Tầu ngầm - Chiến hạm của Liên xô và Nga

[daibangden]

Phục vụ trong biên chế chiến đấu lâu nhất là “Phó Đô đốc Drozd” và “Slavniy” – tới những năm 1960.  Các tàu có “tuổi thọ” lâu nhất là “Soobrazitelniy”, “Strogiy” và “Stroiniy”: chúng phục vụ đến giữa những năm 50 và được tái trang bị theo Thiết kế 32 thành các tàu cứu nạn và chỉ bị tháo dỡ vào những năm 1964 – 1966.

Sự xuất hiện của vũ khí tên lửa hạt nhân trong những năm 50 đã thay đổi tận gốc về chiến lược và chiến thuật Hải quân. Bộ Tư lệnh Hải quân đã tính toán sự hợp lý cần thiết có trong biên chế mỗi hạm đội một tàu đặc biệt tốc độ cao, có khả năng hỗ trợ hiệu quả các tàu chiến, chịu được tác động của vũ khí hủy diệt hàng loạt. Việc đóng các tàu này được yêu cầu đưa lên hàng đầu, vì thế chúng được quyết định đóng dựa trên cơ sở các tàu chiến cũ. Trong số các tàu cũ, nổi bật có “7U”. Như vậy đã dẫn đến sự xuất hiện của Thiết kế 32, được cho là sự nâng cấp sâu của các tàu khu trục phóng ngư lôi trong việc chuyển hóa thành tàu cứu hộ - khử phóng xạ.

Theo phương án, tàu cứu nạn thuộc Thiết kế 32 sẽ thực hiện các cuộc trinh sát phóng xạ, hóa học và vi sinh học trong khu vực tiếp nhận vũ khí hạt nhân hoặc hủy diệt hàng loạt, để kéo các tàu bị hỏng (gồm cả các tàu tuần dương hạng nhẹ) từ khu vực bị nhiễm trùng (nhiễm xạ), giúp (hỗ trợ) thủy thủ đoàn của các tàu bị nhiễm xạ trong việc dập lửa và cung cấp nước, thực hiện việc khử phóng xạ, khử khí và khử trùng các buồng trong, thực hiện việc cứu thương binh. Ngoài ra, dự kiến khả năng tiến hành các công việc của thợ lặn cạnh thành tàu bị thương. Thiết kế 32 còn có khả năng hỗ trợ thủy thủ đoàn của tàu ngầm bị đắm: các buồng thông gió, bị chìm sâu trong nước với áp suất cao, các khí tài tái sinh và các dụng cụ cứu nạn cá nhân, bảo đảm việc di tản người từ các buồng với độ sâu không lớn với sự hỗ trợ của các thiết bị cứu nạn.

[daibangden]

“Soobrazitelniy” được cải tạo thành Thiết kế 32 thuộc Hạm đội Biển Đen. Tàu được đưa vào sửa chữa cơ bản ở xưởng số 497 (Sevastopol – hiện nay là số 201) mang tên S.Ordzhokindze trong tháng 12 năm 1951; việc đóng lại thành tàu cứu nạn sau đó không lâu. Tàu khi trục đã bị tháo vũ khí: các thiết bị ngư lôi, pháo trước được thay bằng hai thiết bị pháo đôi 57mm Zis-31BS với thước ngắm tự động AMZ-57-2. Đài điều khiển truyền động được mở rộng, lắp thêm quạt gió. Cột buồm ba chân; trên đó bố trí các anten của đài ra đa định vị nội địa. Trên boong tàu và tường của các thượng tầng đã được thay đổi cơ bản, lắp các thiết bị đặc biệt khác nhau – bình dành cho khí nén, buồng nén, tời, cuộn dành cho dây cáp, các thiết bị để thả thợ lặn. Chiều dài thân tàu tăng lên 0,8 mét và vì lắp các thiết bị bảo vệ xích mở mũi tàu TsOK-2 và độ nghiêng sau sống đuôi cho mỏ neo mạn tàu Hall khối lượng 1500kg.

Trong quá trình sửa chữa “Soobrazitelniy”, xuất hiện tên gọi SDK-11 (tàu cứu nạn – khử xạ), nhưng sau đó, lớp tàu mới không được chế tạo một cách chính thức, còn tàu được phân loại vào lớp tàu cứu nạn. Kết quả là, tàu khu trục được mang tới các thí nghiệm cấp quốc gia ngày 17 tháng 8 năm 1958 dưới tên gọi SS-16 (CC-16). Các văn bản tiếp nhận được ký ở Sevastopol ngày 30 tháng 9. Việc tiếp tục sửa chữa và trang bị lại kéo dài 6 năm, 10 tháng và 4 ngày – nhiều hơn 4 tháng so với thời gian dự kiến. Ở Baltic, theo Thiết kế 32, “Stroiniy” được trang bị lại (SKD-10, sau đó là SS-17) và “Strogiy” (SDK-13 – SS-18). Tàu sau cùng sau khi được nâng cấp sẽ theo đường biển Trắng – Baltic tới Hạm đội Phương Bắc. Theo đó, “Strogiy” trở thành tàu “7U” duy nhất hoạt động ngoài hai Hạm đội Biển Đen và Baltic.

Các tàu Thiết kế 32 phục vụ theo chức năng của chúng không lâu. Năm 1963, chúng được cải tạo thành các tàu mục tiêu hoặc mục tiêu nổi để thí nghiệm tên lửa. Tàu cuối cùng thuộc lớp “7U” bị loại khỏi biên chế năm 1965 và bị tháo dỡ lấy kim loại năm 1966 – 1968 ở Inkerman.

[daibangden]

Sự tiếp nhận chiến đấu

Tàu khu trục 7U thứ hai thuộc Hạm đội Biển Đen “Soobrazitelniy” vào cuối năm 1940 đã rời Sevastopol tới các thí nghiệm cấp quốc gia. Mùng 10 tháng 5 năm 1941, “Soobrazitelniy” được Ủy ban quốc gia tiếp nhận. Mùng 7 tháng 11, tàu được Hải quân tiếp nhận và chính thức gia nhập Hạm đội Biển Đen.

Chiến dịch quân sự đầu tiên của tàu khu trục là cuộc đột kích một cách không thành công tới Kontstantsa. Mục đích của chiến dịch là phá hủy các kho dầu và trinh sát sự phòng thủ của căn cứ Hải quân Rumani. Ban đầu, “Soobrazitelniy” cùng với các tàu khu trục “Smyshleniy” và tàu chỉ huy “Kharcov” nằm trong cụm xung kích, nhưng sau đó, đội tàu đã được tái biên chế: cả hai tàu “7U” nằm trong nhóm hỗ trợ, được dẫn đầu bởi tàu khu trục “Voroshilov”. Hai tàu chỉ huy “Moskva” và “Kharcov” có nhiệm vụ đột kích trực tiếp bằng pháo binh.

Chiều 25 tháng 6, đội tàu đã rời Sevastopol. Trong đêm tối, các tàu của nhóm hỗ trợ đã không tìm được nhau, và chỉ tới bình minh, “Soobrazitelniy” mới đuổi kịp tàu tuần dương chỉ huy. Hành trình sau đó của chiến dịch đã chuyển thành một thảm họa. Lúc 5 giờ 21 phút, 20 phút sau khi khai hỏa bắn phá bờ biển, tàu chỉ huy “Moskva” đã bị nổ và đắm – tàu vướng phải bãi mìn của địch. Nỗ lực cứu hộ trên mặt nước của các thủy thủ tàu “Kharcov” đã gặp phải hỏa lực trên bờ của Rumani và tàu bị thương nghiêm trọng. Tốc độ của tàu hạ xuống 6 hải lý, và chỉ có sự may mắn ngẫu nhiên mới chạy khỏi khu vực nguy hiểm, thoát khỏi đạn bắn thẳng và bom của địch.

Lúc 7 giờ 26 phút, “Soobrazitelniy” đã tham gia bảo vệ tàu “Kharcov” đang quay về. Các tàu đã đánh trả cuộc không kích, bắn rơi máy bay duy ném bom duy nhất của địch, vào lục 8 giờ 30 phút, từ thành bên trái, trên góc quay 45 độ đã phát hiện ra dấu hiệu của ngư lôi. “Soobrazitelniy” đã triển khai đánh trả dữ dội, đi ngang trên nhưng vị trí được cho là có tàu ngầm địch, thả loạt bom chìm – 4 bom lớn, 8 bom nhỏ. Các quả bom lớn đã thả xuống độ sâu từ 25 đến 75 mét, bom nhỏ - 15 mét. Trong thời gia các vụ nổ đã xác định ngay lập tức đuôi tàu ngầm, sau đó, trên mặt nước xuất hiện các bọt không khí và vết dầu loang. Rõ ràng, trong thời điểm đó, về phía địch trên biển Đen chỉ có duy nhất một tàu ngầm của Rumani – “Delfinul” – nhưng nó đang nằm ở vị trí đủ xa với Konstantsa. Vì vậy, có thể khẳng định với xác suất tin cậy cao rằng nạn nhân của “Soobrazitelniy” là tàu ngầm S-206 của Liên Xô dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng S.A.Karakov đã được đưa tới mặt trận gần bờ biển Rumani và đang quay về (cần lưu ý rằng, trong qua trình chiến dịch, việc phát hiện dấu hiệu ngư lôi không chỉ một lần: lúc 5 giờ 20 phút, các thủy thủ đã nhìn thấy chúng từ “Moskva”, lúc 6 giờ 43 phút – từ “Kharcov”. Chỉ huy của S-206 đã không được cảnh báo về cuộc đột kích trước đó tới Konstantsa, và gần như thực tế là tàu đã rơi vào cuộc tấn công của đồng đội – nhầm lẫn là quân Rumani. Có một tài liệu khác, mà theo đó, “Moskva” không bị chìm do mìn, mà là từ ngư lôi của S-206 mặc dù việc này rất đáng nghi ngờ. Tất cả có vẻ như nguyên nhân S-206 bị đánh chìm do “Soobrazitelniy” gây ra là rất thấp.

[daibangden]

Lúc 13 giờ 15 phút, lực lượng phòng không trên tàu đã đánh lùi cuộc không kích cuối cùng, bắn rơi máy bay duy nhất. Buổi chiều, các tàu đã quay về Sevastopil. Tổng cộng trong ngày 26 tháng 7, “Soobrazitelniy” đã bắn 10 đạn 76mm và 21 đạn 45mm, đồng  thời 80 viên đạn 12,7mm và 12 bom chìm.

Trong thời gian tháng 7 – 8, tàu khu trục có nhiệm vụ chính là hộ tống các đoàn tàu vận tải.

Ngày 29 tháng 8, “Soobraziteniy” đã hộ đống các tàu vận tải “Dnepr” và “Chapaev” từ Feodosia tới Sevastopol. Lúc 19 giờ 05 phút, gần mũi đất Ai-Todor, đội tàu đã bị hai máy bay địch tấn công – một máy bay ném bom và một máy bay phóng ngư lôi. Tàu khu trục đã khai hỏa bằng toàn bộ các loại vũ khí trên tàu, trong đó có pháo 130mm. Việc phòng không đã có kết quả tốt mặc dù “Dnepr” bị thương nhẹ do bom nổ gần.

Đêm 31 tháng 8, “Soobrazitelniy” và “Dnepr” đã tới Odessa. Tới thời điểm đó , các trận đánh đã diễn ra gần thành phố và bến cảng đã bị pháo binh địch bắn phá. Trong thời gian ba ngày, tàu khu trục đã yểm trợ hỏa lực cho các đơn vị bộ đội Liên Xô, thực hiện 13 lần bắn phá các mục tiêu trên bờ. Ban ngày, hỏa lực được bắn với sự hỗ trợ của đài hiệu chỉnh, còn với cuộc tấn công lúc hoàn hôn – bắn diện với việc sử dụng TsAS-2, hoạt động tự động. Để không làm lộ vị trí bắn cho kẻ thù, tàu khu trục đã thực hiện việc thay đổi trận địa và phun màn khói một cách thường xuyên. “Soobrazitelniy” đã vài lần cố gắng tấn công các máy bay “Luftaffe”, nhưng mỗi lần, tàu lại phải tránh bom. Đặc biệt nguy hiểm là cuộc không kích mùng 2 tháng 9. Lúc 10 giờ 43 phút, hai “Junkers-87” với hình thức bổ nhào vòng tròn đã ném tới tàu khu trục 8 quả bom, một trong số đó đã phát nổ ở cự ly 8 – 10 mét từ thành tàu – không gây ra thiệt hại. Khi quay về từ trận địa hỏa lực, “Soobrazitelniy” đã nhanh chóng chạy vào cửa cảng Odessa, mà theo đó, cũng có thể tấn công khá hiệu quả các đại đội pháo binh (trên bờ) của Rumani. Chỉ huy tàu khu trục đã thực hiện một nhiệm vụ không đơn giản: mở màn khói dày và đi trong màn khói để vào cảng ở tốc độ 25 hải lý. Để không va vào chỗ buộc tàu, mỏ neo đã được thả khẩn cấp. Sự nguy hiểm này có thể hiểu được – “Soobrazitelniy” đã thoát khỏi việc bị trúng bom và neo đậu an toàn trên cảng. Ban đêm, tàu rời cảng tới Feodaosia.

[daibangden]

Tổng cộng trong khoảng ba ngày, tàu đã bắn về phía địch 364 đạn pháo 130mm, 80 đạn 76mm và 327 đạn 45mm, đồng thời 390 viên đạn 12,7mm. Theo thông tin từ mặt trận chuyển về, hiệu quả hỏa lực của tàu là đủ cao, vì vậy thủy thủ đoàn tàu khu trục đã được tuyên dương bởi Hội đồng quân sự khu vực phòng thủ Odessa.

Mùng 6 – 7 tháng 9, “Soobrazitelniy” đã hộ tống các tàu vận tải “Armenia”, “Gruzia” và “Ukraina” từ Feodosia tới Sevastopol. Sau sự hy sinh của “Bystriy”, các tàu khu trục đã phải để phòng các loại mìn thủy âm của địch, vì vậy, từ vịnh Kamysho tới Sevastopol, đã tiến hành kéo để không phát ra tiếng ồn từ các chân vịt. Đây là chiến dịch tác chiến thứ 18 của “Soobrazitelniy”.

Ngày 23 tháng 9, tàu khu trục hộ tống tàu vận tải, tiếp tục từ Sevastopol tới Tendra. Buổi chiều, S.S.Vorkov đã nhận mệnh lệnh đi tới hỗ trợ tàu khu trục “Besposadniy”. Tàu khu trục này bị thương nặng do máy bay Đức và được kéo từ Odessa tới Sevastopol bằng tàu cứu nạn SP-14. Buổi sáng hôm sau, “Soobrazitelniy” đã tới khu vực quy định. Do gặp bão nhẹ, SP-14 không nằm ở trạng thái sẵn sàng làm nhiệm vụ. Dây cáp kéo từ “Besposadniy” đã được móc vào “Soobrazitelniy”. Tuy nhiên, mũi của “Số 7” đã bị hỏng chỉ còn treo trên tấm bọc ngoài, cản sở rất lớn sự di chuyển. Rõ ràng rằng, nó cần được cắt bỏ hơn là ở trong trạng thái treo. Vorkow đã đề nghị chọc thủng các tấm kim loại bằng đạn nổ, nhưng chỉ huy của “Besposadniy” – thuyền trưởng – trung úy G.P.Negod đã không chấp nhận phương án này. Cuối cùng, bộ phận gây cản trở đã được cắt bằng tay, và “Soobrazitelniy” đã di chuyển trên biển cùng tàu bị thương với tốc độ 7 – 8 hải lý. Một vài lần, trên các tàu, máy bay địch bay qua nhưng không ném bom. Sáng 25 tháng 9, các tàu đã tới gần Evpartoria và sau vài giờ đã thả neo ở vịnh Sevastopol.

Thời điểm rất căng thẳng đối với thủy thủ đoàn “Soobrazitelniy” là vào tháng 11 năm 1941. Trong chế độ chuẩn bị sẵn sàng cho chiến dịch thứ 35, khi đó, tàu cùng với “Cposobniy” thực hiện việc vận chuyển khẩn cấp từ Taman tới Sevastopol 500 quân đổ bộ. Trong sương mù dày đặc, khi tầm nhìn tổng cộng 1 – 3kvt, các tàu khu trục đang đi với tốc độ 32 hải lý trên cự ly các nhau 1-2kvt. Khó khăn hơn là việc hộ tống tới Bosfor các tàu chở dầu “Avanesov”, “Tuapse”, “Sakhalin” và tàu phá băng “Mykoya”. Ngày 26 tháng 11, đội tàu đã rời Batumi dười sự hộ tống của tàu chỉ huy “Tashkent” và tàu khu trục “Soobrazitelniy” và “Sposobniy”. Trong ngày hôm sau, thời tiết trở nên xấu đi, còn tiếp đó một trận bão dữ dội đã bùng lên. Sức gió lên cấp 10, sóng – cấp 8,9. Sự tụ tuyết khi đó đã làm tầm nhìn giảm xuống 0. Thành tàu “Soobrazitelniy” là 55 độ, còn trong buồng hoa tiêu, toàn bộ dụng cụ bị thổi bay khỏi bàn. Các con sóng đã làm gãy các mối cố định và cuốn ra biển thuyền con, kính chắn thành bên trái và một số bom chìm.

[daibangden]

Tàu đã thực hiện nhiệm vụ đặt ra trước mặt tới giới hạn các khả năng của nó. Ngày 29 tháng 11, tàu quay lại Tuapse với đầy đủ nhiên liệu dự trữ - vì vậy, tàu đã được thả neo. Bằng cách này, khi đó đã thu hút được sự chú ý vào các nhược điểm thiết kế của tàu khu trục 7U: các lỗ trong các tấm gần đáy của các thùng nhiên liệu không được bố trí gần đáy mà cao hơn một chút. Kết quả là trên đáy thùng nhiên liệu có lượng dầu dự trữ tích tụ, không thể tiếp nhận máy bơm. Đó là lỗi thiết kế và không có nó, khối lượng nhiên liệu đã được giảm đi khoảng 20 tấn.

Ngày 25 tháng 12, chiến dịch đổ bộ Kerchensko – Feodoskiy đã bắt đầu. “Soobrazitelniy” nhận nhiệm vụ cơ động nhất trong chiến dịch. Ngày 29 – 30 tháng 12, tàu đã hộ tống từ Tuapsa tới Feodosia các tàu vận tải “Kursk”, “Fabritsius” và “Kracnogvardeets”. Đến ngày hôm sau, thuyền trưởng cấp 1 N.E.Basistiy đã kéo lá cờ chỉ huy chiến dịch trên tàu khu trục. Trời đã hửng nắng, các cuộc tấn công liên tục của không quân Hít le bắt đầu” trong thời gian 1 ngày, “Soobrazitelniy” đã khai hỏa 5 lần vào các máy bay địch. Lúc 14 giờ 46 phút tàu đã bắn pháo chính vào sân bay bằng 20 viên đạn. Hỏa lực bắn từ khoảng cách 168,5 kvt. Buổi chiều, tàu khu trục bắn thêm 102 quả đạn pháo 130mm theo đường Feodosia – Krech, nơi, theo các thông tin trinh sát, tập trung số lượng lớn các đơn bị quân Đức.

Ngày đầu tiên của năm mới – 1942, “Soobrazitelniy” đã bắn 5 viên đạn từ pháo chính. Cùng thời gian đó, thời tiết đã xấu đi. Băng và gió mạnh làm cho tàu bị đóng băng nặng. Công việc nặng nhọc để phá băng trở nên vô ích. Tới chiều ngày hôm sau, sức gió đạt tới cấp 8, còn nhiệt độ giảm xuống -15 độ; do đó, lớp băng trên boong trên dày 25cm. Mặc dù vậy, tàu vẫn giữ được an toàn và thực hiện thêm một vài lần bắn phá lên bờ. Mùng 3 tháng 1, các máy bay Luftwaffe hai lần ném bom tàu, nhưng toàn bộ 6 quả bom được ném xuống đều rơi cách xa tàu 30 – 40 mét so với thành tàu và không gây thiệt hại. Đến thời điểm đó, trên tàu còn tổng cộng 80 tấn nhiên liệu, và bắt buộc H.E.Basistiy phải chuyển bộ tham mưu của mình tới tàu khu trục “Boykiy”. “Soobrazitelniy” được tiếp nhận các thùng nhiên liệu 70 tấn nước tải trọng dằn và rời tới Hovorossiysk.

Trong bốn ngày đã qua đó, tàu khu trục đã bắn về phía địch cả trên không lẫn trên bộ 283 đạn 130mm, 144 đạn 76mm và 146 đạn 45mm cùng 330 đạn 12,7mm. Còn tổng cộng trong năm 1941, tàu đã ra khơi chiến đấu 43 lần, hộ tống 44 tàu vận tải, đi qua 13 874 dặm với 1108 tiếng di chuyển.

[daibangden]

Từ mùng 6 đến mùng 9 tháng 1 năm 1942, “Soobrazitelniy” đã hộ tống tàu vận tải “Kuban” từ Novorosiysk tới Feodasia và “Shakhter” – theo hướng ngược lại. Khoảng thời gian này, tàu khu trục và các tàu được hộ tống nhiều lần hứng chịu các cuộc không kích, trong đó 10 lần bom được ném xuống từ máy bay nhưng không gây thiệt hại. Các vũ khí phòng không của “Soobrazitelniy” đã bắn vào các máy bay ném bom 67 phát đạn 76mm, 100 đạn 45mm và 240 đạn 12,7mm.

Ngày 15 tháng 1, tàu một lần nữa tham gia chiến dịch đổ bộ - lần này là ở Sudak. Tiếp nhận trên thành tàu tới Novorossiysk là 241 chiến sĩ thuộc trung đoàn bộ binh sơn chiến số 266, tàu đến muộn vào buổi chiều và đổ bộ đội lên vịnh Noviy Svet. Sáng 16 tháng 1, “Soobrazitelniy” rời vịnh để tới Novorossiysk. Còn sau ba ngày đêm, tàu đã thả neo ở Feodasia và khai hỏa pháo 130mm vào các đơn vị Đức đang tấn công. Ngày 19 và 23 tháng 1 – các chiến dịch mới tời bờ biển Krưm, bắn phá các công sự ở Feodasia, yểm trợ cho cuộc đổ bộ mới vào Sudak.

Mùa đông năm 1941/1942, đã có những hiện tượng bất thường. Gió bão, sóng, băng giá đã là trầm trọng thêm tình trạng nặng nề của Hạm đội Biển Đen. Cơn bão ngày 22 tháng 1 quét qua vịnh Novorossiysk đã làm hỏng 10 tàu thuyền đang đỗ. Chỉ huy “Soobrazitelniy” trong thời gian này đã định hướng và đưa tàu khu trục của mình ra ngoài vịnh, cho phép tránh được những rắc rối và thiệt hại. Nhưng trong chiến dịch ngày 21 tháng 2, gần như ngay sau khi hoàn thành việc sửa chữa – bảo trì, tàu đã ra khơi. Dưới sóng đánh cấp 8, boong ở khu vực khung số 23 – 26 đã bị cong, cột chống bị uống cong, xuất hiện các vết nứt trên các tấm lát sàn tàu. Trên vỏ bọc ngoài ở khung số 35 – 36 xuất hiện vết gãy. Qua các cửa bị biến dạng và nắp cửa, và các cửa mạn boong mũi, nước bắt đầu tràn vào tàu. Một số thiết bị đã được tháo và ném xuống biển. Các vết nứt trên lá chắn pháo 130mm số 1 và số 4 đã hình thành, bệ trái của máy thả bom đã bị cong, cửa kính bị phá vỡ. Cuối cùng, trong độ nghiêng mạnh về thành bên trái, trụ cột buồm đã bị gãy và đổ. Tàu khu trục giảm tốc độ còn 12 hải lý và quay lại căn cứ.

[daibangden]

Việc sửa chữa kết thúc một cách khó nhọc. Sau đó, “Soobrazitelniy” lại lao vào các thử thách mới. Mùng 6 tháng 3, tàu mang tên thành tàu 170 Hồng quân và khoảng 15 giờ 00 đã rời Tuapsa tới Sevastopol. Đêm mùng 7, thời tiết thay đổi một cách đột ngột. Lúc 4 giờ, gió tăng lên cấp 7, biển động cấp 6. Từ các cú đánh của các ngọn sóng giao nhau, trên mặt lát của boong mũi và các vành đai trước của lớp bọc xuất hiện các vết nứt, các mối liên kết cố định đã trở nên yếu đi và nước bắt đầu tràn vào. Tấm lát ở khu vực khung số 35 – 36 một lần nữa bị đứt tung; trên tấm lát ngoài giữa khung số 32 và 46 với hai thành hình thành các vết lõm. Trên mặt lát giữa vỏ của ống khói thứ nhất và đài chỉ huy xuất hiện các viết nứt ngang dài 0,8 mét; ở khu vực khung số 94 – 96 – ba vết nứt 0,3 mét. 14 cửa mạn tàu, 8 cửa chống tràn nước và 5 nắp cửa đã bị biến dạng và mất độ kín. Khoảng 300 tấn nước đã tràn vào các buồng trong. Lúc 4 giờ 10 phút, nước đã làm gãy giá cố định các quả bom chìm và 4 bom B-1 đã trôi qua thành tàu xuống biển.

“Soobrazitelniy” đã tới Sevastopol trong trình trạng này. Gần ngọn hải đăng Hersoness, tàu bị ba máy bay ném bom của địch tấn công. Rất nhanh chóng, quanh tàu xuất hiện hàng loạt đạn nổ - do hỏa lực pháo binh Đức bắn từ Welbeka (Velbeka). Tàu khu trục đã thả màn khói và đột phá tới vịnh Bắc, để từ đó tới Odessa, trên vận tốc tối đa có thể. Mặc dù trong thời gian bị tấn công, tàu đã bị thêm những vết thương nhưng đã thực hiện việc di chuyển mạo hiểm một cách thành công. Nằm ở Sevastopol, tàu đã thoát khỏi các cuộc tấn công và sau đó trở về Kavkaz an toàn cùng với tàu tuần dương cũ “Komintern” và tàu vận tải “Kuban”.

Sau khi được sửa chữa khẩn cấp, “Soobrazitelniy” lại lao vào chiến trận. Ngày 23 tháng 5, quân Đức với lực lượng mới đã tổ chức cuộc tiến công Sevastopol, các đơn vị Hồng Quân đang ở lại bán đảo Kerchen. Các đơn vị đồn trú ở pháo đài bị bao vây cần bổ sung đạn dược, thực phẩm một cách khẩn cấp. Sự tăng viện cho những người phòng thủ chỉ có thể là Hải quân.

Chiều 25 tháng 3, từ Batumi, đội tàu với biên chế: tàu tuần dương “Voroshilov” và tàu khu trục “Soobrazitelniy” và “Sposobniy” đã lên đường. Trên các tàu được điều tới Sevastopol có 3017 bộ đội thuộc lữ đoàn Hải quân đánh bộ số 9, 33 pháo chiến trường (dã pháo), 27 giá súng máy, một số lượng lớn đạn dược.

[daibangden]

Chiều 25 tháng 3, từ Batumi, đội tàu với biên chế: tàu tuần dương “Voroshilov” và tàu khu trục “Soobrazitelniy” và “Sposobniy” đã lên đường. Trên các tàu được điều tới Sevastopol có 3017 bộ đội thuộc lữ đoàn Hải quân đánh bộ số 9, 33 pháo chiến trường (dã pháo), 27 giá súng máy, một số lượng lớn đạn dược.

Lúc 19 giờ 31 phút ngày 27 tháng 5, khi còn vài giờ hành trình nữa là tới Sevastopol, từ trên “Soobraziteniy” đã phát hiện máy bay Đức và hỏa lực bắn chặn được bắn lên không chậm trễ. Bom đã được ném xuống, rơi cách tàu 70 mét và máy bay địch chạy mất. Nhưng nửa giờ sau, địch lại xuất hiện một lần nữa. Các máy bay ném bom và máy bay phóng ngư lôi với cường độ không lớn đã tiến hành các cuộc tấn công vào đoàn tàu tới đêm muộn. Cuộc không kích cuối cùng được thực hiện khi các tàu Liên Xô đang ở gần cửa vào vịnh Bắc: các “Heinkel” đã phóng ngư lôi xuống gần bờ cạnh bảo tàng Hersoness. Nhưng không quả ngư lôi nào của Đức trúng đích.

Ở gần Sevastopol là nguy hiểm, vì vậy, việc đưa bộ đội và vũ khí lên bờ chỉ tiến hành trong thời gian tổng cộng 30 phút. Trên tàu tiếp nhận những người di tản. Trong đó, “Soobrazitelniy” nhận 301 thương binh và 456 tù binh. Trong cùng đêm đó, các tàu đã nhổ neo quay về Batumi.

Tới buổi sáng, các cuộc không kích xuất hiện trở lại. Lúc 8 giờ 17 phút, “Soobrazitelniy” cự ly 50kvt đã khai hỏa và chiếc máy bay duy nhất đang bay ở độ cao 2000 mét. Các quả bom ném xuống từ chiếc máy bay này không gây ra thiệt hại. Đặc biệt nguy hiểm là cuộc không kích sau đó, bắt đầu lúc 11 giờ 43 phút. Bảy máy bay phóng lôi và 3 máy bay ném bom đã áp sát các tàu Liên Xô, phân thành 3 nhóm và tấn công một cách đồng loạt từ các hướng khác nhau. Mục tiêu chính của chúng là “Soobrazitelniy”.

Tàu khu trục đã sử dụng mọi loại vũ khí. Pháo 130mm đã bắn bằng đạn nổ từ xa theo các máy bay phóng lôi khi chúng hạ thấp độ cao còn 5 – 10 mét để thả ngư lôi. Một trong số các máy bay địch đã bị bắn trúng, nó bốc khói và lao xuống nước. Bằng cách vòng đột ngột, “Soobrazitelniy” đã tránh được 6 ngư lôi và 8 bom địch thả xuống. Quân Đức đã phải rút lui mà không có kết quả. Sự kiện này của Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại đã trở thành một trong những ví dụ điển hình trong các hoạt động của chỉ huy và thủy thủ đoàn trên tàu khi đánh trả cuộc tấn công đường không quy mô lớn.

Tổng cộng trong 27 và 28 tháng 5, “Soobrazitelniy” đã bắn 36 đạn 130mm, 121 đạn 76mm, 212 đạn 45mm và 500 đạn 12,7mm.

[daibangden]

Việc di chuyển thường xuyên giữa các căn cứ cho tàu khu trục đã trở thành “thói quen” công việc hàng ngày. Sáng sớm ngày 27 tháng 6, tàu tới Novorossiysk từ Poti. Trên tàu có khoảng 1000 tấn hàng hóa khác nhau, bao gồm các đạn 305mm xếp chồng trên boong, được sử dụng cho các đại đội pháo số 35 thuộc Sevastopol. Sau khi tiếp nhiên liệu, “Soobrazitelniy” sẽ đột phá vào thành phố - pháo đài đang bị bao vây. Nhưng lúc 6 giờ 40, việc tiếp dầu bị gián đoạn: có mệnh lệnh tàu phải ra khơi không chậm trễ để gặp tàu chỉ huy “Tashkent” đang bị thương nặng.

Quay về từ Sevastopol, tàu đã gặp “Tashkent” ở 26 dặm cách bờ biển. Tiếp nhận khoảng 100 tấn nước và mũi tàu bị chúi về hướng boong trên, việc tàu chỉ huy còn nổi là một phép lạ. Còn trên thành tàu đang có 3000 người. “Soobrazitelniy” đã tới gần thành bên phải tàu bị thương và nhận từ “Tashkent” 1975 thương binh và dân thường di tản. Tàu khu trục không thể tiếp nhận hơn nữa: sự ổn định của tàu đã tới giới hạn nguy hiểm. May mắn thay, ở gần đó, tàu nhỏ và tàu khu trục “Bditelniy” đã đến. “Soobrazitelniy” đã quay lại Novorossysk. Việc vận tải kỷ lục của “Số 7” số lượng hàng hóa đã thành công, nếu không tính thời điểm neo đâu: do hành khách lên bờ, tàu khu trục bị nghiêng 15 độ về bên trái. Sự nguy hiểm xuất hiện trên boong do đạn 12 inch bị trượt xuống thành tàu, nhưng tất cả đều kết thúc êm đẹp.

Sau 5 ngày, “Soobrazitelniy” đã trở thành nhân chứng của một trong nhưng bị kịch lớn nhất trong Hạm đội Biển Đen. Mùng 2 tháng 7 năm 1942, Novorossysk đã chịu cuộc không kích mạnh. 64 “Junkers-88” cùng khoảng gần 50 máy bay khu trục đã xuất hiện một cách đột ngột sau những đám mây và ném vào cảng khoảng 170 quả bom. Tổng cộng trong 4 giờ, tàu chỉ huy “Taskent”, tàu khu trục “Bditelniy”, tàu vận tải quân y “Ukraina” và một số tàu nhỏ khác đã bị phá hủy. Nhiều tàu bị thương. “Soobrazitelniy” một lần nữa gặp may: ở thời điểm của cuộc tấn công, các loại vụ khí phòng không trên tàu đã khai hỏa không chậm trễ vào máy bay địch. Có lẽ, chỉ có tàu khu trục này thoát khỏi trúng đạn trực tiếp mặc dù vẫn bị ảnh hưởng từ các vụ nổ gần tàu. Đặc biệt nguy hiểm là bom 500kg của địch đã rơi vào đường sắt dẫn tới gần thành tàu. Boong mũi bị phủ bởi hàng mét đất và bụi, còn đường ray bị xoắn và vướng vào mũi tàu ghì vào thành tàu. Các la bàn và toàn bộ thiết bị hàng hải bị hỏng do chấn động mạnh.

Ngay sau cuộc tấn công, Tư lệnh Hạm đội – Thống chế L.A.Bladimirsky đã tới “Soobrazitelniy” và ra lệnh rời khỏi căn cứ ngay lập tức vì người Đức có thể tấn công lại. Trên tàu chở các thiết bị cần thiết và móc đường ray loại lớn. Đi trên biển không có la bàn, việc định hướng thực hiện theo viền bờ biển; đến chiều, tàu đã tới Tuapsa an toàn.