Tàu ngầm - Chiến hạm của Liên Xô và Nga (phần 2)

[daibangden]

Hình vẽ tàu ngầm nguyên tử Đề án 705

[daibangden]

Sơ đồ khoang cứu nạn tàu ngầm Đề án 705

Vách ngăn mui và các khí tài di động trong tàu ngầm Đề án 705

Mui tàu ngầm Đề án 705 với thùng nổi để cứu nạn thủy thủ đoàn

1,5.Các ăng ten; 2.Khoang cứu nạn; 3.Kính tiềm vọng; 4.Ăng ten – máy định vị vô tuyến; 6.Máy tìm phương vô tuyến

[daibangden]

Chú thích

Các thông số kỹ - chiến thuật tàu ngàm nguyên tử Đề án 705

Lượng choán nước nổi – 2310 tấn; ngầm – 3120 tấn; tốc độ trên (bề) mặt nước – 14 hải lý; ngầm – 41 hải lý; trang bị: 6 thiết bị ngư lôi 533mm; cơ số đạn: 20 ngư lôi và các tên lửa ngư lôi.

Các số trên sơ đồ:

1.Khoang ngư lôi; 2.Khoang điện máy; 3.Trạm trung tâm; 4.Khoang lò phản ứng; 5.Tổ hợp tuabin chính; 6.Khoang bánh lái và trang thiết bị khác

[daibangden]

Bố cục bên trong tàu ngầm Đề án 705

1.Các ăng ten tổ hợp thủy âm “Okean”

2.Các thiết bị ngư lôi mũi 533mm

3.Các ngư lôi dự trữ

4.Vách ngăn mui

5.Thùng nổi cứu nạn

6.Các khí tài đi động của ống nhòm tiềm vọng và ăng ten

7.Trạm trung tâm

8.Lò phản ứng hạt nhân trên chất liệu tải nhiệt kim loại lỏng

9.Khoang tổ hợp tuabin răng cưa chính

10.Trục chân vịt

11.Cánh đuôi mạn thẳng

12.Các tổ hợp động cơ hỗ trợ

13.Bánh lái chân vịt

14.Cánh đuôi mạn ngang

15.Các pin ắc quy.

[daibangden]

Sau rất nhiều cuộc thảo luận quyết liệt với sự tham gia của các đại biểu ngành công nghiệp và Hải quân, đòng thời giao nộp Đề án hàng loạt các thay đổi căn bản, các ý kiến của tàu ngầm nguyên tử với sự hậu thuẫn của các lãnh đạo cấp cao Bộ Công nghiệp và Hải quân. Chi tiết, những người tán thành bao gồm bộ trưởng ngành Công nghiệp đóng tàu B.E.Butoma và Tư lệnh Hải quân S.G.Gorshkov.

Đề xuất kỹ thuật theo Đề án đã được chuẩn bị vào đầu năm 1960, còn 23 tháng 6 năm 1960, mệnh lệnh của Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô đã được đưa ra về sự thiết kế và đóng tàu ngầm Đề án 705. Ngày 25 tháng 5 năm 1961, xuất hiện mệnh lệnh khác, giao cho lãnh đạo khoa học và Tổng công trình sư Đề án khi xuất hiện chứng cứ đầy đủ về việc không đạt các tiêu chuẩn và nguyên tắc của ngành đóng tàu quân sự. Việc này, trong cấp độ đáng kể, đã “giải phóng những bàn tay” của các nhà thiết kế tàu ngầm mới, cho phép thể hiện thiết kế dũng cảm hơn, vượt thời gian về thực hiện các giải pháp kỹ thuật trong thiết kế tàu.

Công việc theo Đề án 705 được lãnh đạo bởi Tổng công trình sư M.G.Rusanov (năm 1977 được thay bằng V.A.Romin). Lãnh đạo chung của chương trình là Viện sĩ A.P.Aleksandrov. Giám sát viên chính từ Hải quân là V.V.Gordeev và K.I.Matrưnenko. Việc chế tạo tàu ngầm Đề án 705 trở thành, theo lời từ Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô D.F.Ystinov, chủ nhiệm công nghiệp quốc phòng – “nhiệm vụ của quốc gia”. Trong sự tham gia vào chương trình, đã thú hút những lực lượng khoa học hàng đầu, trong đó có các Viện sĩ V.A.Trapeznikov và A.G.Iosifinyan.

Khó khăn lớn hơn cả khi thiết kế tàu ngầm Đề án 705 là sự giới hạn lượng choán nước của tàu trong các giới hạn 1500… 2000 tấn và có tốc độ cao. Để đạt đến tốc độ quy định 40 hải lý khi hạn chế lượng choán nước, yêu cầu hiệu điện thế cao, có công suất máy lớn của thiết bị năng lượng. Sau khi nghiên cứu các sơ đồ thiết bị năng lượng chính khác nhau (chi tiết, nghiên cứu lò phản ứng khí (ga), đảm bảo hoạt động của tuabin khí) đã quyết định ngừng thiết bị năng lượng chính một lò phản ứng với vật tải nhiệt kim loại lỏng (ZhMT) và tăng cường các tham số hơi nước. Các tính toán đã chỉ ra rằng, thiết bị với vật tải nhiệt kim loại lỏng theo so sánh với thiết bị năng lượng chính, có lò phản ứng nước truyền thống, đảm bảo tính kinh tế với lượng choán nước 300 tấn.

[daibangden]

Đề xuất về chế tạo một cách đặc biệt đối với tàu ngầm Đề án 705 thiết bị sản xuất hơi nước hai đường bao một lò phản ứng theo dạng thiết bị sản xuất hơi nước của Đề án 645 năm 1960 từ Phòng thiết kế - thí nghiệm “Gidropress”. Nhanh chóng đã tiếp nhận quyết định của Nhà nước về thiết kế thiết bị này. Chủ nhiệm khoa học của các công việc được giao cho Viện sĩ A.I.Leipunsky.

Đồng thời, đã thiết kế 2 loại thiết bị năng lượng nguyên tử để chọn lựa: Phòng thiết kế thí nghiệm “Gidropress” dưới sự chỉ đạo của Tổng công trình sư V.V.Steklonikov đã chế tạo BM-40/A (khối, hai ngăn, 2 đường ống dẫn hơi nước, 2 bơm tuần hoàn), còn Phòng thiết kế thí nghiệm tại Gorki dưới sự chỉ đạo của I.I.Afrikanov số 550 (khối, với sự mở rộng tuyến lưu thông đường bao thứ nhất cùng 3 ống dẫn hơi nước và 3 bơm tuần hoàn).

Trong vai trò vật liệu thân tàu, đã quyết định sử dụng hợp kim titan, được thiết kế ở Viện nghiên cứu – khoa học trung ương về luyện kim và hàn dưới sự chỉ đạo của Viện sĩ I.V.Gorưnin. Các hợp kim titan được tiếp nhận để sản xuất các phần tử khác trung cấu trúc và các hệ thống của tàu.

Đối với tàu ngầm nguyên tử Đề án 705 đã chế tạo các khí tài kỹ thuật và chiến đấu mới trên cơ sở các thành tựu khoa học và kỹ thuật sau cùng của những năm 60, có những đặc điểm về kích thước nhỏ tối ưu. Đối với việc này, để kịp thực hiện trong khuôn khổ nhiệm vụ kỹ thuật, yêu cầu rút gọn thủy thủ đoàn tàu ngầm nguyên tử đến cấp độ gần với kíp bay tương ứng của các máy bay ném bom chiến lược trong những năm 1940 – 50. Kết quả là đã tiếp nhận giải pháp mang tính cách mạng trong thời gian đó về việc chế tạo đối với tàu ngầm nguyên tử hệ thống điều khiển tự động tổng hợp. Ở Phòng thiết kế Trung ương ở xưởng mang tên Kylakov (hiện nay là Viện nghiên cứu khoa học Trung ương “Granit”) đối với tàu đã chế tạo hệ thống kiểm soát thông tin chiến đấu tổng hợp (BIUS) “Akkord”, cho phép tập trung toàn bộ sự điều khiển tàu ở trạm trung tâm.

Trong quá trình thiết kế, số lượng các khoang của than trong được tăng từ 3 lên 6, trong lượng choán nước cao gấp rưỡi. Số lượng thủy thủ đoàn thay đổi. Ban đầu, dự kiến rằng thủy thủ đoàn có 16 người, tuy nhiên sau đó, theo yêu cầu của Hải quân, thủy thủ đoàn tăng lên 29 (25 sỹ quan và 4 chuẩn úy Hải quân).

[daibangden]

Hình dáng thiết bị ngư lôi. Trên tàu ngầm nguyên tử Đề án 705, lần đầu tiên tiếp nhận thiết bị ngư lôi thủy – khí, đảm bảo việc bắn theo toàn bộ phạm vi độ lặn sâu.

[daibangden]

Hình vẽ về sự bố trí cá nhân theo tình trạng chuẩn bị sẵn sàng số 2 trong trạm chỉ huy chính Đề án 705

Các khí tài hỗ trợ chuyển động

[daibangden]

Việc giảm thủy thủ đoàn mang theo yêu cầu nghiêm khắc hơn về độ tin cậy của trang thiết bị. Nhiệm vụ loại bỏ sự cần thiết bảo dưỡng trang thiết bị trong toàn bộ thời gian bơi đã được đặt ra.

Sự xử lý cẩn thận hình dáng khí động lực của thân tàu đã được tiến hành bởi phân nhánh khoa học Moskva thuộc Viện nghiên cứu trung ương mang tên giáo sư N.E.Zhukov dưới sự chỉ đạo của K.K.Fedyaevsky. Đã tiếp nhận hàng loạt các biện pháp theo sự giảm trường vật lý của tàu, đòng thời tăng cường độ bền theo kết quả của các giải pháp thiết kế mới và độ giảm chấn hiệu quả hơn. Đã quyết định tiếp nhận trang thiết bị điện trong dòng điện xoay chiều với tần số 400Hz (theo so sánh với 50Hz trên các tàu ngầm nguyên tử thuộc các Đề án khác của Liên Xô), đảm bảo sự cải tiến mạnh các tham số khối lượng – kích thước của trang thiết bị.

Tàu ngầm nguyên tử Đề án 705 (705-K) được sử dụng để tiêu diệt các tàu ngầm của địch khi chúng rời khỏi căn cứ, trên biển, đồng thời trên các trận địa sử dụng giả định vũ khí chống các mục tiêu trên bờ. Chúng có thể sử dụng để đối phó với các tàu nổi, đồng thời các tàu vận tải trong toàn bộ các khu vực nước biển trên đại dương, bao gồm cả Đại Tây Dương.

Tàu ngầm Đề án 705 (705-K) – hai thân, một trục. Thân, được chế tạo từu hợp kim titan, theo toàn bộ chiều dài được giới thiệu là thân xoay. Vách ngăn mui dạng “xe con” (hình dáng, kết hợp với hình dáng thân tàu, được chế tạo bởi các khí tài thủy động lực thuộc Viện nghiên cứu khoa học Trung ương). Thân trong được chia thành các vách ngăn ngang có 6 khoang không thấm nước. Khoang thứ 3, nới bố trí trạm chỉ huy chính và buồng sinh hoạt, được hạn chế bởi các vách ngăn hình cầu, được tính toán chịu được áp lực ngoài thành hoàn toàn.

[daibangden]

Tàu ngầm (lần đầu tiên trên thế giới), được trang bị khoang nổi, sử dụng để cứu nạn đồng thời toàn bộ thủy thủ đoàn bằng khả năng “khô” khi nổi lên từ độ sâu đến giới hạn, khi ở độ nghiêng và chênh mớn nước lớn.

Thiết bị sản xuất hơi nước OK-550 (sau đó là BM-40A) công suất 150 000kW dạng một lò phản ứng. Trong vai trò vật tải nhiệt của đường bao thứ nhất đã sử dụng hợp kim chì – bitmut cùng tinh. Thiết bị tuabin hơi nước OK-7 (sau đó là OK-7K) – một trục, cấu trúc khối. Tổ hợp tuabin răng cưa được lắp trên hệ thống giảm chấn mới, còn các máy móc gây tiếng ồn nhiều nhất được lắp trên các hệ thống giảm sóc khí nén. Trên tàu đã lắp hai tổ hợp động cơ hỗ trợ (2x100kW), bố trí trong các nôi kín trong hệ thống cân bằng ngang đầu mút và các trục bánh lái tiếp tế với các bánh lái quay. Có 2 máy phát điện đồng bộ xoay chiều 3 pha (2x1500kW, 400W, lần đầu tiên tiếp nhận dòng điện xoay chiều tần số 400Hz). Mỗi máy phát điện đảm bảo năng lượng của toàn bộ các khí tài tiêu thụ điện mang theo. Thiết bị máy phát điện diesel hỗ trợ (500kW, 300V) và pin ắc quy từ 112 phần tử cũng đã được lắp.

Sự điều khiển tàu ngầm, các khí tàu chiến đấu và kỹ thuật của tàu được thực hiện từ trạm chỉ huy chính. Sự tự động hóa tổ hợp đảm bảo giải quyết nhiệm vụ tiếp nhận vũ khí, thu nhận và xử lý thông tin chiến thuật, sự cơ động chiến đấu, tái tạo lại tình trạng bên ngoài, lái tàu, điều khiển từ xa và tự động các khí tài kỹ thuật vào di chuyển.

Sự cảnh giác của phiên gác thường xuyên đối với các bộ phận máy móc riêng và khí tài không được dự tính; theo trạng thái sẵn sàng chiến đấu số 1 và số 2 được tiến hành chỉ theo chu kỳ xoay vòng thủy thủ đoàn. Sự thay thế tác chiến trong tình trạng thật bị hạn chế bởi 8 thành viên thủy thủ đoàn.

Đối với sự điều khiển lập trình, tự động và bằng tay khi di chuyển và sự cân bằng của tàu ngầm nguyên tử theo hành trình vòng, đồng thời theo độ lặn sâu (khi di chuyển và không di chuyển) được phục vụ bằng hệ thống “Bocsit”. Độ chênh mớn nước khi di chuyển được thực hiện khi có sự hỗ trợ của hệ thống “Tan”. Sự điều khiển và kiểm tra các công việc của thiết bị năng lượng, đồng thời hệ thống điện năng lượng và hệ thống tổng quát của tàu và thiết bị được đảm bảo bằng hệ thống “Ritm”.