Tàu ngầm - Chiến hạm của Liên Xô và Nga (phần 2)

[daibangden]

Các thông số kỹ - chiến thuật chính

Lượng choán nước, tấn

+ nổi: 1765

+ ngầm: 2650

Chiều dài nhất, mét: 66,8

Chiều rộng thân lớn nhất, mét: 7,1

Lượng mớn nước, mét: 6,7

Độ lặn sâu, mét

+ hoạt động hiệu quả: 250

+ giới hạn: 300

Tốc độ tối đa, hải lý

+ nổi: 10

+ ngầm: 21

Tầm bơi xa (tốc độ, hải lý)

+ trong tư thế nổi: 650 (3)

+ ngầm trong chế độ hoạt động của động cơ diezel dưới nước: 6000 (7)

Vũ khí

Các thiết bị ngư lôi: 6

Cơ số đạn, ngư lôi/mìn: 18/22

Tổ hợp tên lửa phòng không: “Igla-1M”

Cơ số đạn, tên lửa: 6.

[daibangden]

Tàu ngầm nguyên tử đa năng Đề án 885 “Yasen” với các tên lửa có cánh “Severodvinsk”

Biến thể

+ Đề án 885M “Yasen-M”.

Đề án 885 “Yasen” nằm trong lớp tàu ngầm nguyên tử đa năng với các tên lửa có cánh.

Tàu ngầm nguyên tử Đề án 885 có thiết kế 1 khối rưỡi với thân ngoài chỉ trong phần mũi và với thượng tầng trong khu vực hầm tên lửa. Thân trong được chia thành 9 khoang. Trong khoang thứ nhất có trạm trung tâm với cửa ra khoang thân trong – khoang cứu nạn nổi, các trạm chiến đấu và trang bị khí tài thuộc tổ hợp thủy âm. Quang khoang thứ nhất và ở mũi tàu bố trí cụm mũi các thùng tải trọng dằn chính (5 thùng). Trong khoang thứ hai là bộ phận nạp đạn của thiết bị ngư lôi và bệ đỡ với đạn. Ở đó cũng bố trí các khí tài dẫn động của khí tài di động và từng phần các hệ thống hỗ trợ khác. Khoang thứ 3 chứa trong boong thứ 4 các trang bị khí tài khác nhau và trang bị tổng hợp của tàu, như các máy phát điện diezel, máy làm lạnh, các bơm và các bộ đổi tần số. Khoang thứ 4 bố trí khu vực cho người ở và buồng y tế, đồng thời hàng loạt các hệ thống hỗ trợ. Các khoang số 2, 3, 4 chiếm khoảng 40% tổng chiều dài thân trong và không có thân ngoài, chỉ có thượng tầng ngoài. Khoang số 5 – tên lửa. Trong khu vực này tập trung nhóm các thùng tải trọng dặn chính (4 thùng) và thùng lặn nhanh. Quanh đó tập trụng nhóm các thùng tải trọng dằn chính của mạn tàu (5 thùng). Khoang số 8 chứa máy móc hỗ trợ, trang bị tổng hợp trên tàu và cửa ra vào mạn tàu. Sau nó là buồng lái với các thiết bị dãn động thủy lực của cánh đuôi mạn tàu. Toàn bộ phần mũi của tàu ngầm được tách dưới ăng ten hình cầu kích thước lớn của tổ hợp thủy âm. Sau mũ chụp của nó là các cánh lái ngang mũi cao hơn vạch mớn nước thiết kế. Cánh đuôi được chế tạo theo hình chữ thập truyền thống. Tàu ngầm nhận vách ngăn các khí tài di động dài một cách tương đối theo dạng “xe con” với sự liên kết thùng cứu nạn nổi.

[daibangden]

Vật liệu làm thân trong – thép từ tính thấp (độ dày – 48mm). Việc lắp thân được thực hiện bằng phương pháp khối với sự sử dụng các bộ giám chấn cáp kim loại thay cho bộ giảm chấn  khí nén sợi cao su truyền thống. Trang bị được lắp ráp bằng các khối cục bộ trên các khung nặng. Phương pháp mới của bố cục khối thiết bị năng lượng và trang thiết bị dự bị, hệ thống làm mát và trang bị điện cho phép giảm tiếng ồn 10 – 15dB. Các dầm (xà) nhiều tầng chống rung, hệ cột chống, các phần tử ống xả và ống thông khí (dẫn gió), các thiết kế khác, giảm độ ồn rung 10 – 30dB. Trang bị được lắp trên các khung tầng giảm rung từ vật liệu composit. Mỗi khối thiết kế phủ bằng các tấm cách âm. Thân tàu ngầm nguyên tử phủ bằng lớp chống thủy âm bằng cao su. Trên tàu sử dụng hệ thống dập tắt tiếng ồn tự động trong giới hạn các tần số phân tán 50 – 500Hz. Trên thân tàu có lớp phủ cao su, giảm tiếng ồn và giảm phản xạ các tín hiệu định vị thủy âm.

Tàu ngầm trang bị thiết bị năng lượng nguyên tử thế hệ thứ 4, được chế tạo theo sơ đồ bố cục toàn phần (đơn khối). Lò phản ứng  - nước – nước với các ống dẫn vật liệu tải nhiệt thuộc đường bao thứ nhất, bố trí trong thân lò phản ứng. Thiết bị sản xuất hơi nước KPM công suất 200mW.

Điểm nổi trội của bố cục này là sự định vị vật liệu tải nhiệt thuộc đường bao thứ nhất trong một khối (trong thân đơn khối), đồng thời, không có đường ống và ống dẫn đường kính lớn. Liên quan với đó, rằng việc đạt tới trang bị bố trí trong lò phản ứng trở nên khó khăn, sơ đồ tương tự dự định sử dụng trang bị có độ tin cậy siêu cao. Thời gian phục vụ của lò phản ứng không cần tái nạp nhiên liệu gần 25-30 năm. Thiết bị làm thỏa mãn cho mọi yêu cầu hiện đại về sự an toàn hạt nhân.

Trong thành phần thiết bị động lực, đồng thời, một thiết bị ống hơi nước một trục dạng khối “Mirazh”, chắc chắn, với tổ hợp tuabin răng cưa chính OK-9VM hoặc tổ hợp tương tự với sự giảm sóc tăng cường công suất gần 43 000 sức ngựa; một động cơ điện chân vịt tốc độ thấp; 2 động cơ điện chân vịt cao tốc lặn sâu PG-160 công suất 410 sức ngựa (theo tài liệu khác – 370 sức ngựa), bố trí trong các cột di động ở bộ phận mạn tàu.

[daibangden]

Để giảm tiếng ồn ở tốc độ di chuyển thấp sử dụng động cơ điện chân vịt; tổ hợp tuabin răng cưa chính được kết nối qua khớp nối chỉ ở trong các chế độ cao tốc.

Tàu được chế tạo theo sơ đồ một trục, với 1 chân vịt 7 cánh tiếng ồn thấp, bước chân vịt cố định thiết kế phức hợp với các cánh chân vịt dạng lưỡi liềm (với sự biến dạng composit). Có 4 thiết bị lái dạng mở. Các bánh lái ngang ở mũi với cánh tà sau, có thể kéo ra được.

Hệ thống năng lượng gồm có (dự định) gồm có 2 máy phát điện tuabin dòng điện 1 chiều, 2 bộ đổi nguồn một chiều thuận nghịch; nguồn điện dự bị - các máy phát điện diezel ADG-630NK và ADG-1000, đồng thời 2 cụm pin ắc quy axit-chì. Hệ thống điều khiển hệ thống năng lượng điện “Luna-Ya” (“Luna-Yansen”). Hệ thống nguồn điện tập trung “Kosinus-Ya” (“Kosinus-Yasen).

Tàu ngầm nguyên tử trang bị thùng cứu nạn nổi, được tính toán cho toàn bộ thủy thủ đoàn. Sự bố trí – trong vách ngăn các khí tài di động. Có các bè cứu nạn lớp KSU-600N-4.

Vũ khí chính của tàu ngầm nguyên tử gốm có 8 thiết bị phóng SM-346 (mỗi bên thành 4 thiết bị phóng) dạng phóng đứng (24 tên lửa chống tàu có cánh P-800 “Oniks”). Có khả năng, đồng thời tiếp nhận các tên lửa 3M14 “Kalibr”, 3M54 “Biryuza” và các tên lửa kiểu mới có nhiệm vụ khác nhau. Để liên kết trên thành tàu các tổ hợp tên lửa khác nhau sử dụng hệ thống điều khiển bắn tổng hợp trên tàu 3R-14P, đảm bảo khả năng chiến đấu của tổ hợp tên lửa tới khi phóng ở trạng thái “nguội” trong thời gian 4 phút. Đồng thời, tổ hợp trang bị trên bộ được tích hợp, sử dụng để tiến hành thao tác bảo dưỡng các tên lửa.

[daibangden]

Tàu ngầm được trang bị 10 thiết bị ngư lôi (mỗi bên thành – 5) 533mm. Cơ số đạn – 30 ngư lôi “Fizik” (ngư lôi đa năng tự dẫn bắn ở độ sâu lớn – UGST), USET-80…, các tên lửa có cánh tầm xa lớn RK-55 “Grant” hoặc “Biryuza”, các tên lửa thuộc tổ hợp tên lửa chống tàu điều khiển “Vodopad”, mìn… Các thiết bị ngư lôi bố trí ở bộ phận giữa thân tàu sau trạm trung tâm.

Có khả năng, trên tàu ngầm nguyên tử lắm các thiết bị phóng 533mm một lần không nạp đạn lại của khí tàu chống thủy âm REPS-324 “Shlagbaum” để sử dụng bắn khí tài chống thủy âm MG-104 “Brosok” và MG-114 “Berill”.

Trên tàu ngầm nguyên tử lắp hệ thống kiểm soát thông tin chiến đấu “Okrug”, được kết nối trong chế độ thời gian thực, kiểm soát mọi hệ thống chiến đấu, thông tin về tình trạng của tàu và thông tin về các khí tài quan sát và chỉ thị mục tiêu. Hoạt động của hệ thống kiểm soát thông tin chiến đấu được đảm bảo bởi một số các máy tính kỹ thuật số độ chính xác cao. Hệ thống kiểm soát thông tin chiến đấu có thể nhận và truyền tải thông tin cho các tàu khác theo hệ thống truyền tải thông tin dưới nước được bảo mật.

Trên tàu lắp tổ hợp thủy âm MGK-600 “Irtưsh-Amfora-Ya” (“Irtưsh-Amfora-Yasen”) với các ăng ten cơ sở kích thước lớn bảo toàn góc và các ăng ten bảo toàn góc diện tích lớn bên hông và sự xử lý số hóa các tín hiệu với việc sử dụng thư viện kỹ thuật số các hệ thống phân loại mục tiêu tự động “Ayaks-M”. Ăng ten lai của đài thủy âm được bố trí trong mũ chụp của cánh đuôi đứng.

[daibangden]

Thông tin lịch sử

Năm 1977 ở Liên Xô đã bắt đầu các công việc về hình thành hình dáng tàu ngầm nguyên tử thế hệ thứ 4. Các kế hoạch đóng tàu mới được khởi công trong thứ tự chương trình đóng tàu chiến được tiếp nhận vào năm 1985. Ban đầu, dự định chế tạo một số mẫu tàu ngầm nguyên tử phi chiến lược (chống ngầm, đa năng, chống tàu sân bay…).

Việc thiết kế tàu ngầm tiến công theo Đề án 885 được bắt đầu vào năm 1980 ở xí nghiệp kỹ thuật Hải quân “Malakhit” tại Leningrad. Năm 1985, việc đóng các tàu Đề án 885 đã được khởi công theo chương trình đóng tàu Hảu quân Liên Xô trong thời gian 10 năm gần nhất. Kế hoạch đóng loạt 30 tàu trong lớp. Đề án kỹ thuật của tàu được chuẩn bị vào cuối những năm 1980, nhưng sau đó đã được thiết kế lại với sự tính toán thay đổi yêu cầu của lãnh đạo Hải quân và tính toán bắt đầu các thí nghiệm đóng vai trò thống nhất đố với các vật mang tên lửa “Oniks” khác nhau. Năm 1989, đã tiếp nhận quyết định dừng phát triển các tàu ngầm chuyên biệt và hoàn thiện nốt Đề án 885 dưới các tên lửa chống tàu có cánh “Oniks” và tên lửa có cánh tầm bắn lớn “Granat”. Tổng công trình sư của Đề án là B.N.Pyadov. Việc thiết kế tàu ngầm nguyên tử hoàn thành năm 1991.

Sau khi khối Hiệp ước Varsaw giải thể, còn sau đấy – Liên bang Xô viết, tình trạng địa – chính trị trên thế giới thay đổi một cách đáng kể, rằng không thể đặt mục tiêu cũ lên các kế hoạch trong ngành đóng tàu ngầm. Tình hình chiến lược quân sự mới và sự thay đổi tính chất các mối đe dọa yêu cầu những điều chỉnh tương ứng từ phía Hải quân.

Các tàu, có khả năng giải quyết các nhiệm vụ trong các điều kiện địa – chính trị và quân sự - kinh tế, phải là các tàu ngầm đa năng thế hệ thứ 4 thuộc Đề án 885 (số hiệu “Yasen”).

[daibangden]

Trong những năm thiết kế và đóng tàu đầu tiên thuộc Đề án 885, viện thiết kế kỹ thuật Hải quân Sanit Peterburg “Malakhit” cùng với viện nghiên cứu khoa học lắp ráp xe máy, viện nghiên cứu khoa học “Novator” và viện nghiên cứu khoa học Hải quân số 28 đã thực hiện hàng loạt các công việc, cho phép, sử dụng các nguyên tắc, được khởi công trong tổ hợp “Oniks”, trang cho tàu ngầm nguyên tử bằng tổ hợp vũ khí tên lửa khác, mở rộng một cách thực tế các khả năng thực hiện các cuộc tấn công quy mô lớn và các mục tiêu nổi, ngầm và trên bộ.

Theo chương trình “Sopryazhenie” đã nghiên cứu sự tương quan của thông tin đa chức năng trong khối lượng thời gian thật trong mạng từ máy tính cá nhân của mọi hệ thống tàu ngầm, tham gia vào tổ chức và thực hiện cuộc tấn công bằng tên lửa. Việc này cho phép không chỉ xử lý sự tương quan của hệ thống trong chế độ đường quây tác chiến duy nhất, dự báo và tìm kiếm những sự tiếp nhận chiến thuật mới theo việc sử dụng các tên lửa chống tàu có cánh trong các trường hợp chiến đấu khác nhau.

Để lắp trên các tàu ngầm tương lai, ở viện nghiên cứu khoa học “Shitl” đã bắt đầu công việc theo sự chế tạo các hệ thống thông tin liên lạc thủy âm, có khả năng đảm bảo sự truyền tải thông tin trong khối lượng thời gian thực ở cự ly 100km. Việc này yêu cầu thiết kế thuật toán xử lý các tín hiệu, tính toán những sự đặc biệt sự phổ biến của chúng trong các điều kiện thủy âm khác nhau.

Việc khởi công tàu đầu tiên thuộc Đề án 885 nhận tên gọi “Severodvinsk” (số hiệu xưởng 160), vào ngày 21 tháng 12 năm 1993 ở xưởng đóng tàu “Sevmash” (thành phố Severodvinsk). Dự kiến “Severodvinsk” hạ thủy năm 1996 và gia nhập biên chế năm 1998. Sau đó, thời hạn này được kéo dài đến năm 2000 và thậm chí năm 2005. Nguyên nhân vì các điều kiện không có tài chính nên việc đóng tàu bị đóng băng vào năm 1996.

[daibangden]

Sự ngưng trệ kéo dài của tàu ngầm “Severodvinsk” chỉ được thực hiện trong hình dạng thiết kế thân tàu không đủ bộ và sự cung cấp trang thiết bị được ký kết riêng, đã dẫn tới đầu những năm 2000, việc thiết kế đã bắt đầu lạc hậu trong quan hệ của kế hoạch đối với trang bị vô tuyến điện tử mang theo và bộ phận các giải pháp thiết kế. Ngoài ra, đã tiến hành các công việc nghiên cứu hàng loạt các mẫu vũ khí mới có thể được sử dụng trên Đề án 885. Trong thông tin liên quan với đó, yêu cầu sự hiểu chỉnh theo trình tự đề án kỹ thuật trong đó tính toán như đã nói ở trên, cũng như sự phức tạp trong việc chuyển giao trang thiết bị từ các nước thuộc Liên Xô cũ. Thiết bị tuabin hơi nước thế hệ mới đã không được thiết kế (chuẩn bị), đồng thời cho phép hiệu chỉnh đề án. Vì thế, năm 2001 đã tiếp nhận quyết định hiệu chỉnh lại tàu ngầm nguyên tử theo đề án thay đổi 08850.

Ngày 24 tháng 7 năm 2009, ở “Sevmash” đã khởi công tàu ngầm nguyên tử Đề án 885M (Đề án 08851) “Kazan” (số hiệu xưởng N161).

Ngày 15 tháng 6 năm 2010 “Severodvinsk” đã rời phân xưởng tới ụ tàu “Sukhona”. Ngày 24 tháng 6, “Severodvinsk” được đưa từ ụ “Sukhona” xuống nước. Ngày 12 tháng 9 năm 2011, K-329 “Severodvinsk” lầm đầu tiên ra biển thực hiện các thí nghiệm vận động.

Theo kế hoạch, sẽ đóng thêm 8 tàu ngầm Đề án 885M.

Dự kiến rằng, trong các tàu ngầm lớp “Severodvinsk” tiếp theo, sẽ trang bị các tên lửa có cánh có độ chính xác cao khó bị phát hiện – những vũ khí răn đe phi hạt nhân sẽ trở thành mối đe dọa rất mạnh đối với các tàu ngầm, tàu nổi và tàu vận tải của địch.

[daibangden]

Đề án 955 – Tàu ngầm nguyên tử tuần dương chiến lược “Yuri Dolgoruki”

Các tàu ngầm nguyên tử Đề án 955 được sử dụng trong nhiệm vụ thực hiện các cuộc tấn công tên lửa vào các mục tiêu quân sự - công nghiệp chiến lược quan trọng của địch.

Tàu ngầm được thiết kế theo sơ đồ 2 thân. Thân trong chia thành 8 khoang. Khoang số 1 là ngư lôi. Đồng thời trong đó bố trí khoang cho tổ hợp thủy âm, thùng tải trọng dằn chênh mũi và cụm pin ắc quy ở mũi. Trong khoang thứ 2 bố trí trạm trụng tâm, các buồng cho người ở và y tế, bộ phận trang bị vô tuyến điện các hệ thống chung trên tàu, cũng như trang bị bơm, hệ thống thủy lực, các máy điều hòa, các bộ đổi tần số điện và pin ắc quy. Khoang thứ 3 bố trí trong đó bộ phận các trạm chiến đấu, khí tài hỗ trợ (máy làm lạnh (mát), máy phát điện diezel, các bơm khác nhau và các phần tử hệ thống không khí cao áp), bộ phận trang bị tổ hợp thông tin liên lạc vô tuyến, đồng thời các hầm và bệ nâng khí tài cột (trụ, buồm). Các khoang số 4 và 5 – tên lửa. Thân trong trong phạm vi của chúng có đường kính tối đa. Khoang số 6 bố trí thiết bị sản xuất hơi nước, đồng thời khí tài bơm và hỗ trợ. Sau khoang tuabin số 7 là khoang số 8 với trang bị hỗ trợ cùng buồng lái với các thiết bị dẫn động thủy lực cho các bánh lái mạn tàu. Trong không gian giữa các thành của thân tàu bố trí các thùng tải trọng dằn chính và các thùng đựng tên lửa. Thay cho các ống xả thoát nước ở thượng tầng như trên các tàu ngầm nguyên tử chiến lược khác của Liên xô, sử dụng tong cộng 2 ống xả có khe nứt kéo dài.

Việc lắp thân tàu được thực hiện theo phương pháp khối: trang bị của tàu ngầm được lắp ở trong thân trên các bộ giám chấn và trong các khối giảm chân, là bộ phận các hệ thống tổng hợp của tàu thuộc bộ giảm chấn hai tầng (mỗi khối được cách ly với thân tàu bằng các bộ giảm chấn khí nén sợi cao su). Phần cuối cũi tàu của tường ngăn mui được thiết kế với sự nghiêng về phía trước trong mục đích tăng cường độ thuôn. Thân tàu được phủ bằng lớp phủ cao su chống thủy âm.

Độ lặn sâu hiệu quả của “Borei” là 380 mét, độ lặn sâu giới hạn – 450 mét. Thời gian hoạt động – 90 ngày.

[daibangden]

Các bản vẽ thiết kế Đề án 955