Tàu ngầm - Chiến hạm của Liên Xô và Nga (phần 2)

[daibangden]

Tổ hợp ngư lôi – mìn mạnh có khả năng giải quyết các nhiệm vụ đa năng. Nó đảm bảo sự bắn toàn bộ cơ số đạn trên mọi độ sâu – từ ống nhòm tiềm vọng đến độ sâu hoạt động hiệu quả - và cùng với hệ thống kiểm soát thông tin – chiến đấu (BIUS) cho phép bắn một cũng như bắn loạt theo 2 mục tiêu.

Trên tàu ngầm lắp hệ thống kiểm soát thông tin chiến đấu MVU-110 “Murena”. Nó cho phép đồng thời theo dõi 5 mục tiêu, trong số đó, 2 mục tiêu sẽ bị theo dõi trong chế độ tự động, còn 3 – bằng tay, đảm bảo với tổ hợp điều khiển vô tuyến ghi các sự hiệu chỉnh trong thông tin với sự cơ động của mục tiêu và dẫn bắn chính xác cho ngư lôi tới mục tiêu. Hệ thống kiểm soát thông tin – chiến đấu cho phép giải quyết hàng loạt các mục tiêu thuộc nhiệm vụ đạo hàng.

Tổ hợp đạo hàng kích thước nhỏ “Andoga” đảm bảo sự nhìn vòng liên tục, cung cấp các tọa độ vị trí và tốc độ. Qua hệ thống kiểm soát thông tin – chiến đấu, thủy thủ đoàn thay đổi hành trình bằng cách điều khiển tàu ngầm. Khi đó, hệ thống tự động có thể hướng tàu ngầm theo hành trình đã định.

Tàu được trang bị các đài ra đa định vị thụ động và chủ động với sự theo dõi hiệu quả cao. Chúng có thể hoạt động một cách hiệu quả ở tư thế nổ và vị trí ống nhòm ngầm.

[daibangden]

Thiết bị năng lượng chính

Thiết bị năng lượng chính được thiết kế theo sơ đồ động cơ điện hoàn toàn, có sự di chuyển ở các tư thế nổi cũng như tư thế ngầm được đảm bảo bằng động cơ điện chân vịt.

Trong thành phần thiết bị năng lượng chính: động cơ điện chân vịt chính PG-141 công suất 5500 sức ngựa, 2 máy phát điện diezel 4DL-42XM công suất 1500kW (trên 2 tàu ngầm đầu tiên của Đề án – 4DL-42M công suất 1000 sức ngựa) với hệ thống hoạt động của động cơ diezel dưới nước (RDP) và 2 nhóm pin ắc quy axit-chì theo 120 phần tử mỗi cụm.

Đối với chế độ hoạt động trên động cơ dự bị có động cơ điện chân vịt đặc biệt PG142 công suất 190 sức ngựa.

Điểm đặc biệt của tàu ngầm Đề án 877 là sự xuất hiện của 2 động cơ điện dự bị PG-168 công suất mỗi động cơ 102 sức ngựa. Chúng đảm bảo cho tàu ngầm di chuyển trong các tốc độ thấp, cho phép cơ động khi neo đậu, đồng thời có thể được sử dụng để di chuyển khi bị thương trục và chân vịt chính.

Trong vai trò động cơ được sử dụng chân vịt 6 cánh vòng quay thấp bước chân vịt cố định. Trong bộ phận mạn của thân tàu theo các bên thành bố trí các động cơ phụt nước bánh lái. Các quá trình lặn và nổi của tàu được tự động hóa.

Khi di chuyển trong tư thế ngầm, tàu ngầm đạt tốc độ tối đa 17 hải lý, trong tư thế nổi – 10 hải lý. Tầm bơi xa trong chế độ hoạt động của động cơ diezel dưới nước là 7 hải lý với 6000 dặm. Trong tư thế ngầm của động cơ dự bị tốc độ 3 hải lý có khả năng bơi xa 400 dặm.

Phần lớn các máy móc được trang bị các lớp che phủ chống rung và lắp trên các bộ phận giảm sóc, các khí tài khác được bố cục hóa bằng các khối trên các bệ đặc biệt, và với chân vịt tiếng ồn thấp, thân tàu hình dạng thuôn một cách tối ưu, tạo cho tàu khả năng khó bị phát hiện.

Bắt đầu từ tàu ngầm B-800, các tàu ngầm trong lớp được trang bị cửa cứu nạn, cho phép rời khỏi tàu đắm từ độ sâu 250 mét (nằm ở bộ phận mạn tàu ngầm).

Thời gian hoạt động – 45 ngày.

Thủy thủ đoàn – 57 người, trong đó có 12 sỹ quan.

[daibangden]

Thông tin lịch sử

Đến những năm 70, đã có quyết định bổ sung cho Hải quân các tàu ngầm điện – diezel thế hệ sau, được dự định sử dụng chống các tàu nổi và tàu ngầm, rải mìn và trinh sát.

Năm 1974, nhiệm vụ kỹ thuật đã được ký về việc chế tạo tàu ngầm nội địa với các thông số kỹ - chiến thuật cao mà Bộ chỉ huy thống nhất các lực lượng vũ trang các nước thuộc khối Hiệp ước Vác sa va muốn chế tạo thành một lớp tàu duy nhất cho Hải quân của họ. Việc thiết kế tàu được giao cho Phòng thiết kế Trung ương “Rubin” dưới sự chỉ đạo của Yu.N.Kormilitsin.

Nhiệm vụ đặt ra cho các công trình sư là đảm bảo sự tăng cường đáng kể tốc độ của tàu ngầm theo so sánh với Đề án 641, tăng cường khả năng cơ động trên biển, tính sống còn, đặc biệt khoang có người với việc giảm số lượng thủy thủ đoàn bằng sự tự động hóa phần lớn các quá trình điều khiển. Sự cần thiết là chế tạo đề án với sự tính toán có khả năng cạnh tranh trên thị trường vũ khí quốc tế, đồng thời đảm bảo trữ lượng choán nước xác định của tàu đối với khả năng hiện đại hóa tàu, để tàu ngầm duy trì được khả năng chiến đấu cao trong vài chục năm. Đảm bảo tiếng ồn nhỏ khi di chuyển dưới nước theo cách hiện đại hóa tàu ngầm Đề án 641B không thành công. Cần thiết thay đổi hình dáng và thiết kế thân tàu, chế tạo các bộ phận mới và trang bị. Vì thế, việc thiết kế tàu ngầm mới thực tế là bắt đầu từ “con số 0”.

Nếu các tàu ngầm Đề án 641 được thiết kế theo truyền thống với thân tàu dài và hẹp thì thân ngoài của Đề án 877 được thiết kế theo dạng con thoi, với tỷ lệ chiều dài và chiều rộng 7,3, với đường trong, cũng như các tàu ngầm nguyên tử ở hình dáng bộ phận mũi. Thân tàu được tính toán, để sự đề kháng thủy âm ở mức tối thiểu. Một số mẫu đã được thí nghiệm và lựa chọn để hiện đại hóa trên các bệ thí nghiệm và trong các bể thí nghiệm.

Đề án kỹ thuật được phê duyệt bởi Bộ Tư lệnh Hải quân S.G.Gorshkov ngày 20 tháng 12 năm 1976 ở thành phố Podgatov cho việc sản xuất tàu đầu tiên ở xưởng số 199 mang tên “Đoàn viên thanh niên cộng sản Lenin” (Komsomol-na-Amur) đã được bắt đầu năm 1979. Việc khởi công tàu đầu tiên (B-248) vào ngày 16 tháng 3 năm 1980, hạ thủy – 12 tháng 9 năm 1980, bàn giao cho Hải quân – 31 tháng 12 năm 1980. Theo một số thông tin, tàu đầu tiên chỉ gia nhập biên chế tháng 9 năm 1982 (chắc chắn rằng, việc bàn giao hoàn toàn cho Hải quân chỉ được tiến hành sau các thí nghiệm).

Ngoài Hải quân Nga, tàu ngầm Đề án 877 còn có mặt trong biên chế các nước Ấn Độ, Trung Quốc, Iran, Algeri, Ba Lan, Rumani.

[daibangden]

Các thông số kỹ - chiến thuật chính

Lượng choán nước, tấn

+ nổi: 2300

+ ngầm: 3040

Tốc độ, hải lý

+ nổi: 10

+ ngầm: 17

Tầm bơi xa (trên tốc độ, hải lý), dặm

+ ở tư thế nổi: 400 (3)

+ trong chế độ hoạt động của động cơ diezel dưới nước: 6000 (7)

Độ lặn sâu, mét

+ giới hạn: 350

+ hoạt động hiệu quả: 240

Chiều dài, mét: 72,6

Chiều dài thân trong, mét: 51,8

Chiều rộng, mét: 9,9

Lượng mớn nước trung bình, mét: 6,2

Vũ khí

Các thiết bị ngư lôi: 6

Cơ số đạn ngư lôi/mìn: 18/24

Các loại ngư lôi: 53-65K, 53-65B, 53-65Ba, SET-53M, TEST-71M, USET-80K, SET-65E

Kiểu mìn: DM-1

Cơ số đạn tổ hợp tên lửa phòng không: 8.

[daibangden]

Đề án 677 “Lada” – tàu ngầm điện – diezel lớp “Saint Peterburg”

Các biến thể

+ 677E “Amur” – biến thể xuất khẩu, có một số phiên bản (“Amur 550”, “Amur 750”, “Amur 950”, “Amur 1450”, “Amur 1650”, khác nhau ở lượng choán nước và kiểu thiết bị động cơ.

Các tàu ngầm Đề án 677 được sử dụng để thực hiện các chiến dịch độc lập trên các tuyến giao thông đường biển chống lại các tàu nổi và tàu ngầm của địch trong khu vực hạn chế, thực hiện việc phòng thủ chống ngầm ở khu vực gần bờ, trên khu vực eo biển hẹp, rải các bãi mìn chướng ngại vật và các nhiệm vụ khác.

Các tàu ngầm Đề án 677 được chế tạo theo sơ đồ một rưỡi. Thân trong có dạng trục đối xướng được chế tạo từ thép AB-2 và thực tế theo toàn bộ chiều dài có đường kính giống nhau. Các đầu mút mũi và mạn tàu có dạng hình cầu. Các vách ngăn phẳng phân chia thân tàu theo chiều dài thành 5 khoang không thấm nước. Nhờ đó, boong thân tàu được chia thành 3 tầng theo chiều cao.

Thân ngoài có dạng hình thuôn, đảm bảo các tính năng thủy động lực cao. Vách ngăn các khí tài di động cũng có hình dạng như trên tàu ngầm Đề án 877. Trong cùng thời gian này, cánh đuôi mạn tàu được chế tạo theo hình dạng chữ thập (+), còn các bánh lái đuôi ngang được bố trí trên vách ngăn, nơi chúng tạo ra các dải nhiễu tối thiểu cho hoạt động của tổ hợp thủy âm.

[daibangden]

Vũ khí

Trên các tàu ngầm lắp 6 thiết bị ngư lôi 533mm. Hai thiết bị ngư lôi ở tầng trên có khả năng bắn các ngư lôi điều khiển vô tuyến. Cơ số đạn ngư lôi 18 đơn vị, trong đó có thể bao gồm các loại ngư lôi đa năng (SAET-60M, UGST và USET-80K), các ngư lôi – tên lửa chống ngầm, tên lửa có cánh, mìn (22 mìn kiểu DM-1). Dự kiến cả khả năng sử dụng các tên lửa chống ngầm tốc độ lớn “Shkval”.

Hệ thống bắn cho phép bắn ngư lôi theo từng phát hoặc bắn loạt 6 ngư lôi. Khí tài nạp đạn máy “Murena” cho phép tiến hành nạp đạn tự động cho các thiết bị ngư lôi. Toàn bộ chu kỳ của tổ hợp cho đến việc sử dụng vũ khí và bắn tự động được thực hiện từ bảng điều khiển của thao tác viên từ trạm chỉ huy chính của tàu ngầm.

Để phòng không, tàu ngầm có 6 tổ hợp tên lửa phòng không xách tay “Igla-1M”.

Sự phối hợp hoạt động của toàn bộ các khí tài trang bị vô tuyến điện được đảm bảo bằng hệ thống kiểm soát thông tin chiến đấu “Lity”.

Tổ hợp thủy âm “Lira” gồm có các ăng ten tìm phương theo tiếng ồn có độ nhạy cao. Trong thành phần tổ hợp bao gồm các ăng ten mũi (L-01) và 2 ăng ten bên trong phần cuối mũi của tàu ngầm. Các kích thước của ăng ten được tăng cường lên cấp độ có thể một cách tối đa. Chúng chiếm bộ phận lớn trên bề mặt phần cuối mũi tàu.

Ngoài các ăng ten cố định, trên tàu ngầm còn bố trí ăng ten thủy âm lai với đầu ra trong bộ phận cánh đuôi đứng trên.

[daibangden]

Tổ hợp đạo hàng gồm có hệ thống dẫn đường quán tính và đảm bảo an toàn cho việc lái tàu cùng xử lý các thông tin về vị trí tàu với các tham số di chuyển của tàu ngầm trong sự cần thiết để sử dụng vũ khí chính xác.

Tổ hợp ống nhòm ngầm đa năng UPK “Parus-98” có trong thành phần:

+ ống nhòm ngầm (tiềm vọng) chỉ huy dạng không xuyên (thấm) “Parus-98KP” với các kênh vô tuyến và quang học (ban ngày và cấp độ thấp) với độ khuyếch đại thay đổi từ 1,5-12X với băng ghi thị tần

+ cột buồm (trụ) dạng không xuyên (thấm) “Parus-98UP” (ống nhòm ngầm tổng hợp) với các kênh vô tuyến (ban ngày và cấp độ thấp) với độ khuyếch đại 1,5-12X, kênh máy đo xa laze

+ đài ra đa định vị KRM-66 “Kodak” gồm có các kênh ra đa định vị chủ động và thụ động, kết hợp với trạm ăng ten các kênh. Hệ thống ra đa định vị có kênh được tăng cường khả năng che phủ trong chế độ chủ động và cung cấp thông tin đầy đủ về tính trạng trên mặt nước và trên không mà không làm lộ vị trí của tàu ngầm

+ tổ hợp kỹ thuật số các khí tàu thông tin liên lạc vô tuyến điện “Distantsia”. Tổ hợp các khí tài thông tin vô tuyến cho phép thực hiện sự thông tin liên lạc vô tuyến hai chiều tin cậy với các trạm chỉ huy trên bờ, tàu, thuyền và máy bay khi ở các vị trí nổi và ống nhòm ngầm. Để tiếp nhận các thông tim chỉ huy khi nằm ở độ sâu lớn có ăng ten vô tuyến lai mở. Việc mở ăng ten được thực hiện từ thân trong

+ tổ hợp đạo hàng “Appassionata” với hệ thống dẫn đường quán tính và hệ thống dẫn đường vệ tinh GPS/GLONASS. Khả năng dẫn đường chính xác – sự nghiêng các tọa độ tại chỗ trong 2 ngày – 5km khi thay đổi góc vòng đến 6 độ/phút.

[daibangden]

Thiết bị năng lượng

Tàu có thiết bị năng lượng điện – diezel chính, được chế tạo theo sơ đồ động cơ điện hoàn toàn. Trong thành phần của nó gồm có máy phát điện diezel bố trí trong khoang thứ 4, gồm có 2 máy phát điện diezel dòng điên 1 chiều 28DG với bộ chỉnh lưu (công suất 1000kW), 2 cụm pin ắc quy, mỗi cụm 126 phần tử (tổng công suất 10 580kW/h - ?) nằm trong các khoan thứ 1 và 3, động cơ điện chân vịt tốc độ thấp không có vành góp hoạt động mọi chế độ với sự kích thích bằng các nam châm ngược chiều kiểu SED-1 công suất 4100kW.

Sự lựa chọn công suất của động cơ điện diezel cho phép thực hiện không chỉ việc nạp “thường” pin ắc quy, mà còn trong chế độ nạp điện đặc biệt, cho phép giảm đáng kể thời gian tàu ngầm ở vị trí tiềm vọng. Việc không có khí tài lấy điện dạng chổi tăng cường độ an toàn trong khai thác sử dụng các máy phát điện.

Động cơ điện chân vịt hoạt động mọi chế độ thực hiện chức năng động cơ điện chân vịt chính và động cơ điện dự bị. Nó dẫn động cho chân vịt tiếng ồn thấp 7 cánh với bước chân vịt cố định với cách cánh chân vịt dạng lưỡi liềm. Đồng thời, tàu ngầm có 2 cột trụ dạng xoắn ốc RDK-35. Tốc độ lớn nhất của tàu ngầm là 21 hải lý, khi di chuyển ở tư thế nổi, tàu ngầm đạt tốc độ 10 hải lý. Tầm bơi xa trong chế độ hoạt động của động cơ diezel dưới nước là 6000 dặm, trong tư thế ngầm khi di chuyển bằng động cơ dự bị tàu có thể bơi 650 dặm.

[daibangden]

Tầm bơi xa trong chế độ hoạt động của động cơ diezel dưới nước là 6000 dặm, trong tư thế ngầm khi di chuyển bằng động cơ dự bị tàu có thể bơi 650 dặm.

Tàu ngầm được trang bị tổ hợp cứu nạn tổng hợp KSU-600 để phóng tự động từ xa các bè cứu nạn PSNL-20 (2 bè, trong thượng tầng, trước vách ngăn các khí tài cơ động).

Toàn bộ thủy thủ đoàn của tàu ngầm được bố trí trong khoang số 3. Đối với toàn bộ thủy thủ đoàn dự tính có các buồng: cho thủy thủ đoàn – 2 chỗ; cho chỉ huy – 1 chỗ.

Để tiếp nhận thực phẩm cho buồng chỉ huy có căng tin. Toàn bộ trữ lượng thực phẩm được bố trí trong khác kho chứa lạnh và không lạnh. Bếp được thiết kế với kích thước nhỏ và yêu cầu năng lượng thấp để đảm bảo khả năng cung cấp thưc phẩm nóng nhanh.

Nước nhạt được bảo quản trong các thùng từ hợp kim không gỉ. Sự bổ sung trữ lượng nước có khả năng với sự hỗ trợ của thiết bị lọc nước mặn (nước biển) bằng cách tận dụng nhiệt của động cơ diezel. Trong mục tiêu cung cấp nước hoàn toàn đủ cho nước uống cũng như mục đích vệ sinh (rửa bát đĩa, tắm). Các điều kiện cho người ở và nhiên liệu, lương thực và nước uống được đảm bảo trong 45 ngày.

Thủy thủ đoàn – 35 người.

[daibangden]

Thông tin lịch sử

Bắt đầu từ những năm 50, ở Liên Xô đã khôi phục lại việc đóng các tàu ngầm diezel với vũ khí ngư lôi và tên lửa. Sau khi hoàn thành năm 1968 việc chế tạo loạt tàu ngầm diezel Đề án 615, việc đóng các tàu ngầm phi hạt nhân được tiếp tục theo các Đề án 641B và 877, chỉ trang bị vũ khí ngư lôi. Tuy nhiên, đến giữa những năm 80, ở nước ngoài đã chế tài tàu ngầm diezel với các tên lửa chống ngầm “Harpoon” phóng động từ các thiết bị ngư lôi.

Các công việc thiết kế - thí nghiệm và nghiên cứu khoa học được bắt đầu năm 1987 và theo kế hoạch ban đầu đóng số lượng lớn tàu ngầm. Đề án kỹ thuật tàu ngầm Đề án 677 được phê duyệt năm 1993, nhưng sau đó chịu sự thiết kế lại. Đề án kỹ thuật thứ hai được phê duyệt năm 1997.

Ngày 26 tháng 12 năm 1997 ở xí nghiệp Nhà nước “Xưởng đóng tàu Admiralteisky” tại Saint Peterburg (Tổng công trình sư Yu.N.Kormilitsin) đã khởi công tàu đầu tiên thuộc Đề án – tàu ngầm diezel 677 – B-585 (cho Hải quân Nga) và tàu ngầm diezel 677E (để cho xuất khẩu). Năm 1997, tàu ngầm B-585 nhận tên gọi “Saint Peterburg”.

Tàu được hạ thủy 28 tháng 10 năm 2004. Tháng 10 năm 2006, đã hoàn thành bước đầu tiên các thí nghiệm neo đậu, còn tháng 1 năm 2007 đã bắn đầu quá trình thí nghiệm các thí nghiệm vận động. Đến nửa đầu năm 2008, tàu đã trải qua các thí nghiệm vận động cấp xưởng với sự hoàn thiện nốt máy móc và tổ hợp. Ngày 22 tháng 4 năm 2010, Hải quân đã ký biên bản tiếp nhận tàu đầu tiên B-585 “Saint Peterburg”, tàu được tiếp nhận vào việc khai thác sử dụng thí nghiệm. Mùng 8 tháng 5 năm 2010, “Saint Peterburg” đã kéo cờ Hải quân Nga.

Tàu đầu tiên trong loạt Đề án 677 “Kronshtadt” được khởi công 28 tháng 7 năm 2005, tàu thứ hai “Petrozavodsk” – 10 tháng 11 năm 2006. Việc hạ thủy theo kế hoạch tương ứng vào năm 2013 và 2015.