Tàu ngầm - Chiến hạm của Liên Xô và Nga (phần 2)

[daibangden]

Vũ khí

Trong trang bị vũ khí của Đề án 955 dự kiến có tổ hợp D-30 (3K30) “Bulava” với tên lửa nhiên liệu rắn ba tầng R-30 (3M30).

Đối với mục tiêu tự vệ, Đề án 955 trang bị 8 thiết bị ngư lôi. Trên Đề án 09550 có 4 thiết bị ngư lôi 533mm và 3 thiết bị ngư lôi 650mm bố trí ở phần mũi trên ăng ten chính của tổ hợp thủy âm. Trong thành phần vũ khí tên lửa – ngư lôi có các ngư lôi điện đa chức năng UGST, USET-80…, tên lửa có cánh tầm xa lớn RK-55 “Granat” và “Biryuza”, các tên lửa chống tàu điều khiển “Vodopad”. Cơ số đạn – 40 đợn vị. Các khí tài chống vũ khí ngư lôi và khí tài thủy âm có tổ hợp “Shlagbaum” với 6 thiết bị phóng 533mm không thấm nước ở thượng tầng bộ phận mũi thân tàu.

Sự điều khiển toàn bộ các hệ thống trên tàu và khí tài trang bị được thực hiện nhờ hệ thống điều khiển chiến đấu tự động hóa (ASBU) “Okrug-55”. Trong đó, toàn bộ các cấp hệ thống vũ khí, thiết bị năng lượng, hệ thống nổi – lặn, sự đảm bảo cuộc sống… đều được liên kết.

Tổ hợp thủy âm – MGK-600B “Irtưsh – Amfora – Borei” (“Irtưsh – Amfora-B”) với ăng ten chính kích thước lớn bảo toàn góc “Amfora” và sự xử lý các tín hiệu kỹ thuật số với việc sử dụng thư viện số hóa các hệ thống phân loại mục tiêu tự động “Ayaks-M”. Các ăng ten bảo toàn góc mang theo có diện tích lớn. Ăng ten lai thuộc đài thủy âm trong mũ chụp cánh đuôi đứng của tàu ngầm.

[daibangden]

Thành phần tổ hợp thủy âm

+ Tổ hợp tìm phương theo tiếng ồn trong phạm vi các tấn số âm thanh và tổ hợp tìm phương theo tiếng dội (vọng) (định vị thủy âm):

• đài thủy âm chủ động – thụ động bảo toàn góc ở mũi có nhiệm vụ sục sạo và tấn công, hoạt động trên các tần số trung bình và thấp

• 2 ăng ten bảo toàn góc mang theo độ dài lớn

+ tổ hợp phát hiện các tính hiệu thủy âm của khí tài định vị thủy âm đang hoạt động (trinh sát thủy âm) với đài thủy âm phát hiện đài thủy âm của địch

+ hệ thống bảo mật thông tin truyền tải dưới nước các thông tin chiến thuật đồng dạng với tổ hợp thông tin dưới nước “Structura”. Tổ hợp hội thoại nói

+ tổ hợp tìm phương theo tiếng ồn trong phạm vi tần số âm thanh thấp với việc sử dụng ăng ten lai dài

+ tổ hợp phân loại mục tiêu “Ayaks-M” với việc sử dụng thư viện về tiếng ồn kỹ thuật số

• đài thủy âm dò mìn

• đài thủy âm đo tốc độ âm thanh dưới nước

• đài thủy âm xác định bắt đầu ghi nhận bánh lái chân vịt

• máy đo tiếng ốn của băng

• máy phát hiện sự lở nước trong băng

• máy phát hiện lỗ nước trong băng

Tầm xa phát hiện mục tiêu của tổ hợp thủy âm – hơn 220 – 230km. Số lượng mục tiêu thủy âm theo dõi đồng thời – hơn 30.

Khí tàn nâng cột trụ (buồm) gồm có: ống nhòm (kính) tiềm vọng chỉ huy “Lebed-21”, đài ra đa định vị MRPK-59 “Radian-U”, hệ thống liên lạc vệ tinh “Sintez”…

[daibangden]

Thiết bị năng lượng

Thiết bị năng lượng chính của tàu gồm có thiết bị năng lượng với thiết bị sản suất hơi nước (PPU) OK-650V công suất nòng 190mW và thiết bị khối tuabin hơi nước (PTU) “Auzrit-90”. Thiết bị sau cùng gồm có tổ hợp tuabin răng cưa chính với tuabin hơi nước một dòng và với hệ thống khử từ bộ phận dòng chảy, khí tài dự bị với khối điều khiển, bộ truyền động 2 tầng kiểu hành tinh, các máy phát điện tuabin có khả năng hoạt động dài ngày, máy làm lạnh phun hơi nước lắp chìm, động cơ chân vịt, các khớp chống rung, ổ trục chính, hệ thống điều tần số quay tự đọng của trục và áp suất hơi nước sạch, các bơm ly tâm và trang bị khác. Công suất thiết bị tuabin hơi nước dạng khối trên trục là 43 000 sức ngựa, tổng công suất của máy phát điện tuabin hoạt động dài ngày 7000 sức ngựa. Do sư tính toán này, tốc độ tối đa của tàu ở tư thế ngầm là 29 hải lý và ở tư thế nổi – 15 hải lý.

Trong thành phần thiết bị động lực dự bị có tổ hợp động cơ dự bị với các khí tài lái trong cột bản lề gấp mở với độ lặn sâu của 2 động cơ điện bánh lái cao tốc PG-160 công suất 410 sức ngựa. Trên thành tàu lắp máy phát điện diezel ADG-1000 công suất 1000 sức ngựa, trên cơ sở động cơ diezel 8DM-21S.

Hệ thống cứu nạn – thùng cứu nạn nổi, được tính toán cho toàn bộ thủy thủ đoàn tàu ngầm, nằm sau khoang tên lửa. Các bè cứu nạn lớp KSU-600N-4 (5 chiếc).

[daibangden]

Thông tin lịch sử

Để thay thế cho các tàu ngầm nguyên tử tên lửa tuần dương chiến lược Đề án 667BDRM và 941 mà việc đóng chúng được tiếp tục đến đầu những năm 90, ở Phòng thiết kế Trung ương kỹ thuật Hải quân “Rubin” vào giữa những năm 80 đã bắt đầu thiết kế 2 Đề án tàu ngầm nguyên tử tên lửa tuần dương chiến lược thế hệ thứ 4 dưới tên gọi “Borei-1” (Đề án 955) và “Borei-2” (Đề án 935) dưới sự chỉ đạo của Tổng công trình sư S.N.Kovalev. Đề án đầu tiên được tính toán để mang tổ hợp tên lửa liên lục địa hạng nặng D-31, đề án thứ 2 dành cho tổ hợp D-35 – đều đang nằm trong giai đoạn thiết kế. Năm 1990, các công việc tiếp theo về Đề án 955 được giao cho Tổng công trình sư mới V.A.Zdornov. Mặc dù vậy, rằng “Borei-1” vào đầu những năm 90 thực tế đã chuẩn bị đưa vào sản xuất hàng loạt, sự tan rã của Liên Xô và các vấn đề về chế tạo tổ hợp D-31 đã kéo dài việc khởi công đề án tới 4 năm. Tổng cộng, trong các khuôn khổ kế hoạch đóng tàu của Liên Xô đã dự kiến đóng 14 tàu ngầm nguyên tử tên lửa tuần dương chiến lược Đề án 955.

Năm 1995, bằng mệnh lệnh của Tổng thống Liên bang Nga B.N.Eltsin đã tiếp nhận quyết định về trang bị Đề án 955 bằng tổ hợp D-19UTTkh “Bark” được thay bằng tổ hợp tên lửa D-31. Sau khi thiết kế lại, tàu đầu tiên vào ngày 19 tháng 8 năm 1995 dưới tên gọi K-535 “Saint Peterburg” đã ghi tên vào danh sách các tàu Hải quân Liên bang Nga. Ngày 1 tháng 5 năm 1996, tàu ngầm nguyên tử tên lửa tuần dương chiến lược đổi tên thành “Yuri Dolgoruki”, còn mùng 2 tháng 11 cùng năm đã khởi công trịnh thể tàu ngầm mới với số hiệu xưởng 201 ở phân xưởng số 55 tại xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc ở Severodvinsk.

Năm 1997, vì nguyên nhân không đủ tài chính, các công việc về đóng tàu ngầm nguyên tử mới, đồng thời liên quan với viêc hàng loạt thí nghiệm phóng tên lửa mới không thành công, đã tiếp nhận quyết định về đóng băng việc đóng tàu tiếp K-535 – vào thời điểm đó, về cơ bản, không đủ thiết kế thân tàu, trang bị và rắp ráp. Tháng 9 năm 1998, các công việc sau đó về thiết kế tổ hợp tên lửa “Bark” bị dừng lại, còn đối với trang bị của Đề án 955 đã mở cuộc thi thiết kế tổ hợp tên lửa nhiên liệu rắn triển vọng dưới tên gọi “Bulava”. Theo kết quả cuộc thi này, trong đó có sự tham gia của Trung tâm tên lửa quốc gia mang tên V.P.Makeeva với việc thiết kế tên lửa đạn đạo “Bulava-45” và Viện kỹ thuật nhiệt Moskva với tên lửa “Bulava-30” – sau này trở thành người chiến thắng. Đồng thời tiến hành tìm kiếm các khả năng đối với việc đóng tàu đầu tiên trong tình trạng không đủ tài chính, về phía cung cấp trang thiết bị và thậm chí là thép đóng thân tàu. Sự thiết kế lại được tiến hành trong sự vội vàng và đã đã hoàn thành trong nửa đầu năm 1999. Sự không tin cậy tiếp theo liên quan đến vũ khí chính của Đề án 955 dẫn tới việc trong một thời gian đã thực hiện một cách song song 2 đề án kỹ thuật của tàu ngầm nguyên tử tên lửa tuần dương chiến lược: “Borei-A” với tổ hợp “Bark” và “Borei-B” với tổ hợp “Bulava”. Khi đó, đã thiết kế 2 phiên bản, dự kiến sử dụng khối thân của các tàu ngầm lớp khác. Trong phiên bản đầu tiên (Đề án 09550) sử dụng sản phẩm dôi (không sử dụng hoặc có lệnh dừng) tàu ngầm nguyên tử đa năng Đề án 971, còn phiên bản 2 (Đề án 09552, Tổng công trình sư I.L.Baranov), sản phẩm dôi thuộc tàu ngầm nguyên tử Đề án 949B chưa được đóng xong. Đối với các công việc tiếp theo, Đề án 09550 đã được lựa chọn.

[daibangden]

Năm 2000, các công việc về đóng tàu K-535 đã được khôi phục. Đối với việc này, các khối của tàu ngầm nguyên tử đa năng chưa được đóng K-337 “Kuguar” đã được đưa từ phân xưởng số 50 tới xưởng số 55 tại xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc. Việc bàn giao tàu đầu tiên cho Hải quân được lên kế hoạch dự định là năm 2006. Ngày 19 tháng 3 năm 2004 theo Đề án 09550 đã khởi công tàu ngầm nguyên tử tên lửa tuần dương chiến lược thứ 2 dưới tên gọi K-550 “Alecsandr Nevski” với số hiệu xưởng 202. Khi đóng tàu, sử dụng thân tàu chưa được đóng xong của tàu ngầm nguyên tử đa năng K-333 “Rưs”.

Năm 2005, đã hoàn thành việc tổ chức cho tàu “Yuri Dolgoruki”, còn 19 tháng 3 năm 2006, dưới tên gọi “Vladimir Monomakh” đã khởi công tàu ngầm thứ 3 trong lớp theo một số thay đổi thuộc Đề án 09551 (số hiệu xưởng 203). Trong tháng 12 năm 2009, đã bắt đầu công việc khởi công tàu thứ 4 thuộc đề án dưới tên gọi “Thánh Nicolai”.

Ngày 15 tháng 4 năm 2007, K-535 đã rời xưởng xuống ụ nổ, ngày 12 tháng 2 năm 2008, tàu đã được hạ thủy, còn 21 tháng 1 cùng năm trên tàu đã thực hiện việc khởi động vật lý lò phản ứng. Ngày 17 tháng 3 năm 2009 đã bắt đầu các thí nghiệm neo đậu, từ 19 tháng 6 đến 10 tháng 7 cùng năm đã trải qua quá trình đầu tiên các thí nghiệm vận động, còn trong tháng 8 đã hoàn thành quá trình thứ 2 của chúng. Bằng cách này, Đề án 09550 trở thành Đề án tàu ngầm thế hệ thứ 4 của Nga.

Cả 2 thủy thủ đoàn của K-535 (mỗi thủy thủ đoàn 107 người, 55 sỹ quan) đã được tổ chức trong tháng 7 năm 2003 và trải qua huấn luyện từ tháng 1 năm 2004 đến tháng 6 năm 2006 trong trung tâm huấn luyện Hải quân ở Sosnovoi Bor. Chỉ huy thủy thủ đoàn đầu tiên là Thuyền trưởng cấp 1 K.B.Mitkin. Chỉ huy thủy thủ đoàn số 2 – Thuyền trưởng hạng 1 V.V.Shirin. Dự kiến, rằng tàu ngầm tuần dương sẽ gia nhập biên chế sư đoàn 31, hải đoàn tàu ngầm số 12 thuộc Hạm đội Phương Bắc với sự đóng quân ở vịnh Yagel, mà ở đó hiện tại đang có các tàu ngầm nguyên tử tên lửa tuần dương chiến lược 667BDRM. Đồng thời, có thể dự đoán, rằng số lượng lớn các tàu ngầm sau trong loạt được sử dụng cho Hạm đội Thái Bình Dương, ở đó trong thời điểm này đang có các tàu ngầm Đề án 667BDR – hầu như đã hoàn thành xong quá trình phục vụ của mình.

[daibangden]

Tương ứng với các kế hoạch ban đầu, “Alecsandr Nevski” phải được hạ thủy tháng 11 năm 2010 và gia nhập biên chế năm 2011. Tuy nhiên, những sự phức tạp lớn, xuất hiện trong quá trình chế tạo tên lửa đạn đạo “Bulava” đã dẫn tới rằng, việc tiếp nhận tàu đầu tiên trong trang bị sẽ diễn ra trước năm 2011m còn việc bàn giao các tàu ngầm nguyên tử tên lửa tuần dương chiến lược còn lại cho Hải quân sẽ diễn ra trong thời hạn không xác định. Đồng thời, lên kế hoạch đóng thêm 5 tàu ngầm Đề án 09553 (955U) với thời gian gia nhập biên chế đến năm 2017.

Sự ảnh hưởng đáng kể tới hình dáng của tàu ngầm đã tác động sự cần thiết bố trí trên tàu 12 tên lửa đạn đạo hạng nặng khối lượng khởi động lớn 70 tấn mỗi tên lửa. Các công trình sư của Phòng thiết kế trung ương kỹ thuật Hải quân “Rubin” va chạm phải vấn đề đã từng phải giải quyết trên Đề án 941. Lượng choán nước lớn của tàu ngầm yêu cầu bố trí với sự hợp lý đảm bảo lượng mớn nước giới hạn, trong trường hợp ngược lại, nó sẽ trở thành không thể khai thác sử dụng trong các căn cứ Hải quân mà không có các công việc nạo vét đáy tương ứng trong các vị trí đóng quân và trên các luồng lạch. Đã có quyết định không chấp nhận bố cục nhiều thân không đúng tiêu chuẩn, tiếp nhận trên Đề án 941 trong việc sử dụng thiết kế hai thân cổ điển với sự bố trí hầm tên lửa sau tường ngăn các khí tài di động. Sự bố trí và thiết kế chung trong phần lớn tương ứng với Đề án 935 và 881. Toàn bộ phần mũi thân tàu bị chiếm phần lớn bởi ăng ten hình cầu trong tổ hợp thủy âm. Theo nguyên nhân này, các bánh lái đứng mũi được chuyển tới mui, còn các thiết bị ngư lôi được bố trí theo thành dưới góc gần bề mặt đường kính của tàu ngầm. Phần trước mui đồng thời có mặt nghiêng với dạng hình mũi tên góc 75 độ. Trong bộ phận mạn tàu có cánh đuôi cổ điển hình chữ thập (+). Thân trong được chia thành 9 khoang. Ba khoang đầu tiên với các vách ngăn nhẹ được bố trí dưới trạm trung tâm, buồng cho người ở, trang bị hỗ trợ và vũ khí. Sau đó là các khoang năng lượng (lò phản ứng và tuabin), khoang trang bị tổng hợp trên tàu và khoang trú ẩn ở mạn tàu. Khoang cứu nạn nổi được bố trí trong vách ngăn giữa khoang ngay sau các hầm tên lửa. Do kết quả đường kính thân ngoài lớn đã bố trí thành công các tên lửa kích thước lớn thực tế không có hình dạng “quan tài”, đặc điểm của tàu ngầm nguyên tử tên lửa tuần dương chiến lược Đề án 667BDR và 667BDRM, phải tiếp tục thể hiện cấp độ tiếng ồn thủy âm thấp của tàu ngầm nguyên tử. Sự giảm tiếng ồn tiếp theo là dạng hình thuôn, theo kế hoạch do kết quả tính toán tiếp nhận trong thân ngoài bằng vật liệu thiết kế polime khối lượng nhẹ.

Sự thay đổi lớn nhất trong thiết kế liên quan tới giải pháp về sử dụng sản phẩm dôi của tàu ngầm nguyên tử chưa được đóng xong thuộc thế hệ thứ 3 với sự trang bị lại tên lửa “Bulava”. Thiết kế hai thân đồng thời được tiếp nhận. Từ Đề án 971, tàu ngầm thừa hưởng thực tế không thay đổi toàn bộ phần mũi và mạn. Như vậy, 8 thiết bị ngư lôi 533mm và 650mm, đồng thời cửa vận chuyển ngư lôi được bố trí trong bộ phận mũi thân tàu. Ở đó, đồng thời có thiết bị phóng các khí tàu chống thủy âm (6 thiết bị). Dưới các thiết bị thủy âm là mũ chụp tổ hợp thủy âm  “Irtưs-Amfora-B”. Sau mũ chụp của nó bố trí các khí tài trong bánh lái đứng ở mũi. Tường ngăn các khí tài di động được giữ lại tính chất mặt nghiêng, nhưng do sự xuất hiện ở bộ phận mũi tàu của khoang ngư lôi đã được đưa đến gần bộ phận cong ngang giữa của tàu. Mặc dù vậy, tên lửa đạn đạo của tàu ngầm “Bulava” có kích thước nhỏ đáng kể, hơn các tên lửa thuộc tổ hợp D-31 và D-19UTTKh, Đề án 09550 giữ lại thượng tầng phát triển trong khu vực các hầm tên lửa, tuy nhiên, đường bao ngoài của nó không nhô lên ngoài giới hạn thân ngoài trong thiết kế thành tàu. Các hình dạng thủy lực học đều đặn hợp lý với sự bố trí đều từ thượng tầng đến mạn tàu, vốn có cho nguyên mẫu. Thùng cứu nạn nổi được lắp sau khoang tên lửa trong tường ngăn giữa khoang số 5 và 6. Độ rộng nhỏ tương đối của tàu, đồng thời thừa hưởng từ Đề án 971 và được giữ lại chiều dài mang cho “Borei” chiều dài lớn hơn theo so sánh với thiết kế ban đầu. Trong bộ phận mạn tàu có cánh đuôi hình chữ thập, còn ngay sau nó – tổ hợp động cơ với các động cơ phụt nước. Trong quá trình thiết kế lại, lượng choán nước nổi hầu như không thay đổi, còn lượng choán nước ngầm giảm xuống còn dưới 21 000 tấn.

[daibangden]

Hình vẽ tàu ngầm Đề án 955

[daibangden]

Đề án 09551 khác với lớp tàu trước, trước hết, rằng việc đóng nó không sử dụng sản phẩm dư của các tàu ngầm khác. Toàn bộ các thiết kế thân tàu được làm mới. Ngoài ra, đã nỗ lực thực hiện việc loại bỏ nguồn cung cấp vật liệu từ các nước láng giềng. Hình dáng thân tàu chịu những sự thay đổi không đáng kể.

Một trong những điểm mới quan trọng hơn cả trên Đề án 955 là việc sử dụng động cơ phụt nước thay cho chân vịt. Nguyên tắc hoạt động của động cơ phụt nước trên cơ sở sử dụng để tăng cường sức đẩy của nước, tương đồng bơm trục dọc, bánh làm việc quay với số lượng cánh lớn và lắp sau phần tĩnh thay cho chân vịt 7 cánh với các cánh dạng lưỡi liềm. Toàn bộ động cơ, trong đó, có vòng đệm hình nhẫn. Rô to (khối quay) vặn dòng nước theo hướng quay của mình, còn sato mở vòng quay ngược lại. Kết quả, giảm đáng kể độ chênh áp suất, dẫn tới việc xuất hiện khí xâm thực, đặc biệt ở độ sâu nhỏ. Bằng cách này, được trang bị bằng động cơ phụt nước, tàu nhận được ngưỡng lớn hơn tốc độ xuất hiện xâm thực, xuất hiện trên cấp độ chung của tiếng ồn và có khả năng di chuyển trong thời gian trực chiến trên khoảng cách lớn, tăng cường khả năng triển khai chiến đấu, tạo ra sự phực tạp cho địch trong nhiệm vụ chống ngầm, bằng cách này, tăng cường khả năng chiến đấu của lực lượng hạt nhân Hải quân. Yếu tố chứng thực khác của động cơ phụt nước là giảm moment vặn của thân, có thể sử dụng bộ phận cân bằng diện tích nhỏ hơn. Mặt tiêu cực của động cơ này là hệ số hoạt động hiệu quả thấp trên tốc độ nhỏ, tuy nhiên không đáng kể về nguyên tắc đối với tàu ngầm nguyên tử. Vòng quay lớn của động cơ phụt nước theo so sánh với chân vịt yêu cầu làm lại thiết bị sản xuất hơi nước, theo hàng loạt các nguyên nhân không thể chấp nhận được. Vì vậy, trong sơ đồ dẫn động đã có lò phản ứng trung gian tăng cường, còn chiều dài khoang tuabin được kéo dài.

Ban đầu, trên Đề án 9555 dự kiến lắp thiết bị tổ hợp thủy âm “Irtưsh-Amfora-B” với ăng ten chính hình cầu, chiếm toàn bộ phần mũi tàu. Việc sử dụng bộ phận mũi tàu với các thiết bị ngư lôi từ Đề án 971 đã làm hạn chế đáng kể các kích thước của ăng ten, vì thế, khoang ăng ten được tính toán dưới ăng ten hình trụ thuộc tổ hợp thủy âm MGK-540 “Skat-3”. Năm 1997, trên cơ sở tổ hợp thủy âm “Irtưsh-Amfora” và được thiết kế từ năm 1991, tổ hợp thủy âm “Skat-3M” đã thiết kế phiên bản mang tính chất thỏa hiệp (trung gian) của tổ hợp để lắp trên Đề án 955, gồm có bộ phận ăng ten từ tổ hợp thủy âm “Skat-3M” với một số sự hoàn thiện bổ sung và bộ phận tổ hợp từ tổ hợp thủy âm “Irtưsh-Amfora”. Theo tính toán, trên tổ hợp “Skat-3” trong các biện pháp đáng kể đã sử dụng để thiết kế tổ hợp “Irtưsh”, sự trang bị tương ứng không có sự phức tạp đặc biệt và cho phép thực hiện như truyền thông tin từ ăng ten, cũng như bao với các bộ đổi tần số kỹ thuật số tương tự ngoài giới hạn thân ngoài. Trong thành phần tổ hợp đồng thời có ăng ten mang theo, ăng ten lai, đài thủy âm dò mìn, hệ thống thông tin liên lạc âm thanh ngầm, máy đo tiếng vọng của băng, máy đo tiếng dội… Trong quá trình thí nghiệm động lực, trên tàu đầu tiên đã phát hiện sự cố trong máy đo tiếng dội. Sau đó, bắt đầu từ đề án 09553, theo kế hoạch lắp tổ hợp thủy âm “Irtưsh-Amfora” trong sự đồng nhất với tàu ngầm nguyên tử đề án 855 và các kế hoạch ban đầu.

[daibangden]

Các thông số kỹ - chiến thuật chính

Lượng choán nước, tấn

+ nổi: 14 720

+ ngầm: 21 000

Chiều dài: 160 mét

Chiều rộng: 13,6 mét

Lượng mớn nước trung bình, mét: 9,7

Độ lặn sâu, mét

+ hoạt động hiệu quả: 380

+ giới hạn: 450

Tốc độ tối đa, hải lý

+ nổi: 15

+ ngầm: 29.

[daibangden]

Một số ảnh tàu ngầm Đề án 955: