bia sản xuất ra dành cho xuất khẩu.

1873: Bia Pilsner Urquell lần đầu tiên được xuất khẩu qua Hoa Kỳ

1878: František Křižík xây dựng ở Plzeň đèn hồ quang và từ năm 1881, sử dụng thành tựu điện chiếu sáng của mình vào nhà máy bia.

1880: Hệ thống đường ray được lắp đặt trong nhà máy và đây là nhà máy bia đầu tiên trên thế giới có hệ thống đường sắt riêng.

1885: Lần đầu tiên sử dụng hệ thống lạnh nhân tạo.

1892: Kỷ niệm 50 năm ngày sản xuất mẻ bia đầu tiên, viên đá nền của Cổng lịch sử nhà máy bia Plzeň được đặt vào vị trí.

1893: Nhà máy bia Plzeň lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng, điện được phát bằng 36 máy nổ hơi nước.

1898: Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu Pilsner Urquell.

1907:  Một bản sao ngọn tháp hải đăng Hà Lan cao 47m được xây dựng.

1913: Hội chợ Bia vượt quá ngưỡng triệu hectoliters, nhà máy bia có đại diện kinh doanh của mình
tại 34 quốc gia và sở hữu những chiếc xe đầu tiên của hãng.

1927: Pilsner Urquell là một trong những nhãn hiệu bia được yêu thích nhất châu Âu.

1939 – 1945: Thế chiến thứ II đã gây khó khăn cho sản xuất, tuy nhiên chất lượng sản phẩm luôn được giữ vững.

1945: Hồng quân Liên Xô giải phóng Tiệp Khắc ( tuy vậy Plzně lại do quân đội Hoa Kỳ giải phóng ) và bắt đầu nửa thế kỷ chế độ cộng sản.

1948: Quá trình quốc hữu hóa diễn ra, và nhà nước tiến hành hợp nhất tất cả các nhà máy bia phía Tây Tiệp vào một.

1989: Sụp đổ chế độ cộng sản, quá trình hiện đại hóa nhà máy bia (trước đó bị hủy bỏ) đã được đề cập tới.

1992: Trong khuôn khổ chương trình tư hữu hóa nền kinh tế, công ty cổ phần nhà máy bia Plzně được hình thành. Đầu tư vào nhà máy được đẩy mạnh, mạng lưới kinh doanh và phân phối được thành lập.

1999:  Công ty cổ phần nhà máy bia Plzně trở thành một bộ phận của tập đoàn South African Breweries plc.

2002: Tập đoàn South African Breweries plc. mua lại công ty Miller Brewing - người khổng lồ trong lãnh vực nấu bia của Hoa Kỳ - và trở thành nhà sản xuất bia lớn thứ 2 trên thế giới.
...

...
Không có gì quan trọng cho bia Pilsner Urquell hơn là nguyên liệu mà từ đó nó được sản xuất ra. Chỉ có ba nguyên liệu: nước, mạch nha từ lúa mạch và hoa bia, và các nguyên liệu đó luôn thật sự luôn là loại đặc biệt.

Nước:
Nước mềm ở Plzeň là nền tảng quan trọng cho sự độc đáo của bia Plzeň . Nước mềm ở đây chứa một lượng đặc biệt thấp các chất khoáng và từ xa xưa đã được hút lên từ các nguồn nước cổ xưa trong thung lũng Plzeň . Nước từ các nguồn nước trong thung lũng Plzeň có ảnh hưởng tích cực tới độ mịn màng và vị đắng nhẫn nhẫn dễ chịu của bia Pilsner Urquell.

Mạch nha sáng màu:
Điều then chốt để bia Pilsner Urquell có màu vàng nổi tiếng thế giới là mạch nha (malt), được sản xuất từ giống lúa mạch đặc biệt của Tiệp trồng vào mùa xuân có tên dvouřadý ječmen . Lúa mạch là một loại ngũ cốc như ngô, lúa mì hoặc gạo. Trong sản xuất bia Pilsner Urquell, người ta sử dụng loại lúa mạch chỉ có hai hàng hạt trên bông. Mày của loại lúa mạch mùa xuân này mềm mại và lượng tinh bột và protein ở tỷ lệ mong muốn. Phương pháp nảy mầm và sấy khô loại lúa mạch này cho giúp hình thành  một loại mạch nha sáng màu, chính loại mạch nha này tạo cho bia có màu sáng vàng đậm đà.



Hoa bia:
Hoa bia cho bia vị đắng đặc trưng. Hoa bia đến từ Žatec, một khu vực nhỏ gần Plzen, nơi có khí hậu và thổ nhưỡng thuận lợi để tạo nên những điều kiện lý tưởng cho việc trồng giống hoa bia nổi tiếng thế giới có tên: Žatecký poloraný červeňák. Giống hoa bia này không chỉ chất lượng nhất thế giới, mà thật đáng tiếc nó còn là một trong những giống hoa bia đắt nhất thế giới. Mùi thơm dịu êm và các thành phần thuận lợi của các chất cay, đắng có trong hoa bia Žatecký poloraný červeňák tạo cho bia Pilsner Urquell vị đắng và hương thơm đáng kể, nhưng độc đáo và dễ chịu.
 


Men:
Cuối cùng là men. Men là vi nấm chuyển đường thành rượu và được cho vào trong quá trình lên men. Nấm men được sử dụng trong sản xuất bia Pilsner Urquell có tên Pilsner H  và có nguồn gốc từ những nấm men ban đầu được sử dụng bởi Josef Groll năm 1842.

Truyền thuyết kể rằng có nhà sư chạy trốn đã đưa loại nấm men này cho ông để gán nợ. Nếu đó là sự thật, nhà sư đó đã trả thừa cho khoản nợ của mình chắc chắn một triệu lần.

Nấm men Pilsner H là một trong những nhân tố quan trọng trong cách tạo ra hương vị đặc biệt của bia Pilsner Urquell, quá trình lên men cùng với nấm men Pilsner H tạo ra một hương vị rõ rệt hơn và số lượng thành phẩm (bia, rượu) nhiều hơn .
...

 Lúa mạch khi còn ở trên cây  đẹp quá, chắc năm 1978 bên Tiệp giảm uống bia nên bọn tôi được nếm cái món này nấu ồi ;D. Tuy không còn vỏ nhưng có 1 mày nhỏ sắc, dân ta gọi là "bobo" phải không bác. Khi ấy có 2 loại, loại không có cái mày và loại có mày. Trông đẹp thế mà gieo cho tôi nỗi kinh hoàng khi phải xơi nó khi trộn nó với nước mì tôm. Ngày ấy họ chuyển cả hoa bia với men cho mình có tốt hơn không, nấu canh hoa bia choén lúa mạch trộn men có lẽ không sợ đến bây giờ.. ;D

Bác ơi em nghĩ là không phải vì ngày ấy anh em mình nhá bo bo hay cao lương, tụi em năm 78 còn trồng nó thay lúa, cây đó gọi là cây cao lương và hình nó đây, mãi mãi "thù ăn cao lương" không thể nào quên nên nhìn là đúng phóc  ;)


còn hạt của nó như vầy:

....

QUÁ TRÌNH NẤU BIA

Josef Groll đã nhận thức rõ rằng, sẽ là vô ích khi một loại bia tuyệt vời chỉ được sản xuất một lần duy nhất. Bí quyết của một bậc thầy thực sự là khả năng đảm bảo sản xuất ra những mẻ bia có chất lượng tốt giống nhau.

Quá trình nấu bia Pilsner Urquell hiện nay giống hệt với quá trình nấu được Joseph Groll giới thiệu năm 1842, và khá độc đáo. Cũng giống như quá trình nấu bia khác bao gồm ba bước cơ bản sau: hạt lúa mạch được đưa vào nấu mạch nha, sau đó được cô đặc sản, được trộn với hoa bia và sau đó được để cho lên men. Các đặc tính quan trọng mà nhờ chúng, bia Pilsner Urquell trở nên đặc biệt đến như vậy là: Phương pháp, nấu mạch nha từ lúa mạch như thế nào, ba lần ngâm ra sao và phương pháp cụ thể của quá trình lên men và làm già bia.


Sản xuất mạch nha ( malting ):

Malting là giai đoạn quan trọng đầu tiên của quá trình sản xuất bia, trong đó các enzyme được tạo thành, những enzym này ở giai đoạn nảy mầm, mọc mộng bắt đầu phân hủy tinh bột có trong lúa mạch và biến đổi chúng thành các chất đơn giản hơn, đặc biệt là maltose (đường mạch nha); chất sau đó được chuyển hóa thành rượu qua quá trình lên men. Trong khi hầu hết các nhà máy bia mua malt từ các nhà cung cấp bên ngoài, thì nhà máy bia Plzen muốn chính họ sẽ sản xuất ra nó, để có thể chắc chắn rằng malt đạt chất lượng chính xác theo những tiêu chuẩn mà họ mong muốn.

Trong quá trình Malting, đầu tiên lúa mạch được ngâm nước, sau đó được trải ra trên một bề mặt rộng và ngay lập tức hạt lúa mạch bắt đầu nảy mầm. Trong quá trình nảy mầm nhiệt lượng được sinh ra và hạt lúa mạch đang nảy mầm phải được đảo lật lên và làm mát để duy trì nhiệt độ 15-17 ° C. Sau năm ngày nảy mầm sẽ sản sinh cái gọi là malt xanh, điều cần thiết lúc này là loại bỏ độ ẩm thừa và bằng cách đó sự nảy mầm tiếp theo bị hủy bỏ. Malt xanh được vận chuyển đến lò, đó là các thiết bị sấy khô, ở đó bằng việc gia tăng nhiệt độ lên tới 84 ° C một cách dần dần và có kiểm soát, độ ẩm dư thừa còn lại sẽ được loại bỏ và có độ ẩm cuối cùng cho phép là 4-5%. Bằng quá trình này chúng ta có được loại mạch nha để sản xuất bia Pilsner.

...

....

Phân xưởng nấu bia (Varna)
Trong giai đoạn tiếp theo, phân xưởng nấu bia, vẫn được sử dụng những nguyên tắc của hơn một trăm năm trước đây, những nguyên tắc đã cho bia Pilsner hương vị đặc biệt. Họ chuẩn bị một hỗn hợp gọi là cháo - một hỗn hợp của mạch nha và nước, một phần của món cháo đó được tách ra và làm nóng trong các bồn nhỏ bằng đồng và sau đó đổ trở lại phần chính.

Ngâm 3 lần (Trojité rmutování)
Trong khi các nhà máy bia khác công đoạn ngâm chỉ một lần, nhiều nhất là hai lần, thì ở Nhà máy bia Plzen là ba lần. Quá trình này được gọi là ba lần ngâm.  Hầu hết các nhà máy bia khác sử dụng điện hoặc hơi nước làm ấm, nhưng ở Nhà máy bia Plzen họ đang làm việc cùng với khí đốt sưởi ấm trực tiếp, giúp phát triển một màu vàng và cung cấp cho bia hương của những hạt lúa mỳ được nướng và   và vị của đường caramel .

Công đoạn sử dụng hoa bia (Chmelovar)
Sau đó, cái gọi là sladina được tách ra từ các hạt lúa mỳ đã được sử dụng sẽ được chuyển vào lò hơi cùng với 1 lượng hoa bia và hỗn hợp này được nấu để tăng thêm vị đắng và cũng được tiệt trùng. Hoa bia không có ảnh hưởng đến số lượng bia, nhưng là một yếu tố quan trọng cho hương vị của bia. Bia Pilsner Urquell trong quá trình sản xuất sử dụng ba liều hoa bia Žatec. Liều hoa bia cuối cùng được sử dụng 10 phút trước khi kết thúc công đoạn này, điều đó đảm bảo cho bia Pilsner Urquell  có một hương thơm đặc trưng đến từ mùi thơm nhẹ nhàng của hoa bia. Kết quả của công đoạn này là hèm bia.

Công đoạn làm lạnh và oxy hóa (Chlazení a prokysličování)
Hèm bia trước khi được oxy hóa và lên men sẽ được loại bỏ tất cả chất cặn nóng và lạnh (phần còn lại của lá cây hoa bia và các protein được loại trừ trong công đoạn sử dụng hoa bia) và bằng cách thay đổi nhiệt độ được làm lạnh đến 6 -7 ° C. Trước đây, hèm bia được làm lạnh trước trong các bồn, và mãi cho đến năm 1992 các bồn đó được thay bằng các bồn xoáy nước. Sau đó, khi hèm bia đã được làm lạnh, sẽ được oxy hóa, và lượng không khí được đưa vào có vai trò quan trọng đối với việc gia tăng số lượng của nấm men được đưa vào. Việc sử dụng men khởi đầu quá trình lên men.

Quá trình lên men và làm già bia (Kvašení a zrání).
Lên men và giai đoạn tiếp theo – làm già bia - cũng rất quan trọng cho hương vị đang được hình thành.
Bia non (đôi khi được gọi là bia màu xanh lá cây) được lên men một cách kiên nhẫn ở nhiệt độ dưới 9 ° C trong thời gian tám hoặc chín ngày, do đó cung cấp cho nấm men đủ thời gian để chuyển đổi đường. Sau đó, những gì lắng xuống đáy được thu thập và điều chỉnh để có thể tái sử dụng.

Bia già tuổi ở nhiệt độ là -1 ° C. Trước đây, nhiệt độ thấp đạt được bằng cách sử dụng nước đá và bia lưu trữ trong các đường hầm đá bên dưới nhà máy bia. Ngày nay, quá trình lên men và làm già bia diễn ra trong 114 bồn chứa bằng thép không gỉ và được kiểm tra bởi các thiết bị điều khiển nhiệt độ hiện đại nhất.
___________________________________________________________

Nghiên cứu xong quy trình sản xuất bia Pilsner Urquell, ngẫm nghĩ lại tất cả các yếu tố từ nguyên vật liệu, đến quy trình nấu ... mới thấy rằng: khác biệt duy nhất mà các nhãn hiệu bia Tiệp khác không thể có, đó là nguồn nước đặc biệt ở TP Plzen, tất cả các yếu tố cần thiết cho ra một loại bia ngon, các hãng bia khác của Tiệp cũng có thể có được chỉ cần lắm tiền, nhiều của  ;) nhưng nguồn nước đặc biệt của TP Plzen thì ... chỉ có bia Pilsner Urquell mới có  ;D. Thôi xin mời các bác: 1,2,3  Dzô ô ô ô !  ;D

 

    Thôi xin mời các bác: 1,2,3  Dzô ô ô ô !   

Vâng,chúc mừng bác vừa giựt thêm một tấm bằng nữa về công nghệ sản xuất bia plnzen.
May cho bác BY, nếu bác ở xứ Bảo 1 năm thôi, đảm bảo thứ Cô nhắc 5 sao mà bác ấy thường khen sẽ...    "chẳng là cái đinh gì ;D

   Đọc hết bài của bác Thanh em mới hiểu hóa ra nấu bia ngon không đơn giản chút nào. Kể ra bài này viết vào mùa hè thì em thấy hấp dẫn hơn nữa vì em vừa đọc bài của bác vừa rét run .

   Hình như còn một loại bia đen mà đàn bà uống nhiều sẽ...mọc râu phải không bác !  ;D

   Ời...ời không phải hạt "cao lương, ngũ vị này", hạt này tròn quá,  hạt kia giống như hạt để nấu bia. Cái hạt nấu bia được trưng bầy ở nhiều nơi nấu bia, tôi nhớ ở cửa vào Hoa viên 3 Mạc đĩnh Chi để rất nhiều các bình đựng hạt mạch này nhưng còn nguyên cả vỏ và có cái cọng trên đầu hạt. Cao lương bác đưa lên đây tôi chưa dùng thử bao giờ, cây này có trồng ở Lạng sơn nhưng tôi không xem kỹ chỉ thấy và hỏi qua nên không biết hạt nó ra sao. Bây giờ bác dán hình lên đây mới  biết mặt mũi cao lương như vậy. Tưởng là đồ vua chúa mới được xơi sao bác thù choén nó vậy ;) 

  Hoa bia ngoài việc cung cấp vị đắng đặc trưng, hương vị nó còn làm tăng độ nhớt của bia do đó dân Việt mình gọi là bia bọt ;D.
  Rét quá cứ dzô..ô..ô thế này mai vào bệnh viện khám họng mất ;D

Vâng cám ơn bác rất nhiều, vì ngoài việc muốn giới thiệu tường tận với các bác về "họ hàng hang hốc" của loại bia nổi tiếng này bản thân em cũng muốn tìm hiểu sâu hơn về nó. Thú thật thời gian đó đi thăm nhà máy bia, tiếng Séc nghe vẫn còn như vịt nghe sấm, hiểu lõm ba lõm bõm, nhớ nhất 2 điều: 1/ đây là bia nổi tiếng nhất Séc ( vì nổi tiếng nên cũng đắt nhất Séc 7kcs so với 5kcs cho 1 chai nửa lít cùng loại  :(), 2/ nói nổi tiếng vì ngoài  những nhiên liệu tốt nhất mà bia tiệp sở hữu như lúa mạch, hoa bia (hublon) ... nó được nấu ở Plzen, nơi duy nhất có nguồn nước ngầm đặc biệt và khác tất cả các nguồn nước khác ở Séc. Ngoài 2 yếu tố đó in đậm nhất, khó quên nhất, còn những gì lõm bõm nghe được ... theo năm tháng quên quên nhớ nhớ nên buộc em làm cuộc truy tìm thông tin từ tiếng Séc và dịch (tất nhiên đụng những từ chuyên môn, em né) sẵn dịp kiểm tra "trình độ" tiếng Séc của mình sau 16 năm không sử dụng, vẫn tàm tàm... mong các bác thông cảm nếu có chút gượng gạo khi dịch  ;).

@ LQY: cám ơn em động viên và "khơi thông" giúp  ;), bia nâu cũng là đặc sản, dân Tiệp bảo thế, nhưng chả thấy mấy thằng Tiệp uống nó, chỉ để "khoe" thôi, nên anh em cũng ít xài, tất nhiên là có uống, và chính vì thế chắc chưa đủ đô để ... mọc râu  ;D

@ bác hongc9d3: hạt bo bo ( cao lương ) từ 1978 cả Sài Gòn, Mỹ Tho ăn nó, em không biết cả miền Nam có ăn nó hay không nhưng khi ra Bắc tiếp tục ăn tiếp, nhất là ở Khe Lang, khi ăn thì hạt nó giống như vầy ( hay loại khác  :o) :


bên F31 ăn hạt khác sao? Còn hạt bác nhìn thấy ở Hoa Viên SG thì chắc chắn là hạt mạch rồi  ;D    

  Cám ơn bác Thanhh63 hạt này đúng rồi, tôi cũng nhầm chừng ấy năm mà chẳng chịu tìm hiểu thêm. Bây giờ mới biết là đã đổ tiếng ác cho hạt mạch, hóa ra cả dân,quân mình độc xơi "cao lương mỹ vị" sướng quá còn gì :-\.
  Mà 2 tấm hình sao khác nhau thế không biết, cứ thắc mắc ;D.

Bác Hồng ơi, em cũng không khẳng định 2 thằng này nó là 1, năm 78 ở SG tụi em đã ăn hạt bo bo ( cao lương ) này, nhưng đó là hạt đã xay đã tróc vỏ, nên em và bác nhìn là nhận ra ngay. Còn cái hạt đo đỏ là hạt chín đã phơi khô còn nguyên vỏ trấu bên ngoài nên không rõ hình thù bên trong nó ra sao  ???, nhưng năm 78, 79 đến trước khi đi lính lớp em đã trồng cây cao lương đó trên 1 công ruộng, đến khi thu hoạch, cũng phơi phóng đàng hoàng rồi nộp cho trường, trường sử lý ra sao với số hạt đó thì em chịu vì em đi theo các bác ra Bắc rồi  ;D. Ngày ấy không chỉ về quê trồng cao lương đâu mà ngay cửa trường, 2 bên là hai mảnh đất nhỏ cỏ mọc như ngày nay là họ trồng kiểng, còn ngày đó: rẫy hết cỏ trồng ... cao lương luôn  ;D

 Chắc thanhh63 dùng từ cao lương nghe cho nó sang chứ tôi chả biết nó cao lương mỹ vị chỗ nào? ;D

 Chỉ biết lính ăn bo bo đằng trước ngoái lại đằng sau thấy nó vẫn nguyên bản gốc. ;D Thôi thì lính tuyến sau ăn bo bo chẳng kêu ca làm gì, nhưng quả thật là lính tuyến trước trên chốt ngày đêm đối mặt với địch mà cũng phải ăn bo bo thì cực hết biết, chẳng biết cải thiện cho đầy dạ dày vào cái ngõ nào, "cao lương" cả chậu nhôm mà nhá hoài không hết, nhai chệu chạo cả buổi cũng chỉ hết một bát sắt "cao lương", nói thì bảo là quá đáng chứ mang ra mương đổ đi cho cá nó cũng không ăn. ;D

 Khoảng cuối 1978 là lúc khó khăn nhất, lính chúng tôi đói lắm, đói vàng cả mắt ra, vì thế có nhiều kỷ niệm hôm nay mỗi khi ngồi với nhau anh em hay nhắc lại chuyện cải thiện bằng tất cả những gì có thể tống vào được dạ dày lúc đó. Suất ăn bị giảm xuống đến thảm hại, mỗi bữa còn có gói mỳ tôm rồi đi học bơi vượt sông, bước chân xuống nước là gói mỳ tôm nó tiêu hết rồi, thế là vùng vẫy chút ít bằng sức lực của mình leo lên bờ là lả đi vì đói, lính tráng bảo nhau chặt cây chuối non ăn cho đỡ đói, nước vào máu loãng ra khiến mắt mũi càng hoa lên tợn, sau này chết khiếp chẳng dám ăn thân chuối chống đói nữa nên rủ nhau tranh thủ đi tát cá, mọi chỗ có thể bắt cá loanh quanh trong chốt thì tát hết rồi chỉ còn khu vực gần sông nhưng ở đó địch bên kia sông phát hiện thấy nên nó bắn cho chạy cong đít, ấy thế mà vì đói quá nên cũng chả sợ, cứ nhơn nhơn cái mặt ra, chờ nó hết bắn lại mò ra tát bắt cá tiếp. Đúng là đói thì đầu gối phải bò nhưng bò mạo hiểm thế thì đúng là chỉ có bọn lính điếc. ;D

Chắc tại các sếp nghĩ lính tuyến sau như tụi em có thời gian cải thiện nên cho chúng nó ăn bo bo không sao, nhưng lính tuyến trước, sống chết từng khắc, từng giờ, thời gian đâu nghĩ chuyện ăn uống cho đàng hoàng, vào trận mỗi tên vẫn vài nắm cơm, bột canh chấm ... đó thôi, nên bo bo cũng chả sao  ;), nên lính thời đó là ... bo bo, không phân biệt trước sau  ;D 

   Hình như em thấy chỗ này bác BY đang chơi chữ thì phải !  ;D

   Hóa ra thời đó các bác toàn dùng cao lương mĩ vị mà còn kêu  ;D. Thời bọn em bói cũng chẳng lấy đâu ra đâm thiệt thòi quá  :D !

Trong Nam những năm 77, 78 không gọi là bo bo, mà gọi là cao lương  :o, tại sao kêu như vậy thì tớ chịu, chỉ biết mọi người gọi vậy thì gọi theo  ;). Hồi mới có cao lương, mọi người thích lắm, từ xưa đến giờ "phải" ăn gạo, gạo mãi cũng chán nên thèm ... đủ thứ  ;D, tự nhiên ông cao lương trên trời rớt xuống khác gì mùa rào cho mùa hạn  :o, có lẽ vì cảm giác "quý" ban đầu đó mà mọi người gọi là " cao lương" chăng ? cũng chẳng chắc nữa!, nhưng những ngày đầu bà con tha hồ chế biến, nào chè, nào cháo, xay thành bột làm bánh ... mưa rào mưa mãi thành lũ, thành lụt, đất thối nhão nhoét lại mong nắng hạn, ăn đồ "quý" mãi ... nhưng không thể không ăn cơm, nên cảm giác về với cơm ngày một bức bách khiến mọi người bắt đầu ... chán, ngán ngẩm cao lương, không biết thời khắc này mọi người gọi nó là gì nữa vì lúc đó em chỉ biết gọi bo bo như mọi người ở xứ Bắc  ;D

 Cũng chẳng phải phân biệt lính tuyến trước tuyến sau để có cái phân biệt đối xử trong chế độ ăn uống sinh hoạt. Vấn đề chính là lính tuyến sau dù có cực mấy đi nữa vẫn có điều kiện cải thiện chút ít hoặc "khóc mếu" để người nhà chi viện, lính chốt phía trước thì chả có cái cửa nào nói chuyện cải thiện nên chết dở vì bụng nó sôi. Còn khi mà đã đánh nhau lớn thì chuyện đói no chả ngại, lúc đó có bao nhiêu thì lính tuyến trước có thể nhường cả cho lính tuyến sau cũng chẳng sao, chế độ cung cấp của Pốt cho quân ta ở phía trước thì dù là binh bét cũng ngang cỡ tướng rồi, chả phải lo. ;D Mịa, lính tuyến trước oánh nhau gần chết thì không cần ăn à? Chắc nuốt đầu đạn K63 và ăn B40 B41 cũng no hay sao? ;D

 Cũng may sau đó có bố nào ấy ở ngoài Bộ vào thị sát mặt trận, nghe nói bố này "máu" lắm đòi xuống tận chiến hào nắm bắt tình hình ta địch, hình như bố ấy mò xuống chốt của E165 lúc đó, ngoài nắm tình hình địch còn nắm luôn cả tình hình quân ta, bố ấy "nổi cáu" khi thấy khẩu phần ăn của lính chốt "huy hoàng" quá cùng bệnh tật ghẻ kềnh ghẻ càng với bệnh ngoài da lở loét sau mùa mưa, nên ra lệnh cho hậu cần bằng mọi giá phải lo đủ cơm cho lính nằm chốt, cấm không được để lính đói. Thế là đổi chiến thuật khẩu phần ăn, 2 đại đội nằm chốt thì 1 đại đội dự bị, ưu tiên 2 đại đội nằm chốt có cơm ăn còn đại đội dự bị vẫn "cao lương" hoặc mỳ tôm như bình thường, sang giữa tháng 12.1978 lính oánh nhau bù đầu lộng óc, các đơn vị thiệt hại đáng kể chi viện cho nhau tùm lum cả, lúc anh nuôi mang cơm lên chốt vẫn "cao lương" của chế độ tuyến sau mặc dù người thì phía trước từ lâu rồi.

Cây cao lương là cây cao lương!
http://www.petrotimes.vn/news/vn/xang-sinh-hoc-e5/nhung-nguyen-lieu-de-san-xuat-nhien-lieu-sinh-hoc-(phan-2).html

    Chào các bác.
 Cũng may mắn là xuất ăn "cao lương" mỹ vị ấy bị tiệt chủng ở đơn vị tôi vào đầu năm 1979. Mấy chục năm còn kinh hồn vía, cứ tưởng giống quí của mấy anh tây cho mình để dùng vào việc khác, còn mình thì cho quân, dân thưởng thức thẳng cánh cò bay, khỏi cần chế biến. Hóa ra do ta trồng được, nếu bây giờ có được thì anh nuôi có thể tái sử dụng nhiều lần được, tiết kiệm khối ;D.
   Tóm lại là không phải nguyên liệu để sản xuất loại bia chứ danh của Tiệp. Có thế chứ, nhưng cũng làm cho tôi nhớ lại thời khốn khó ấy, thế mà mọi thứ cứ qua đi để lại một tài sản có thể nhấm nháp dần. Tiếc cho bác nào chẳng được nếm món này, " miếng ngon nhớ  lâu"

Nói như bác hongc9d3, LQY chịu khó "thiệt thòi" vậy nha  ;D đúng là miếng ngon xuống mồ nhớ mang theo bác hongc9d3 nhểy  ;)

Thôi em xin tiếp nhịp ... vậy. Trong cái mùa xuân đầu tiên ấy có một sự kiện mà di chứng của nó vẫn ngồn ngộn đến ngày hôm nay. Số là ngày 1.5, ngày lễ lớn của phe "ta" mà bây giờ VN mình vẫn còn được nghỉ lễ, năm ấy, trường tiếng tổ chức các hoạt động chào mừng ngày lễ lớn này. Trong các hoạt động ngoài trời có bóng đá, chúng tôi thành lập 3 đội: VN, Triều Tiên, và Liên quân ( SV các nước còn lại bổ xung thêm vài SV của VN, Triều tiên). Hoạt động này cũng chả có gì để viết nếu tôi không được "cáng" thẳng vào bệnh viện  ;D. Số là đá được một chút, cũng chả nhớ là đá với đội nào, tôi được thay vào để đá, khổ nỗi sinh viên chơi theo kiểu phong trào nên đâu có luyện tập hay khởi động bài bản gì đâu, uốn éo, vặn vẹo mấy cái rồi chạy tọt vô sân, sân cỏ đàng hoàng nha, mùa xuân nên cỏ cũng xanh mướt, giống như thật. Đang chạy ham bóng bỗng tôi lăn đùng ra sân... chết cha rồi, trật khớp bánh chè rồi ... vậy là mọi người nhanh chóng tống tôi với cái đầu gối sưng vù lên xe về KTX.

Về đến KTX, tôi cũng được "sơ cứu" vì món chật bánh chè này cũng bình thường thôi, tụi Tiệp cũng chả lạ gì và cứ nằm vài ngày là ổn. Nhưng khốn nỗi suốt đêm hôm đó tôi đau kinh khủng, không giống như những gì tôi đã trải qua ( nói thật đời SV tại TPHCM dù chỉ 1 năm nhưng các lớp trong khoa Kế Hoạch cũng giao hữu bóng đá liên tục và cũng thỉnh thoảng tôi bị như vậy ). Vậy là ngay đêm đó trường đưa tôi đi cấp cứu. Chả biết trong phòng cấp cứu họ làm gì với cái đầu gối vì vào đến cấp cứu họ cho tôi một mũi và ... sáng ra tôi đã thấy cái chân trái của mình bị bó bột cứng ngắc, và bác sỹ phán một câu xanh rờn: nằm viện ít nhất 2 tuần ... Hai tuần nằm viện cũng khá nhiều trải nghiệm, đầu tiên mấy bệnh nhân nằm chung phòng thấy 1 thằng xù nằm chung, cũng ngạc nhiên nhưng họ chẳng nói gì vì nghĩ có nói nó cũng không hiểu. Mấy ngày đầu tiên tôi nằm cố định, cần gì có 2 cái nút ngay đầu giường: nhu cầu bình thường nút xanh, đau bấm nút đỏ ...

Buồn và chán kinh khủng, tôi mượn tờ Rudé Právo ( tờ báo của ĐCSTK) của mấy ông bạn Tiệp trong phòng để đọc cho đỡ buồn, nghe tôi hỏi mượn báo chúng nó cũng ngạc nhiên, cũng cho mượn nhưng chưa nói gì. Mấy ngày sau đó tôi gửi tiền nhờ mua báo giùm, tôi nhớ báo RP ngày thứ bảy có phần chơi ô chữ ( křížovka ), phải nói thật tôi mê món này, đầu tiên chơi ô chữ cũng là một cách học từ vì phải biết nhiều từ mới chơi được, sau chơi ghiền tới mức thức đêm để chơi ... ở KTX tôi hay mua những quyển chuyên dành cho dân chơi ô chữ... Và khi có phần ô chữ trong tay tôi như vớ được "vàng", nhưng nói thật, chơi ghiền là vậy nhưng chưa bao giờ tôi giải được trọn vẹn ô chữ bí mật, giỏi lắm chỉ được một vài đoạn, nhưng như thế là vui lắm rồi, đó là chuyện về sau, còn ngày đó điền được vài dòng ngang, dọc là đã sướng rơn chứ làm gì mơ giải ô bí mật. Thấy tôi chơi ô chữ, mấy ông bạn Tiệp ngạc nhiên lắm và bắt đầu lân la nói chuyện với nhau, nhờ vậy tôi cũng bớt phần buồn chán... ::)

Có bác nào ghiền thứ này như em không  ;):

           

…
Chúng tôi nói chuyện với nhau thôi thì đủ thứ, tất nhiên cả hai phía cũng đều cố đoán, thằng Việt thì cố gắng nghe và đoán để hiểu, nhiều khi đoán trật lất, còn thằng Tiệp thì cố nghe xem nó nói gì, nhiều khi nó nói tiếng mình mà mình chả hiểu gì cả lại phải hỏi lại, nghĩ cũng vui. Mấy ngày sau các thầy cô, bạn của tôi ở trường vào thăm, mấy ông bạn bệnh thấy tây ta đen trắng đủ kiểu vào thăm mới biết tôi là sinh viên đang học tiếng ở Teplice. Đa phần trợn mắt vì lần đầu tiên biết ở Teplice có “1 trường Đại Học, cho dù chỉ là trung tâm học tiếng cho SV nước ngoài ” vì tại thời điểm đó Teplice chỉ có trường trung học và trung học nghề, còn muốn học đại học phải đi các thành phố lớn khác để học, ngay như thủ phủ của Tỉnh: TP Ustí nad Labem hình như cũng không có trường đại học huống hồ chi TP nhỏ cấp quận huyện như Teplice! Nói vậy chứ không biết bây giờ Teplice đã có trường Đại Học chưa? Biết đâu chừng nó lại học tập “mô hình VN”: tỉnh tỉnh, TP TP… đua nhau thành lập sân bay, cảng biển, trường ĐH … để sinh ra cái trường ĐH nào đó cho riêng mình ;D

Thấy tôi hay đọc báo Rudé Právo, mấy ông già trong phòng thích lắm, hỏi tôi: mày là ĐV à? Tôi xác nhận là đúng, thế là mấy ổng sướng rơn, vì dù nó không là ĐV ĐCSTK nhưng nó cũng là ĐV ĐCS, mà còn trẻ nữa chứ, mấy đứa bệnh nhân trẻ trong phòng cũng tròn mắt, nhưng tôi hiểu họ nghĩ gì, chắc là kiểu: thằng này có vấn đề về đầu óc nên mới vào Đảng vì ngày đó bên Tiệp, lớp trẻ không muốn vào đảng CSTK. Hồi đó ở Tiệp Khắc cũng giống VN, chỉ có vài loại báo ngày chính thống, ngoài Rudé Právo cho các ông già, các ĐV ĐCSTK, còn có Mladá fronta ( mặt trận trẻ ) – kiểu như báo Tiền Phong, Tuổi Trẻ, Thanh Niên nhà mình vì nó là của đoàn TNCS TK, ngoài ra còn có báo Lidové ( Nhân dân ), báo này giới trẻ, những người ngoài đảng đọc nhiều. Báo rất rẻ, chỉ có 0.5 Kcs đồng giá một tờ, nên chúng tôi vẫn có thể mua báo đọc mỗi ngày, vì ngoài báo là rẻ, tạp chí, sách truyện nhìn chung ngoài khả năng những thằng như tôi  ;).

Qua nói chuyện với họ tôi mới hiểu họ chẳng hiểu gì về VN, nếu có thì mù mờ kiểu: VN vẫn còn chiến tranh với Mỹ, cho dù cuộc chiến đó đã kết thúc hơn chục năm trước, thậm chí đám trẻ hoặc xồn xồn còn thắc mắc khi biết tôi đến từ miền Nam Việt Nam: chúng mày được Mỹ “quan tâm, viện trợ, đổ tiền đổ của cho xài” vậy sao còn đánh Mỹ làm gì? ??? vậy đó, đấy là những quan điểm của dân khối XHCN  anh em của mình ( tất nhiên không phải tất cả đều nghĩ vậy ) mà họ còn nghĩ như vậy huống chi … Tôi lại phải giải thích, khổ nỗi ngày đó tiếng vẫn còn vừa ngắn, vừa thiếu nên cũng khó để cho họ hiểu điều mình muốn nói, nhưng cuối cùng tôi vớ luôn ví dụ: lính Liên Xô vẫn đóng quân trên lãnh thổ Tiệp Khắc, họ ở đây không hề gây ra chiến tranh, không hề bắn giết dân Tiệp, sao dân Tiệp vẫn không thích ( cho dù không thể hiện ra mặt ), còn lính Mỹ ở VN dội bom , bắn giết dân thường, gây ra cuộc chiến kéo dài mấy chục năm tàn phá đất nước Việt Nam vậy tại sao dân Việt Nam không nên chiến đấu chống lại Mỹ… Và như vậy đám trẻ mới ậm ừ, cho dù đuối lý và không hỏi kiểu cắc cớ nữa nhưng tôi biết trong suy nghĩ của họ khi đó: Mỹ và Tây Âu là thiên đường, … Bởi vậy tôi hay la cà với đám già, còn mấy thằng trẻ và xồn xồn thì chỉ nói chuyện qua lại cho vui vậy thôi …  ;) ...

   Em thích nghe nhất những đoạn như này bác Thanh ạ. Giai đoạn này không biết những người dân XHCN châu Âu anh em đang nghĩ gì . Có mấy bác đi Đức hay Nga về cũng hay kể chuyện thời gian này đi tàu điện ngầm hay chỗ công cộng văng vắng nếu gặp thằng Tây trẻ trẻ nào hỏi thì nói người Nhật có vẻ nó thích hơn người Việt Nam hay Trung quốc, ông chú em xuất ngũ sang Đức lao động nói đi đâu cũng thủ con dao dài chạy dọc theo lưng khi đi đến nơi vắng vẻ vì sợ bọn đầu trọc ( trước năm 90 đã mạnh nha nhưng chưa dữ như sau này ) , khoác cái áo lông bên ngoài, nom bọn Tây hầm hố vậy nhưng cứ nện một thằng xuống là lũ còn lại chạy hết. Chỉ sướng mỗi cái bán hàng dởm cho các chú thấy rẻ cười,,,như nghé !  ;D

   Ôi ! Cái thiên đường hồi còn học phổ thông em từng mơ ước hóa ra cũng chẳng dễ chịu tý nào !!!

Thực chất giai đoạn này bên Tiệp giống như anh em mình ở nhà giai đoạn này, cánh trẻ VN bây giờ có xu hướng chỉ ngóng qua bên kia bờ Thái Bình Dương thôi, ...
Bên Tiệp ngày đó chỉ còn lớp già là khó thay đổi, có lẽ họ đã sống qua tất cả các giai đoạn của LS Tiệp: từ trước thế chiến II đến CS nên có quan điểm riêng của họ, còn lớp trẻ, sinh ra trong chế độ CS, nghe tụi giãy chết "sướng" thế này, thế khác mà không có cái để đối chiếu nên tin sái cổ thì cũng bình thường thôi, vốn dĩ lớp trẻ là phổi bò, nên dễ bật ra lắm  ;D.
Theo kết quả đợt bầu cử mới nhất của Tiệp, những người CS đã đạt trên 20% số phiếu so với 10% suốt từ 89 đến giờ ... chứng tỏ thêm một bộ phận "không nhỏ" dân Tiệp bắt đầu muốn quay lại với quá khứ  ;)  

…

Phải nói một chút về chế độ bệnh viện ở Tiệp. Cảm nhận của tôi là tuyệt vời, ngoại trừ có một chút trục trắc về chuyên môn của họ tôi sẽ xin thưa sau. Những năm đó, cho dù ở VN chưa nảy sinh tình trạng quá tải bệnh viện như bây giờ, nhưng thái độ phục vụ bệnh nhân bắt đầu có vấn đề, nếu không muốn nói là: căn bệnh “ thất Y đức” bắt đầu hết thuốc chữa nên tự do xuất hiện trên bình diện rộng. Bên Tiệp, cho dù vẫn là bao cấp, cả ngành y cũng vậy, nhưng y đức của họ vẫn tuyệt vời. Như đã nói ở phần trên, đầu giường tôi là 2 cái nút, nằm liệt giường nên 2 cái nút là bạn, nhất là mấy hôm đầu sau khi bó bột, cứ một chút là tôi lại gọi y tá vì đau, chỉ cần nhấn nút là y tá có mặt ngay tức khắc, câu đầu tiên bao giờ cũng là câu hỏi kèm với nụ cười thông cảm: anh đau lắm phải không? rồi mới là a, b, c, … Chỉ nghe câu đó tôi cũng cảm thấy giảm đau phần nào… Rồi mấy ngày sau khi đã nhúc nhắc đi bằng nạng, vẫn có điều dưỡng kè tôi trong khoảng thời gian đầu, khi chắc chắn mình có thể tự đi bằng nạng được, họ mới thôi. Còn chuyện ăn uống, thăm nuôi … toàn là chuyện sứ ta, còn sứ Tiệp thì miễn, một tuần có 1 lần vào thăm bệnh nhân đó là buổi chiều ngày chủ nhật, còn lại xin miễn … làm phiền bệnh nhân. Ăn uống thì tôi khỏe re vì đã quá quen với đồ ăn tây, nên tây ăn gì, tôi ăn nấy, chả có gì khác biệt.  ;D

Nhưng như đã nói: có một chút lợn cợn về chuyên môn, sau 2 tuần bó bột, cũng đã đến ngày tháo bột. Khỏi nói cũng biết cảm giác sướng như thế nào khi cứ nghĩ đến cái đoạn ngứa ngáy mà không thể gãi cho đã, nay thoải mái … gãi, là sướng rơn! Cuối cùng “ông bạn bất đắc dĩ như hình với bóng suốt” 2 tuần của tôi cũng được vứt đi, sướng quá, nhưng cũng có đôi chút tiêng tiếc vì cứ mỗi lần có bạn bè vào thăm là chúng lại đè chân bột tôi ra để ký tên “lưu niệm”, nay phải bỏ không tiếc sao được. Tháo xong bột, chống nạng về phòng bác sĩ để tái khám sau tháo bột, chỗ sưng nơi đầu gối đã xẹp, ông bác sỹ bảo tôi vừa chống nạng nhưng vừa sử dụng cái chân què để đi, tất nhiên là nhẹ nhàng thôi, nhưng thật lạ, cứ bước thử là đau không chịu nổi, và tôi lại được gửi quay ngược về phòng chụp X quang. Thật khốn khổ cho thân tôi và cái chuyên môn của ông bác sỹ khi quyết định bó bột chân tôi 2 tuần trước: xương bánh chè và ổ khớp bị mẻ, nên tôi không thể đi lại được, bực quá nhưng vì đang “ăn nhờ ở đậu” nên đành ngậm tăm, chứ mà ở VN thử coi ... và tôi lại được nghe cái phác đồ tiếp theo cho cái chân tội nghiệp của tôi: Mổ, sắp lại xương !...  :o      

 Hà ..hà! Gặp mấy thằng Tây "quáng gà" nói vậy thì nó tin chứ gặp phải thằng Tây "quái thai" mà "khai láo" là Nhật hay Hàn Quốc thì chạy lên Giời với nó. ;D

 Nói toạc ra nhé. ;D Thường dân VN ta ở bên đó ăn mặc rất "bú lùm" và cả rúm ró, thêm vóc dáng nhỏ thó, tóc đen râu ria lởm chởm nên rất dễ nhận ra. Vì vậy mình khai láo là dân Nhật Bổn hay Hàn Quốc cũng khó qua mắt được họ. Với tầm thước Châu Á ấy thì chỉ có mua đồ trẻ em bên đó mà mặc nên càng dễ lộ diện giữa đám đông, Tây nó cũng "sắc nét" lắm, nhìn đồ mặc trên người là nó biết liền để phân biệt Nhật Bổn Hàn Quốc thật hay ông An Nam mình "giả cầy" đấy, hàng hiệu hay hàng lô không lẫn vào đâu được đâu. Nói thật là ngày ở bên đó ra đường mà gặp một ông châu Á mặc quần bò Thái trên khoác áo Nato, chân đi dép tông gan gà thì chán chả buồn nhận là đồng hương. ;D

 Tớ là tớ nói ra sự thật cuộc sống của người VN khi du học hoặc LDHT ở Đông Âu, cũng nhiều chuyện lắm chứ không phải là dễ để hòa nhập vào xã hội của họ đâu, nhiều gian nan và cũng lắm thử thách lắm đấy, ai biết gạt bỏ thói xấu trong sinh hoạt hay kém văn minh ở xứ ta và sống theo văn minh xứ họ thì dễ sống hơn, chứ cứ mang phong cách của mình "áp đặt" vào xứ của họ thì cũng cả trăm lần nghe chửi đấy, nhiều người bị chửi mà cứ nhe răng ra cười vì có biết tiếng đâu, chỉ khổ cho những thằng "tiếng dài" nghe mà thấy rát cả tai đấy.

 Tớ là thằng từng xui Tây đánh Ta chứ chẳng dám bênh thói xấu, tật xấu. Lần đó lên tàu điện về khu VN, lúc đó còn nghèo nên buộc phải đi lại bằng phương tiện công cộng, lúc tàu điện đỗ ở bên gần chợ trung tâm thì 1 nhóm VN đi chợ mua thực phẩm cũng lễ mễ xách đồ lên tàu, có 2 chú VC ta miệng phì phèo điếu thuốc hiên ngang lên tàu điện, đứng giữa toa thứ 2 ngó về cuối toa thứ 3 vẫn thấy 2 thằng vô tư hút thuốc, tớ ra hiệu cho nó vứt thuốc lá đi nhưng nó lờ đi không quan tâm, cũng sợ dân họ thấy họ mắng cho nên tớ lách xuống cuối đoàn tàu nhắc nhớ đồng hương vứt thuốc lá đi, vài ông bà già phát hiện mùi thuốc lá phảng phất nên họ láo liêng ngó tìm xem là ai, vừa hay ông già Tây thấy cu VC đang hút thuốc ở cuối toa nên nói tớ nhắc chúng nó dùm. Tớ lịch sự xuống bảo: Các bạn vứt thuốc lá đi, Tây họ cấm hút thuốc lá ở nơi công cộng, họ nói đấy. Một cu VC quay sang nói: Đan Mạch nhà mày, đừng cậy là Cộng Mốc mà tinh tướng, dạy đời. Chán quá tớ bỏ về chỗ cũ còn 2 cu VC kia vẫn hút thuốc lá như chưa có ai nhắc nhở. Người trên chuyến tàu đó biết là tớ đã nhắc mà 2 cu kia vẫn hút thuốc nên họ rất khó chịu bắt đầu chửi là không tôn trọng sức khỏe của người khác, rồi đồ vô văn hóa và cuối cùng là đồ man ri mọi rợ ... vv. Cùng là dân VN với nhau cả nhưng nghe họ chửi thảm hại quá khiến tớ cũng nóng máu lên vì xấu hổ, song có điều họ nói đúng nên phải im, vài thanh niên đã bực bội nhiều rồi nên đã nói to trong nóng nảy, lộn ruột lên tớ phán cho 1 câu: Tao nói chúng nó rồi mà nó không nghe, mày đánh bỏ mẹ nó đi. Được lời như mở tấm lòng, mấy cu Tây hăng hái vào cuộc và đương nhiên là mấy ông bà già Tây họ ủng hộ con cháu của họ hết lòng. Trong lúc ồn ào thì tàu đỗ vào bến, tớ nhanh chân biến luôn khỏi khu lộn xộn ấy, rẽ sang hướng khác lên xe tuyến khác để về và không biết kết quả cuối cùng sẽ ra sao. ;D

 Trách người nhưng cũng cần xem lại mình trước đã. Bản chất người dân họ là rất tốt và yêu quý người VN chúng ta, tự chúng ta làm mình xấu đi trong mắt họ thôi. ;D

  Chẳng lẽ hình hài mấy bác VC nhà mình sang Tây rồi mà vẫn...thảm hại vậy sao bác BY ? em nhìn ảnh các bác chụp trông vẫn ngon đấy chứ ! Nhất là Bác Thanh trông chẳng rất...đỉnh đương chứ đâu có bộ đội như mấy bác bên nhà thời ấy đâu. Đặc biệt nhìn cái ảnh của bác Baoleo bên nhà bác ý trông như ...Tây Ả rập  ;D . Em tưởng thời đấy Nhật Hàn chỉ khác mình mỗi mắt một mí chứ chắc gì đã to như bây giờ  ;D !

Nói về cách cư xử, tôi không biết các bác LĐ được trang bị những gì trước khi đi sứ người, nhưng nói thật, đâu phải ai cũng xuất thân Hà thành như bác BY, hoặc từ các TP lớn của VN!, nông dân chân đất, hàng ngàn năm nay vẫn cư xử như vậy, bảo đổi là đổi được sao?. Tôi cũng biết chúng ta đều có những tiết học về phong tục xứ người để dạy nhập gia tùy tục. Nhưng dạy là một chuyện, tiếp thu và ứng dụng lại là chuyện khác. Thói quen cố hữu vẫn chi phối, nên nếu các bác không từng thực hành trước ở nhà để ít nhiều gì đó cũng có chút vốn liếng ... không thì khó lắm! Nên khi qua đó, nói thật tôi cũng như bác BY, thấy chỗ nào anh em đồng hương mình đang "vô tư ồn ào" thì tốt nhất là né vì ( tôi khác bác BY  ;)) không thể nhồi vào những cái đầu không có chỗ để vào, mất công mang họa, nên né cho lành.

Còn có điều nữa phải đính chính: chuyện dân tây không thiện cảm với dân mình cũng có một phần do mình, phần này không nhỏ đâu. Nhưng có 1 thực tế nữa là chúng ta dân châu Á, sống giữa châu Âu, cái nôi của đủ thứ chủ nghĩa trong đó có chủ nghĩa phát xít, chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi .... Sau này nó biến thể đi chút ít nhưng nhìn chung những thứ đó nó luôn tồn tại trong lòng châu Âu, lúc mạnh, lúc yếu... và nạn nhân luôn là người nước ngoài. Trước CM có thể nói Hàn, nói Nhật, nhưng sau CM thì tốt nhất đừng nói, để sức mà ... chạy!

 Hì ..hì! Nhớ cái thời mà cán bộ ta đi công tác Đông Âu hay học sinh du học hoặc LDHT khi đi thường mang theo quần bò Thái với áo cành mai, son phấn Thái Lan, túi trống du lịch TL và mãi sau này thì khăn mu xoa TQ in hình công chúa cho đến con công bằng nhựa móc treo chìa khóa và cả pin đồng hồ điện tử sang để bán đi kiếm chút lời, có vốn mà xoay hàng quay ngược về VN trong chuyến công du ấy. Hàng ngược về thì tùy theo nước đến, Đức thì có áo lông Đức đến đóng hàng chậm gửi tàu biển như xe máy, xe đạp, Tiệp thì đồ pha lê thủy tinh, xe máy xe đạp vải vóc, khăn tay khăn mặt, Liên xô thì đồ nhôm gia dụng, máy khâu cho đến chiếc xe Min khù khờ và cả thuốc lá Ấn Độ xuống đền xà phòng kem đánh răng, còn Bun thì thuốc Tây tân dược, vải vóc cả trăm thứ bà rằn khác. Nói chung là nháo nhào cả, gi gỉ gì gi cái gì cũng ... vơ hết và vơ được nhiều là thắng đậm. ;D

 Dân đi Đông Âu tranh thủ vơ vét bất kể cái gì có lãi có lời là buôn về và bán cho dân bản xứ toàn đồ "chó tha đi mèo tha lại" cả, thằng nào cũng tranh thủ kiếm tý sau này dắt lưng mà về nước có cái ngửa mặt với đời, nói thì bảo nói bậy chứ to buôn kiểu to và nhỏ buôn kiểu bầy hầy nhặt nhạnh ky cóp kiểu nhỏ, cũng bởi trong nước khổ quá, vất vả quá vì luôn là ăn đói mặc rách với nhau cả nên thấy mấy chú đi Tây về ăn mặc lành lặn hơn chút ít thì "thần tượng" mãi đến hôm nay thôi. Thực chất cuộc sống bên đó không như người ở nhà vẫn tưởng và tất nhiên là ăn ngon, mặc đẹp hơn người ở nhà là chuyện đương nhiên. Văn hóa mặc là tùy ý của mỗi người và ăn mặc có đúng và "ra hồn" hay không lại là chuyện khác, cái này thì phải học chứ không phải tự nhiên có như bản năng con người vẫn cho và thiếu đi chút tinh tế thì tức khắc trở thành kệch cỡm, tùy chỗ có thể cho phép mặc sao cũng được nhưng có chỗ thì tuyệt đối phải chuẩn, nếu sơ xểnh thì sẽ bị cho là "quê cệch" liền. Hiện tượng chơi nguyên bộ comple cà vạt đàng hoàng mà đóng đôi giày thể thao của VC ta là chuyện bình thường hoặc ngược lại chơi nguyên bộ đồ Jean "phang" đôi giày tây bóng lộn thì mãi mãi vẫn là nhìn chẳng giống ai. Nhiều người tiền nhiều như quân Nguyên nhưng văn hóa ăn và cả mặc thì lại ngắn có một khúc, quan niệm đơn giản là no bụng và không hở ra là OK rồi. Ngược lại nhiều chú ăn mặc cực kỳ ngon lành thì lại móc túi 7 ngày không ra một đồng. Ít người có quan niệm cứ mặc đồ đắt tiền là sang rồi nên "đóng" vào toàn đồ hàng hiệu đắt tiền, nhưng nếu biết và nhìn vào thì không khác gì con vẹt và luôn bị đánh giá là trọc phú học làm sang. Vài ông thì luôn tỏ ra đạo mạo trí thức nên kể cả đi lao động ngày XHCN công ích cũng "oánh" bộ comple cà vạt vào thì nhìn lạc lõng không gì tả hết. Điều người Châu Âu chú trọng không phải là cái quần cái áo mà là mặc phải đúng và sạch sẽ, kể cả quần áo vá cũng không sao miễn là sạch và đúng, cái chú trọng hơn cả vẫn là đôi giày, họ đánh giá nhiều ở đôi giày dưới chân bạn. Nhiều VC ta đi đôi giày nát bươm và bẩn thỉu như mới đi cày về vậy cũng bị cho là người cẩu thả, còn nhiều ông đến nhà bạn Tây chơi khi cởi giày ra mà chuột nó còn chết ngất thì đừng bao giờ hy vọng sẽ có lần sau họ mời mình đến nhà họ nữa. Thế mới biết văn hóa mặc là điều không hề đơn giản và nhất là đối với người Châu Âu thì họ đánh giá rất nhiều qua hình thức bên ngoài, nhất là ở những nghi lễ thì ăn mặc sao cho đúng lại càng quan trọng hơn.

Trừ những hiện tượng như bác BY đã dẫn, nó có nguyên nhân rất sâu xa nữa.

Từ thế kỷ 19, ở Châu Âu xuất hiện  học thuyết ưu sinh, sang thế kỷ 20 nó phát triển mạnh mẽ hầu khắp các quốc gia. Việc thực hiện thuyết ưu sinh bao gồm việc xác định và phân loại các cá nhân, gia đình, bao gồm các nhóm chủng tộc được xếp vào hàng "không đủ tiêu chuẩn"; Trong trường hợp cực đoan của thuyết này, Đức Quốc xã tiêu diệt người Do Thái, người Di Gan là 1 ví dụ.
Sau Thế chiến 2, thuyết ưu sinh căn bản đã thay đổi. Nhất là dưới chế độ XHCN, mọi dân tộc đều được hưởng quyền bình đẳng. Tuy nhiên tàn dư của nó vẫn còn rơi rớt ở nhóm dân bảo thủ. Đặc biệt ở giai đoạn 8x, 9x do những biến động của xã hội, chủ nghĩa Phát xít mới có cơ hội ngóc đầu dậy. Nhiều chủng tộc (Trong đó có người Việt) không cùng "chủng tộc thượng đẳng Arian" đều là mục tiêu săn lùng của những nhóm côn đồ hay cắt đầu trọc, chào kiểu Quốc xã vv...

Tôi đồng ý với bác thanh63. Bà con mình sang đó làm ăn, học hành. Thôi thì tránh voi chẳng xấu mặt nào. ;D

Tiểu mục này chắc chắn nó sẽ có trên "đường hành quân" các bác xông pha trước "gớm" quá làm vỡ ... trận của em bây giừ, thôi chút chút cho thay đổi không khí thuốc men, máu mủ ở BV bây chừ em chuẩn bị "đổ máu" trên bàn mổ chân tại đất Tiệp đây, chờ mãi các bác vô thăm chả thấy ai dấm dúi, biếu xén cân đường hộp sữa chi cả, toàn thấy bình luận trên đường tới thăm ông gặp mấy ông đồng hương: ông thì lùm xùm đầu ổ quạ Nato xùm xụp, ông kia phì phèo nơi cấm hút thuốc, rồi mấy thằng oắt con đầu trọc, mào gà nhìn bân bẩn, mà tụi em hay gọi là phủi ... chắc các bác ấy nghĩ nó đang ngồi trước cửa bệnh viện? thưa các bác năm 88 ở Teplice tuyệt nhiên em chưa thấy, các bác cứ "dũng cảm" lên Teplice thăm thằng em đi nha  ;) ;D,

Rồi cũng lại đến ngày lên bàn mổ, đây là lần đầu tiên dao kéo chạm vào người tôi, cũng lo lắng lắm chứ ấy vậy mà ... cũng như lúc cấp cứu, chính cho một mũi, bao nhiêu nỗi lo lại chui tọt vô giấc ngủ để khi tỉnh dậy lại ... ê ẩm, nằm bất động trên giường đến 2 tuần nữa. Thơi gian này tôi hành ý tá dữ nha, nhất là mấy ngày đầu sau mổ, cứ đau là ới, là đè nút đỏ mà nhấn ... nhưng như đã nói, gặp "em" anh hết đau liền vì ... uống thuốc giảm đau, hoặc chích tê vùng là êm. Đám bạn bệnh trong phòng kể cả già lẫn trẻ sau 2 tuần cũng đã quen biết kha khá, và rành gu của nhau, mấy ông già sáng nào cũng cắp thêm tờ RP cho tôi, còn cha xồn xồn bên cạnh cũng mê ô chữ, 2 thằng suốt ngày chơi theo kiểu hội đồng, tôi không hiểu ô nào thì hỏi ổng, và hình như thông cảm cho thằng xù nằm viện nên nó cũng dễ dãi hẳn, chứ chơi cái trò này mà có thằng nheo nhéo hỏi bực lắm.

Nhưng cái điều làm tôi lo lắng nhiều nhất là kỳ thi "ra trường" kề cận lắm rồi, nghe đâu cũng đầu tháng 6 là bắt đầu thi rồi, tôi lo sốt vó, học kỳ trước chổng mông học thi ở KTX, còn mùa thi này thì nằm dài bất động trên giường mổ để học thi, đúng là tai bay vạ gió biết đâu mà lần phải không các bác  ;). Tôi cũng bắt đầu chủ động ôn dần vì thời gian thì ... vô biên, nằm hoài cũng chán, mà tám năm câu ba chuyện với lũ bạn bệnh cùng phòng thì chỉ chút là cụt, nên ôn thi là OK nhất, vậy là mấy cậu em tôi lại quảy sách vào cho tôi vừa ôn vừa giết thời gian, đúng là nhất cử lưỡng tiện ... Hai tuần sau, khi vết mổ ổn định, khô mày, khổ thân cho cái chân tôi, nó lại bị đè ra bó bột lần nữa, nằm thêm vài ngày cho "cứng cáp" có thể chống nạng đi lại ngon lành rồi, tôi Ahoj các bạn bệnh của mình đã có trong hơn 1 tháng để trở về trường trên cây nạng gỗ và cái chân ... bó bột  ;)  

   Khổ thân bác Thanh quá ! mải nói chuyện chẳng để ý bác đang kể chuyện ...đi viện . Thôi khỏi rồi thì bác kể cho em nghe về mấy cô y tá Tây đi bác !  ;D .

   Thực ra cái này em nghĩ cũng do chế độ ưu đãi một phần mà ra chứ không hẳn y, bác sĩ nhà mình ...không tốt. Chắc bên đó bệnh viện không bị thiếu người làm ngành y quá tải như bên mình hoặc lương bổng họ đủ sống không phải lăn tăn gì nữa.

   Nhưng nghe vậy thì đúng em thấy quá tuyệt vời . Đây có thể gọi là những gì ưu việt của chế độ XHCN ngày ấy không các bác nhỉ ?

chờ mãi các bác vô thăm chả thấy ai dấm dúi, biếu xén cân đường hộp sữa chi cả,

Đang ở xứ Tây, bác này vẫn mang "tư duy" Việt là dư lào. ;D. Thôi, ra viện đi, có Vốt ka 5 sao bác BY để dành đới. ;D
Chế độ XHCN  bên Sec thời đó chắc hẳn còn nhiều khiếm khuyết, nhưng không thể chối bỏ những ưu việt trong vấn đề an sinh xã hội. Cụ thể ở đây là trong ngành y tế.
Tôi được người nhà kể lại, bất kể khi phải nằm viện hoặc ra hiệu mua thuốc theo đơn bác sĩ (kể cả phải mua xe lăn) người bệnh chỉ phải chi trả số tiền tượng trưng với giá...không bằng 1 chai bia, :o
Hơn cả 1 giấc mơ! Thật luôn.

 Chuyện đi thăm thanhh63 ở Teplice thì BY có thể đi được nếu không phải là ở Police. ;D Tuy nhiên là vào mùa đông năm 1988 thì lúc ấy lại bận và cũng giống như thanhh63 là bận đi bệnh viện. Đại loại là giống nhau. ;D Với BY những năm tháng ở Bun sau này thì Болница luôn là nơi quá thân quen, trong túi lúc nào cũng có vài tờ Болничен лиcm (giấy nghỉ ốm) và thời gian nghỉ ốm thì dài chưa từng thấy. Đại loại là cũng không ai bắt bẻ vào đâu được. ;D

 Tổng số có 3 lần nằm viện và mỗi lần là 1 tháng, nếu bệnh nặng quá thì hoặc là về nước hoặc là sẽ chuyển đi Áo chữa bệnh, nhưng dạng đó phần lớn là do tai nạn xảy ra tại bản xứ họ mới chữa, còn do bệnh tật của mình mang từ VN sang thì họ trả về nước. Vì vậy, "vẽ bệnh" cũng phải có phương pháp nếu không có ngày bị phản ứng ngược. Nằm viện rất sướng, ăn ngủ và đi chơi, chế độ sinh hoạt và giờ giấc theo bệnh viện lẫn lộn ta Tây không phân biệt, hàng ngày tiêm và uống thuốc, đương nhiên là phải thay quần áo bệnh viện ra mà đi chơi, chả ai cấm cả.  ;D

 Mấy cô y tá Tây rất tận tình với bệnh nhân, họ thực hiện theo Y lệnh của bác sỹ rất nghiêm túc và đúng giờ giấc quy định, đến giờ buổi sáng chỉ việc nằm úp sấp xuống giường, y tá vào phòng sẽ tự động kéo quần bạn xuống và chọc cho một phát vào mông cùng lời chúc một ngày mới nhiều tốt đẹp, nếu quằn quại kêu đau thì họ cũng rất sót xa thăm hỏi lý do tại sao kêu đau để lần sau họ cố gắng khắc phục, nếu không tự tắm rửa được thì họ cũng sẵn sàng giúp đỡ không nề hà. Ngày ra viện bạn bè tới đón mang tặng 1 bó hoa to, cầm bó hoa tặng lại Y bác sỹ trong khoa với lời cám ơn họ, sẽ được họ ôm hôn thắm thiết và yêu quý như Bác Hồ. Nói chung là ngành y tế và chăm lo sức khỏe cho nhân dân của họ thì miễn bình luận. ;D Nằm viện ở Tây cũng nhiều chuyện vui lắm. ;D

      Chào bác Binhyen1960:
  Thế cô y tá tây không bắt bác "dương" chân lên đã phập luôn à, sao vội thế ;D.
  Tôi cũng có thời gian nằm viện ta, thái độ phục vụ của các thầy thuốc ở ĐT3 khi ấy làm tôi nhớ mãi, mái đầu bạc của bác sĩ túc trực gần như suốt ngày đêm, những giọt nước mắt của ông không kịp giấu, lăn dài trên má...Tôi đã cố tìm và hỏi cả bác gok gồ mà không biết cái ĐT3 biến đi đâu mất. Họ thực sự là đệ tử của Hipocrate và làm đúng những gì ông dạy.Còn bây giờ vào bệnh viện của ta toàn gặp đệ tử của.....Mong được nghe chuyện hay của bác khi nằm viện xứ người.
  Năm mới sắp tới, kính chúc các anh, các chị trên diễn đàn luôn mạnh khỏe.
        Happy New Year

Ngày đầu năm của hiện tại, không hề có quá khứ, chỉ còn tương lai, mong rằng tương lai sẽ luôn tốt đẹp cho mọi người, chúc các bác luôn mạnh khỏe, hạnh phúc, cám ơn các bác rất nhiều ... happy new year 2013!

 

Vâng, nó thật 100% đấy ạ, em nhớ rằng thời đó trả cho 1 đơn thuốc là 1kcs, bất kể nó dài, ngắn ra sao, thuốc tốt, " xấu " như thế nào ...  Ôi ngày ấy nay còn đâu nữa ::)...


@LQY: chắc LQY hài lòng về những kỷ niệm của bác BY với các cô Y tá tây rồi hén,   ::) :o ;D;)

... Về trường, tôi bắt đầu nhúc nhắc "tập đi" để đuổi theo cả trường trong việc học, cũng may trong thời gian nằm viện mấy đứa em tôi cũng mang sách vở vào để tôi tranh thủ "học thi" trong thời gian nằm viện. Sau vài ngày "an dưỡng" hậu bệnh viện, tôi cũng bắt đầu đi học lại. Túc tắc chóng tó, tôi từ chỗ luôn có mặt sớm ở trường, tệ lắm là đúng giờ thì nay ... bà bảo vệ luôn phải ngóng xem thằng què nó tới chưa để đóng cửa trường. Nhìn chung hậu bệnh viện cũng chẳng có gì để nói ngoài việc tôi đi học như vậy, ngồi học phải 2 ghế, một cho mông, một cho chân què ... ngồi, một ký ức nữa mà tôi đã có dịp nói qua ở những phần trước: Euro 88, khi kỳ thi HKII đã xong, sau chuyến đi Plzen, trường tôi còn có một chuyến Výlet nữa về thành phố điện ảnh Karlový Vary, nhưng vì cái chân què khiến tôi lỗi hẹn với chuyến tham quan này. Ngày cả trường đi K ( chúng tôi hay nói về TP điện ảnh Karlový Vary với cái tên rút gọn như vậy: TP K ...) tôi chống tó ra quán bia xem trận chung kết Hà Lan - LX, trong quán, hầu như tất cả tụi Tiệp đều ủng hộ thằng Da cam, riêng mình tôi ủng hộ ông anh Cả  :o, cứ mỗi lần lưới LX rung lên, tụi nó hò reo như cha con nó vừa trúng số, mặc tôi ỉu xìu, biết tôi ủng hộ LX, mấy thằng Tiệp xúm vào "chia buồn" với tôi bằng những cốc bia miễn phí của tụi nó! chán quá khi thủng lưới bàn thứ 2 tôi khật khưỡng muốn xỉn ... chống tó trở về KTX mặc cho những tiếng reo hò của tụi Tiệp rộn ràng con phố nhỏ cứ như đang trêu ngươi tôi ... nhỏ dần nhỏ dần ...

Ngày tháo bột chân cũng đến, tôi được nhà trường trở đến bệnh viện. Mặc dù đi lại nhiều, và cũng cảm thấy không đau đớn gì nữa, nhưng tôi vẫn rất lo nếu chuyện gì đó lại sảy ra giống như lần tháo bột thứ nhất. Cái vỏ giáp bằng bột cũng được cắt bỏ, ôi cái chân tội nghiệp của tôi sau 1 tháng rưỡi mới lại thấy ... ánh sáng mặt trời. Tội hơn nữa là nó teo quắt lại so với cái chân phải, nhìn em nó chỉ cỡ 7:10 so với cái chân còn lại tôi lo quá. Đang lo lắng, ông bác sỹ bảo tôi thử co ruỗi xem sao. Tôi cố gắng cử động, không thấy đau đớng gì, mừng quá!, nhưng do chân tôi bị cố định lâu ngày, nên nó chỉ hơi gập lại một chút, nhìn tôi cố co chân, ông bác sỹ bảo: thế là tốt lắm rồi, phần còn lại là luyện tập phục hồi chức năng cho cái chân, và tôi có lịch mỗi ngày mỗi đến phòng phục hồi chức năng của bệnh viện đề luyện tập, đồng thời vẫn phải tích cực luyện tập ở KTX. Sau 1 tuần luyện tập mỗi ngày, sáng chống tó đi xe bus, trưa chống tó về KTX cũng = xe bus, tôi có thể bỏ tó ra đi được nhúc nhắc, nhưng vẫn phải dùng nó cho đến tận khi chuyển về trường ĐH Kinh tế Praha thì mới bỏ hẳn tó, nhưng đi lại, co duỗi mới chỉ phục hồi cỡ 50%.  ;D.

Những dòng cuối cho những ngày cuối cùng ở trung tâm tiếng Teplice..., HKII cũng trôi qua, kết quả kỳ thi KH này hơi sáng hơn so với HKI, khi tôi được điểm 1 đầu tiên trong đời sinh viên của tôi trên đất Tiệp. Tổng kết năm học tiếng, các bạn tôi khá hơn nhiều, nhiều em còn toàn 1 ( samy jedničky ), còn tôi 5 con 2, 1 con 1... tôi tự bằng lòng với mình vì như vậy tôi đã hoàn thành vượt mức kế hoạch với 1 con 1,  ;D... Một bữa liên hoan tại trường, một ngày vào chia tay các anh đồng hương SG ( anh Kha, anh Nê ... ) trong nhà máy gần đó mà suốt 1 năm trời tôi hay lui tới, một đêm xỉn quắc cần câu do tôi chưa bao giờ xỉn vì toàn trốn được và các anh cũng thông cảm vì "nó" còn phải học, còn đêm đó thì đừng hòng trốn ... Sinh viên chúng tôi cũng bắt đầu nhúc nhắc rời khỏi trường sau khi nhận được tiền tàu xe cho việc tự túc đi vê trường mới, anh em chúng tôi cũng vậy, sau buổi liên hoan nho nhỏ ở trường anh em chúng tôi cũng chia tay nhau, chia tay một tập thể gắn liền với nhau trong 1 năm trời,... sau này khi về VN thỉnh thoảng chúng tôi cũng có những buổi gặp mặt anh em ở SG tại nhà hàng bia Tiệp lúc ở Lan Anh, lúc Hoa Viên ... cũng vui ... nhưng những năm sau này ... lâu lắm rồi chúng tôi không gặp mặt nên cũng ... nhớ, nhớ lắm, và từ sau khi chia tay nhau ở Teplice, có những bạn đối với tôi là buổi gặp nhau cuối cùng và ... đến tận giờ tôi vẫn chưa hề gặp lại  :(              

Một chút tân cổ cho nó .... giao duyên ...  ;D
Trải nghiệm ngày cuối năm 2012 tại Long Hải  ;)

... Khoảng xanh giữa muôn trùng sóng gió  ;)


Thế hệ F2  ;)...

   Năm mới ! Chúc mừng các bác cựu từng đi Tây ...Đông Âu một năm mạnh khỏe, hạnh phúc !

http://www.youtube.com/watch?v=ZGcGdDTXbXA

Cám ơn các bác ghé thăm "nhà cháu" trong dịp năm mới 2013  ;), một lần nữa mong rằng một năm mới ngàn vạn vạn điều tươi mới, may mắn sẽ đến với các bác và gia quyến  :D.

... Em xin tiếp khởi hành đầu năm ạ  ;).
Rời Teplice, tôi đã nghĩ là mình sẽ có dịp quay lại thành phố này, quay lại cái trung tâm tiếng gắm bó với chúng tôi 1 năm trời này, thăm lại những người anh đồng hương trong cái nhà máy ( tôi cố nhớ, cố tìm nhưng vô vọng...cho dù nhờ cả bác Gúc Gồ! ). Chào tạm biệt Teplice, thành phố của quá nhiều kỷ niệm "đầu tiên" trên đất Tiệp. ( Dù đã hứa với lòng như vậy nhưng rồi cuộc sống đưa đẩy ... những hơn 4, 5 năm sau tôi mới có dịp thường xuyên trở lại Teplice, nhưng không phải là thăm trường xưa, người cũ, mà ... Teplice trở thành 1 trong những điểm dừng chân trên con đường bươn chải mưu sinh của tôi những năm sau khi tốt nghiệp  :(, buồn vậy đó khi phải thú thật rằng, có lẽ bây giờ tôi còn nghĩ nhiều về Teplice hơn cả khi mỗi tuần tôi dừng chân ở đó trong một khoảng thời gian khá dài ...  :( :( :()

Xe bus đường dài trực chỉ thành Praha, đưa chúng tôi rời khỏi Teplice, chào nhé anh bạn nhỏ, hy vọng sẽ nhớ về bạn nhiều ( và hiện tại tôi đang cố làm việc đó  ;)). Về trường ĐH Kinh tế Praha - Vysoká škola ekonomická v Praze (VŠE) có 3 anh em: Tôi, Đ., Ngh., ... Đ. quê Thanh Hóa, gia đình khá chật vật khi ông bố là giáo viên nghèo, một thân một mình gà trống nuôi con, và tôi đã có dịp gặp cụ khi anh em chúng tôi còn học ở Thanh Xuân, thật tội cho một người cha dồn hết tâm lực và hy vọng đặt lên vai đứa con trai duy nhất ..., còn Ngh., trai HN, gia đình khá giả hơn vì bố mẹ đều là công chức và cũng có quyền lực nhất định trong XH, ngày ấy khi còn ở HN, Ngh. ngày ngày đạp chiếc mifa ra Thanh Xuân học, đầu đội chiếc mũ cối bộ đội ... trông rất ấn tượng và đặc trưng cho giới trẻ thủ đô một thời khốn khó khi đó... Ba anh em tôi cùng học chung một nghành: Kinh tế XN công nghiệp, và vì thế sẽ học cùng lớp, và còn nhiều cái cùng nữa bám theo anh em tôi trong suốt 4 năm học tại VŠE.

Việc chúng tôi phải làm cũng như khi về Teplice là lên trường đăng ký nhập học, nhận giấy giới thiệu phân phòng ở tại khu ký túc xá, tất cả mọi việc đều đơn giản vì chúng tôi cũng đã có ít nhiều kinh nghiệm từ năm học tiếng. Ba anh em chúng tôi cùng học chung lớp Kinh tế XN Công nghiệp thuộc khoa Fakulta podnikohospodářská - Khoa kinh tế xí nghiệp. Trường tôi nằm trong trung tâm thành phố và thuộc quân 3 TP Praha. Trường tôi có 3 khu ký túc xá 1 ở Jarov, đây là khu KTX gần trường nhất, chỉ cần 1 chuyến tàu điện nổi với vài bến là đến, 1 ở Praha 6, chỗ này 1 dạo các nghiên cứu sinh Việt Nam của trường được bố trí ở đây và cuối cùng là KTX Otava ở phía Nam thành phố, đây là KTX xa nhất, để đến trường, chúng tôi phải đi bus từ KTX ra tuyến C metro, sau đó đi gần như cả tuyến metro C đến ga Hlavní nadraží, sau đó đi bộ khoảng hơn cây là vào đến trường. Cả ba anh em chúng tôi đều được phân về khu ký túc xá sinh viên Nam Thành phố Praha, và chúng tôi ở Ký túc xá Otava.... 

 Vâng thì chuyện nằm viện ở xứ người. ;D Lâu lâu nhàn rỗi tào lao chi khươn chuyện trời Tây ôn lại quá khứ cùng các bác cho vui. Chỉ có điều chuyện của BY toàn chuyện "bựa đời" ở trời Tây, chẳng biết các bác có thích không? Chứ ông chủ topic đang nhìn BY mắt toàn bằng lòng trắng các bác kìa. ;D

 Chúng tôi sang đến xứ sở Hoa Hồng vào những ngày đầu tháng 3 năm ấy, tuyết đã dần tan để lại những khoảng loang lổ trắng của tuyết trên mặt đất, ngoài trời vẫn rất lạnh và thật đẹp khi xe đưa chúng tôi về trường chạy ngang qua những thị trấn, thị xã và thành phố về đêm, đèn vàng rực rỡ và những con đường to rộng đẹp và thẳng tắp khiến cho cảnh tượng thật lung linh ở xứ lạ ấy. Trường của chúng tôi là ngôi trường nằm trên dãy núi Balkan nên càng lên cao thì nhiệt độ càng thấp, ngoài trời những bông tuyết nhỏ cứ bay bay theo chiều gió trong ánh sáng vàng của đèn đường giống như tiên cảnh vậy. Vài em choai choai mới rời sữa bình ở nhà ngồi hàng ghế trên phán những câu cực kỳ hiểu biết: Vùng này trồng bông nên bông bay theo chiều gió, tôi nghe mà phì cười về sự ngây thơ của chúng. Xe về đến trường lúc 5h sáng, vừa bước xuống xe một em nữa thốt lên: Ơ! ở đây nhiều phân đạm quá, sao họ đổ đống ra đây nhỉ? Tôi đi sau tủm tỉm cười nữa.

 Trường của chúng tôi nằm giữa một thung lũng trên dãy núi Balkan với con đường quốc lộ nằm chính giữa, cạnh đường có con suối nước chảy ào ào với vài cái cầu gỗ bắc ngang, các khối nhà cao 5 tầng của KTX nằm 2 bên sườn núi và cắt ngang qua đường bằng chiếc cầu vượt bê tông rất nên thơ, khu lớp học, hội trường và nhà ăn tập thể riêng biệt, có bến xe buyt với cửa hàng bách hóa nhỏ, rạp chiếu phim, quán cafe đầy đủ. Nơi đây sẽ là nơi bắt đầu của chúng tôi để làm quen với môi trường mới, một xã hội hoàn toàn mới với những gì chúng tôi chưa từng biết trong cuộc đời này. Đón chúng tôi là ông hiệu trưởng của trường, một SQ an ninh cấp hàm Thượng tá chuyển ngành về công tác ở đây, nghe nói ông là người rất có uy tín trong tỉnh, điều đặc biệt nhất là ông từng có thời gian dài công tác tại VN, ông nói được chút ít tiếng Việt lơ lớ và điều quan trọng nhất là ông rất quý những người bạn VN chúng ta, nhiều giai thoại đáng quý quanh người hiệu trưởng và học sinh VN. Ông hiệu trưởng tiếp chúng tôi trong tình thân ái, hữu nghị của những người đồng chí Cộng sản với những lời chúc mừng tốt đẹp nhất, chúc cho chúng tôi học tập được nhiều kiến thức mới để mang về xây dựng quê hương Tổ quốc của mình, chúc cho tình hữu nghị giữa 2 nước mãi mãi bền vững, ông ấy cũng không quên xin lỗi tất cả các bạn do điều kiện xe đưa các bạn về trường lúc 5h sáng nên không kịp chuẩn bị tiếp đón chúng tôi theo nghi lễ truyền thống, sẽ là vài phụ nữ bản xứ với váy áo truyền thống bê một khay bánh mỳ và muối mời mỗi người một miếng bánh mỳ chấm muối. Phong tục của họ khi tiếp khách quý để tỏ lòng mến khách là như vậy.

 Tiếp theo là thủ tục "tẩy trần", tắm rửa làm vệ sinh và làm các thủ tục y tế cần thiết trước khi nhập trường, y tế xã hội của họ rất tốt, họ cần kiểm tra kỹ đối với người nước ngoài trước khi hòa đồng cùng cộng đồng của họ. Toàn bộ đồ đạc quần áo chúng tôi mang sang còn để trong valy thì để ngoài, quần áo đang mặc cởi ra bằng hết để một bộ phận mang đi tẩy sát trùng, chúng tôi trở thành những Adam của buổi sơ khai trước mặt những nhân viên y tế toàn Eva của thế kỷ 20, xấu hổ không gì tả hết nhất lại Adam trước mặt mấy em y tế bản xứ vừa đẹp lại vừa xinh với mái tóc vàng bồng bềnh đầy quyến rũ. Thôi thì cái gì đến cứ kệ cho nó đến, ai chẳng giống nhau, mình có muốn né tránh cũng chẳng được, chi bằng dũng cảm đối diện với nó đi, sợ gì. Nhân viên y tế đứng thành hàng lần lượt từng người đi qua cho họ kiểm tra, người kiểm tra đầu tóc xem có chấy rận gì không, người kiểm tra ghẻ lở toàn thân đến hoắc lào hôi nách, cuối cùng sẽ là nhân viên ngồi ở cửa cuối sẽ khám và "nâng súng" của mình lên dùng kính lúp soi kỹ bộ phận nhạy cảm nhất ấy, nếu không có vấn đề gì đáng lưu ý họ sẽ cho qua và phát cho 1 cục xà phòng thơm để đi vào phòng tắm. Tất nhiên là họ sẽ ghi chép lại từng người về thực trạng sức khỏe để tiện bề theo dõi và chữa trị.

 Trong phòng tắm là những ô doa nước nóng chảy xối xả của một phòng tắm rộng cho cả 50 người tắm một lúc cũng được, tắm xong đi ra cửa bên kia sẽ có người phát cho nguyên một bọc nylon to, trong đó đủ cả từ đôi tất chân đến quần áo lót, áo đông áo hè, quần áo thể thao đến cái khăn len cái mũ lông, duy nhất 1 điều mà họ hỏi đó là: Chân đi giày số bao nhiêu? Tắm tát và làm công tá y tế xong chúng tôi lên KTX nhận phòng, 3 người một phòng với tolet riêng rất sạch sẽ, giường ga, vỏ chăn trắng bốp phờ lờ, thật lạ là mỗi giường là 2 cái chăn len to đùng và 2 cái gối, chắc họ để vậy để có cái cho cô bé Tây Ta nào đó đến ở cùng phòng với mình có cái mà dùng cũng nên, sướng thật. 3 anh em tôi chọn phòng cuối hành lang nhìn ra sân bóng ngay đầu hồi Block, ngu thật thì phòng đó luôn lạnh hơn những phòng khác vì nó nằm ở đầu hồi Block, bù lại có thể ngồi đó ngắm mây trời và phong cảnh của trường dễ hơn chỗ khác. Cất đồ xong xuôi là đến giờ đi ăn sáng, chúng tôi xuống nhà ăn, chẳng vé viếc gì cả, cứ xếp hàng lần lượt và trật tự đi vào nhà ăn, đồ ăn sáng họ xếp tràn lan mỗi người cầm cái khay ở đầu dãy rồi tự lấy những gì mà mình muốn ăn và bao nhiêu cũng được, không hạn chế khả năng hấp thụ miễn sao đừng bỏ thừa và lãng phí, nếu muốn ăn thêm có thể ra lấy tiếp cũng không sao, chẳng ai giữ hay để ý chuyện đó, họ còn động viên mình ăn nhiều vào vì dân VN ta mới sang thì ai cũng còm nhom cả.

 Chúng tôi yêu Cộng sản chủ nghĩa vô cùng, chủ thuyết: Làm theo năng lực hưởng theo nhu cầu thật là vĩ đại. Chưa gì chúng tôi đã được hưởng quá nhiều từ ăn, mặc và cả học hành. Thêm nữa, sau này là chữa bệnh để rồi khi hòa nhập cùng cộng đồng của họ sẽ là con người hoàn toàn khỏe mạnh và sạch sẽ về y tế tuyệt đối trước khi tiếp thu kiến thức mà họ sẽ đào tạo. Георги Димитров luôn sống mãi trong sự nghiệp của chúng tôi mặc dù sau này chính con cháu của ông đã khiêng ông từ trong Lăng mang ra cánh đồng, song với chúng tôi thì ông và tư tưởng của ông vẫn sống mãi. ;D

 

 

   Bác Thanhh63 năm mới tắm biển đã quá, còn ngoài tôi gió mùa đông bắc cứ chồng lên, lũ lượt kéo tới, nhìn thấy nắng gió nước biển phát thèm :'(. Nhưng bác, hoặc F1 "tảo hôn" hay sao mà F2 lớn thế ???. Bác đi học toàn trượt môn ôm thi còn gì, mãi mới đỗ kia mà. Nhưng thấy chúng vui vẻ, khỏe mạnh, thật ấm lòng. Mong chúng không phải vất vả, khổ sở như thế hệ trước đã phải nếm chịu.

   Bác Binhyen1960 số đào hoa quá, được em tóc vàng "tẩy trần" sướng bằng lên thiên đàng còn gì. Tôi hồi mới sang nhìn thấy các bé cứ tưởng người trong tranh, lâu lâu quen dần mới thấy nó không đẹp đến thế. Bọn tôi còi bé, chúng nó cứ nguyên đơn tẩy cho bọn tây to đùng, lên có bác bị sạch cả ruột, sau này ăn gì cũng chịu. Rút kinh nghiệm các lần sau iem cứ tránh được là tránh. Sợ nhất mấy thằng Châu phi đen sì, tay thuốc, tay bơm tiêm iem vãi...ái ;D. Tiếng không biết nhà iem cứ :"No tiêm" bừa, nói mãi nó không hiểu sau vừa "no tiêm" tay khua 5 Obama nó hiểu liền và No tiêm, no thuốc luôn. Thuốc của tây chẳng chịu được rồi thì thuốc của Châu phi mất mạng như chơi, trả dám liều, kệ nó, tại số cả ;D.
   Cái chủ thuyết làm theo năng lực hưởng theo nhu cầu, chẳng những lừa được bác, tôi và khối người.....Tôi có anh bạn cứ than thở là thuê được một số nhân công làm phục vụ nhưng quyết không bê bát đĩa cho khách họ nói: em làm chủ tập thể, việc đó em không làm .... Họ sợ mất phẩm giá, mà cơ sở tôi biết đâu có xa sôi gì, qua cầu Hà trung có mấy Km là tới ;D

Bác cứ gieo tiếng "hiền" cho em, em cám ơn nha  ;D... Hồi bên Tiệp, đến các byt LĐ em cũng nghe giai thoại từa tựa như bác BY kể, nhưng đám SV Việt tụi em thì lại không được 2 hàng nhân viên y tế mắt xanh biếc, tóc vàng bồng bềnh ... nâng "súng" và "chiêm ngưỡng" bằng kính LÚP ... thật tiếc vì không được nếm trải cái cảm giác ... "ra sao nhểy bác BY ?" ... wow ...



Vâng trong này mỗi lần nghe gió bấc tràn về ngoài nớ .... tụi em sướng như điên, không phải vì nhìn các bác quắp nhau  ;), mà trong em cũng có chút xe xe lành lạnh vào đêm, còn ban ngày vẫn chảy mỡ ...
À ý em tự nhận mình là F1 ... bây chừ nhìn các bác xông hết lên mâm trên, thèm não ruột, nhưng biết mần răng, tiếp tục chờ ...

 Chớ đừng có tưởng bở, thấy đỏ tưởng chín nhé thanhh63. ;D Họ khám "súng" thế thôi chứ thử "bướng" lên xem. Tay họ buông lỏng rồi bỗng nhiên vẩy cho một phát thì hết "nổi bướng" lên ngay ấy mà. ;D Chắc thanhh63 không muốn nếm trải cái cảm giác đó nữa đâu nhỉ? ;D

 Bên này không phân biệt gì hết, người của 12 nước XHCN sang du học hay lao động thì đều phải qua cái trường này làm thủ tục y tế và có 3 4 tháng học tiếng sơ cấp do chính người bản xứ dạy, không cứ gì công dân VN mà công dân nhiều nước khác cũng phải như thế. Sau khi hoàn tất thủ tục đó thì trường nhận đào tạo hay cơ quan nhận lao động sẽ về tận trường đón đi. Lại thêm một lần nữa bố trí nơi ở ổn định và đi vào làm việc hoặc học tập về chuyên môn của mình. Về trường sẽ học thêm phần tiếng chuyên sâu hơn trong ngành nghề mình sẽ học. Tiếng Bun giống tiếng Nga đến 60% và là cha đẻ ra hệ chữ viết Slavo, vì vậy ai từng học qua tiếng Nga thời phổ thông sẽ học tiếng Bun rất nhanh.

 Thanhh63 thích lên "mâm trên" ngồi thế à? Đã muốn lên mâm trên rồi sao mà thèm tới não ruột. Đừng quá đà leo lên mâm trên và trên ... trên nữa ngồi nhé. Ngồi ở đó thì chán lắm, chỉ ngắm nải chuối và gà khỏa thân thôi. ;D

Lại nói chuyện học ngoại ngữ. ;D
Một lần ngồi uống với mấy ông bạn đi Tây về. Họ ồn ào chuyện trò về chuyện tiếng nước ngoài, tôi nghe chả hiểu gì. Chỉ nhớ 1 ông đi Nga đọc 1 tràng, trong đó có câu " Tình hình xây trát có gì nô vưi". Còn 1 ông đi Tiệp thì kể, có cô bạn gái khác đoàn làm thơ kể tội người yêu. Trong thơ có cả tiếng Ta lẫn tiếng Tây. Thế mới tài. ;D Tôi nhớ độc câu cuối: Thăm anh như thể thăm tù / Đã mám hờ lát lại y đu một mình. ???. Vậy là gì hả các bác?

Nguyên bản câu mà bác tuanb5 nghe có thể là câu này: Thăm anh như thể thăm tù/ đã vừa bị "đói" vừa đi một mình ...  ;D

Vâng không chỉ tiếng Tiệp không đâu, dân mình cứ ngốn ngoại ngữ vào là tây ta lẫn lộn như móm hổ lốn vậy, âu cũng là một cách học ngoại ngữ  ;D. Còn ý của câu thơ trên: ngày ấy gái xù bên tiệp rất ít, nên cho dù nàng ở xó xỉnh nào, các chàng đều moi ra được hết. Thời cưa cẩm thì các chàng tuần nào cũng vậy đều đặn thứ bảy lên "lỳ" nếu ở VN là trước cửa nhà nàng, còn bên Tiệp là trong phòng nàng ... đến khi "đổ" mới thôi. Và khi đã là "của mình" rồi thì bắt đầu chiều ngược lại, chiều thứ bẩy các nàng lại tất tả lo đi "thăm chồng" và chiều chủ nhật lại tất tả về để hẹn tuần sau tái nạm ( tất nhiên không phải tất cả chị em bên Tiệp đều như vậy, thiểu số thôi, vì chị em Xù mình bên Tiệp là  ... mì chính cánh, bao nhiêu cũng hết, cỡ nào cũng sạch, em chưa thấy cô nào ( kể cả mấy bà xồn xồn ) qua Tiệp mà Ế cả, chỉ có không muốn thôi  ;)).

Mà các bác biết rồi từ điểm này đến điểm kia trên đất Tiệp, hên thì một vài tiếng xe tàu, xui thì cả nửa ngày, chị em mình tiếng thì ít, ngại nói nên đói thì nhịn, chiụ hết nổi mới dùng ngôn ngữ chỉ, hoặc chọn các samoobsluha để mua cho tiện, còn đi một mình thì cũng phải thôi, chàng 1 đoàn, nàng một đoàn, nếu may ra có cô nào cùng đoàn yêu chàng nào đó cũng cùng đoàn với "chồng" mình thì khỏi đi một mình, bởi vậy mới có chuyện xếp, đổi ca để các cô có thể đi cùng nhau chứ đi một mình ... buồn và cũng nguy hiểm chứ vì : thân gái dặm trường mà  ;). Còn vế đầu: thăm anh như thể thăm tù ... Tù không thăm không được, mặt khác chỉ có vợ đi thăm tù, chứ rất ít người yêu đi thăm tù, bởi vậy vế đầu của câu thơ đúng là nặng ai oán, than thân trách phận. Nhưng phải có 1 câu khẳng định minh oan cho các đấng mày râu: Do gái Xù bên Tiệp ( hoặc gì gì đó bên Bẩu của bác BY ) là hàng quý hiếm, nên khi các nàng phải đi thăm các chàng 1 vài lần ( cũng có thể có những nàng phải đi mỗi tuần ... ) thì ai oán là đương nhiên, còn với anh em mày râu là chuyện ... thường ngày ở huyện  ;D     

... cho em xin tiếp dòng ký ức  ;)
Xin đôi nét về ngôi trường mà 3 anh em chúng tôi sẽ theo học:

VŠE được chính thức thành lập năm 1953, tuy nhiên trước đó nó cũng đã có những "tiền nhân" đi trước mà sau này trên cơ sở các vị đó chuyển tên VŠE mà thành  ;)

Tiền nhân đầu tiên là Trường đại học thương mại Praha - Vysoká škola obchodní v Praze (VŠO) được thành lập năm 1919, sau đó trong quá trình tái cơ cấu lại trường năm 1929 thì thời gian học chính thức được kéo dài thành 4 năm và trường VŠO được cơ cấu như 1 thành viên của trường ČVUT - trường nổi tiếng thứ 2 ở Séc sau trường tổng hợp UK.

Năm 1948 VŠO được đổi tên thành trường Đại học khoa học kinh tế - Vysoká škola věd hospodářských (VŠVH), nhưng trường này chỉ tồn tại đến năm 1949 byla VŠVH, tuy nhiên sinh viên của trường tiếp tục theo khóa học của mình đến khi kết thúc tháng 7.1953. Sau đó trường Đại học khoa học chính trị và kinh tế - Vysoká škola politických a hospodářských věd ( VŠPHV ) được thành lập. Và đến tháng 9.1953, khoa kinh tế của trường được tách ra và thành lập nên trường Đại học kinh tế Praha và tên trường được giữ nguyên cho đến tận ngày nay. Và kể từ khi thành lập, trụ sở của trường được đặt tại quảng trường Churchill, Praha 3:



...


 
 

  Thanhh63 nói "xấu" chị em Xù ở Tiệp nhé. ;D
 
 Làm gì có chuyện chị em đã ở bên đó vài năm, tiền có trong túi mà không biết mua cái nhét vào bụng mà chịu đói khi đi thăm chồng, đến nỗi vất vả quá mà xuất khẩu thành thơ? Mấy ai kém tiếng đến vậy? Tất nhiên là có rất nhiều người không chịu học tiếng và cả "bổ đầu" ra nhét chữ vào đầu mà nó vẫn thòi chữ ra, song ngược lại cũng có nhiều người là dân lao động hợp tác rất chịu khó học ngoại ngữ bản xứ nên tiếng cực khá, âm điệu vô cùng chuẩn và cả phong cách cũng trên cả tuyệt vời đấy, điều quan trọng trong học ngoại ngữ là chịu nói kể cả biết là sai, cứ nói để người đối thoại họ sửa dùm cho và lúc đó sẽ không bao giờ quên hay nhầm lẫn gì nữa. Ở Bun những năm tháng sau này có câu chuyện vui trong chuyện ngoại ngữ. Một chú VN hớt hải chạy tới gặp công an báo tin: Xi gan ni giựt chan tà tà mi. Từng đó thôi đã đủ cười vỡ bụng về chuyện ngoại ngữ của VC mình rồi, nói chi đến cả có tiền mà không mua nổi đồ ăn mà chịu đói. ;D

 Chuyện vui của tôi về vấn đề ngoại ngữ. Học tiếng thì được học tương đối để đủ sinh hoạt hàng ngày, không khó chỉ sau 4 tháng là có thể nói chuyện và đọc báo bình thường và hiểu được ở mức tổng thể. Nhưng chuyên sâu thì chưa, còn phải học nhiều về ngoại ngữ. Đi cắt tóc thì chỉ biết vào cửa hiệu rồi nói: Tôi muốn cắt tóc là đủ còn cụ thể cắt tóc như thế nào thì phần lớn ít quan tâm học và nói để người cắt tóc cho mình hiểu ý. Lần đó 2 thằng chúng tôi rủ nhau đi cắt tóc, vào cửa hiệu sang trọng bậc nhất Sophia với dịch vụ khá đầy đủ, tôi thì mới hơn 2 năm ở bên đó còn thằng em thì những 7 năm tha phương xứ người, tiền bạc là điều không phải nghĩ nên chơi sang cho thiên hạ biết tay, xưa nay toàn VC tự tay cắt gọt đầu tóc cho nhau nên "cóc gặm" nhiều rồi. Vào hiệu cắt tóc thì họ lôi mỗi thằng sang 1 ghế cắt tóc cách xa nhau, họ hỏi tôi: Cắt tóc kiểu gì? Giật mình không biết mình sẽ cắt tóc kiểu gì đây nên nói bừa một câu: Cắt tóc giống thằng kia. Cũng hy vọng thằng em tiếng dài "ngút ngàn" nó nói ra được cái ý của nó, chẳng ngờ nó cũng gặp "khó khăn" trong chuyện cắt tóc mốt này mốt kia, vì vậy nó chỉ bừa lên cái hình treo trên tường mà nói: Cắt giống cái hình này. Vậy là người cắt tóc cho nó vừa cắt vừa nhìn hình treo trên tường còn người cắt tóc cho tôi thì cũng vừa cắt vừa ngó sang bên đó coppi lại từ bên kia. Cuối cùng là 2 cái đầu bốc sờ lờ được sấy bồng bềnh khiến mình cũng không nhận ra mình nữa, khi về đến Block thì mọi người không ai nhịn nổi cười về 2 cái đầu của chúng tôi.

 Còn chuyện ngoại ngữ kiểu thịt chân giò nấu giả cày như bác tuanb5 hỏi: Tình hình xây trát có gì nô vưi thì quá đơn giản rồi. Qua câu chuyện ta có thể hiểu: Nhóm thợ xây dựng này hỏi nhau công việc có gì mới không? Nếu họ vẫn còn ở bên đó thì khả năng đây là nhóm thợ nhận công việc làm thêm bên ngoài nên mới quan tâm nhiều đến công việc, chứ nếu là công việc ở cơ quan nhà máy thì chả ai hỏi nhau về công việc bao giờ cả. Điều khiến mọi người quan tâm nhiều nhất đó là: Có gì, đã làm được gì cụ thể nhất để có cái lo đời ta, lo đời cha và lo 3 đời sau. ;D

Cám ơn 2 bác đã giải thích ngữ nghĩa của mấy từ Nga, Tiệp.
Vậy ra học ngoại ngữ cũng không khó lắm các bác nhể. Tỷ như đến bữa phải nói mám hờ lát. Còn khi khi mở lồng bàn thì nói có gì nô vưi phải không ạ. ;D ( Tất nhiên lương lậu phải...đâu ra đấy rồi. Hic!)
 
Trich dẫn
 
Và kể từ khi thành lập, trụ sở của trường được đặt tại quảng trường Churchill, Praha 3:

                 (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Vse.jpg/450px-Vse.jpg)

Bác thanh63 này, quảng trường & bức tượng này tôi nghĩ là có sau CM nhung phải không bác? Bởi ông thủ tương xứ sở sương mù này vốn chống Cộng sản 1 cây, là người "sáng tạo" ra từ "bức màn thép" nổi tiếng 1 thời. (hoặc ngẫu nhiên trùng tên nhỉ? - Tôi nhìn chưa thấy cái mũ phớt.;D)

Vâng bác nói đúng đấy ạ, đâu có ông CS nào đưa tượng "ông chống cộng" để thờ  ;), khi em lên trường năm 1988, quảng trường đó có tên theo TT Tiệp Khắc:  Antonín Zápotocký, sau CM Nhung, năm 1990 mới đổi tên thành Churchillovo náměstí  ;) và tượng Churchill thay thế cho tượng TT CS Antonín Zápotocký ... chính trị là vậy mà, được làm vua, thua thì ... tùy, ở ta nói là ... làm giặc, còn ở châu Âu thì thành ... lực lượng hay đảng đối lập  ;) 

... Đăng ký học xong, chúng tôi về khu ký túc xá để nhận phòng. KTX của chúng tôi ở phía Nam TP Praha, đây là khu phức hợp ký túc xá sinh viên đại học không chỉ cho trường Kinh tế, mà còn cho trường Bách khoa (ČVUT), trường Hóa, trường Nghệ thuật. Nơi đây bên cạnh các Blok phục vụ cho việc ở của SV, còn có nhà ăn, sân chơi thể thao, dưới các khu KTX là các dịch vụ phục vụ SV: phòng tập thể thao, ... Năm thứ nhất SV mới chúng tôi vẫn phải lên đến trung tâm để học, nhưng bây giờ SV năm thứ 1 của trường tôi được học ngay tại khu phức hợp KTX này. Khu phức hợp KTX thuộc trước đây Praha 4, nghe có vẻ gần trung tâm, nhưng thực tế khu phức hợp này nằm ở rìa TP Praha bởi vậy nay thấy ghi chú trên bản đồ Praha của bác Gúc là Praha 11 ( khi tôi ở Praha thì Praha có 10 quận, còn bây giờ thấy có cả quận thứ 22 của Praha và tìm mãi chả thấy Praha 4 ở chỗ nào ... ), để vào trung tâm Praha, chúng tôi phải đi e buýt ra bến Metro C ở bến Chodov sau đó mất khoảng 15 phút đi Metro mới ra đến trung tâm. Chỗ Ký hiệu chữ A trên bản đồ là khu phức hợp KTX của chúng tôi, và nơi chúng tôi học hàng ngày thuộc Praha 3 ;)



Còn đây là toàn bộ khu phức hợp KTX nhìn từ không ảnh của bác Gúc  ;)

Toàn cảnh trước khu vực KTX của chúng tôi. Trong suốt 4 năm tiếp theo chúng tôi ở tại Blok thứ 2 có tên Otava.


Còn đây là cận cảnh lối vào kolej Otava  ;). Bên trái sau tấm cửa kính là phòng thường trực. Ngày chúng tôi ở tại đây mỗi người được cấp 1 thẻ ra vào, những ngày đầu các bà thường trực già còn chưa phân biệt nổi SV mới nên xét thẻ liên tục, nhưng chỉ vài tháng sau, các bà nói tên vanh vách các SV Việt ở tại KTX, tôi nhớ trong 3 bà thường trực, có 1 bà hiền và dễ tính nhất, tụi tôi thường gọi bà là mẹ  ;), thỉnh thoảng có quà gì lạ từ VN là lại biếu các bà thường trực, ấy vậy mà 2 bà kia vẫn như những bức tượng "già" vô tri vô giác chỉ biết nguyên tắc, nội quy KTX ... chấm hết...  >:(  


Còn đây là mặt trước của Kolej Otava, trong suốt 4 năm ở đây, tôi ở mặt sau của Kolej như hình cuối cùng ...


Năm thứ nhất, tôi được bố trí ở chung với 1 nghiên cứu sinh VN tên Cường ngay tại phòng góc tầng 1 này, từ năm 2 thì nhảy lên tầng 2 ở chung với Đ. cậu em cùng lớp với tôi.

... Một số công trình trong khu phúc hợp KTX: Nhà ăn sinh viên ( Menza ) Nơi đây tôi gắn bó hầu như trong suốt 4 năm sống ở khu KTX này, việc ăn uống của sinh viên ngày đó được đảm bảo bởi hệ thống menza, sinh viên có thể chọn các Menza nào thuận tiện cho việc học của mình và mua vé ăn ở đó. Tôi chọn Menza ở KTX cho các bữa sáng, tối và các ngày không học, còn các ngày học nguyên ngày thì bữa trưa tôi thường dùng tại Menza Jednota, menza của trường ĐH tổng hợp UK gần trường tôi ở Praha 3, dùng bữa xong lại đi bộ về trường học tiếp buổi chiều. Cuộc sống SV bên Tiệp hầu như gắn liền với menza, ngày ấy chính phủ Tiệp bao cấp cho các bữa ăn của sinh viên, mỗi bữa như vậy rất rẻ, chỉ có 5Kcs ( ngày nay vẫn còn bao cấp, nhưng không được "sâu" như ngày xưa  ;)). Khi ở trường tiếng thì đóng tiền ăn cả tháng, ngày 3 bữa, còn khi về trường thì ăn bữa nào, mua bữa đó, chính vì vậy lắm lúc nhớ món ăn theo kiểu Việt, tôi không mua vé ăn và nấu ăn tại phòng, và thông thường chiều ngày chủ nhật chúng tôi hay tổ chức nấu ăn, phần vì nhà ăn nghỉ buổi chiều chủ nhật, phát đồ nguội nên anh em chúng tôi thay vì lấy đồ nguội, chúng tôi đổi sang lấy trứng gà, đồ hộp, gạo, mì ... (nói chung có nhiều lựa chọn) làm thức ăn dự trữ  ;)  

Menza khu KTX Jižní město (hình lấy từ bác Gúc Mép  ;D):


Menza Jednota:

... Công việc tiếp theo của tôi là tìm hiểu phương tiện giao thông từ KTX đến trường. Ngày còn học tiếng, chúng tôi ít khi sử dụng phương tiện giao thông công cộng do phần TP Teplice cũng nhỏ, mặt khác tại Tep không có chế độ vé cho sinh viên. Khi về Praha, việc đầu tiên chúng tôi phải làm sau khi đăng ký Zápis là dùng chứng nhận của trường để đăng ký mua vé tháng. Tiền vé tháng mỗi tháng chỉ 30Kcs và chúng tôi có thẻ sử dụng tất cả các phương tiện giao thông công cộng như xe buýt nội thành, tàu điện, tàu điện ngầm ... ngoại trừ xe buýt đường dài. Phải công nhận một điều: hệ thống giao thông công cộng ở Praha rất hoàn chỉnh với chủ công là 3 tuyến đường tàu điện ngầm ( metro ) A, B, C chạy xuyên thành phố và 3 tuyến này từng cặp giao nhau tại khu vực trung tâm thành phố ở bến Muzeum trên quảng trường Václavské náměstí, Florence, Můstek ...


Rời tàu điện ngầm là mạng lưới xe buýt nội thành, tàu điện nổi ( tramvaj ) chạy khắp thành phố gom khách và nhận khách từ các khu dân cư về các bến tàu điện ngầm. Một trải nghiệm đi tàu điện ngầm mà ngay cả một sinh viên mới như tôi còn run mỗi khi đi là nghe chưa quen tên các bến và do thời gian dừng bến rất ngắn nên hay bị lỡ bến không ra kịp và phải đón tàu quay lại. Khi chưa có kinh nghiệm thì đi Metro rất sợ, nhưng khi đã quen rồi thì đây là phương tiện tuyệt vời, vừa nhanh chóng, vừa tiện lợi. Từ KTX của chúng tôi, anh em chúng tôi phải đón 1 chuyến Buýt ra bến Chodov của tuyến Metro C, sau đó đi một lèo gần chục bến đến bến Hlavní Nadraží thì lên và đi bộ vào trường.

Các bến xe Buýt trước mặt KTX: Bến đi ...


 

Bến đến ...



Bến Chodov Metro tuyến C, và bên trên là bến xe Buýt nối các khu dân cư với bến Metro Chodov ...

... Yên ổn việc đăng ký học, nhận phòng ở KTX, anh em chúng tôi bắt đầu những ngày hè đầu tiên trên đất Tiệp. Đối với sinh viên mùa hè là mùa đi brigada ( làm thêm mùa hè ), nói chung có rất nhiều dạng công việc để làm trong dịp hè: từ làm trong nhà máy, đến đi hái trái cây. Dịp hè là dịp dân Tiệp đi du lịch nhiều nên các nhà máy thường tận dụng dịp sinh viên nghỉ hè để nhận làm những công việc không đòi hỏi tay nghề, làm nhà máy thì ổn định, ngày ngày đến nhà máy, công trường cũng bấm thẻ giờ như ai, và dựa trên số giờ thực tế cuối tháng nhận lương, tuy nhiên làm nhà máy bị gò bó về thời gian, lương trả theo giờ nên không hấp dẫn với đám sinh viên trẻ, đa số anh em chúng tôi chọn phương án đi hái trái cây.

Mấy anh em chúng tôi về KTX phần lớn đều được bố trí ở chung cùng phòng với người Việt, như đã nói ở trên, tôi được ở chung với 1 anh nghiên cứu sinh, dân HN chính gốc, từng là lính trường sơn, ít nói, nhưng hiền và vui tính. Khi tôi mới lên nhận phòng, chính anh là người tư vấn cho tôi trong việc làm brigada. Nói thêm một chút về cái chân què của tôi  ;D, khi xuất viện, tôi phải tham gia  vật lý trị liệu để phục hồi cái chân gãy bó bột lâu ngày teo quắt lại, nhờ nó mà tôi nhúc nhắc đi không cần nạng, khi lên Praha, bệnh viện chuyển viện cho tôi lên tập phục hồi tại Praha, chính vì vậy tôi chỉ có thể đi hái trái cây chứ không thể làm nhà máy và tôi cũng nghiêng về phương án hái trái cây hơn vì tự do, làm theo chế độ khoán, làm nhiều ăn nhiều, ít ăn ít, thích thì làm, không thích thì nghỉ  ;D.

Tuy nhiên cái gì cũng có giá của nó, do mọi người giống như tôi đều khoái hái trái cây nên cung ắt vượt cầu về nhân lực, dẫn đến khi đủ người là họ không nhận nữa, và coi như ngày đó toi công. Do vậy để không bị đuổi về, chúng tôi phải có mặt rất sớm tại điểm tập kết của vườn với hy vọng kiếm được một "chỗ" trên chiếc tractor ngày ngày chở đám hái thuê chúng tôi vào vườn. Tôi nhớ năm đó anh em chúng tôi phải đi rất xa để hái, chúng tôi dậy từ rất sớm để đi chuyến metro đầu tiên trong ngày lúc 4:30 sáng sau đó chuyển sang tuyến A và đi đến tận bến cuối cùng ở bến Leninova ( sau CM bến đổi tên thành Dejvická ), tiếp tục chuyển sang xe buýt nội thành để đến điểm tập kết. Đúng 6:00 sáng là tractor sẽ chạy, do đó chúng tôi phải có mặt trước giờ đó nếu không muốn phải quay về, và không phải hôm nào chúng tôi cũng gặp may, không ít lần do tractor ra sớm, nên anh em chúng tôi đành ngậm ngùi quay về  ;)...     

... Những ngày may mắn được tractor chở vào vườn coi như đã thành công đến 99% vì chắc chắn ngày đó không toi công thứa dậy sớm  ;). Chúng tôi được chở vào những vườn anh đào rộng mênh mông, được trồng như kiểu trồng cây cao su nhà mình, giữa 2 luống là khoảng cách để tractor có thể đi được. Nhiệm vụ của dân hái thuê chúng tôi cứ 2 người 1 luống, mỗi người một thang chữ V để leo lên để hái và 2 cái xô nhỏ để móc trên thang đựng anh đào và bắt đầu hái, 2 người cứ xoay xung quanh cây và hái cho hết trái chín, sau đó anh đào được đổ vào bedna nhựa. Trái anh đào khi hái phải có cuống, trái nào không có cuống ráng mà ăn cho hết, vì vứt lung tung chủ vườn phạt coi như toi vì lần sau họ không mướn mình nữa. Các bedna đầy được tập trung và chờ xe tractor thu gom và mỗi bedna họ phát lại 1 cái thẻ nhựa, khi tính tiền cứ đếm thẻ nhựa mà trả tiền.

Hái anh đào là sướng nhất vì cây anh đào cao, có bóng mát, nắng quá thì có nơi để trú, còn hái dâu tây là cực hơn vì trang trang giữa trời nắng giữa ruộng dâu tây chẳng có một chút bóng mát cứ cần mẫn mà vạch mà tìm mà hái ... nhưng bù lại hái dâu tây không phải leo trèo, cái sướng nữa là những lúc khát nước, tôi cứ tìm những quả dâu to nhất, chín nhất, không nằm  trên đất, dùng nước uống rửa sạch là có thể ngủm nguyên trái, thật không có gì ngon và tuyệt vời hơn được ăn một quả dâu chín mọng to đùng, ngọt khé họng ... ngay giữa vườn ... Nhưng thú thật những ngày đó do cái chân chưa "hoàn chỉnh" của mình nên cũng khá khó khăn khi hái trái cây, leo thang cũng tệ mà ngồi xổm trên luống dâu tây cũng khó khăn nên cũng ảnh hưởng khá nhiều tới năng xuất.

Thông thường anh em chúng tôi chỉ hái trái cây đến tầm trưa là xong, nhận tiền tươi thóc thật ngay sau buổi làm là cảm giác sướng nhất. Có những anh em nửa ngày hái trái như vậy kiếm cả 200 Kcs, một khoản tiền công khá lớn cho 1 ngày làm việc, còn tôi thì cứ tầm tầm trăm hơn, trăm kém, nhưng như vậy là tốt lắm rồi. Một điều thú vị nữa là gần chỗ xe tractor trả chúng tôi để đón xe bút về lại bến Dejvická có một cửa hàng bán thịt nhưng rất hay có những món khoái khẩu như tim, lưỡi heo, móng giò, ... bán giá rất rẻ, chỉ tầm 8 - 10 kcs/ kg, vừa rẻ, vừa ngon nên dân xù SV mình mua rất nhiều và như vậy cuối ngày tạt qua Potraviny mua vài chai bia là anh em chúng tôi đã có bữa tươi nho nhỏ, vừa ngon, vừa bổ, lại rẻ ...  ;)         

...mua vài chai bia là anh em chúng tôi đã có bữa tươi nho nhỏ, vừa ngon, vừa bổ, lại rẻ ...   

Đi làm thêm dịp nghỉ hè như vầy, ngoài ngon, bổ, rẻ, lại thêm khỏe nữa chứ ;D

Ông bạn tôi kể, mùa hè cũng hay đi làm thêm tương tự như vậy. Nhưng ông ấy còn kể thêm vài chuyện, nhờ bác kiểm chứng hộ.(Tôi sợ Y nổ nên...bán tín bán nghi ;D)
Do phải ăn gà đông lạnh quanh năm, vào dịp này Y thường mua gà nuôi của người dân về thịt cho bõ... nhớ ;D. Người dân bên ấy họ vẫn nuôi gà kiểu "chăn nuôi gia đình" ư?
Bác đã bao giờ đi thu hoạch khoai Tây chưa? Nghe Y kể, họ rải lớp lưới ở bên dưới. khi thu hoạch sẽ kéo lưới lên và rũ sạch đất. Mục đích là tiết kiệm thời gian và hạn chế xây xước vỏ khoai Tây do va chạm công cụ. Có đúng như vậy không bác thanh63?

 Thú vị cái của "khỉ mốc". ;D

 Dân Châu Âu không ăn tim động vật cho dù là động vật gì, nghe nói có nghiên cứu y học gì đó chứng minh là ăn tim động vật sẽ mang bệnh X Y Z gì đó. Lưỡi heo thì họ càng không ăn và móng giò cũng vậy nốt. Vẫn có cửa hàng bán mấy thứ này và giá cực rẻ bởi họ bán cho người nuôi động vật cảnh. Nội tạng heo có 2 thứ người Châu Âu ăn đó là gan và dạ dày, còn lại vứt hết. Tuy nhiên không thấy có dạ dày và gan bò, có lẽ nội tạng bò họ cũng vứt cả luôn. ;D

 Bên tớ muốn ăn những của đó không cần phải ra cửa hàng mua làm gì, ai cũng biết dân VN chả nuôi cái gì ngoài nuôi mồm mình. Có dân Mông Cổ làm việc tại nhà máy thịt, muốn gì có thể liên hệ với họ sẽ có đầy đủ kể cả muốn ăn tiết canh lợn, mỗi suất đủ thành phần để "oánh" tiết canh như cổ họng và sụn sẽ được chuẩn bị sẵn đầy đủ, chỉ cần lo rau dưa gia giảm là có thể "hoành tráng" rồi, món tràng lợn có thể ăn tới ợ mùi vôi lên cổ thì thôi, còn ruột non hay ai muốn "bắt phèo" cũng được chiều hết cỡ, giá rẻ giật mình, chi 5 leva thì cả xã ăn không hết. ;D

 Bác tuanb5! Chuyện gà qué thì đúng rồi, rẻ như cho nếu chịu khó giết mổ gà. Khoảng leva/kg gà sống. Cũng chỉ vì bà xã mê và nhớ món chân gà nên BY từng phải thịt gà để lấy cái chân cho bà ấy ăn có cái tăng canxi, tất nhiên sau đó thì xử lý phần thịt con gà, vì ham chân gà to nên rước con gà cỡ 8 kg chứ mấy nên 5 thằng đánh vật ho lao thối dạ dày cũng chỉ "đứt" được 2 cái đùi gà. ;D Còn chuyện đi dỡ khoai tây thì không biết vì chưa từng biết, nhưng "món" khoai tây theo cách gọi của thời nay thì ... ối. ;D

May mà bác để con khỉ mốc trong ngoặc, không thì chít với em  ;), cái lũ tây dương "ngu si" về khoản ẩm thực, dân Việt ăn nội tạng mấy ngàn đời mà sống vưỡn tới ... già, bệnh X, Y, Z gì thì em không biết, chỉ biết là những thứ đó ( tim, lưỡi, ... ) sau khi quân xù phát hiện, ngày nào cũng có chú lên "canh", lũ cửa hàng thịt thấy bán chạy + thêm lũ tây thấy Xù mua nhiều nên chắc cũng mần thử làm giá cứ tăng vòn vọt từ 8 lên 15 Xù vẫn mua, rồi tăng tiếp lên 20 Kcs / kg Xù thưa bớt, những năm sau này khi đi hái trái cây ghé ngang cửa hàng đó thấy giá đã là 25Kcs /kg thế là chào thua, thỉnh thoảng mới ghé mà thôi  ;D.



Thật tiếc vì cả mấy năm hè phần lớn toàn hái trái cây, chưa có lần nào đi thu hoạch khoai tây cả, mà nếu có em chỉ đi hái trái cây thôi vì được chén tại vườn thay cơm  ;)... nhưng nghe bác nói em thấy rất tuyệt vời, tại sao không làm  ;). Còn vụ gà thì sau này khi ra trường lui về ở "ẩn" trong làng thì tụi em cũng hay qua nhà dân mua, nhưng phải nói thứ gì bên bác BY cũng thiên đường trừ trái cherry  ;D, gà sống mà rẻ thì chỉ có thời lũ chúng nó ( tây ) chưa biết gì, còn đánh hơi thấy nhu cầu có là chúng tăng giá ngay, những năm đó tết nào cũng phải mua gà về làm và cúng như thật nên giá nào cũng mua  ;D   

   Trước khi có vụ xì cang đan đùi cừu, tôi cũng hay ra chợ ở Ukraia mua gà. Gà ở đây nhỏ, chân cũng không to nhưng đủ cả đầu, cánh...chỉ thiếu bộ lòng. Nấu, luộc ngon phết ;D, chẳng tây như gà bác Binhyen.
  Ngày ấy bọn tôi ở trong một khách sạn, có bọn người Uzobech đầu cũng đen như ta, nhưng chúng tốt tướng hơn ở cùng. Chúng thường buôn bán ngoài chợ, chiều mới về nghỉ. Một lần có thằng đùa với 1 anh trong đoàn tôi, nó cứ sách anh ấy lên rồi lại đặt xuống, nhìn ông bạn mặt đỏ tía tai không thoát ra được. Tôi chẳng biết nó đùa hay làm gì, phi ra chẳng nói năng gì cho luôn 1 cước, thằng tây đầu đen ôm bụng ngồi sệp xuống, không thở được. Lúc đó tôi mới bảo cứ ngồi thế, xong biến, còn muốn uýnh nữa,  đến gặp tao. Tôi cũng hoảng, chỉ sợ nó kéo cả bọn ra thì nguy. Nhưng bọn ấy cũng lạ, chẳng thấy đến, cứ mỗi khi thấy tôi tay đút túi lững thững vào chợ là thấy mấy thằng chạy ra sốt xắng chào hỏi, còn dẫn đi mua giúp như đại ca ;D.
   Sau này tôi mới biết nó nói với mấy anh trong đoàn là nó sợ tôi và bảo tôi ác. Được thể mấy ông trong đoàn lại dọa thêm do vậy mà cả bọn chúng đang say nhìn thấy tôi là tỉnh cả rượu. Cú đánh lần đó làm nó không chơi gái được hàng tháng, quá ác còn gì ;D

 Đời sống của dân bản xứ hay VC mình được "ké" trên xứ sở của họ cũng còn tùy thuộc vào nền kinh tế và chính sách riêng của từng nước mặc dù cùng trong khối Đông Âu và bu bám quanh ông anh "hiền lành, bụng bự". ;D

 Một điều mà BY thấy trên đất nước của họ ở thời điểm ấy rất "sòng phẳng", đó là nhà nước luôn công nhận tài sản của nhân dân miễn là đúng pháp luật, người dân bỏ tiền ra mua cái nhà thì họ xác nhận cái nhà đó là của anh, anh mua cái xe thì họ xác nhận cái xe đó của anh và quy định trong nhà anh không được để quá 10.000 leva tiền mặt thì dưới mức đó họ luôn công nhận số tiền đó là của anh. Vì những chính sách này nên thúc đẩy người dân làm việc hết công suất trong khuôn khổ pháp luật cho phép. Khi đó không phải nước nào trong khối XHCN cũng có cách nhìn nhận như vậy đâu nhé, ngay ở Ta cũng có một câu nói khá nổi tiếng khiến cho nhiều người run lên cầm cập đó là: Tiền ở đâu ra mà có để mua tài sản đó? Còn với họ thì nhìn nhận khác: Tôi (chính quyền) công nhận số tiền ở trong túi anh miễn là tiền đó làm ra bằng lao động chính đáng của anh.

 Tôi có anh bạn làm bác sỹ và vợ chồng anh ta có tới 4 căn hộ hoàn toàn hợp pháp tại thủ đô Sophia, ngoài ra còn có thêm nhà ở quê gốc mà anh ta được quyền thừa kế, chưa kể xe cộ và tài sản khác. Muốn có khối tài sản ấy không phải chỉ một đời vợ chồng anh ta làm lên mà là nhiều đời lao động mới có được. Chúng ta ai cũng biết người Châu Âu khi trưởng thành không mấy ai ở với cha mẹ chung một mái nhà, con không thích thì đã đành mà ngay cha mẹ cũng không thích sống chung, vì vậy họ sẽ lo mua nhà cho con khi nó trưởng thành và lấy vợ lấy chồng, người Châu Âu sống, lao động và hưởng thụ cho mình nên họ không thích sự giằng buộc nhiều ở gia đình về chuyện con cái nên họ sinh đẻ ít mặc dù "khoản kia" nhiều hơn thanhh63 gấp 5 lần, thường họ chỉ có 1 đứa con, có 2 con là số ít và từ 3 con trở lên là số hiếm. Vì vậy, bao nhiêu tài sản họ có dồn hết cho đứa con của họ và khi họ mất thì tài sản đó thuộc quyền người thừa kế thứ nhất và cũng thường là duy nhất ấy. Tay bác sỹ bạn của BY thì cả 2 vợ chồng thuộc dạng đó nên vợ chồng hắn có tới 4 căn hộ tất cả.

 Thực chất họ rất vững về kinh tế nhưng bản chất người Châu Âu là tiết kiệm, họ không hoang phí như dân VN nói riêng nhất là chuyện ăn uống, sinh hoạt, họ có thể cóp nhặt từng xu, từng hào cho cuộc sống của họ. Tuy nhiên họ có một nhược điểm theo nhận xét của tôi là họ tham và thích được lợi dù là nhỏ nhất, vì vậy rất dễ bị "kích động" và xui họ ngập vào những việc "Trời ơi đất hỡi", muốn lấy lòng họ rất dễ, cho họ lợi lộc chút ít, mưa dầm thấm lâu vài bữa được lợi nho nhỏ là họ sẽ quý bạn như Liên Xô. Thường mấy cu Tây chơi thân với mấy cu Ta thì chả mấy chốc sẽ "lên đời" vì tiếp thu được những kiến thức "quái vật" của mấy cu Ta khai hóa, một điều nữa đáng ghi nhận ở họ đó là họ rất trung thành nếu một khi thật sự nể phục. Tôi từng có một tình bạn với cu Tây mà nhiều người VN sống cùng đều phải thừa nhận: Chúng tôi là một trong những cặp bạn Tây Ta có tình bạn hữu nghị, thủy chung và son sắt nhất ở thời đó. Khi nào có điều kiện tôi sẽ kể cho các bạn nghe về người bạn trung thành nhất này của tôi.

... Hè năm đầu tiên chúng tôi còn phải đi xa để hái trái cây mà không hề biết rằng ngay cạnh ký túc xá của chúng tôi có vườn phúc bồn tử ( Rybíz ), trái này chỉ để làm rượu, làm mứt, còn ăn trực tiếp thì chả ra gì, cây thấp mọc như cây bụi, trái tròn nhỏ, chín đỏ hoặc đen, mọc thành chùm:






Để hái trái này, nhà vườn yêu cầu hái có thể tuốt trái, tuy nhiên các chú sinh viên sáng chế đủ kiểu hái: người đúng quy trình thì cứ cần mẫn tuốt và chẳng được bao nhiêu, các chú khác láu cá hơn thì quây vải nilong ở dưới gốc rồi đập vào bụi cây, trái dụng xuống kèm theo lá cây và nếu trái chưa chín mọng thì không thể rụng nên thông thường phải lập thành 1 nhóm vài người, người đập vào bụi cây để rụng trái, sau đó lượm lá rụng lẫn trong trái cây, một đến 2 người nữa phải hái sạch các trái không thể rụng, vì nếu chủ vườn kiểm tra mà hái không sách hoặc trái cây lẫn lá sẽ bị phạt. Nhìn chung hái rybíz cũng hay vì gần KTX, không cần thiết phải dậy thật sớm và không bị rủi ro nhà vườn thuê đủ nhân lực cần thiết, tiền công hái cũng khá do "cải tiến" quy trình như trên nên anh em chúng tôi ưu tiên phát huy thế mạnh trên "vườn gần nhà" ...

Tuy nhiên vườn rybíz cũng nhỏ, chỉ hái vài ngày là hết, nên khi hết việc anh em chúng tôi lại phải lặp lại điệp khúc "tranh việc" để hái dâu tây, anh đào... biết làm sao được vì mỗi kỳ hè trái cây chỉ chín trong vòng 1 tháng, xoay qua xoay lại là hết, phải tìm việc khác, nhưng rất khó vì các nhà máy, công trình đã tuyển đủ người, nếu có ai đó nghỉ ngang thì mới có cơ hội. Bởi vậy khi đã quyết định nghiệp hái trái trong mùa hè thì chúng tôi phải ra sức "gặt" để bù hơn tháng thất bát còn lại, và tháng đó anh em tôi dành cho du lịch ba lô, thăm thú, khám phá... âu cũng có cái thú và cũng có dịp để tiêu tiền vừa kiếm được trong hơn tháng hè  :o  ;D  

... Sẵn nói chuyện brigada, tôi nhớ năm 2, hay 3 gì đó nghe lời 1 lão hơn tôi 1 năm cùng trường, tôi cũng tạm giã từ "nghiệp" hái trái cây để đi làm nhà máy, tôi cùng anh ấy vào làm một nhà máy sản xuất bao bì, công việc chúng tôi trong nhà máy cũng rất đơn giản, tiếp nguyên liệu và xếp thành phẩm cho đúng vị trí, công việc nhàn nhã, nhưng nhàm chán, thậm chí mấy thằng tây cùng tổ biết chúng tôi là sinh viên đi brigada nay phải làm những việc tay chân nên thông cảm, chúng dọn một chỗ trong kho nguyên liệu giấy carton cho hai thằng tôi ... ngủ, đến giờ ăn giữa bữa chúng gọi 2 thằng dậy, dúi cho 2 cốc bia 8 độ và 2 cái rohlík nhồi párek, nhìn tụi nó vừa ăn vừa ực bia thấy mà ham. Trong nhà máy bia 8 độ được phép uống thay nước nhưng đó là đối với tụi Tiệp, còn tụi tôi 2 thằng ực xong 2 ly bia thì mặt đỏ tía tai, mấy thằng Tiệp nhìn 2 anh em cười ngặt ngẽo và tống chúng tôi ... ngủ tiếp!

Một lần nữa tôi đi làm cho một công trình xây dựng ở Praha 5, công việc cũng như mọi nơi dành cho sinh viên làm thêm kỳ hè: sai vặt! Ai gọi tiếp gì, mang gì, dọn gì, tôi đều phải làm, làm không mệt nhưng bị sai đến chóng mặt, làm được 1 tuần tôi nghỉ luôn quay lại nghề hái trái  ;D. Làm trong nhà máy cái được lớn nhất là không phơi mưa, phơi nắng, công việc nếu trụ được thì không sợ mất việc, đến giờ bấm thẻ vào làm việc, hết giờ bấm thẻ về, tuy nhiên cái không được lớn nhất là lương thấp ( cũng đúng thôi vì họ thuê chúng tôi làm việc sai vặt cho họ mà! ), nhưng cái tệ nhất là chúng tôi chả thể làm gì vì sáng đi làm, về đến ký túc xá cũng tối mịt, dù chả làm gì nặng đầu nhưng cũng mệt rã rời, lê xuống menza ăn qua bữa về phòng ... ngủ, oải! Bởi vậy những năm sau dù làm ít vì chuẩn bị cho kỳ tốt nghiệp, anh em chúng tôi lại quay lại nghiệp hái quả thuê  ;) 

... Có tiền rồi, có thời gian rồi, đang "thất nghiệp", có mơ ước khám phá tìm hiểu ... đối với nhiều người có lẽ còn có nhiều điều kiện đủ nữa để có 1 chuyến khám phá thành Praha, nhưng với tôi chỉ cần 4 điều trên là tôi có thể bắt đầu khám phá  ;).

Thật ra tôi cũng đã có chuyến khám phá Praha đầu tiên khi còn ở trường tiếng trong chuyến du hí cùng thầy tôi từ VN sang mà tôi đã kể, nhưng khi đó có khá nhiều yếu tố khiến phải có cuộc khám tiếp theo này: Ngày đó, thời gian 1 ngày không thể đủ cho anh em tôi hiểu tường tận về những nơi chúng tôi đã đặt chân đến, mặt khác giới hạn về tài chính không cho phép dung dăng dung dẻ khắp nơi, mặc dù vé tàu xe công cộng ở Praha rất rẻ, chỉ 1Kcs cho 1 lần lên xe, tàu, tuy nhiên việc chuyển tàu xe là bình thường ở Praha, mỏi chân lên metro ngồi, đi bộ dài quá nhảy xe buýt ... tất cả cũng đòi hỏi 1 khoản khá khá trong khi lúc đó tôi vẫn chưa có vé tháng nội thành Praha, bây giờ thì ok, tôi bắt đầu từ từ tự khám phá thành Praha cho đúng với tầm vóc Pražan ( người Praha  ;))...

Nói về Thủ đô Praha, ai cũng từng nghe quảng trường Václavské náměstí, đây cũng có thể nói là điểm đầu trong hành trình khám phá Praha, từ Bảo tàng quốc gia, xuôi theo quảng trường Václavské náměstí xuyên qua Můstek, qua mấy con phố nhỏ ta có thể qua Starostranské náměstí, nơi có đồng hổ Pražský Orloj nổi tiếng mà người Việt đặt cho cái tên Quảng trường con Gà, xuôi tiếp ra chiếc cầu cổ Karlův most mà Xù mình đặt tên Cầu Tình  :o, xuôi tiếp ra quảng trường Málostranské náměstí, rồi lên Pražský Hrad nơi tọa lạc của Dinh Tổng Thống Tiệp Khắc ... một trong những hành trình chính khi thăm Praha mà chúng tôi phải biết  ;D ...
   

... Nằm ngay đầu Václavské náměstí và cũng tiện khi tôi lên khỏi Metro từ bến Muzeum, tòa lâu đài Národní Muzeum sừng sững đứng đầu quảng trường hướng chính diện rất dễ nhận biết cho dù đứng ở đâu trên quảng trường này  ::)



Tòa lâu đài Národní Muzeum lục trong kho không ảnh của bác Gúc Mép  ;)


Và em nó sừng sững xám xịt tọa lại ngay đầu QT

 Thủ đô Praha của Tiệp Khắc đẹp thật, nghe nói có tòa nhà pha lê hay ốp lát gì đó bằng pha lê có đúng không thanhh63?

 Càng nghĩ càng hận quân khởi nghĩa ở Rumania. Đường sắt xuyên Châu Âu chạy ngang qua Rumania, bên biên giới cho phép quá cảnh qua với hộ chiếu công vụ. Tới Bucharest bị bọn khởi nghĩa Rumania nó đá đít đuổi trở lại ngay ở cái nhà ga còn bẩn hơn nhà ga xe lửa HN. Lý do: Mày tìm thằng Nicolae Ceausescu nó cho mày đi, còn bọn tao thì không. Nếu muốn đi qua thì tòi 300 đô ra. Lộn cả ruột đơn giản 300 đô ông đi máy bay cho nó nhanh đếch thèm đi ngang nước mày. Thế là mất cả cơ hội được sang Tiệp. ;D

À ra thế, bác chọn thời điểm đi công du thật "hợp lý"  :o, đúng khi tụi đông Âu ghét CS nhất lại chìa hộ chiếu công vụ khoe hèn gì nó không đá đít quay về, hộ chiếu "dân đen" là OK rồi nhất là đế vài câu: tao yêu dân chủ  ;D là vô tư luôn  ::)...

Còn Praha thì vốn dĩ được mệnh danh là paris thu nhỏ mà, vốn dĩ thành phố này không bị tàn phá qua các cuộc thế chiến vì dân Tiệp gió chiều nào nghiêng theo chiều đó ... không cứng cổ như tụi Poland nên giữ được hầu hết di sản của ông cha và dân Tiệp rất tự hào về điều đó, từ từ em xin giới thiệu với bác và mọi người  ;)

Còn lâu đài dát pha lê hay gì gì đó thì bình thường thôi vì Tiệp là đất Pha Lê mà, hầu hết các nhà thờ của Tiệp đều có dát pha lê đủ màu sắc thành những bức tranh rất tuyệt , còn điều này đặc biệt hơn: lâu đài dát xương người ở TP Poděbrady mới dữ dằn ... thật tiếc em chưa tới đó  ;D

 Thời đó nếu là hộ chiếu phổ thông thì chưa tới biên giới đã bị nó đá cho "tung mông" buộc phải quay trở lại rồi. ;D

 Nếu là hộ chiếu phổ thông thì buộc phải đi theo đoàn và có giấy công tác chỉ rõ đích danh tên tuổi từng người của ĐSQ hoặc Thương vụ, Quân vụ gì đó mới đi được, thường các Bố nhà ta hay tổ chức dùng xe biển đỏ Ngoại giao để đi lại và dân hộ chiếu phổ thông thì có thể "ké" nếu có quan hệ tốt. Bằng không thì đừng có mơ bước ra khỏi nước vì thủ tục xin Visa nhập cảnh rất lằng nhằng, ngay về VN cũng cần có thị thực chứ không hề đơn giản mua vé bay là có quyền ngược bất cứ lúc nào.

 Khi đó bên Rumania nhộm nhạo nhiều rồi thanhh63, trên tàu hỏa quân khởi nghĩa Rumania họ có "luật" riêng, khu vực của quân chính phủ họ cũng vẫn theo luật cũ thời nhà nước CS và quân khởi nghĩa thì thích làm ngược lại, dùng "luật rừng" để ứng xử cho dù bất kể anh là ai. Tớ cũng ngang lắm khi đối đáp với bọn này: Tao không đến đất nước của chúng mày, đường đi liên vận qua đây thì tao qua chứ tao không bước chân vào đất nước của chúng mày, vì vậy tao không cần biết luật của chúng mày là cái gì, cứ thế này tàu cứ chạy thì nó sẽ đưa tao đến nơi tao muốn đến và được phép đến. Vậy thôi. Song mấy thằng quân khởi nghĩa nó vẫn "tận tình": Mời ông vào đất nước tôi và cũng mời ông quay lại chỗ nào mà ông xuất phát. ;D

 Năm 1991 cũng vậy, khi bay qua Nga, mình có muốn nhập cảnh vào quê hương của ông Lê Văn Nin đâu, thế mà chúng nó cứ "tận tình" mời ngài ghé thăm, ngồi trên máy bay thì OK bay của mình từ Nga về VN bị bọn nó "đá" mất, vì vậy sẽ không có OK bay về VN nên xin mời ghé thăm và họ sẽ tiếp đón "nồng nhiệt". Kinh đến 4 đời không dám vác mặt tới nữa, ai đời họ tiễn khách đi đường Hàng không bằng dùi cui bao giờ không? ;D

   Chuyện này em nghe thấy tò mò quá các bác ! Các bác có thể kể rõ và phân tích sâu hơn chút nữa được không ạ ! Thời đó các nước XHCN anh em Đông Âu nhộn nhạo thế cơ ạ !

   À mà bác BY ơi ! Em cũng có thú nghe chuyện các bác thưởng thức " khoai tây lắm "  ;D. Em ngóng nhé  ;D !

 Ừ thì "khoai tây" nó cũng giống như "khoai lang" thôi chứ nó có khác gì đâu về cơ bản. ;D

 Có điều trong khuôn khổ của VMH không cho phép chúng ta nói những chuyện đó ở đây. Tuy nhiên ở một tầm nào đó cho phép nói được nếu là phong tục tập quán hay phong cách sống ở những vùng đất mà người lính chúng ta sau khi trở về từng bước chân đến học tập và làm việc.

 Người Châu Âu nói chung họ có cái nhìn khá thoáng về vấn đề sinh lý, quan niệm của họ đơn giản hơn và coi đó là nhu cầu cuộc sống hàng ngày như đói thì phải ăn và khát thì phải uống. Ngay trước Quốc Hội, TBT Đảng của họ cũng công khai phát biểu truyền trực tiếp trên vô tuyến truyền hình trong cả nước với nhận định: Sinh lý không ảnh hưởng đến đạo đức con người, sinh lý là chuyện bình thường và chỉ có sinh lý không bình thường mới là bất bình thường. Vì vậy họ cũng chẳng ngại ngùng khi nói ra sự ham muốn hay tình cảm của mình, tất nhiên là phải giữ gìn hạnh phúc riêng tư chứ không hẳn vì thế mà bừa phứa chứa chan được. Cơ chế thoáng nhưng cũng có khuôn khổ nhất định của nó.

 Ở nước họ thì con gái dưới 13 tuổi nếu động vào nó và bị kiện cáo nữa thì thôi rồi, coi như xong, án tù tít mù tắp luôn chưa kể phải đền bù ty tỷ tiền bạc cùng hầu tòa kiện cáo. Con gái từ 13 tuổi trở lên thì việc giáo dục giới tính sẽ do người mẹ nhắc nhở, chỉ bảo và cả mua thuốc ngừa thai, bao cao su cho con sử dụng luôn, nếu có điều gì ngoài ý muốn xảy ra thì người mẹ sẽ là người bị chịu trách nhiệm đầu tiên, loại này nếu có quan hệ với nó thì kể cả bị kiện cáo cũng đỡ tội hơn. Từ 16 tuổi trở lên thì vô tư miễn là "đối tác" đồng ý, còn nếu là cưỡng bức thì vô cùng rách việc đấy, đó là điều tối kỵ. Vì thế mới có chuyện con gái có bạn trai đến nhà chơi, 2 đứa đưa nhau vào phòng "vật nhau" còn bố cô bé ngồi ngoài phòng khách uống rượu cười khà khà, hôm sau gặp ai cũng khoe: Tối hôm qua con gái tao có bạn trai đến nhà chơi đấy.

 "Vật nhau" với Tây cũng là môn "thể thao" mà nhiều VC ta ưa thích, nhiều chú mải "vật nhau" với Tây mà quên hết cả Trời Trăng, trong cuộc sống hàng ngày thỉnh thoảng vẫn gặp chị em bản xứ rủ rê "vật nhau" với họ, nhất là chú VC nào trông sạch nước cản một chút. Thường những chú làm việc ở những tỉnh lẻ thì hay xa đà vào chuyện này, còn những chú ở Thủ đô thì thường cần đến đâu thì "vật" đến đó. Vài chú có mối đàng hoàng, lâu lâu gọi điện hỏi thăm nếu điều kiện cho phép thì ghé tới xong việc là giải tán "cuộc họp". Cũng có những cô bé Tây có mối với VC mình, khi nào cần tiền đi nhảy Disco hay đàn đúm gì đó thì tới "góp vui" nhân tiện xin VC mình ít tiền tiêu. Cũng có nhiều tình yêu đẹp giữa VC và con gái Tây, cô em dọn hẳn đến ở chung như vợ chồng, nhiều em rất chung thủy và thực hiện đúng châm ngôn của người VN: Thuyền theo lái gái theo chồng, theo chồng thì phải học hỏi phong tục tập quán VN, nấu ăn đến tiếng của chồng cũng học rất chăm chỉ, có người còn giỏi tiếng Việt đằng khác và có người còn "xực" được cả thịt chó chấm mắm tôm. Nhiều đứa trẻ lai giữa 2 màu da, dòng máu khá đẹp nhưng được chia ra 2 loại, 1 là cực kỳ thông minh và 2 thì có khả năng chỉ số thông minh thấp hơn bình thường, lý do thì chưa biết nhưng thực tế thấy nhiều. ;D

Phải công nhận "chuyên môn" của LQY uyên thâm bao nhiêu thì bác BY nhà ta uyên bác bấy nhiêu  :o, đọc "khoai tây" em chả hiểu chi cả, cho đến khi bác BY tẩy não thì nhà iem mới biết tại sao các bác khoái "khoai tây" .... bái phục, bái phục  ;D

Thôi cho em đi tiếp con đường đã nỡ ... chọn  ;D

Thêm chút lịch sử về tòa nhà Národní Muzeum ...

Bảo tàng Quốc gia, tổ chức bảo tàng lâu đời nhất tại Cộng hòa Séc, được thành lập với tên gọi "Bảo tàng Yêu nước - Vlastenecké muzeum" ngày 15.4.1818. Ban đầu các bộ sưu tập đã được quy tụ trong tu viện Thánh Jakub trong Khu Phố Cổ và ở các nhà riêng. Năm 1819 lâu đài Šternberský trong thành Praha đã trở thành trụ sở đầu tiên trong một thời gian dài của bảo tàng cho đến tận năm 1846.

Năm 1840 František Palacký soạn thảo một đề nghị cho việc xây dựng một tòa nhà mới của bảo tàng trong khuôn khổ của một đại dự án về một trung tâm văn hóa và khoa học, được xây dựng dưới tên Francisceum để tưởng nhớ Hoàng đế Francis I  trên khu vựa bờ Smetana ngày nay. Dự án lớn này đáng tiếc đã bị cắt giảm xuống chỉ còn một đài tưởng niệm hoàng đế Francis I, tuy vậy nó vẫn rất đáng để chú ý.

Việc xây dựng tòa nhà mới đã không được thực hiện,và do đó, năm 1846 bảo tàng được di chuyển về lâu đài Nostický na Příkopě được mua cho mục đích này....



Tuy nhiên lâu đài này không đủ lớn để có thể đáp ứng nhu cầu lưu giữ các bộ sưu tập đang ngày càng tăng lên nhanh chóng. Vì vậy, ý tưởng xây dựng một tòa nhà riêng biệt dành cho các nhu cầu bảo tàng trong những năm 60 thế kỷ đó một lần nữa trở nên cấp bách. Và động lực chính cho điều này là lời kêu gọi của quốc hội Séc ngày 10. 5. 1864 yêu cầu nội các Séc khi đó soạn thảo một đề nghị cho việc xây dựng.  Nội các Séc đã soạn thảo các điểm chính của chương trình xây dựng và năm 1865 đã yêu cầu Hội đồng thành phố Praha về việc phân bổ việc xây dựng tại quảng trường Karlovo náměstí (ở phần phía bắc của nó, gần tòa thị chính phần thành phố mới) với diện tích khoảng 1200 m2. Nhưng các ủy viên hội đồng Praha không thích kế hoạch này, và do đó, các cuộc đàm phán tiếp tục kéo dài trong nhiều năm sau…

Đến năm 1876, sau đề xuất của L. Rieger, hội đồng thành phố tặng cho cho dự án xây mới Bảo tàng lô đất rất thuận lợi  và có giá trị ngay tại phần trên quảng trường Václavské náměstí, ngay khu vực cổng Con Ngựa - Nová koňská brána, với tổng diện tích tổng thể 13.598 m2. Tuy trở ngại chính đã được loại bỏ nhưng dự án xây dựng phải mất thêm vài năm nữa mới được bàn tới. Mãi đến ngày 28.7.1883 quốc hội Séc đề cập đến quyết định của mình vào năm 1864 và đã chấp thuận để Nội các đệ trình kế hoạch xây dựng trụ sở Bảo tàng quốc gia Séc.






Ngày 15 11 1883 một cuộc thi thiết kế cho tòa nhà Bảo tàng đã được công bố, sáu kiến trúc sư địa phương đã được mời tham gia cuộc thi. Kết quả ngày 20.3.1884, trên cơ sở 27 đề xuất,  ban giám khảo đã trao giải nhất cho đề xuất có tên: Pro Patria của tác giả Josef Schulz.

Ngày 27.6.1885 công trình chính thức được phép khởi công và nó được triển khai rất nhanh chóng.
 


Năm 1888, việc xây dựng được cơ bản hoàn thành, cho dù bị hạn chế bởi thời tiết bất lợi.



Việc xây dựng nhà bảo tàng mới dù cơ bản đã hoàn thành trong quý đầu tiên năm 1891, nhưng nó vẫn còn được trang bị nội thất và trang trí thêm bằng các tác phẩm nghệ thuật như tượng và tranh tường. Do đó nó được trì hoãn cho đến năm 1901. Có một sự bất đồng giữa kiến trúc sư Schulz và giáo sư Joseph Hlávka, người có mặt trong hội đồng chấm giải nhất cho đề xuất của KTS Schulz và là người đề xuất vị trí đặt bức tượng  cưỡi ngựa của Thánh Václav nên được đặt tại phần đầu của quảng trường thay vì đặt trong khuôn viên của Bảo tàng như đề xuất của KTS Schulz và cuối cùng giáo sư Joseph Hlávka đã thắng thế trong cuộc tranh cãi này.
  
Hai cuộc thế chiến đã ảnh hưởng nặng nề đến Bảo tàng. Thế chiến thứ I khiến công ty quản lý Bảo tàng gần như phá sản và đe dọa nghiêm trọng số phận của các bộ sưu tập và cả của tòa nhà.

Trong thời gian Chiến tranh thế giới thứ II khi phát xít Đức chiếm đóng Tiệp Khắc, 10 tác phẩm điêu khắc bằng đồng bị tịch thu và đưa đến kho kim loại màu ở Manina. May mắn thay, các tác phẩm đó không bị phá hủy, sau chiến tranh đã được trả trở lại cho Bảo tàng. Vào ngày cuối của cuộc chiến tranh 7.5.1945, Bảo tàng bị trúng một quả bom, gây hư hỏng đáng kể. Hai năm đầu sau giải phóng là khoảng thời gian dành cho việc sửa chữa tòa nhà, các bộ sưu tập được giấu trong thời gian chiến tranh ở những nơi khác nhau được đưa về Bảo tàng và hoạt động tham quan dần được khôi phục.



....

Một chút thông tin về lịch sử tòa nhà Bảo Tàng quốc gia Séc, tôi chỉ xin phép sơ lược một vài thông tin quan trọng, chi tiết hơn các bác có thể tham khảo tại: http://www.nm.cz/Historie-NM/Hlavni-budova/  ;)  Cuối cùng sưu tầm hình ảnh ấn tượng về di tích này "kính tặng" các bác



Riêng em có mỗi tấm này là dính Národní Muzeum  ;)

Lịch sử và kiến trúc Thủ đô Praha thật đáng nể phải không bác?
Tôi lấy làm lạ tại sao đến ngày 7-5-1945 mà bom vẫn rơi lên thành phố tuyệt đẹp này nhỉ? Bác có tìm hiểu chủ nhân trái bom đó thuộc phe nào không? Bungaria theo phe Phát xít còn Tiệp thì không hay sao ấy (quên tiệt rồi ;D) nhưng tôi nhớ, du kích Tiệp đánh nhau dữ dằn lắm. Để trả thù, tụi Phát xít Đức gây ra vụ tàn sát kinh hoàng ở làng Li đi xe năm 1942 đúng không bác?