Tầu ngầm - Chiến hạm của Liên xô và Nga

[daibangden]

Các hệ thống chung trên tàu và các khí tài của tầu ngầm Đề án 651 về cơ bản, tương đồng với tàu ngầm Đề án 641, ngoại trừ các điếm sau:

+ đường kính mặt cắt đi qua cột trụ của bơm hơi khẩn cấp trong tải trọng dằn chính do độ dự trữ nổi đã được tăng lên 60mm (trên Đề án 641 là 32mm), trong sự liên quan với đó là sự điều khiển van bơm hơi khẩn cấp bằng tay trở nên khó khăn và được thay bằng van bơm khí nén.

Sau đó, nổi lên vấn đề, rằng sự điều khiển khí nén của van khóa cột đẩy nhanh tốc độ mở van, khi sự lọt qua của không khí tới ống dẫn không được thực thực hiện, không khí sẽ bị đốt nóng và trong trường hợp xuất hiện trong các tường bên trong của các ống sự ngưng đọng dầu, có thể dẫn tới sự nổ hơi dầu (“hiệu quả diezel”). Các trường hợp này đã xảy ra trên các tàu ngầm nguyên tử thế hệ đầu tiên (Đề án 659 và Đề án 675). Trong thông tin liên quan, các van khóa hoạt động mạnh trong các cột bơm khẩn cấp được thay bằng các bơm khí nén với các thiết bị chuyển qua, điều chỉnh tốc độ phát triển áp suất trong ống dẫn của bơm hơi khẩn cấp.

+ Trong hệ thống thủy lực trên tàu, các tay lái điều khiển thủy lực của các bộ phận hoạt động được thay thế bằng các tấm van trượt điện từ, được bố trí gần các bộ phận hoạt động và được điều khiển từ xa từ các bảng điều khiển

+ Được trang bị thiết bị ổn định “Mramor-2” và thiết bị ổn định vòng (máy lái kiểu con quay) “Granit-2”.

[daibangden]

Các điều kiện khu vực có người ở trên Đề án 651 được tăng cường đáng kể so với tàu ngầm Đề án 641. Toàn bộ thủy thủ đoàn củ tàu được bảo đảm các chỗ ngủ bố trí trong bộ phận mũi tàu, trong cơ sở các khoang số I và II. Toàn bộ biên chế sỹ quan được bố trí trong buồng. Các điều kiện khí hậu và khí của môi trường không khí trong các buồng và các trạm chiến đấu được đảm bảo bằng hệ thống thông và điều hòa không khí tập trung của tàu, hệ thống lọc sinh lý học trong các trạm chiến dấu và trong các vị trí nghỉ ngơi của thủy thủ đoàn… Hệ thống thông không khí của tàu tập trung được phục vụ bởi một quạt gió thổi và một quạt gió thoát khí có công suất mỗi quạt 9500kub.m/giờ và có bộ tăng nhiệt bằng điện và máy làm mát không khí để sưởi và làm mát không khí trong buồng từ không khí bên ngoài.

Ngoài ra, trong các buồng sống và trong các trạm chiến đấu đã lắp các máy làm máy không khí tự động, hoạt động bằng nước ngoài mạn tàu hoặc bằng nước lạnh sinh hoạt, được làm mát bằng hai máy Freon SPKhM-FU-90 công suất mỗi máy 8500kkal/giờ.

Để làm sạch không khí khỏi các loại khí gây hại trong các vị trí khác nhau của tàu đã lắp các máy lọc làm sạch không khí khác nhau. Sự hoàn nhiệt của không khí được thực hiện bằng các thiết bị hoàn nhiệt hai tầng (RDU), trong đó tiếp nhận ống nối phụ gopkalit. Việc thải rác được đảm bảo bằng thiết bị thải rác ở độ lặn sâu 200 mét.

Trên tàu ngầm Đề án 651 được tiếp nhận tổ hợp động cơ trong thành phần của chân vịt độ ồn thấp và được lắp thêm bộ phận định hướng. Các thí nghiệm động lực và thủy âm ngoài trời của tàu ngầm Đề án 651 đã chỉ ra, rằng sự tiếp nhận thiết bị định hướng tăng tốc độ tối đa lên 30-35%, còn hệ số đẩy tăng 15-20%. Sự phân tích các kết quả thí nghiệp cho phép kết luận, rằng sự tiếp nhận tổ hợp động cơ này đã tăng cường tốc độ tối đa gấp đôi so với tàu ngầm không có tổ hợp động cơ. Nhờ sự tiếp nhận sự che phủ bề mặt chống ra đa định vị và giảm tiếng ồn, sự cách âm của các máy từ thân tàu ngầm, tổ hợp động cơ mới và các phương pháp khác, cấp độ ồn của tàu ngầm đã giảm xuống so với các tàu ngầm điện – diezel khác của Liên Xô mặc dù chưa đáp ứng toàn bộ yêu cầu của Hải quân.

[daibangden]

Việc đóng và thí nghiệm tàu ngầm Đề án 651 được tiến hành với những khó khăn đáng kể. Trong đó, cơ bản liên quan đến các vấn đề sau:

+ Phát triển các động cơ diezel 1D43. Trên tàu ngầm đầu tiên đã lắp động cơ diezel mà không được sự tiếp nhận của các ủy ban liên ngành. Sau đó, một cách trực tiếp trên tàu ngầm, không chỉ một lần diễn ra các công việc nâng cấp các thiết bị riêng của động cơ diezel và khắc phục các nhược điểm xuất hiện.

+ Nắm vững trong lần đầu tiên tiếp nhận trên các tàu ngầm nội địa ắc quy kẽm – bạc. Trong thông tin liên quan tới độ kín bên trong với sự bắt đầu các thí nghiệm với sự thất bại của các ắc quy riêng. Số lượng ắc quy bị hỏng trong tàu ngầm đầu tiên là 61 bộ trong tổng số 608 bộ, chiếm gần 10%.

+ Việc không có khả năng tiến hành đầy đủ toàn bộ các thí nghiệm trên biển Baltic, do không có độ sâu cần thiết để tiến hành lắn và trường bắn để thí nghiệm vũ khí tên lửa. Việc này yêu cầu di chuyển các tàu ngầm từ Hạm đội Baltic đến biển Bắc với sự di chuyển vòng quanh bán đảo Scandinavia.

+ Các thí nghiệm kéo dài của tổ hợp tên lửa P-6. Các thí nghiệm vũ khí tên lửa được thực hiện trên biển Baren trong thời gian thí nghiệm cấp Nhà nước của tàu ngầm, do việc loại bỏ cuộc thí nghiệm nóng của động cơ chính với sự hoạt động bằng mô hình tên lửa có cánh P-5, đã thành công trong việc thực hiện trên biển Baltic đến thời kỳ tháng 2 – 3 năm 1963 trong thời gian thí nghiệm trong xưởng của tàu. Sau khi tiến hành thí nghiệm các động cơ chính của mỗi tên lửa một cách riêng, còn sau đó là thí nghiệm tổng hợp các động cơ chính của tên lửa trong các thùng số 1 và số 4, bao gồm 2 lần phóng các tên lửa có cánh P-6 – phóng đơn và phóng loạt 2 tên lửa, đồng thời phóng đơn tên lửa có cánh P-5. Việc bắn các tên lửa P-6 được tiến hành vào tàu mục tiêu Đề án 1784 từ thùng phóng số 1 và số 4 theo thứ tự 1-4. Các kết quả bắn tên lửa P-6 được đánh giá là tốt – toàn bộ 3 tên lửa trúng mục tiêu. Lần phóng đơn tên lửa P-5 được thực hiện từ thùng phóng số 2 theo trận địa thuộc trường bắn trên biển, khi đó, tọa độ chính xác trúng mục tiêu không được thiết lập thành công.

Kết quả các thí nghiệm của tổ hợp vũ khí tên lửa P-6 đã được khẳng định, rằng việc bắn đơn các tên lửa P-6 được đảm bảo từ bất kỳ thùng phóng nào của tàu ngầm, còn việc bắn loạt 2 tên lửa P-6 có khả năng từ cá thùng phóng số 1 và 4 theo thứ tự 1-4, còn từ thùng phóng số 2 và 3 theo thứ tự 2-3. Thứ tự khởi động này từ các thùng phóng khi bắn loạt cần thiết các thông tin thấp nhất của sự xuất hiện các động cơ làm việc trong chế độ trước phóng của các động cơ chính trong hoạt động của các động cơ chính trên tên lửa, được khởi động từ các thùng phóng cạnh nhau, đồng thời của tác động của khí phụt (khí thải) của động cơ khởi động và động cơ chính trong hoạt động của các động cơ chính của tên lửa ở các thùng phóng cạnh nhau.

[daibangden]

Những sự xuất hiện này đã được chú ý ngay trong những lần phóng tổ hợp tên lửa P-5 đầu tiên. Đặc biệt, khi bắn tên lửa từ tàu ngầm Đề án 659. Trong những thời điểm đầu tiên, có ý kiến rằng, sự hoạt động không chắc chắn của các động cơ tên lửa chính khi bắn loạt bị gây ra bởi sự tăng cường sức phản kháng của các rào thoát khí, hình thức này không thành công. Tuy nhiên các thí nghiệm được tiến hành trong tháng 7 và 8 năm 1960 trên các bệ thí nghiệm 2 thùng phóng đặc biệt đã chỉ ra rằng hình thức đã được lựa chọn và thiết kế của các rào thoát khí không ảnh hưởng quyết định tới hoạt động của động cơ tên lửa chính. Những thí nghiệm này đã cho thấy, rằng các động cơ chính của tên lửa hoạt động, chuẩn bị phóng, bộ phận khí thải hút qua cửa không khí của động cơ chính và khởi động tên lửa, được bắt đầu (khởi động) từ các thùng cạnh nhau, còn liên quan với đó, độ chắc chắn trong hoạt động của động cơ tên lửa sẽ bị mất và tên lửa chuẩn bị khởi động, giảm vòng quay xuống 10 – 15%. Với mục tiêu xác định các phương pháp, cần thiết để đảm bảo cho việc bắn loạt các tên lửa từ 2 hoặc nhiều hơn 2, bệ thí nghiệm 2 thùng phóng được trang bị lại thành bệ phóng tổng hợp 4 thùng phóng, cho phép thay đổi sự bố trí tương quan của bất kỳ 2 thùng phóng gần nhau từ các ống thoát khí trong các giới hạn cho phép bằng các thượng tầng của các tàu ngầm được trang bị tổ hợp tên lửa có cánh P-5 và P-6.

Việc bắn các tên lửa có cánh P-5, P-5D, P-6 và P-7 được tiến hành trên bệ thí nghiệm tổng hợp trong giai đoạn từ năm 1963 đến năm 1964 đã chỉ ra:

+ hình dáng thiết kế của các ống phụt không ảnh hưởng một cách thực tế tới hoạt động của động cơ chính của tên lửa

+ các tia khí thải của động cơ chính và của hệ thống khởi động ảnh hưởng đáng kế đến hoạt động chuẩn bị khởi động của tên lửa, trong đó, cơ bản là do nhiệt độ cao của chúng. Khi vào tới cửa không khí của động cơ chính, các tia khí gây ra vụ nổ dòng không khí và nâng nhiệt độ cho máy nén khí, dẫn đến làm lệch sự nghiêng và thậm chí làm ngừng hoạt động của động cơ chính đang hoạt động trong chế độ “hơi đầy”

+ các tia khí thải của tên lửa được khởi động đồng thời có tác động tới bộ phận mũi của tên lửa, nằm gần thùng phóng, sau thùng phóng với tên lửa đang được khởi động và có thể làm hỏng tên lửa.

Kết quả các thí nghiệm được tiến hành bởi các ủy ban liên nghành và Hải quân dưới sự chủ trì của P.P.Pustưntsev đã đưa kiến nghị theo trình tự khởi động với tàu ngầm trang bị tên lửa có cánh khi bắn loạt, đồng thời theo chế độ hoạt động của động cơ chính trên tên lửa có cánh đang chuẩn bị phóng. Đối với tàu ngầm Đề án 651, khi phóng loạt 4 tên lửa P-6, đã đề nghị cách khởi động tên lửa từ các thùng theo thứ tự 1-4, 2-3 với sự tăng cường đáng kể khoảng cách giữa tên lửa thứ 4 và thứ 2 theo so sánh với khoảng cách phóng tên lửa thứ 1 và 4; 2 và 3 (tương ứng với 6-26-5 giây).

[daibangden]

Cùng với đó, hội đồng đã chỉ ra hàng loạt các nhược điểm của tàu, trong đó cơ bản là:

+ pin ắc quy kẽm – bạc loại 30/3 không đủ độ tin cậy đã được lắp trên tàu ngầm đầu tiên, và không có khả năng phóng điện bằng các dòng nhỏ, dẫn tới phức tạp hóa sự điều khiển thiết bị bánh lái và khó khăn trong cơ động

+ không có các khí tài tháo lắp trên thành đồng nhất cho các tên lửa P-5 và P-6. Trong các thiết kế khí tài thực tế tháo lắp cúng được thay đổi khi chuyển từ tổ hợp P-6 sang tổ hợp P-5 (hoặc ngược lại) chiếm thời gian 2-3 ngày (thực tế là sau khi loại trang bị tên lửa P-5, vấn đề này được loại bỏ)

Ủy ban nghiệm thu quốc gia trong kết luận của mình đã đánh giá: “Nhìn chung, tàu ngầm Đề án 651 theo vũ khí, trang bị kỹ thuật vô tuyến, thiết bị năng lượng và các hệ thống trên tàu, máy và các khí tài là tàu hiện đại, vượt trội về các yếu tố kỹ - chiến thuật so với toàn bộ các tàu ngầm điện – diezel đang có mặt và có khả năng thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu trong phạm vi rộng hơn.

Năm tàu ngầm đầu tiên với các thân ngoài được chế tạo từ thép ít từ tính, bắt đầu được khai thác sử dụng từ năm 1962. Nhưng vào tháng 9 năm 1966, 1 trong số các tàu ngầm này được phát hiện nhiều lỗi hư hỏng đáng kể của thân ngoài trong các vết nứt trong dạng xuyên hoặc không thông qua bằng các độ dài khác nhau trong khu vực các thùng trọng tải dằn chính. Các công việc nghiên cứu đã được tiến hành và chỉ ra rằng trên toàn bộ các thiết kế thân tàu nhẹ, được chế tạo từ thép từ tính thấp hiệu 45G17YuZ và nằm trong sự tiếp xúc với nước ngoài thành tàu (nước biển), sau 4-5 năm khai thác sử dụng sẽ xuất hiện các vết nứt xuyên và không xuyên.

Trong thông tin liên quan đến tình trạng phức tạp, Hải quân và các cơ quan liên bộ đã tiếp nhận hàng loạt các giải pháp phối hợp, trong sự tương ứng với đó dành cho mỗi Đề án tàu ngầm đã được thiết kế, các tổ hợp công nghệ - thiết kế và biện pháp bảo vệ sự tăng cường ăn mòn cơ học độ vững chắc của các thân nhẹ, còn sau đó là các thùng ngoài được làm từ thép 45G17YuZ. Đồng thời, toàn bộ hàng loạt các tàu liệu hướng dẫn và hướng dẫn theo sự khắc phục các lỗi hỏng đã được thiết lập (sau khi sửa chữa các vị trí hư hỏng, độ lớn của điện thế thuộc trường từ của tàu ngầm, đã được thống kê khi đóng tàu, không được bảo đảm). Các công việc thường xuyên được kết hợp với sửa chữa thường kỳ và nâng cấp tàu ngầm.

[daibangden]

Biến thể

Tàu ngầm K-81 được tiếp nhận vào biên chế năm 1965, được đóng nốt theo Đề án 651-K. Tàu được trang bị ăng ten thu và tổ hợp hệ thống chỉ thị mục tiêu từ vũ trụ cho các tên lửa có cánh “Kasatka-B”. Hệ thống này đã trải qua các thí nghiệm trên tàu K-68 cùng dòng trước đó.

Tháng 6 năm 1969, tàu ngầm K-68 được trang bị thêm, trên biển Baren, đã trải qua các thí nghiệm về các nguyên mẫu – thùng của các buồng cứu nạn nổi tương lai cho tàu ngầm. Việc nghiên cứu các khả năng và hướng chế tạo các buồng cứu nạn được bắt đầu ở phòng thiết kế đặc biệt “Malakhit” cùng với Cục cứu nạn khẩn cấp Hải quân năm 1964, khi mà câu hỏi về sự đảm bảo khả năng cứu nạn khẩn cấp khi thực hiện sự lặn sâu của các tàu ngầm đầu tiên lên đến 400 mét và sâu hơn. Các thiết kế kỹ thuật và thi công được thực hiện ở Phòng thiết kế đặc biệt “Malakhit” năm 1967, còn việc đóng 2 thùng được thực hiện ở xưởng “Krasnoe Sormovo” năm 1968.

Năm 1984, ở xưởng “Krasnoe Sormovo” theo tàu ngầm K-68 đã được trang bị lại theo Đề án 651-E. Tàu trong tình trạng thí nghiệm được trang bị thiết bị động lực nguyên tử hỗ trợ kích thước nhỏ VAU-6.

Cuối những năm 1970, một số tàu ngầm Đề án 651 (đồng thời với tàu ngầm nguyên tử tên lửa có cánh Đề án 675) đã được trang bị lại các tên lửa chống tàu P-500 “Bazalt”, mặc dù sự chắc chắn trong thực tế chiến đấu của chúng rất đáng nghi ngờ.

[daibangden]

Chương trình đóng tàu

Toàn bộ dự kiến đóng 72 tàu ngầm Đề án 651, nhưng kết quả cuối cùng, chương trình bị rút ngắn đáng kể. Tàu ngầm đầu tiên (K-156; số hiệu của xưởng 552) được khởi công ở xưởng đóng tàu Baltic mang tên Ordzhonikidze (số 189) ngày 16 tháng 11 năm 1960 và hạ thủy ngày 31 tháng 7 năm 1962. Các thí nghiệm neo đậu bắt đầu tự 27 tháng 8 năm 1962, còn thí nghiệm cấp xưởng được tiến hành ở Tallin và Baltic – ngày 22 tháng 12 cùng năm. Ngày 21 tháng 5 năm 1963, tàu ngầm được đưa vào các thí nghiệm cấp quốc gia và kết thúc vào mùng 10 tháng 12 năm 1963. Sau đó, biên bản tiếp nhận đã được ký. Năm 1964, trong cùng xưởng đã đóng tàu ngầm thuộc Đề án 651 thứ 2, còn 14 tàu còn lại được đóng từ năm 1965 đến 1968 xưởng thành phố Gorki “Krasnoe Sormovo” (số 112).

[daibangden]

Tình trạng năm 2008

Các tàu ngầm thuộc Đề án này nằm chủ yếu trong biên chế Hạm đội Phương Bắc và được sử dụng chủ yếu ở Địa Trung Hải. Sau đó, chúng được chuyển cho Hạm đội Biển Đen và Baltic. Như vậy, các hoạt động của những tàu tên lửa điện – diezel này trong tình trạng hiện nay chỉ phù hợp với nhiệm vụ chiến đấu trên các khu vực gần và trên các biển kín có thể được che chở một cách an toàn khỏi các lực lượng chống ngầm của đối phương. Ban đầu, toàn bộ các tàu ngầm diezel Đề án 651 được phân loại như tàu tuần dương, nhưng từ tháng 7 năm 1977, chúng được phân loại lại tàu ngầm loại lớn. Ở phương Tây, những tàu ngầm này nhận tên gọi lớp Juliette.

Nói chung, các tàu ngầm Đề án 651 (cũng như Đề án 675) đã hoàn thành sự phát triển của Hải quân Liên Xô về lực lượng tàu ngầm trang bị tên lửa có cánh với khả năng phóng nổi. Từ những năm 1980, chúng bắt đầu được đưa ra biên chế chiến đấu cả Hải quân và những năm 1990 được mang đi tháo dỡ. Trong đó, 2 trong số chúng B-24 và B-77 – được bán cho phương Tây và trở thành các bảo tàng trưng bày.

[meo-u]

Tình trạng năm 2008

Các tàu ngầm thuộc Đề án này nằm chủ yếu trong biên chế Hạm đội Phương Bắc và được sử dụng chủ yếu ở Địa Trung Hải. Sau đó, chúng được chuyển cho Hạm đội Biển Đen và Baltic. Như vậy, các hoạt động của những tàu tên lửa điện – diezel này trong tình trạng hiện nay chỉ phù hợp với nhiệm vụ chiến đấu trên các khu vực gần và trên các biển kín có thể được che chở một cách an toàn khỏi các lực lượng chống ngầm của đối phương. Ban đầu, toàn bộ các tàu ngầm diezel Đề án 651 được phân loại như tàu tuần dương, nhưng từ tháng 7 năm 1977, chúng được phân loại lại tàu ngầm loại lớn. Ở phương Tây, những tàu ngầm này nhận tên gọi lớp Juliette.

Bác đại bàng à. Như vậy mấy em này nếu được hiện đại hóa khả năng dẫn bắn tên lửa thì vẫn hữu dụng tại ao nhà mình nhể.

[daibangden]

Tình trạng năm 2008

Các tàu ngầm thuộc Đề án này nằm chủ yếu trong biên chế Hạm đội Phương Bắc và được sử dụng chủ yếu ở Địa Trung Hải. Sau đó, chúng được chuyển cho Hạm đội Biển Đen và Baltic. Như vậy, các hoạt động của những tàu tên lửa điện – diezel này trong tình trạng hiện nay chỉ phù hợp với nhiệm vụ chiến đấu trên các khu vực gần và trên các biển kín có thể được che chở một cách an toàn khỏi các lực lượng chống ngầm của đối phương. Ban đầu, toàn bộ các tàu ngầm diezel Đề án 651 được phân loại như tàu tuần dương, nhưng từ tháng 7 năm 1977, chúng được phân loại lại tàu ngầm loại lớn. Ở phương Tây, những tàu ngầm này nhận tên gọi lớp Juliette.

Bác đại bàng à. Như vậy mấy em này nếu được hiện đại hóa khả năng dẫn bắn tên lửa thì vẫn hữu dụng tại ao nhà mình nhể.

Có thể như vậy . Nhưng Đề án này so với Đề án 636 còn nhiều điểm không bằng, nhất là về tiếng ồn của động cơ khi hoạt động. Trong khi trong tương lai, vấn đề chủ quyền trên biển là vấn đề sống còn và để vươn ra xa hơn thì các tàu ngầm đủ khả năng hoạt động trên khu vực gần bờ hoặc các vùng biển kín là không thích hợp