Tầu ngầm - Chiến hạm của Liên xô và Nga

[daibangden]

“Kharcov”

Khi chiến tranh bắt đầu, “Kharcov” đang ở Sevastopol.

Ngày 23 tháng 6, tàu chỉ huy trong đội tàu tham gia đảm bảo việc rải mìn, còn 24 tháng 6, cùng với tiểu đoàn tàu khu trục số 3 trực thuộc đội tàu hạng nhẹ đã ra khơi để yểm trợ bờ biển Krưm khỏi cuộc tập kích của các tàu khu trục Rumani.

Ngày 25 tháng 6, “Kharcov” (tàu chính trong thành phần nhóm các tàu xung kích), lúc 20 giờ 10 phút với chỉ huy nhóm xung kích – thuyền trưởng hạng 2 Romanov trên tàu đã rời Sevastopol để thực hiện vụ đột kích vào Konstants.

Sáng sớm 26 tháng 6, sau khi đảo lái về hành trình quy định và tăng tốc độ tới điểm giao nhau với bãi mìn chướng ngại vật của Rumani, “Kharcov” đã mất tấm chắn. Sau khi rời đến điều quay đầu 55 độ vào khu vực chiến đấu, từ khoảng cách 130kvt, tàu khai hỏa pháo chính. Loạt đạn đầu tiên được bắn một cách có chủ đích với tầm xa cách bờ 3kvt, để định hướng chính xác của hỏa lực nhờ tiếng sóng do tầm nhìn thẳng tồi bởi sương mù và khói. Hiệu chỉnh lại khả năng dẫn bắn, loạt đạn thứ 2 đã xuất hiện đám cháy. Tàu chỉ huy đã bắn tổng cộng 5 loạt đạn, mỗi loạt cách nhau 10 giây. Trên bờ, các đám cháy bùng lên. Trong khoảng 10 phút, hai tàu chỉ huy đã bắn 35 loạt đạn với 350 viên đạn 130mm.

Sau loạt đạn bắn trả của pháo địch, lúc 5 giờ 10 phút, chỉ huy nhóm xung kích đã ra lệnh: “Bắt đầu rút lui. Khói”, một luồng khói trắng từ thành bên trái đã phun lên. “Kharcov” đã di chuyển vào hành trình rút lui và tăng tốc độ 30 hải lý, theo vểt rẽ nước của tàu chỉ huy “Moskva” bằng đường dích dắc để chống pháo địch, cố gắng không tách ra khỏi màn khói của tàu chính.

Sau đó, như chúng ta đã biết, thảm họa đã xảy ra. Một vụ nổ lớn đã làm gãy đôi “Moskva”, còn bên cạnh “Kharcov” đã bắt đầu xuát hiện tiếng nổ từ pháo bờ biển 280mm “Tirpits”. Đồng thời, các máy bay tiêm kích Rumani cũng tấn công tàu. Nỗ lực cứu hộ tàu “Moskva” đang bị thương phải dừng lại và tàu rút lui không chậm trễ.

[daibangden]

Lúc 5 giờ 28 phút, tàu bị bắn trúng. Một viên đạn nổ cách mũi tàu 10 mét về bên phải, tạo thành một sự xung kích động thủy lực mạnh vào thân tàu, còn dòng nước từ vụ nổ đánh lên đài chỉ huy. Quả đạn thứ 2 rơi sau mạn tàu. Tàu đã giảm tốc độ 20 hải lý đã giảm tốc độ đột ngột xuống 6 hải lý: do sự phá hủy vòng tuần hoàn nước vì quá tốc, ống nước nóng trong nồi hơi số 1 đã bị nứt.

Lúc 5 giờ 36 phút, nồi hơi số 1 bị hỏng hoàn toàn; tải trọng của nó đã dồn lên nồi hơi số 2 và số 3. Trong cùng thời điểm đó, nó các quả đạn nổ gần, trong buồng nồi hơi số 3 đã hỏng máy điều chỉnh quạt tuabin, và tốc độ “Kharcov” còn giảm xuống thấp hơn. Các cuộc không kích vẫn tiếp tục với 2 máy bay ném bom: 1 quả bom rơi cách mũi tàu 3kvt, quả thứ hai – gần mạn tàu.

Tình hình nặng nề bắt buộc chỉ huy nhóm xung kích gửi điện vô tuyến tới tàu tuần dương chỉ huy: “Các thùng dầu bị bắn phá, cần có sự hỗ trợ”. Tàu khu trục “Soobrazitelnưi” trong nhóm đã  hỗ trợ tàu chỉ huy. Lúc 5 giờ 50 phút, Romanov bắt buộc phải phải gửi “Voroshilov” bức điện yêu cầu hỗ trợ thứ hai.

Cuối cùng, “Kharcov” đã thoát khỏi đạn pháo địch. Nhưng không quân đối phương vẫn thực hiện các cuộc không kích cấp tập với 2 máy bay ném bom và 1 trong số đó đã bị pháo phòng không bắn rơi. Lúc 5 giờ 58 phút, trong nồi hơi số 2, 3 ống khói đã xuất hiện các tia nứt nhỏ, và tốc độ tàu một lần nữa giảm xuống còn 5 – 6 hải lý. Sự di chuyển của tàu chỉ đảm bảo bằng nồi hơi số 3. Với việc vận hành quạt tuabin của nồi hơi số 3 ở boong phải, tốc độ tàu đã tăng lên 14 hải lý. Gần 6 giờ sáng, chỉ huy bộ phận chiến đấu số 5 đã ra lệnh hãm các không khói và khôi phục một cách chậm rãi hoạt động của nồi hơi số 1.

Công việc tương tự thường được thực hiện trong nồi hơi được làm nguội, nhưng trong các điều kiện này, việc sửa chữa được tiến hành trong điều kiện nồi hơi nóng. Công việc hãm ống khói của đường ống bên phải được thực hiện trong vòng 5 phút, còn từ đường ống nước – 8 phút. Kết quả là việc sử chữa nồi hơi bên phải tiến hành trong một tiếng rưỡi thay vì 10 – 16 phút. Lúc này, “Kharcov” có thể di chuyển với tốc độ cao.

Lúc 6 giờ 30 phút, khi công việc sử chữa đang tiến hành, cuộc không kích mới của địch xuất hiện. Tàu chỉ huy đã chuyển hướng sang trái và các quả bom rơi ra sau mạn tàu.

[daibangden]

Lúc 6 giờ 43 phút, quạt tuabin của nồi hơi số 3 thành bên trái bị hỏng, tốc độ tàu một lần nữa giảm xuống còn 5 hải lý. Trong thời gian này, “Kharcov” chịu cuộc tấn công của tàu ngầm không xác định. Tín hiệu phát hiện bên phải theo hướng góc 70 độ ở 25 – 30kvt có bóng không khí và sau đó là ngư lôi đang lao tới tàu chỉ huy. Sự việc diễn biến khẩn trương và ngư lôi lao tới hướng cuộn dây cáp sau mạn tàu. Đối phó lại, các pháo thủ của tàu đã bắn vào vị trí nghi là tàu ngầm bằng các loại đạn chìm.

Đúng 7 giờ sáng, từ tàu khu trục “Soobrazitelnưi” – đang đi tới để cứu tàu bị thương đã phát hiện dấu vết quả ngư lôi số 2 theo góc quay 50 độ từ thành bên phải. Tàu khu trục đã quay lại về bên phải và ngư lôi lao qua thành bên trái. Sau 5 phút, tàu khu trục phát hiện dấu vết ngư lôi thứ 3 lao dọc theo thành bên phải tàu khu trục và hướng tới “Kharcov”. “Soobrazitelnưi” đã phát tín hiệu báo động và vòng sang phải. Tàu khu trụ đã di chuyển lên khu vực nghi ngờ xuất phát ngư lôi và thả xuống 2 loạt bom chìm. Tàu (có lẽ là S-206) đã bị đánh chìm (việc chìm S-206 có thời gian được xác định là di các tàu khu trục “Naluka” và 2 tàu phóng lôi của Rumani tấn công một tàu ngầm không xác định khi đang gần Konstants. Ngoài ra, đầu tháng 7, ở khu vực Konstants có ghi nhận một vụ nổ lớn ở bãi mìn chướng ngại vật), còn “Kharcov” và tàu khu trục “Soobrazitelnưi” đã thoát khỏi các máy bay ném bom và di chuyển về Sevastopol.

8 giờ 14 phút, nồi hơi số 1 trên tàu chỉ huy được khởi động, tàu bằng 2 nồi hơi đạt tốc độ 26 hải lý. Đến trưa, đến bảo vệ “Kharcov”, tàu khu trục “Smưslennưi” đã được điều đến tăng cường. Một tiếng sau tất cả 3 tàu đã chịu cuộc tấn công cuối cũng của máy bay ném bom địch kéo dài trong 20 phút. Cuộc không kích kết thúc không có kết quả: ở thời điểm ném bom trượt “Kharcov”, 2 tàu khu trục đã thực hiện sự quay vòng đột ngột và bom rơi không trúng đích. Sau đó các tàu tiếp tục di chuyển, thay đổi hải trình và tốc độ. Lúc 21 giờ 30 phút đã đến Sevastopol.

Các sự kiện chiến tranh không mang lại thời gian nghỉ ngơi. Để sửa chữa căn bản, “Kharcov” một lần nữa được đưa lên ụ. Vào 20 tháng 7, tàu cùng với tàu khu trục “Bodrưi” đã rời khu vực quần đảo Fidonisi để hỗ trợ cuộc rút lui của phân hạm đội Dunai từ cửa sông Duna tới Odessa.

Trong thời gian phòng thủ Sevastopol, “Kharcov” đã hoàn thành các hành trình vận chuyển đnaj dược, yểm trợ hoạt động cho các đơn vị lục quân. Tổng cộng trong thời kỳ từ 25 tháng 8 đến mùng 8 tháng 9, tàu chỉ huy đã 66 lần khai hỏa vào trận địa địch. Ngày 15 tháng 9, tàu bảo đảm việc di chuyển của 18 tàu với các đơn vị bộ đội di tản từ Odessa tới Sevatopol.

[daibangden]

Ngày 31 tháng 10, tàu chỉ huy “Kharcov” rời Novorossiysk và mùng 1 tháng 11, lúc bình minh đã tới Sevastopol. Ban ngày, trong cuộc tấn công cấp tập của không quân địch, trên thùng theo mũi và thành bên trái nổ khoảng 10 quả bom nhưng không gây ra thiệt hại. Nhưng sau sự kiện này, đội tàu đã đóng căn cứ trên các bến cảng Kavkaz, “Kharcov” rời về Novorossiysk.

Từ tháng 11 năm 1941 đến tháng 2 năm 1942, tàu chỉ huy được sử dụng để vận chuyển quân số bổ sung và đạn dược tới căn cứ chính. Ngoài ra, tàu còn tham gia bắn phá khu vực bờ biển bị địch chiếm đóng.

Mùng 5 tháng 12, sau khi dỡ hàng ở Sevastopol, “Kharcov” đang đỗ ở vịnh, thực hiện các cuộc pháo kích vào bộ binh địch ở khu vực làng Aksu. Khi địch phản pháo, đạn đã bắn trúng tấm lá chắn của pháo thứ nhất trên tàu. Kết quả là pháo bị hỏng, các mảnh đạn gây thiệt hại cho thượng tầng, buồng sỹ quan, thước ngắm của pháo số 2. Chỉ huy căn cứ đã quyết định sửa chữa tàu bằng chính sức của mình – tàu được kéo tới vịnh Korabel và đưa tới xưởng pháo binh. Trong thời gian sửa chữa, thậm chí tàu còn tiếp tục bắn phá từ pháo ở mạn tàu.

Ngày 21 tháng 12, trong khi tới Sevastopol, “Kharcov” chịu cuộc không kích của các máy bay ném bom, còn trong khi hành quân tới gần cửa xưởng tàu nằm trong tầm pháo phòng thủ bờ của địch. Để tránh khỏi thước ngắm, tàu khu chỉ huy không có khả năng di chuyển từ các luồng lạch, cơ động bằng cách thay đổi đường đi gấp. Trên tốc độ 12 hải lý, dưới hỏa lực phòng thủ hạng nặng, tàu chạy vụt vào cổng xưởng và đỗ một cách khéo léo gần xưởng pháo binh mà không bị vết thương nào.

Sau đó, “Kharcov” đã pháo kích lực lượng dự bị của địch, đang đóng trong khu vực nhà ga Mekenizeva Gorư, gần đồn biên phòng số 1 ở Belbek và Duvan. Trong 2 ngày đêm tàu ở căn cứ chính (đến 23 tháng 12), tàu đã bắn 618 viên đạn 130mm.

Đêm từ 28 đến 29 tháng 1 năm 1942, “Kharcov”, cùng với các đơn vị, đạn dược và thực phẩm trên thành, tàu đã phá vây để tới Sevastopol. Ngày 30 tháng 1, mùng 1 và 2 tháng 2 trước khi rời đến Novorossiysk, “Kharcov” một lần nữa bắn phá các trận địa của địch, còn trong khi di chuyển đến bờ biển Kharcov mùng 4 tháng 2, tàu chỉ huy đã bắn phá các trận địa của địch ở Krưm. Đêm từ 27 đến 28 tháng 2, tàu chỉ huy trong thành phần đội tàu hạng nhẹ đã ra khơi bắn phá các đơn vị Đức ở Feodosia.

[daibangden]

Mùng 6 tháng 3, “Kharcov” đang đảm nhận vai trò chính trong việc vận chuyển quân số bổ sung, đạn dược và thực phẩm tới Novorossiysk, nhận mệnh lệnh ra khơi khẩn cấp để hỗ trợ cho tàu khu trục “Smưslenưi” bị trúng mìn gần khu vực đất mũi Zheleznưi Rog (eo biển Kerchen). Ở thời điểm tàu hành quân, tàu khu trục bị thương nặng bằng khả năng của mình đã rời khỏi bãi mìn phòng thủ. “Kharcov” dẫn đầu đội tàu tời khỏi Novorossiysk. Tuy nhiên ban đêm, do gió mạnh và sóng lớn, tàu khu trục không thể điều khiển được, và “Kharcov” đã cố thử kéo. “Smưshlenưi” đã bị sóng đánh lật. Từ tàu khu trục bị lật, các quả bom chìm rơi ra và nổ ở khu vực nguy hiểm gần tàu chỉ huy. Do sự xung kích thủy lực mạnh, trên tàu chỉ huy, một số máy móc và khí tài bị hỏng: la bàn từ bay ra từ hộp la bàn, bộ lặp từ la bàn con quay bị vỡ cánh bên trái.

Hơn 2 tiếng sau, “Kharcov” đã cơ động tới vị trí tàu khu trục bị đắm nhưng chỉ có thể cứu được 2 thủy thủ. Trong chỗ quay mũi, tàu trúng sóng cấp 10. Khối lượng lớn nước tràn lên boong mũi, tạo thành các vết nứt. Nước dâng dựng thẳng trên boong tới buồng sỹ quan và uốn thành vòng cung. Việc thay đổi hành trình được thực hiện, thay vì đến Novorossiysk tới Poti theo hướng sóng do việc di chuyển ngược sóng là nguy hiểm.

Ở Poti đã tiến hành việc sửa chữa căn bản – rút nước khỏi các phòng, uốn thẳng các trụ, khôi phục vết thương boong trên của boong mũi, làm thẳng cửa cửa hầm, cửa ra vào và đệm mở cửa. Trong ngày hôm sau, tàu chỉ huy đã rời về căn cứ chính, tiếp nhận ở đó bộ đội tăng cường, đạn dược và thực phẩm. Mùng 8 và 9 tháng 3, “Kharcov” đã bắn nhau với địch và trúng 2 viên pháo.

Các ngày 24, 27, 31 tháng 3 và mùng 6 tháng 4, “Kharcov” cùng với các tàu khác và tàu vận tải vận chuyển từ bờ biển Kavkaz tới Sevastopol hàng hóa, pháo và phương tiện kỹ thuật khác. Tàu nhiều lần bắn phá vào trận địa địch, đồng thời hứng chịu các cuộc bắn  trả và không kích của quân Đức.

Tháng 4 năm 1942, là thời điểm rất khó khăn với “Kharcov”. Từ mùng 9 đến 15 tháng 5, vào ban đêm, tàu rời Poti tới vịnh Feodosia và tới bờ eo biển Kerchen để pháo kích các đơn vị địch. Ngày 18 tháng 5, trong khi di chuyển từ Novorossiysk tới Sevastopol, “Kharcov” bị không quân địch tấn công. Xạ thủ phòng không trên tàu đã bắn rơi 2 máy bay, nhưng do bom nổ gần, tàu mất lái. Trong bộ phận lớn của bánh lái bên trái mất tấm vỏ bọc, còn chân vịt bên phải bị vỡ nắp chụp.

[daibangden]

Ngày 17 tháng 6, tàu chỉ huy với các đơn vị đã tiến hành cuộc hành quân quen thuộc, hành trình tới thành phố - pháo đài đang bị bao vây. Với mục đích ngụy trang hoạt động, lúc đầu, tàu đi về hướng nam, như là về phía cảng Kavkaz. Bình minh ngày 18 tháng 6, “Kharcov” quay lại Sevastopol và ở đó phải chịu cuộc không kích mạnh của địch. Trong trận ném bom thứ 22, lúc 6 giờ 50 phút, một quả bom đã nổ dưới mạn tàu chỉ huy. Trong buồng nồi hơi số 3 đã xuất hiện đám cháy, hầm số 5 ngập nước, do nước tràn lên thành tàu trong các nồi hơi, độ thấm muối tăng lên. Máy đầu tiên ngừng hoạt động, trong thùng dầu phát hiện có sự tăng độ muối, pháo chính số 3 và 4 bị hỏng. Đám cháy được dập tắt thành công. Độ mặn được khắc phục bằng việc các đường ống bị nứt trong tủ lạnh chính. Trong khoang lái, đã khắc phục được sự hỏng hóc của tay lái thủy lực. Sau khi các mối liên kết ở hầm đạn pháo số 5 được hàn lại, việc rút nước bắt đầu. Theo mệnh của Tổng tham mưu trưởng, thuyền trưởng tàu chỉ huy ra lệnh cho tàu hướng về Poti dưới sự yểm trợ của tàu chỉ huy “Tashkent”.

Mùng 2 tháng 8, lúc 17 giờ 18 phút, tàu chỉ huy “Kharcov” và tàu khu trục “Molotov” rời Tuapsa, có nhiệm vụ thực hiện chiến dịch tập kích cảng Feodosia và vịnh Dvuyakor. Lúc 0 giờ 59 phút, tàu chỉ huy khai hỏa vào các mục tiêu và trong 5 phút đã bắn 59 viên đạn 130mm. Lúc 1 giờ 13 phút, hai tàu bị địch phát hiện và đã quay mũi tàu rút lui. Các máy bay phóng ngư lôi của Đức và tàu ngư lôi Italia MAS-568 và MAS-573 bắt đầu đuổi theo. Khi tấn công tàu ngư lôi, tàu chỉ huy đã bắn trúng nó bằng loạt đạn thứ hai và tránh được ngư lôi phóng từ tàu. Nhưng tàu tuần dương “Molotov” không có được may mắn đó: tàu bị trúng ngư lôi, vụ nổ làm rách 20 mét mạn tàu cùng với bánh lái. May mắn là tàu tuần dương không bị mất lái và tiếp tục di chuyển với tốc độ 14 hải lý. Tàu chỉ huy đã hộ tống “Molotov” tới Poti. Trong chiến dịch này, hai tàu đã 10 lần đánh trả cuộc tấn công của các tàu ngư lôi và số lượng tương tự các cuộc không kích. Bắn tổng cộng 868 đạn phòng không, bắn rơi 1 máy bay (cùng với tàu tuần dương) và làm bị thương một chiếc khác.

Trong thời gian cuộc tấn công của địch vào tháng 9 tới Novorossyisk và Tuapsa, “Kharcov” nhiều lần được sử dụng để yểm trợ cho lục quân. Sáng mùng 1 tháng 9, trong thành phần đội tàu ra khởi để bắn phá bờ biển Krưm, còn trên đường quay về lúc 22 giờ 30 phút, khi đang cơ động tới vịnh Tsemes, từ khoảng cách 100kbt đã bắn phá cụm lính và khí tài kỹ thuật của địch đang tấn công Novorossiyks. Sự thật, kết quả không như trông đợi – việc bắn theo diện từ khoảng cách lớn (13km). Trong đêm từ mùng 2 đến mùng 3 tháng 9, “Kharcov” thả neo ở bãi đỗ tàu, pháo kích nhà ga Krasnomedvedkovskaia. Trong lần này, kết quả thu được thành công hơn. Địch đã bị thiệt hại đáng kể về nhân lực và kỹ thuật – 6 xe tăng, 14 pháo và 22 xe ô tô, khoảng 1 tiều đoàn địch bị tiêu diệt. Trong 2 đêm này, tàu chỉ huy đã bắn 399 viên đạn.

Ngày 14 tháng 10, quân địch khởi động lại cuộc tấn công mạnh vào Bắc Kavkaz. Trong thời điểm quan trọng này, để phá vỡ vòng vây của địch ở khu vực Novorossiysk, “Kharcov” và các tàu khu trục thuộc Hạm đội Biển Đen trong 5 ngày của tháng 10 đã vận chuyển từ Poti tới Tuapsa 3 lữ đoàn bộ binh Cận vệ - tổng cộng gần 10 000 người với trang bị. Sau đó, ngày 21 và 22 tháng 10 đã được sử dụng để vận chuyện bộ đội tới Tuapsa, đồng thời yểm trợ hỏa lực cho các đơn vị ở Novorossiysk.

[daibangden]

Trong giai đoạn thu – động năm 1942, “Kharcov” trong biên chế đội tàu nổi thực hiện ba cuộc tập kích vào tuyến giao thông liên lạc của địch gần phía tây biển Đen. Như ngày 29 tháng 11 – 2 tháng 12, tàu chỉ huy trong biên chế đội tàu đã thực hiện cuộc tập kích vào quần đảo Fidonisi. Ngày 19 tháng 12, tàu tham gia cuộc pháo kích trong đêm vào Yanta. Trong cuộc hành quân tới trận địa hỏa lực ngày 20 tháng 12, lúc 1 giờ 20 phút, tầm quan sát trong khu vực này khoảng 2 – 3 dặm, không nhìn thấy bờ biển. Tàu chỉ huy đã giảm tốc độ xuống 9 hải lý với sự tính toán khai hỏa vào bến cảng từ cự ly 112kbt. Xác định vị trí của mình, “Kharcov” tiếp tục bắn phá theo phương pháp “mục tiêu không nhìn thấy” theo diện và sử dụng việc bắn pháo tự động tập trung. Sau 9 phút, tàu đã bắn 154 viên đạn nổ mảnh 130mm. Các đại đội pháo phòng thủ bờ của Đức khai hỏa bắn trả chậm hơn. Lúc 16 giờ 30 phút, “Kharcov” quay về Batumi.

Đêm từ mùng 3 đến mùng 4 tháng 2 năm 1943, tàu chỉ huy “Kharcov” trong biên chế đội tàu rời Batumi tới khu vực Nam Ozereika – Stanichka để yểm trợ cho cuộc đổ bộ, Chiến dịch tương tự được tàu chỉ huy thực hiện vào đêm 14 tháng 2.

Trong thời gian mùa hè năm 1943, “Kharcov” nhiều lần được sử dụng trong các chiến dịch bắn phá trận địa địch ở Krưm và tập kích tuyến giao thông liên lạc của địch ở eo biển Kerch.

Mục tiêu của chiến dịch ngày mùng 6 tháng 10 là tiêu diệt các trang bị dành cho đổ bộ của quân Đức đang quay về từ Kerch, đồng thời bắn phá các cảng Feodosia và Yanta. Để thực hiện nhiệm vụ được giao, tàu chỉ huy “Kharcov”, các tàu khu trục “Besposadnưi” và “Sposobnưi”, 8 tàu phóng ngư lôi và không quân của Hạm đội đã được huy động.

Mùng 5 tháng 10, khi đêm xuống, lúc 20 giờ 30 phút, các tàu rời Tuapsa. Khoảng 1 tiếng đêm mùng 6 tháng 10, “Kharcov” bắt đầu di chuyển tới Yanta theo mệnh lệnh của chỉ huy đội tàu. Lúc 20 giờ 30 phút, trên tàu phát hiện máy bay trinh sát của địch, tin tức được báo cáo cho chỉ huy đội tàu G.P.Negoda. Luc 5 giờ 4 phút, máy bay trinh sát thả bom sáng.

[daibangden]

Tàu đã thay đổi hành trình nhưng không thể che giấu được hướng di chuyển thực tế bởi vì các trạm ra đa định vị của địch đã phát hiện ra.

Lúc 6 giờ 30 phút, từ cự ly 70kbt, tàu bắt đầu bắn vào Yanta. Trong 16 phút, tàu đã bắn gần 104 đạn 130mm mà không hiệu chỉnh. Sau đó, dọc theo bờ biển, tàu chỉ huy đã bắn 32 viên đạn vào Alushta nhưng toàn bộ số đạn đều không bay tới mục tiêu. Theo các tài liệu của Đức, kết quả vụ bắn phá ở Yanta là một số ngôi nhà bị hỏng, dân thường thương vong như không có thiệt hại cho binh lính. Đáp trả lại tàu chỉ huy, 3 phát 75mm thuộc đại đội 1 tiểu đoàn 101 đã khai hỏa, sau đó là 6 pháo 155mm của đại đội 1, tiểu đoàn 772. Lúc 7 giờ 15 phút, “Kharcov” cơ động dưới hỏa lục phòng ngự của địch và rút lui về vị trí phối hợp với các tàu khu trục đang trỏ về với vòng quay 110 độ và tốc độ 24 hải lý.

Lúc 8 giờ 10 phút, phía trên đội tàu xuất hiện 3 máy bay tiêm kích của Liên Xô đã bắn hạ máy bay trinh sát Đức, các phi công từ máy bay đã nhảy dù. Các tàu chiến đã dững lại 20 phút để trục với các phi công lên thành tàu. Việc này đã thu hút sự chú ý của đội trực ban. Và khi các tàu bắt đầu rút lui với tốc độ 28 hải lý, 8 máy bay ném bom bổ nhào Ju-87 dưới sự yểm trợ của 2 Me109 đã xuất hiện. Mặc dù các tàu Liên Xô đã bắn rơi 1 “Junkers” và 1 tiêm kích, các máy bay khác đã bay về hướng mặt trời và thả xuống phía tàu chỉ huy 2 quả bom 250kg.

Một trong số đó đã trúng boong trên ỏ khu vực khung số 135 và xuyên thủng thân tàu, phát nổ dưới sống đuôi. Quả khác trung vào buồng nồi hơi số 1 và số 2. Chúng làm cho buồng máy bị ngập, nước tràn chậm qua các vách ngăn bị hỏng trên khung số 141 ở buồng nồi hơi thứ 3. Do đó, từ buồng động lực chính, chỉ còn tổ hợp tuabin răng cưa trong buồng máy số 2 và 3 còn hoạt động, áp suất trong đó giảm xuống còn 5kg/cm2. Do xung động, máy bơm động cơ trong buồng máy số 2 , động cơ phát điện diesel  số 2, quạt tuabin số 6 đã bị hỏng. Vụ nổ đẩy ra ngoài thành tàu 1 pháo phòng không tự động 37mm, 2 súng máy phòng không bị hỏng. Tàu khu trục mất lái, nghiêng 9 độ về thành bên phải, mũi tàu biến dạng gần 3 mét. Trong tình trạng này, “Sposobnưi” được ra lệnh tới kéo “Kharcov” về phía trước.

[daibangden]

Lúc này, lữ đoàn đang di chuyển ở 90 dặm cách bờ biển Kavkaz, gần hướng tây Tuapsa với tốc độ 6 hải lý. Có thể đây là là do việc lấy thêm thủy thủ đoàn lên tàu khu trục từ tàu đã bị đắm. Lệnh thả neo được chỉ huy Hạm đội đưa ra. Nhưng lữ đoàn không nhận được lệnh và tiếp tục di chuyển. Lúc 11 giờ 50 phút, trên các tàu xuất hiện 14 máy bay ném bom bổ nhào Ju87. Hai trong số chúng tấn công “Kharcov” và “Sposobnưi”, số còn lại – “Besposadnưi”. Và mặc dù tới thời điểm đó, có sự xuất hiện của 9 máy bay tiêm kích Liên Xô, nhưng cũng không thể đẩy lùi cuộc tấn công của máy bay Đức. “Kharcov” không nhận thêm những vết thương mới, nhưng “Kharcov” đã bị trúng bom, buồng máy bị phá hủy, còn bom nổ gần làm “Sposobnưi” xuất hiện những vết nứt ở các mối liên kết.

Sau đó, chỉ huy đội tàu đã ra lệnh cho “Sposobnưi” luân phiên kéo “Kharcov” và “Besposadnưi:. Lúc 14 giờ, nồi hơi thứ 3 trên tàu chỉ huy hoạt động trở lại và tàu có thể di chuyển với tốc độ 10 hải lý bằng một máy. Nhưng sau đó 10 phút, các tàu lại chịu cuộc không kích của cụm 20 – 25 “Junkers”. Kết quả là lúc 14 giờ 25 phút, “Besposadnưi” bị chìm.

Trong thời điểm đó, “Kharcov” bị trúng 2 quả bom trực tiếp ở boong mũi, một số quả bom nổ cạnh tàu. Toàn bộ các buồng mũi tàu đến khung số 75 bị ngập nước, do chấn động mạnh của thân tàu, các hệ thống máy móc còn lại dưới các nồi hơi bị hỏng, tàu chỉ huy bị chìm theo hướng mũi với độ nghiêng về thành bên phải. Mọi nỗ lực cứu tàu đều không kịp và lúc 15 giờ 37 phút, sau thời điểm bắn loạt đạn pháo 130mm và 1 pháo phòng không tự động, “Kharcov” chìm xuống nước.

[daibangden]

Một số hình ảnh về tàu chỉ huy "Kharcov":