Đề án 61-A
Một trong số các dự án thiết kế thuộc đề án sơ bộ tàu chống ngầm loại lớn đề án 61-A
Tổng số tàu đã đóng: 0
Biến thể: 0
Tương ứng với mệnh lệnh của Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô và Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô từ 30 tháng 12 năm 1961 ở Phòng thiết kế Phương Bắc đã bắt đầu thiết kế tàu phòng không – chống ngầm đề án 1134 được phát triển từ tàu tuần dương tên lửa đề án 58 và có, ngoài vũ khí phòng không và chống ngầm, còn có thêm các tên lửa chống tàu và tên lửa có cánh. Theo đề án này, đã đóng cho Hải quân Liên Xô 4 tàu và gia nhập biên chế trong những năm 1968-69. Sự phát triển tiếp theo của đề án 1134 là các tàu chống ngầm lớn đề án 1134-A – đã được đóng với số lượng 10 chiếc (gia nhập biên chế những năm 1969-77). Sau khi bắt đầu các công việc trên đề án 1134 ở Phòng thiết kế Phương Bắc đồng thời bắt đầu các công việc phát triển tàu chống ngầm loại lớn đề án 61 và đề án 61-bis được thực hiện trong khuôn khổ được nhiệm vụ kỹ - chiến thuật được đưa ra vào năm 1964. Các công việc theo đề án 61-A tiến triển tốt hơn.
Tương ứng với nhiệm vũ kỹ - chiến thuật, tàu phòng không – chống ngầm với thiết bị năng lượng hạt nhân. Nhiệm vụ chính – bảo vệ tàu sân bay đề án 1160 đồng thời cũng có thiết bị năng lượng hạt nhân. Nó sẽ thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm và tiêu diệt tàu ngầm của đối phương ở những khu vực xa trên đại dương, đồng thời thực hiện nhiệm vụ phòng không và chống ngầm trong cụm tàu chiến.
Trong sự thiết kế sơ bộ tàu đề án 61-A tiếp nhận lượng choán nước 8 000 tấn. Mặc dù trên số đề án là 61, nhưng theo bố cục, phần lớn nó gần với đề án 1134. Trong việc thực hiện nhiệm vụ kỹ - chiến thuật, tàu trang bị các khí tài phòng không mạnh: 2 tổ hợp tên lửa phòng không “Shtorm” với thiết bị phóng 2 thùng trên mũi và mạn tàu (tầm xa 35km) và 2 tổ hợp phòng không tự vệ “Osa-M” có các thiết bị phóng di động bố trí theo thành tàu. Các khí tài phòng không được bổ sung 2 pháo nòng đôi 76mm AK-726 và 2 cụm pháo phòng không tự động AK-230. Vũ khí chống ngầm, tương ứng theo nhiệm vụ kỹ - chiến thuật vừa đủ mạnh: thiết bị phóng dẫn bắn 5 ống của tổ hợp tên lửa chống ngầm (tương lai là “Metel”), 2 thiết bị ngư lôi 5 ống phóng 533mm cho các ngư lôi chống ngầm, 2 thiết bị phóng bom phản lực RBU-6000 ở mũi và 2 RBU-1000 ở mạn. Dự kiến trực thăng chống ngầm Ka-25 đóng thường trực tren tàu và để làm việc này có hang ga và bãi cất – hạ cánh thẳng. Trong vai trò khí tài phát hiện mục tiêu đã nghiên cứu đài ra đa định vị “Voskhod” và “Angara-A”, đồng thời đài thủy âm định vị “Titan-2”.
Thiết bị năng lượng hạt nhân của tàu được bổ sung thiết bị tuabin nồi hơi hỗ trợ. Kết quả, trên đề án 61 ống khói được tách rời khá rõ – bố trí giữa thiết bị phóng của tổ hợp tên lửa phòng không “Shtorm” và trạm ăng ten của hệ thống điều khiển “Grom” của tổ hợp này.
Sau khi nghiên cứu đề án sơ bộ, Bộ Công nghiệp đóng tàu và Hải quân vào tháng 4 năm 1966 do từ chối đóng tàu sân bay đề án 1160, Phòng thiết kế Phương Bắc đã được khuyến nghị sử dụng nghiên cứu theo đề án này khi thiết kế tàu chống ngầm loại lớn đề án 1134-B. Còn đề tài tàu hộ vệ với thiết bị năng lượng hạt nhân đã bị dừng lại.
Một vài năm sau đó, khi xuất hiện sự cần thiết, chủ đề tương tự đã được mở lại, nhưng khi đó là theo đề án tàu chống ngầm loại lớn 1144 mà sau đó được chuyển thành tàu tuần dương tên lửa nguyên tử hạng nặng.