Tầu ngầm - Chiến hạm của Liên xô và Nga

[daibangden]

Đêm mùng 9 tháng 11, “Minsk” cùng với các tàu khu trục “Slavnưi” và “Grozyasyi” đã rời Kronshtadt. Các tàu được hỗ trợ bởi 11 tàu thả khói và phi đội máy bay yểm trợ đường không. Việc di chuyển đồng thời được đảm bảo bằng pháo 12 inch của tàu chủ lực bị thương “Marat” và các đồn ở Kronshtadt có nhiệm vụ áp chế các hỏa điểm của địch. Các đèn pha mạnh được bật từ Kronshtadt song song với cửa mở ra biển để cản trở thước ngắm pháo địch.

Sự thật, băng đã cản trở các tàu vượt qua đến khu vực các tàu chỉ huy đang di chuyển, và các tàu đã đi mà không có màn khói ngụy trang. Tàu khu trục “Slavnưi” đi đầu, không gây sự chú ý.. “Minsk” đã bị địch phát hiện. Bị chiếu sáng bởi các tia đèn pha, tàu chỉ huy bị bắn bằng các loạt đạn vạch sáng và đạn nổ. Băng làm cản trở việc cơ động, nhưng nhờ sự thay đổi tốc độ đột ngột, tàu đã thoát khỏi tầm đạn trực xạ. Vào đêm muộn, tàu đã vào sông Neva và thả neo gần pháo đài Petropavlovsk. Đi vào Neva Lớn, tàu chỉ huy đỗ gần xưởng “Động cơ diesel của Nga” để khắc phục các lỗi được phát hiện trong quá trình thí nghiệm. Ở đây, trên tàu đã thay lớp cách điện, các khí tài hoa tiêu và la bàn con quay, thiết bị radio, khôi phục nồi hơi thứ 3. Cuối cùng, ngày 22 tháng 6 năm 1943, tàu chỉ huy “Minsk” một lần nữa được đưa vào đơn vị tàu chiến thuộc Hạm đội Baltic.

Ngày 19 tháng 7, tàu đã lần đầu tiên sau khi nhận lá cờ Hạm đội đã pháo kích địch từ những khẩu pháo mới B-13-2S. Trong ngày 30 tháng 7, “Minsk” đã chiếm lĩnh trận địa hỏa lực gần khu vực Nevskyi. Tư đó, tàu bắn phá các trận địa địch ở khu vực Kolpino, Yểm trở hỏa lực cho các bộ phận thuộc phương diện quân Lenigrad.

[daibangden]

“Baku”

Tháng 5 năm 1952, Đại bản doanh tối cao đã ra quyết định đưa một số tàu chiến hiện đại từ Thái Bình Dương đến Hạm đội Phương Bắc. Trong thành phần cụm tàu này có tàu chỉ huy “Baku”.

Mùng 10 tháng 10, ở eo biển Yugorsk Shar, các tàu thuộc Hạm đội Bắc đã gặp cụm tàu. Không có những biến cố đặc biệt, các tàu đã đi tới quần đảo Kildin, nơi ngày 14 tháng 10, Tư lệnh Hạm đội Bắc A.G.Golovko đã gặp cụm tàu.

Sau khi các tàu đã đến, bằng mệnh lệnh của Tư lệnh Hạm đội, từ 20 tháng 10 năm 1942, trong biên chế Hạm đội Bắc thành lập lữ đoàn tàu khu trục, bao gồm 3 tiểu đoàn tàu khu trục. “Baku” nằm trong tiểu đoàn 1. Ngày 17 tháng 11, để tăng cường việc hộ tống khẩn cấp đoàn tàu vận tải của đồng minh QP-15, “Baku” và tàu khu trục “Sokrushitelnưi” đã được huy động. Trong điều kiện bão cực mạnh vào sáng sớm ngày 20 tháng 11, băng dày đặc và tầm nhìn bằng không, các tàu bảo vệ và đoàn hộ tống đã bị mất lên lạc do mất tìm nhiên. Theo sự chấp nhận của thủy thủ đoàn tàu vận tải, “Baku” và “Sokrushitelnưi”, không đi đến điểm hẹn mà quay trở về căn cứ.

Bão rất mạnh, song đánh cấp 10 và trên tàu chỉ huy, boong đã bị uốn cong, xuất hiện các vết nứt trên boong mũi, nắp cửa và vỏ bọc quạt bị vỡ, độ kín của thân bị mất, toàn bộ các buồng mũi tàu theo khung số 29 bị ngập nước, nước tràn tới các buồng nồi hơi số 2 và 3; chỉ còn nồi hơi số 1 hoạt động. Tình trạng tàu rất nguy kịch: tàu chỉ huy bị 160 tấn nước tràn vào, sự biến dạng ở mũi tàu tăng lên, độ nghiêng bên thành lên 40 độ. Thủy thủ đoàn đã đấu tranh trong tuyệt vọng để tàu không bị chìm.

Cũng ở thời gian này, song đánh gần “Sokrushitelnưi” theo khung số 173 đã làm vỡ mạn tàu, làm mạn tàu nhanh chóng bị ngập nước. Tàu chỉ huy đã được lệnh đi tới hỗ trợ cho tàu bị nạn. Tuy nhiên, do tầm nhìn tồi, mọi cố gắng tìm kiếm tàu khu trục của “Baku” đã không thành công. Và chính tàu chỉ huy cũng nằm trong tình trạng khó khăn, không đủ nhiên liệu. Tư lệnh Hạm đội đã quyết định cho tàu trở về căn cứ. Trong thời gian vài ngày chiến đấu liên tục giành giật sự sống, thủy thủ đoàn tàu chỉ huy đã có thể cứu tàu khỏi thảm họa. Ngày 22 tháng 11, “Baku” đã tự về đến căn cứ để sửa chữa khẩn cấp.

[daibangden]

Ngày 20 tháng 1, tàu chỉ huy “Baku” và tàu khu trục “Razumnưi” được đưa đến để truy đuổi đoàn tàu vận tải của địch xuất phát từ Tromso (2 tàu vận tải, 1 tàu khu trục, 1 tàu tuần tra, 1 tàu quét mìn). Các tàu Liên Xô đã di chuyển theo vạch rẽ nước trên tầm xa 25 dặm từ bờ với tốc độ trung bình 20 hải lý. Lúc 22 giờ 40 phút, các tàu đã quay về gần bờ và sau đó 35 phút, theo góc phương vị 270 độ (trên hướng vuông góc với thành phố Varde của Na Uy gần đất mũi Makkar) trên cự ly 70kbt đã phát hiện đoàn tàu địch. Tăng tốc lên 28 hải lý, “Baku” và “Razumnưi” đã bắt đầu tấn công.

Khi cách tàu vận tải đầu tiên 26kbt, tàu chỉ huy đã phóng vào nó 4 ngư lôi và khai hỏa pháo 130mm, “Razumnưi” bắn vào tàu thứ hai. Theo các tài liệu Liên Xô, một trong số các quả ngư lôi phóng từ tàu chỉ huy đã trúng tàu vận tải và nó bắt đầu chìm. Theo tài liệu khác, bị thương do đạn pháo, và va chạm vào đá gần bờ biển (theo các tài liệu được công bố sau này đội tàu Liên Xô có va chạm với tàu quét mìn “Skagerrak” đang di chuyển đến khu vực yểm trợ các tàu quét mìn M-303, M-322 và các tàu chống ngầm Ụ-1104 và Ụ-1105. Đoàn tàu Đức không có thiệt hại). Các tàu bảo vệ của Đức đã bắn vào các tàu Liên Xô, đồng thời, hỏa lực bờ biển của địch cũng bắt đầu khai hỏa. Tàu chỉ huy và tàu khu trục đã đổi hướng rút lui. Không giảm tốc độ, hai tàu đã tời khu vực trận đánh va hướng về căn cứ. Tàu chỉ huy không có thiệt hại.

Trong tháng 2 – 3, “Baku” đã hộ tống các tàu vận tải của đồng minh, tham gia các chiến dịch tập kích tuyến giao thông liên lạc của địch. Trong chiến dịch mùa hè năm 1943, tàu trong biên chế đội tàu hộ vệ, đảm bảo tuyến liên lạc. Ngày 18 – 20 và 29 tháng 6, tàu chỉ huy đã hộ tống tàu phá băng di chuyển từ Sevastopol tới biển Kavkaz. Chiến dịch cuối cùng trong năm 1943 là khi tàu chỉ huy cùng các tàu khu trục trong các này 16 – 18 tháng 11 đảm bảo yểm trợ đoàn tàu vận tải AB-55 từ Murmansk đến Archangelsk.

Sau những cuộc hành quân khó khăn này, tàu được đưa vào sửa chữa để gia cố thân tàu. Sau đó, “Baku” đã hoàn thành cuộc hộ tống đoàn tàu BD-1 từ biển Trắng đến Dikson và tuyến di chuyển của đoàn AB-15, đồng thời bảo đảm thông tin liên lạc khi yểm trợ đoàn KB-14 từ Archangelsk đến vịnh Kolsk trong tháng 7 – 8 năm 1944. Ngày 26 tháng 10, tàu chỉ huy đã tham gia trong cuộc bắn phá của các tàu nổi thuộc Hạm đội Bắc vào cảng Varde. Pháo bắn theo thông tin của ra đa định vị một cách tập trung. Các tàu đã bắn 597 viên đạn. Trên bến cảng xuất hiện đám cháy và những tiếng nổ lớn. Ngày 28 tháng 10, tàu chỉ huy đã hộ tống đoàn JW-61, mùng 8 tháng 12 – JW-62.

Trong các ngày 1-2, 3-5, 7-9 và 16 tháng 1 năm 1945, “Baku” đã bảo vệ đoàn tàu vận tải và các tàu bị thương.

[daibangden]

Một số hình ảnh các tàu chỉ huy thiết kế số 38:

Baku


Minsk


Tbilisi

[daibangden]

Thiết kế 956 “Sarưch” – tàu khu trục lớp “Sovremenưi”

Tàu khu trục "Sovremenưi"

Nhiệm vụ của các tàu khu trục phóng ngư lôi thiết kế 956 – yểm trợ hỏa lực cho hải quân đánh bộ, phòng không, chống tàu (tàu phóng lôi loại nhỏ) và chống ngầm cho các tàu chiến và tàu vận tải, tiêu diệt các tàu nổi, tàu chiến loại nhỏ và khí tài đổ bộ của địch.

Theo kiến trúc – thiết kế, tàu khu trục có sự phát triển thượng tầng vừa phải. Thâm tàu có sự kéo dài boong mũi, với chiều cao mạn tàu dạng chữ S tới bộ phận mũi, để bảo đảm boong tàu không bị ngập, và để đảm bảo mọi góc bắn cho thiết bị pháo ở mũi. Hệ số kéo dài thân tàu – 8,7. Nhờ thân “ngắn”, các tàu trong Thiết kế có khả năng cơ động tốt trên song. Diện tích mặt hứng gió gần 1700m2.

Nhờ sự hỗ trợ của 15 vách ngăn chính không thấm nước, thân tàu được chia thành 16 buồng không thấm nước. Trên tàu có 6 boong: boong của boong mũi, boong trên, boong thứ 2 và thứ 3, sàn số 1 và 2 (sàn cuối chuyển tới lớp lát của đáy thứ hai). Thiết kế cơ bản của thân tàu, đồng thời các bệ máy và mối liên kết được làm từ hợp kim thấp. Trong bộ phận trên mặt nước của thân tàu ở khác khu vực tích tụ sự dẫn điện (điện áp) nhiều nhất có các tấm thép với sự tăng cường giới độ lưu thông. Ở mạn tàu từ buồng máy – nồi hơi ở mạn tàu bố trí 2 vách ngăn dọc, bảo đảm tăng cường độ rắn ở phần cuối mạn tàu.

[daibangden]

"Boevoi"

Sự phát triển thượng tầng một cách vừa phải gồm 2 khối – mũi, kết thúc ở cột buồm hình tháp cùng khối mạn tàu thấp với ống khói và hang ga di động, trên đó lắp cột buồm chính. Các thượng tầng được chế tạo từ hợp kim nhôm – magie. Bằng sự tán đinh, chúng liên kết với các cấu trục của boong trên và boong của boong mũi.

Việc sử dụng kiến trúc này cho phép áp dụng trên tất các các boong thiết kế rãnh mớn nước song song, đơn giản hóa một cách thực tế việc lắp trang bị và vũ khí trở nên khả thi hơn. Theo toàn bộ chiều dài của thân tàu, các khung để tăng cường độ vững chắc ở những nơi có thể dễ gãy vỡ, thành trên mặt nước với khả năng dễ gãy vỡ gấp đôi, trên các boong chính và boong thứ hai, đồng thời giảm khả năng phát hiện của các loại ra đa định vị, cũng như tăng cường thể tích bên trong. Các đường bao được tối ưu hóa với tính toán đảm bảo không bị tràn nước, giảm khả năng cản trở của nước, ở rãnh dưới sống mũi bố trí ăng ten của tổ hợp thủy âm.

Lượng choán nước của tàu khu trục: tiêu chuẩn – 6500 tấn; hoàn toàn -  7940 tấn; lớn nhất (với nhiên liệu) – 8480. Các kích thước chính – 156,5x17,19x96 mét (145x16,8 theo thiết kế vạch mớn nước). Độ mớn nước – 5,96 mét, khung giới hạn của độ mớn nước với rãnh dưới sống mũi tàu (khi lượng choán nước lớn nhất) – 8,2 mét.

[daibangden]

Trang bị chống tàu (đối hạm)

"Boevoi"

Trang bị chống tàu của các tàu khu trục Thiết kế 956 được giới thiệu là tổ hợp chống tàu “Moskit” (bắt đầu từ tàu khu trục “Bespokoinưi” lắp tổ hợp tên lửa chống tàu “Moskit-M” hiện đại với tên lửa 3M82) với hai ụ 4 thiết bị phóng được bố trí trên góc 15 độ theo chiều ngang, với 8 tên lửa chống tàu. Tầm bắn xa – 120km (“Moskit –M”: 170km), xác xuất chính xác trong các điều kiện chống ra đa tích cực lên đến 0,94 – 0,99. Tốc độ tên lửa – 2,5 – 3 Max, khối lượng khởi động – 3930kg, khối lượng đầu đạn – 300kg. Hệ thống điều khiển của tàu cho phép thực hiện việc bắn loạt 8 tên lửa trong vòng 30 giây.

[daibangden]

Trang bị phòng không

"Boevoi"

Trang bị phòng không trên các tàu Thiết kế 956 được giới thiệu là tổ hợp tên lửa phòng không đa kênh M-22 “Uragan” (bắt đầu tư tàu thứ 14, trên tàu lắp tổ hợp tên lửa phòng không “Uragan – Tornado”). Tổ hợp được sử dụng để bảo vệ tàu và các tàu đi cùng khỏi các khí tài tấn công hiện đại và bao gồm các thiết bị phóng trên 2 dầm đơn, một trong số đó nằm ở mũi trên thượng tầng boong mũi, còn thiết bị thứ 2 – trên thượng tầng mạn tàu, sau bãi cất – hạ cánh. Tổng cơ số đạn của 2 tổ hợp gồm 48 tên lửa 9M38M1, được chứa trong 2 hầm trên vành quay (mỗi vành 24 tên lửa). Hệ thống điều khiển của tổ hợp tên lửa phòng không gồm có 2 đèn vô tuyến chiếu xạ mục tiêu và tổ hợp tính toán. Mục tiêu chiếu xạ có thể là các tàu nổi.

Tổ hợp tên lửa phòng không “Uragan” có khả năng bắn đồng thời 4-6 mục tiêu trên không trên độ cao từ 10 đến 15 000 mét và tầm bắn từ 3 đến 25km (tổ hợp “Uragan – Tornado” tầm tiêu diệt mục tiêu tăng lên 70km, còn tầm thấp tối đa giảm xuống 5 mét). Khối lượng tổ hợp tên lửa phòng không – 96 tấn, trong đó hệ thống điều khiển trên tàu – 36 tấn, thiết bị phóng – 60 tấn). Tốc độ bắn – 1 lần phóng: 6-12 giây. Xác suất tiêu diệt mục tiêu bằng loạt phóng 2 tên lửa: 0,81-0,96, xác xuất tiêu diệt tên lửa có cánh – 0,43-0,86.

[daibangden]

Trang bị pháo

"Bezuprechnưi"

Các tàu khu trục Thiết kế 956 được trang bị tổ hợp pháo trong đó có 2 thiết bị pháo 2 nòng AK-130 cỡ nòng 130mm với hệ thống điều khiển đa kênh MR-184 (“Lev-218”) gồm đài ra đa định vị 2 mặt phẳng MR-184, máy quan trắc vô tuyến, máy đo xa laze và máy tính kỹ thuật số; khí tàu quang học của tháp pháo, tổ hợp tiếp đạn cơ khí và các khí tài bám bắt. Khối lượng thiết bị pháo – 98 tấn, khối lượng hệ thống điều khiển “Lev-218” – 12 tấn, khối lượng hầm cơ khí – 40 tấn; đạn – 32kg; khối lượng đạn + liều phóng: 53kg. Sơ tốc đạn: 850m/s. Tốc độ bắn của 1 thiết bị pháo – từ 20 đến 90 viên/phút; tầm bắn tối đa – 24,1km. Cơ số đạn trên nòng pháo – 500 viên, trong đó, 180 viên thường xuyên trong trạng thái bắn tự động.

Các máy truyền tải và nạp đạn cho phép hỏa lực pháo tận dụng toàn bộ cơ số đạn mà không cần nạp đạn bằng tay. Trong hệ thống điều khiển sử dụng trạm quan trắc đặc biệt, bảo đảm sự dẫn bắn hỏa lưc hiệu quả vào các mục tiêu trên bờ. Các khả năng của đài ra đa định vị “Lev” không cho phép hoạt động bằng các thiết bị pháo từ một hệ thống điều khiển đồng thời trên 2 thành tàu (chỉ khi trên các cự ly gần, có thể sử dụng thước ngắm của máy quan trắc vô tuyến).

Các loại pháo phòng không bắn nhanh được sử dụng để tự vệ cho tàu khỏi tên lửa có cánh trong khu vực phòng không tầm thấp được giới thiệu là 2 cụm pháo phòng không 30mm của tổ hợp AK-630M (mỗi tổ hợp 1 bên thành). Trong thành phần mỗi cụm pháo có 2 thiết bị pháo 6 nòng và 1 hệ thống điều khiển “Vưmpel”. Tầm bắn hiệu quả - 4km, tốc độ bắn – 4000 viên/phút, tổng khối lượng đạn – 16 000 viên. Việc dẫn bắn AK-630 được thực hiện từ xa với đài ra đa định vị “Vuwmpel”, hoặc từ cột quan trắc.

Trên khu vực boong mũi, trước thiết bị phòng không “Uragan” ở mũi trên tàu có lắp cặp đôi pháo hiệu 45mm 21-KM.

[daibangden]

"Okrưlennưi"

Trang bị chống ngầm và chống mìn

Để chống lại các tàu ngầm, ở phần giữa thân tàu trên boong trên lắp 2 thiết bị ngư lôi 2 ống phóng 533mm bố trí theo thành DTA-53. Đạn ngư lôi SET-53M, sau đó được thay bằng SET-65 và USET-80. Trong thành phần trang bị chống ngầm của các tàu khu trục đồng thời có 2 máy phóng bom phản lực RBU-1000 với tầm bắn 1000 mét và tổng cơ số 48 bom chìm phản lực với đầu đạn nổ 99kg. Các máy phóng bom phản lực được bố trí ở mạn tàu, trên thượng tầng (trong khu vực bãi cất – hạ cánh). Nhiệm vụ của RBU-1000 là tiêu diệt các tàu ngầm ở khu vực gần trên độ sâu thấp, đồng thời tiêu diệt các loại ngư lôi đang hướng đến tàu. Các tàu thuộc Thiết kế 956 được trang bị các rãnh rải mìn phổ biến và có thể tiếp nhận trên thành tàu 22 mìn chướng ngại vật kiểu PM-1, PM-1, UDM.

Trang bị hàng không

Trên các tàu có hang ga di động làm từ hợp kim nhôm, trong đó có thể bố trí tạm thời 1 trực thăng Ka-27. Bãi đáp trực thăng được bố trí gần giữa thân tàu (sau thượng tầng mạn tàu). Nhờ nó, khi hạ cánh trên boong tàu, độ rung lắc của trực thăng được giảm đi rất nhiều. Các hệ thống bắt buộc hạ cánh của trực thăng trên tàu không có. Theo nhiệm vụ, có thể bố trí trực thăng săn ngầm trong phạm vi phòng không của tàu, hoặc trực thăng trinh sát bằng ra đa định vị để cung cấp sự chỉ thị mục tiêu cho tổ hợp chống ngầm. Nhiên liệu dự trữ cho trực thăng (dầu hỏa) – 5 tấn. Trữ lượng nhiên liệu máy bay đảm bảo cung cấp việc tiếp liệu cho 2 trực thăng.